Adhyaya 17

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । पंगु तीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं पंगुना ब्राह्मणेन च

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം പംഗു തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്. അവിടെ പൂർവകാലത്ത് പംഗു എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു.

Verse 2

पंगुनामा द्विजः पूर्वं च्यवनस्यान्वयेऽभवत् । अशक्तश्चलितुं भूमौ पंगुभावान्नृपोत्तम

ഹേ നൃപോത്തമാ! പൂർവ്വം ച്യവനവംശത്തിൽ പംഗു എന്നൊരു ദ്വിജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ലംഗത്വം മൂലം ഭൂമിയിൽ നടക്കാൻ അവൻ അശക്തനായിരുന്നു.

Verse 3

गृहकृत्यनियुक्तोऽसावेकदा बान्धवैर्नृप । पंगुर्गंतुं न शक्तोऽसौ परं दुःखमवाप्तवान्

ഹേ രാജാവേ! ഒരിക്കൽ ബന്ധുക്കൾ അവനെ ഗൃഹകാര്യങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ചു; പംഗു അവരോടൊപ്പം പോകാൻ കഴിയാതെ അത്യന്തം ദുഃഖത്തിലാഴ്ന്നു.

Verse 4

अथासौ तैः परित्यक्तो गत्वार्बुदमथाचलम् । एकं सरः समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

അപ്പോൾ അവരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട അവൻ അർബുദപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ഒരു സരോവരം പ്രാപിച്ച് അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 5

लिंगं संस्थाप्य तत्रैव पूजयामास तं विभुम् । गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

അവിടെ തന്നേ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച് ആ വിഭു പ്രഭുവിനെ പൂജിച്ചു; ഗന്ധം, പുഷ്പം, നൈവേദ്യം മുതലായവ സമ്യക് ശ്രദ്ധയോടെ അർപ്പിച്ചു.

Verse 6

शिवभक्तिपरो जातो वायुभक्षो बभूव ह । जपहोमरतो नित्यं पंगुनामा द्विजोत्तमः

പംഗു എന്ന ആ ദ്വിജോത്തമൻ ശിവഭക്തിയിൽ പരായണനായി; വായുഭക്ഷിയായി മാറി, നിത്യം ജപവും ഹോമവും ചെയ്യുന്നതിൽ രതനായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 7

ततस्तुष्टो महादेवो ब्राह्मणं नृपसत्तम । पंगुं प्रति महाराज वाक्यमेतदुवाच ह

അപ്പോൾ പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠ മഹാരാജാ, പംഗു എന്ന ബ്രാഹ്മണനോടു ഈ വചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 8

ईश्वर उवाच । पंगो तुष्टो महादेवो वरं वरय सुव्रत । तव दास्याम्यहं सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ പംഗൂ, മഹാദേവൻ പ്രസന്നൻ. ഹേ സുവ്രതാ, വരം ചോദിക്ക; അത്യന്തം ദുർലഭമായാലും ഞാൻ നിനക്കു എല്ലാം നൽകും।

Verse 9

पंगुरुवाच । नाम्ना मे ख्यातिमायातु तीर्थमेतत्सुरेश्वर । पंगुभावोऽत्र मे यातु प्रसादात्तव शंकर

പംഗു പറഞ്ഞു—ഹേ സുരേശ്വരാ, ഈ തീർത്ഥം എന്റെ നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകട്ടെ. ഹേ ശങ്കരാ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എന്റെ പംഗുത്വം ഇവിടെ തന്നെ വിട്ടുപോകട്ടെ।

Verse 10

तवास्तु सततं चात्र सांनिध्यं सह भार्यया । एवमुक्तः स तेनाथ विप्रं प्रति वचोब्रवीत्

‘തഥാസ്തു; ഇവിടെ എന്റെ പത്നിയോടുകൂടി എന്റെ നിത്യ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാകട്ടെ.’ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അദ്ദേഹം ആ ബ്രാഹ്മണനോടു വചനം അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 11

ईश्वर उवाच । नाम्ना तव द्विजश्रेष्ठ तीर्थमेतद्भविष्यति । ख्यातिं तपःप्रभावेन तीर्थं यास्यति सत्तम

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ തീർത്ഥം നിന്റെ നാമത്തിൽ തന്നെയാകും. ഹേ സത്തമാ, നിന്റെ തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ഈ തീർത്ഥം മഹാപ്രസിദ്ധി നേടും।

Verse 12

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां सांनिध्यं मे भवेत्तथा

ചൈത്ര ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിദിനത്തിൽ അവിടെയും എന്റെ ദിവ്യ സാന്നിധ്യം പ്രത്യക്ഷമാകും.

Verse 13

पुलस्त्य उवाच । स्नानमात्रेण विप्रोऽसौ दिव्यरूपमवाप ह । तत्र तस्थौ महादेवो गौर्या सह महेश्वरः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—സ്നാനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു; അവിടെ മഹാദേവൻ മഹേശ്വരൻ ഗൗരിയോടുകൂടെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 14

तस्मिन्दिने नृपश्रेष्ठ स्नानं तत्र समाचरेत् । स पंगुत्वाद्विनिर्मुक्तो दिव्यरूपमवाप्नुयात्

ആ ദിനത്തിൽ തന്നേ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സ്നാനം ആചരിക്കണം; അവൻ മുടന്തുതനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി ദിവ്യരൂപം പ്രാപിക്കും।

Verse 17

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ‘പംഗുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പതിനേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।