Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

आदेशं पठते यस्तु राजद्वारे तु मानवः । सोऽपि देवि भवेद्वृक्ष ऊषरे कंटकावृतः । स्थितो वै नृपतिद्वारि यः कुर्याद्वेदविक्रयम्

ādeśaṃ paṭhate yastu rājadvāre tu mānavaḥ | so'pi devi bhavedvṛkṣa ūṣare kaṃṭakāvṛtaḥ | sthito vai nṛpatidvāri yaḥ kuryādvedavikrayam

ഹേ ദേവി! രാജദ്വാരത്തിൽ ‘ആദേശ’ം പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ഉപ്പുകലർന്ന അനുര്വരഭൂമിയിൽ മുള്ളുകൾ മൂടിയ ഒരു വൃക്ഷമായി മാറും. അതുപോലെ രാജദ്വാരത്തിൽ നിന്നു വേദം വിൽക്കുന്നവനും അത്തരം ഗതിയേ പ്രാപിക്കും.

ādeśama proclamation/order
ādeśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootādeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
paṭhatereads/recites
paṭhate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paṭh (पठ् धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात; विशेष/विरोधार्थक
rāja-dvāreat the king’s gate
rāja-dvāre:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘राज्ञः द्वारम्’
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात
mānavaḥa man
mānavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (also/even)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन); एकवचन
bhavetwould become
bhavet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
vṛkṣaḥa tree
vṛkṣaḥ:
Pradhāna-vākya-artha (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
ūṣarein barren land
ūṣare:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootūṣara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
kaṇṭaka-āvṛtaḥcovered with thorns
kaṇṭaka-āvṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaṇṭaka (प्रातिपदिक) + āvṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vṛ ‘to cover’ + ā-)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषः ‘कण्टकैः आवृतः’ (covered with thorns); क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
sthitaḥstanding
sthitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sthā)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (standing)
vaiindeed
vai:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात; अवधारणार्थक
nṛpati-dvāriat the king’s gate
nṛpati-dvāri:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnṛpati (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नृपतेः द्वारम्’ (locative)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
veda-vikrayamsale of the Veda
veda-vikrayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + vikraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘वेदस्य विक्रयः’

Unknown (within Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue; addressed to ‘Devi’)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A royal gateway scene: a man recites proclamations before guards and courtiers; beside him a Veda-scroll is weighed like merchandise. In the karmic aftermath vignette, he appears as a thorn-covered tree in a white, salt-crusted wasteland.

D
Devī
N
Nṛpati (king)

FAQs

Sacred knowledge must not be commercialized; treating the Veda as a commodity leads to spiritual downfall.

Prabhāsa Kṣetra is the broader setting (Prabhāsakṣetramāhātmya), though this verse focuses on dharma rather than a single sub-tīrtha.

No ritual is prescribed here; it is an ethical prohibition against veda-vikraya (selling the Veda).