Adhyaya 148

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं कुंडलसंभवम् । तस्यैव चोत्तरे भागे ब्रह्मकुण्डसमीपतः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—തദനന്തരം, ഹേ മഹാദേവി, ‘കുണ്ഡലസംഭവ’ എന്ന കിണറ്റിലേക്കു പോകണം; അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, പുണ്യമായ ബ്രഹ്മകുണ്ഡത്തിനടുത്ത്.

Verse 2

यत्र सिद्धो महादेवि रूपकुंडलहारकः । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्येत्स्तेयकृतादघात्

ഹേ മഹാദേവി, ‘രൂപകുണ്ഡലഹാരകൻ’ എന്ന സിദ്ധൻ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചിടം അതാണ്. ഹേ ദേവി, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ മോഷണജന്യ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 3

सप्त जन्मानि देवेशि न तस्यान्वयसंभवः । चौरः कश्चिद्भवेत्क्रूरस्तत्र स्नानप्रभावतः

ഹേ ദേവേശി, ഏഴ് ജന്മങ്ങൾ വരെ അവന്റെ വംശപരമ്പര തുടരുകയില്ല; അവിടത്തെ സ്നാനപ്രഭാവം മൂലം അവൻ ഏതോ ക്രൂര മോഷ്ടാവായി മാറും—എന്നിങ്ങനെ ഉപദേശിക്കുന്നു.

Verse 4

शिवरात्र्यां विशेषेण पिंडदानादिकां क्रियाम् । कुर्याच्छस्त्रहतानां च पापिनां तत्र मुक्तये

വിശേഷിച്ച് ശിവരാത്രിയിൽ അവിടെ പിണ്ഡദാനം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം; ആയുധഹതർക്കും പാപികൾക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കേണ്ടതിന്।

Verse 5

देव्युवाच । कथं कुण्डलरूपं तु पृथिव्यां ख्यातिमागतम् । एतत्कथय मे देव विस्तराद्वदतां वर

ദേവി പറഞ്ഞു—ഈ ‘കുണ്ഡലരൂപം’ ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധിയായി? ഹേ ദേവാ, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇത് എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക।

Verse 6

ईश्वर उवाच । शृणु देवि महापुण्यां कथां पापप्रणाशनीम् । यां श्रुत्वा मुच्यते पापान्नरो जन्मशतार्जितात्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, മഹാപുണ്യകരവും പാപനാശിനിയുമായ ഈ കഥ കേൾക്കുക; ഇത് കേട്ടാൽ മനുഷ്യൻ നൂറു ജന്മങ്ങളുടെ സഞ്ചിതപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 7

प्रभासक्षेत्रमाहात्म्याच्छिवरात्र्यामुपोषितः । आसीत्सुदर्शनो राजा पृथिव्यामेकराट् सुधीः

പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്താലും ശിവരാത്രിയിൽ ഉപവാസം ചെയ്തതാലും ഭൂമിയിൽ ഏകചക്രാധിപതിയായ ജ്ഞാനിയായ സുദർശന രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 8

धन्यो हि स धनाढ्यश्च प्रजां यत्नैरपालयत् । राज्यं तस्य सुसंपन्नं ब्राह्मणैरुपशोभितम् । समृद्धमृद्धिसंयुक्तं विटतस्करवर्जितम्

അവൻ ധന്യനും ധനവാനുമായിരുന്നു; പരിശ്രമത്തോടെ പ്രജയെ പരിപാലിച്ചു. അവന്റെ രാജ്യം സമ്പന്നം, ബ്രാഹ്മണന്മാർ അലങ്കരിച്ചതും, സമൃദ്ധിയാൽ നിറഞ്ഞതും, ദുഷ്ടരും കള്ളന്മാരും ഇല്ലാത്തതുമായിരുന്നു।

Verse 9

तस्मिञ्जनपदे रम्ये पुरी भगवती शुभा । चातुर्वर्ण्यसमायुक्ता पुरप्राकारमंडिता

ആ രമ്യജനപദത്തിൽ ശുഭവും ഭഗവതീസദൃശമായും ദീപ്തമായ ഒരു പുരി ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് ചാതുര്വർണ്യസമന്വിതവും നഗരപ്രാകാരങ്ങളും മതിലുകളും കൊണ്ട് അലങ്കൃതവുമായിരുന്നു.

Verse 10

तस्मिन्पुरवरे रम्ये राज्यं निहतकण्टकम् । करोति बान्धवैः सार्द्धमृद्धियुक्तः सुदर्शनः । हिरण्यदत्तस्य सुतो जातो गांधारकन्यया

ആ രമ്യമായ ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിൽ സമൃദ്ധിയുള്ള സുദർശനൻ ബന്ധുക്കളോടുകൂടെ കൺടകരഹിതമായ (നിർവിഘ്നമായ) രാജ്യം ഭരിച്ചു. അവൻ ഹിരണ്യദത്തന്റെ പുത്രൻ; ഗന്ധാരകന്യയിൽ ജനിച്ചവൻ.

Verse 11

तस्य भार्या प्रिया साध्वी भर्तृव्रतपरायणा । सुनंदा नामविख्याता काशिराजसुता शुभा

അവന്റെ പ്രിയഭാര്യ സാദ്ധ്വിയായിരുന്നു; ഭർത്തൃവ്രതധർമ്മത്തിൽ പരായണയായവൾ. ‘സുനന്ദാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായ, കാശീരാജന്റെ ശുഭപുത്രി അവൾ.

Verse 12

तया सार्धं हि राजेन्द्रो भोगान्स बुभुजे सदा । भुंजमानस्य भोगान्वै चिरकालो गतस्तदा

ആ രാജേന്ദ്രൻ അവളോടുകൂടെ നിത്യവും രാജഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. അങ്ങനെ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ദീർഘകാലം കടന്നുപോയി.

Verse 13

अकरोत्स महायज्ञान्ददौ दानानि भूरिशः । एवं कालो गतस्तस्य भार्यया सह सुव्रते

അവൻ മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, ധാരാളം ദാനധർമ്മങ്ങൾ നൽകി. ഇങ്ങനെ സുവ്രതയായ ഭാര്യയോടുകൂടെ അവന്റെ കാലം കടന്നുപോയി.

Verse 14

कदाचिन्माघमासे तु शिवरात्र्यां वरानने । सस्मार पूर्वजातिं स भार्यामाहूय चाब्रवीत्

ഒരിക്കൽ മാഘമാസത്തിൽ, ശിവരാത്രിയുടെ പുണ്യരാത്രിയിൽ, ഹേ സുമുഖീ! അവന്‍ തന്റെ പൂർവ്വജന്മം സ്മരിച്ചു; പിന്നെ ഭാര്യയെ വിളിച്ചു വരുത്തി പറഞ്ഞു।

Verse 15

सुदर्शन उवाच । शिवरात्रिव्रतं देवि मया कार्यं वरानने । व्रतस्यास्य प्रभावेन प्राप्तं राज्यं मया किल

സുദർശനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീസ്വരൂപിണീ, ഹേ സുമുഖീ! ഞാൻ ശിവരാത്രിവ്രതം നിർബന്ധമായി ആചരിക്കണം; കാരണം ഈ വ്രതത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ രാജ്യം പ്രാപിച്ചത്।

Verse 16

राज्ञ्युवाच । महान्प्रभावो राजेन्द्र एवमुक्तं त्वया मम । एतन्मे कारणं ब्रूहि आश्चर्यं हृदि वर्तते

രാജ്ഞി പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ ഇതിന്റെ പ്രഭാവം മഹത്താണ്. അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയുക; എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അത്ഭുതം ഉണരുന്നു।

Verse 17

राजोवाच । शृणु तीर्थस्य माहात्म्यं शिवरात्रिमुपोषणात् । तस्मिञ्छिवपुरे रम्ये स्वर्गद्वारे सुशोभने

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ശിവരാത്രിയിലെ ഉപവാസത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം കേൾക്കുക; സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്ന ആ രമ്യമായ ശിവപുരത്തിൽ।

Verse 18

आदितीर्थे प्रभासे तु कामिके तीर्थ उत्तमे

പ്രഭാസത്തിലെ ആദിതീർത്ഥത്തിൽ—അതുപോലെ ‘കാമിക’ എന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ।

Verse 19

ऋद्धियुक्ते पुरे तस्मिन्नित्यं धर्मानुसेविते । शिवरात्र्यां गतो राज्ञि तिथीनामुत्तमा तिथिः

സമൃദ്ധിയുള്ള ആ നഗരത്തിൽ നിത്യം ധർമ്മാനുഷ്ഠാനം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കെ, ഹേ രാജ്ഞീ, തിഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ശിവരാത്രി എത്തി।

Verse 20

मानवास्तत्र ये केचित्पुरराष्ट्रनि वासिनः । तत्रागता वरारोहे शिवरात्र्यामुपोषितुम्

ഹേ സുന്ദരീ, അവിടത്തെ പട്ടണങ്ങളിലും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും വസിച്ചിരുന്ന എല്ലാവരും ശിവരാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കാനായി അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 21

धननामा वणिक्कश्चित्तत्रैव वसते सदा । धनाढ्यः स तु धर्मात्मा सदा धर्मपरायणः

അവിടെ ധനൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വ്യാപാരി എപ്പോഴും താമസിച്ചു. ധനവാനായിരുന്നിട്ടും അവൻ ധർമ്മാത്മാവും നിത്യധർമ്മപരായണനും ആയിരുന്നു।

Verse 22

स भार्यासहितस्तत्र शिवरात्रिमुपोषितः । तस्य भार्याऽभवत्साध्वी रूपयौवनसंवृता

അവൻ അവിടെ ഭാര്യയോടുകൂടെ ശിവരാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു. അവന്റെ ഭാര്യ സാദ്ധ്വി ആയിരുന്നു; രൂപവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു।

Verse 23

प्रचलन्मेखलाहारा सर्वाभरणभूषिता । स तया भार्यया सार्धं कामक्रोधविवर्जितः

ചലിക്കുന്ന മേഘലയും ഹാരവും ധരിച്ച് അവൾ സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി നിന്നു; അവൻ ആ ഭാര്യയോടുകൂടെ കാമക്രോധവിവർജിതനായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 24

प्रभासस्याग्रतो भूत्वा स्नातः शुक्लांबरः शुचिः । यथोक्तेन विधानेन भक्त्या निद्राविवर्जितः

പ്രഭാസത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ നിന്നു അവൻ സ്നാനം ചെയ്തു, ശ്വേതവസ്ത്രം ധരിച്ചു ശുചിയായി നിന്നു. ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം ഭക്തിയോടെ ആചരിച്ച് നിദ്രയെ ഒഴിവാക്കി നിന്നു.

Verse 25

तत्राहं चौररूपेण पापः स्तैन्यं समाश्रितः । सच्छूद्राणां कुले जातो देवब्राह्मणपूजकः

അവിടെ ഞാൻ പാപിയായ് കള്ളന്റെ രൂപത്തിൽ മോഷണവൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ചു. സത്സൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും ദേവാരാധകനും ബ്രാഹ്മണപൂജകനുമായിരുന്നു ഞാൻ.

Verse 26

पूर्वकर्मानुसंयोगाद्विकर्मणि रतः सदा । तस्यां रात्र्यामहं तत्र जनमध्ये तु संस्थितः

പൂർവകർമ്മഫലസംബന്ധം മൂലം ഞാൻ എപ്പോഴും ദുഷ്കർമ്മങ്ങളിൽ രതനായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ രാത്രിയിൽ ഞാൻ അവിടെ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ നിന്നിരുന്നു.

Verse 27

कुण्डलीनः स्थितस्तत्र रंध्रापेक्षी वरानने । वणिजस्तस्य भार्यायाश्छिद्रान्वेषणतत्परः

ഹേ സുന്ദരമുഖീ! ഞാൻ അവിടെ ചുരുണ്ടുകൂടി ഇരുന്നു, ഒരു വിടവ് തേടി കാത്തിരുന്നു—ആ വണിക്കിന്റെ ഭാര്യയിലെ ദൗർബല്യം അന്വേഷിക്കാൻ തത്പരനായിരുന്നു.

Verse 28

सा रात्रिर्जाग्रतस्तस्य गता मे विजने तथा । गीतनृत्यादिनिर्घोषैर्वेदमंगलपाटकैः

അവന്റെ ആ രാത്രി ജാഗരണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു; എന്റെയും നിർജനസ്ഥലത്ത്—ഗീതനൃത്തങ്ങളുടെ മുഴക്കവും വേദമംഗളപാഠങ്ങളുടെ സ്വരവും നിറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു.

Verse 29

तालशब्दैस्तथा बन्धैः पुस्तकानां च वाचकैः । एवं रात्र्यां तु शेषायां यावत्तिष्ठति तत्र वै

താളമേളങ്ങളോടും സംഗീതത്തോടും ഗ്രന്ഥപാരായണം ചെയ്യുന്നവരോടും കൂടി, ബാക്കിയുള്ള രാത്രി മുഴുവൻ അദ്ദേഹം അവിടെത്തന്നെ കഴിച്ചുകൂട്ടി.

Verse 30

निरोधेन समायुक्ता पीड्यमाना शुचिस्मिता । धनिभार्या निरोधार्ता देवागाराद्बहिर्गता

ശാരീരികമായ അസ്വസ്ഥതകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടവളും വേദനിക്കുന്നവളും പരിശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളുമായ ആ ധനികന്റെ ഭാര്യ ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തേക്ക് പോയി.

Verse 31

तस्याः कर्णौ त्रोटयित्वा पुप्लुवेऽहं जले स्थितः । ततः कोलाहलस्तत्र कृतस्तत्पुरवासिभिः

അവളുടെ കാതുകൾ മുറിച്ച് (ആഭരണങ്ങൾ കവർന്ന്) ഞാൻ വെള്ളത്തിലേക്ക് ചാടി അവിടെത്തന്നെ നിന്നു. അപ്പോൾ ആ നഗരവാസികൾ അവിടെ വലിയ ബഹളമുണ്ടാക്കി.

Verse 32

श्रुत्वा कोलाहलं शब्दं कर्णत्रोटनजं तदा । धाविता रक्षकास्तत्र राजशासनकारकाः

കാതുകൾ മുറിച്ചതുമൂലമുണ്ടായ ആ ബഹളം കേട്ട്, രാജകൽക്കപ്പന നടപ്പിലാക്കുന്ന കാവൽക്കാർ അവിടേക്ക് ഓടിയെത്തി.

Verse 33

तैरहं शस्त्रहस्तैश्च उल्काहस्तैः समंततः । निरीक्षितोऽथ न प्राप्तं सुवर्णं मन्मुखे स्थितम्

കയ്യിൽ ആയുധങ്ങളും പന്തങ്ങളുമായി അവർ എന്നെ എല്ലായിടത്തും തിരഞ്ഞു, എങ്കിലും എന്റെ വായിൽ ഇരുന്ന സ്വർണ്ണം അവർക്ക് ലഭിച്ചില്ല.

Verse 34

खड्गेन तीक्ष्णधारेण छित्त्वा शीर्षं तदा मम । उल्काहस्ता निरीक्षन्तो नापश्यन्स्वर्णमण्वपि

അപ്പോൾ മൂർച്ചയുള്ള വാളുകൊണ്ട് അവർ എന്റെ തല വെട്ടിമാറ്റി. കയ്യിൽ പന്തങ്ങളേന്തി തിരഞ്ഞിട്ടും അവർക്ക് അല്പം പോലും സ്വർണ്ണം കാണാനായില്ല.

Verse 35

हित्वा मां ते गताः सर्वे गत्वा राज्ञे न्यवेदयन् । न किञ्चित्तत्र संप्राप्तं हतोऽस्माभिश्च तत्क्षणात्

എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് അവരെല്ലാം പോയി രാജാവിനെ അറിയിച്ചു: 'അവിടെ ഒന്നും ലഭിച്ചില്ല; ആ നിമിഷം തന്നെ ഞങ്ങൾ അവനെ വധിച്ചു.'

Verse 36

कथयित्वा तु ते सर्वे यथादेशं गताः पुनः । ततो वै बन्धुना तत्र भयभीतेन चेतसा

ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞശേഷം അവരെല്ലാം വീണ്ടും യഥാസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. പിന്നീട് അവിടെ ഭയചകിതമായ മനസ്സോടെ ഒരു ബന്ധു...

Verse 37

निखातं मम तत्रैव शिरः कायेन संयुतम् । खातं कृत्वा प्रिये तत्र ब्रह्मतीर्थस्य चोत्तरे

പ്രിയേ! ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിന് വടക്കുഭാഗത്ത് കുഴിയെടുത്ത്, എന്റെ തല ഉടലിനോട് ചേർത്ത് അവിടെത്തന്നെ അടക്കം ചെയ്തു.

Verse 38

पिहितोऽहं तु तत्रैव प्रभासे तीर्थ उत्तमे । शिवरात्रिप्रभावेन तज्जातिस्मरतां गतः

ഇപ്രകാരം ഉത്തമമായ പ്രഭാസ തീർത്ഥത്തിൽ എന്നെ അവിടെത്തന്നെ മൂടി. ശിവരാത്രിയുടെ പ്രഭാവത്താൽ എനിക്ക് പൂർവ്വജന്മസ്മരണ ലഭിച്ചു.

Verse 39

राज्यं निष्कण्टकं प्राप्तं समृद्धं वरवर्णिनि । एतत्प्रभासमाहात्म्यं शिवरात्रेरुपोषणात् । एतत्फलं मया लब्धं गत्वा तस्मादुपोषये

ഹേ സുന്ദരീ! എനിക്ക് കണ്ഠകരഹിതവും സമൃദ്ധവുമായ രാജ്യം ലഭിച്ചു. ശിവരാത്രിയിലെ ഉപവാസം കൊണ്ടാണ് പ്രഭാസത്തിന്റെ ഈ മഹാത്മ്യം തെളിയുന്നത്. ഈ ഫലം ഞാൻ നേടി; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അവിടെ ചെന്നു ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കും।

Verse 40

राज्ञ्युवाच । गच्छावस्तत्र यत्रैव कपालं पतितं तव । स्फोटिते च कपाले च हिरण्यं दृश्यते यदि । प्रत्ययो मे भवेत्पश्चात्तव वाक्यं न संशयः

രാജ്ഞി പറഞ്ഞു—നിന്റെ കപാലം വീണ അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് നമുക്ക് പോകാം. ആ കപാലം പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ അതിനുള്ളിൽ സ്വർണം കാണുന്നുവെങ്കിൽ, പിന്നെ എനിക്ക് ഉറപ്പ് വരും; നിന്റെ വാക്കിൽ സംശയം ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 41

राजोवाच । कल्पं हि तिष्ठते चास्थि यावद्भूमिविपर्ययः । उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ആ അസ്ഥി ഒരു കല്പം മുഴുവൻ, ഭൂമിവിപര്യയം വരുന്നതുവരെ, നിലനിൽക്കും. എഴുന്നേൽക്കൂ, പോകാം; നിനക്ക് മംഗളം വരട്ടെ—ഉത്തമമായ പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്।

Verse 42

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यद्राज्ञा समुदीरितम् । गमनाय मतिं चक्रे शिवरात्र्या उपोषणे

രാജാവ് ഉച്ചരിച്ച വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു—ശിവരാത്രിയുടെ രാത്രിയിൽ ഉപവാസവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട്।

Verse 43

ततोऽश्वैर्जवनैयुर्क्तं रथं हेमविभूषितम् । आस्थाय सह पत्न्या च प्रभासं क्षेत्रमेयिवान्

പിന്നീട് വേഗമേറിയ കുതിരകൾ ചേർത്തും സ്വർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചും ഉള്ള രഥത്തിൽ കയറി—പത്നിയോടുകൂടെ—പ്രഭാസത്തിന്റെ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 44

व्रतं कृत्वा प्रभासे तु यथोक्तं वरवर्णिनि । ब्रह्मतीर्थे समागत्य उद्धृत्य सकलं ततः

ഹേ വരവർണിനി! പ്രഭാസത്തിൽ ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് അവർ ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിലെത്തി, അവിടെ നിന്നെല്ലാം എടുത്തുയർത്തി കൊണ്ടുപോയി।

Verse 45

हिरण्यं दर्शयामास स्फोटयित्वा शवं स्वयम्

അവൻ സ്വയം ശവം പിളർത്തി അതിലെ സ്വർണം വെളിപ്പെടുത്തി കാണിച്ചു।

Verse 46

ईश्वर उवाच । जातसंप्रत्यया भार्या तस्य राज्ञो बभूव ह । जगाम परमं स्थानं यत्र कल्याणमुत्तमम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—രാജ്ഞിയുടെ വിശ്വാസം ദൃഢമായി ഉദിച്ചു; ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മംഗളം ഉള്ള പരമസ്ഥാനത്തെ അവൾ പ്രാപിച്ചു।

Verse 47

जनोऽपि विस्मितः सर्वो दृष्ट्वा चित्रं तदद्भुतम्

ആ അത്ഭുതകരമായ വിസ്മയം കണ്ടു എല്ലാവരും അതിശയിച്ചു നിന്നു।

Verse 48

नदी चित्रपथानाम तत्रोत्पन्ना वरानने । चित्रादित्यस्य पूर्वेण ब्रह्मतीर्थस्य चोत्तरे

ഹേ വരാനനേ! അവിടെ ‘ചിത്രപഥാ’ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നദി ഉദ്ഭവിച്ചു—ചിത്രാദിത്യത്തിന്റെ കിഴക്കിലും ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിന്റെ വടക്കിലും।

Verse 49

तस्यां तत्तिष्ठते तत्र सर्वपापप्रणाशनम्

ആ നദിയിലേയ്ക്കുള്ളിൽ സർവ്വപാപനാശിനിയായ ആ ദിവ്യശക്തി വസിക്കുന്നു.

Verse 50

श्रावणे मासि संप्राप्ते तस्मिन्कूपे विधानतः । यः स्नानं कुरुते देवि श्राद्धं तत्र विशेषतः

ദേവീ! ശ്രാവണമാസം വന്നാൽ, വിധിപ്രകാരം ആ കിണറ്റിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രത്യേകിച്ച് അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ അതിവിശേഷ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 51

चित्रादित्यं तु संपूज्य शिवलोके महीयते

ചിത്രാദിത്യനെ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നവൻ ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും മഹിമ പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 52

एतत्ते कथितं सर्वं शिवरात्र्या महत्फलम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ഇങ്ങനെ ഞാൻ ശിവരാത്രിയുടെ മഹത്തായ ഫലം മുഴുവനായി പറഞ്ഞു—ഈ പുണ്യവ്രതം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുകയും സർവ്വപാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 53

य इदं पठते नित्यं शृणुयाद्वापि मानवः । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते

ഇത് നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും, അല്ലെങ്കിൽ കേൾക്കുന്നവനും, സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.