Adhyaya 93

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति गोमुखाख्यं सुशोभनम् । यद्गोवक्त्रात्पुरा लब्धं सर्वपातकनाशनम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ ‘ഗോമുഖം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു അതിശയ ശോഭനമായ തീർത്ഥവും ഉണ്ട്. അത് പുരാതനകാലത്ത് ഗോമുഖത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചതും സർവ്വപാപനാശിനിയുമാണ്।

Verse 2

पुरासीदत्र गोपालः कश्चित्कुष्ठसमावृतः । चमत्कारपुरं विप्र अतीव क्षामतां गतः

പണ്ടുകാലത്ത് അവിടെ കുഷ്ഠരോഗം പിടിപെട്ട ഒരു ഗോപാലൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹേ വിപ്രാ! ‘ചമത്കാരപുരം’ എന്ന നഗരത്തിൽ അവൻ അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ച് ദുർബലനായി.

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गोकुलम् । मध्याह्नसमये प्राप्तं चंद्रे चित्रासमन्वितः

പിന്നീട് കുറെകാലത്തിന് ശേഷം, അതേ വഴിയിലൂടെ മധ്യാഹ്നസമയത്ത് ഗോകുലത്തിൽ എത്തി; അപ്പോൾ ചന്ദ്രൻ ചിത്രാ നക്ഷത്രത്തോടു ചേർന്നിരുന്നു।

Verse 4

एकादश्यां तृषार्त्तं च भास्करे वृषसंस्थिते । एकयापि ततो धेन्वा तृणस्तम्बमतीव हि । नीलमालोकितं तत्र दूरादेत्य प्रहर्षिता

ഏകാദശി ദിനത്തിൽ, സൂര്യൻ വൃഷരാശിയിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കെ, ദാഹത്തിൽ പീഡിതയായ ഒരു പശു ദൂരത്തിൽ നിന്ന് അവിടെ നീലിമയോടെ തോന്നിയ പുല്ലിൻകൂട്ടം കണ്ടു. ആ സ്ഥലത്തോട് അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ അവൾ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു।

Verse 5

दन्तैर्द्रुतं समुत्पाट्य यावदाकर्षति द्विजाः । तावत्तज्जडमार्गेण तोयधारा विनिर्गता

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! അവൾ പല്ലുകളാൽ അതിനെ വേഗത്തിൽ പിഴുത് വലിച്ച ഉടനെ, ആ കഠിനമായി രൂപപ്പെട്ട വഴിയിലൂടെ ജലധാര ക്ഷണത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 6

अथास्वाद्य तृणं तस्मात्तृषार्ता च शनैःशनैः । पपौ तोयं सुविश्रब्धा सुस्वादु क्षीरसंनिभम्

അതിനുശേഷം ആ പുല്ല് രുചിച്ചിട്ട്, ദാഹാർത്തയായ ആ പശു പതുക്കെ പൂർണ്ണവിശ്വാസത്തോടെ ആ ജലം കുടിച്ചു—രുചിയിൽ മധുരം, പാലിനോട് സാമ്യം।

Verse 7

तस्या वेगेन तत्तोयं पिबन्त्यास्तत्रभूतले । गर्ता जाता सुविस्तीर्णा सलिलेन समावृता

അവൾ അതിവേഗത്തോടെ ആ ജലം കുടിക്കുമ്പോൾ, അവിടത്തെ ഭൂമിയിൽ വിശാലമായ ഒരു കുഴി രൂപപ്പെട്ടു; അത് ജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ് മൂടപ്പെട്ടു।

Verse 8

ततोऽन्याः शतशो गावः पपुस्तोयं मुनिर्मलम् । तृषार्त्तास्तद्द्विजश्रेष्ठाः पीयूषरससंनिभम्

അതിനുശേഷം മറ്റെണ്ണൂറുകണക്കിന് പശുക്കൾ ദാഹാർത്തയായി, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ മുനിനിർമലമായ നിർമലജലം അമൃതരസത്തിനെപ്പോലെ കുടിച്ചു।

Verse 9

यथायथा गता गावस्तत्र तोयं पिबंति ताः । सा गर्ता वक्त्रसंस्पर्शाद्वृद्धिं याति तथा तथा

എത്ര എത്ര പശുക്കൾ അവിടെ ചെന്നു ജലം കുടിച്ചുവോ, അത്ര അത്ര അവരുടെ വായ്സ്പർശം മൂലം ആ കുഴി വളർന്ന് കൂടുതൽ കൂടുതൽ വ്യാപിച്ചു।

Verse 10

ततश्च गोकुले कृत्स्ने जाते तृष्णाविवर्जिते । गोपालोऽपि तृषार्तस्तु तस्मिंस्तोये विवेश च

അപ്പോൾ മുഴുവൻ ഗോകുലവും ദാഹമുക്തമായി; എന്നാൽ ദാഹാർത്തനായ ഗോപാലനും ആ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 11

अंगं प्रक्षाल्य पीत्वापो यावन्निष्क्रामति द्रुतम् । तावत्पश्यति गात्रं स्वं द्वादशार्कसमप्रभम्

അവൻ ദേഹം കഴുകി ആ ജലം പാനം ചെയ്തു; അത് വേഗത്തിൽ പുറത്തുപോകുന്നതിന് മുമ്പേ, തന്റെ അവയവങ്ങൾ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരുടെ തുല്യപ്രഭയിൽ ദീപ്തമെന്ന് കണ്ടു।

Verse 12

ततो विस्मयमापन्नो गत्वा स्वीयं निकेतनम् । वृतांतं कथयामास लोकानां पुरतोऽखिलम्

പിന്നീട് വിസ്മയഭരിതനായി സ്വന്തം വസതിയിലേക്കു പോയി, ജനങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ സംഭവിച്ച മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും പറഞ്ഞു।

Verse 13

तृणस्तम्बं यथा धेन्वा तत्रोत्पाट्य प्रशक्तितः । यथा विनिर्गतं तोयं यथा तेनावगाहितम्

അവൻ വിവരിച്ചു—അവിടെ പശു ശക്തിയായി പുല്ലിന്റെ കൂട്ടം പിഴുതെടുത്തതുപോലെ, ജലം എങ്ങനെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു, എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു, താൻ അതിൽ എങ്ങനെ സ്നാനം ചെയ്തു എന്നും।

Verse 15

भवंति च विनिर्मुक्ता रोगैः पापैश्च तत्क्षणात् । अपापाश्च पुनर्यांति तत्क्षणात्त्रिदिवालयम्

അവർ അതേ ക്ഷണത്തിൽ രോഗങ്ങളിലും പാപങ്ങളിലും നിന്ന് വിമുക്തരാകും; പാപരഹിതരായി അതേ നിമിഷം ദേവലോകധാമത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്യും।

Verse 16

ततःप्रभृति तत्ख्यातं तीर्थं गोमुखसंज्ञितम् । गोमुखाद्भूतले जातं यतश्चैवं द्विजोत्तमाः

അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ‘ഗോമുഖം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി; കാരണം ഗോവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ഭൂതലത്തിൽ അത് ഉദ്ഭവിച്ചു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ।

Verse 17

अथ भीतः सहस्राक्षस्तद्दृष्ट्वा स्वर्गदायकम् । अक्लेशेन मनुष्याणां पूरयामास पांसुभिः

അപ്പോൾ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) അത് സ്വർഗ്ഗദായകമെന്നു കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടു; മനുഷ്യർക്ക് അനായാസം ലഭിക്കാതിരിക്കാനായി അത് മണലാൽ നിറച്ചു.

Verse 18

ऋषय ऊचुः । किं तत्कारणमादिष्टं येन तत्तादृशं जलम् । तस्मात्स्थानाद्विनिष्क्रांतं सूतपुत्र वदस्व नः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഏത് നിയത കാരണത്താൽ അത്തരം ജലം ആ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു? ഹേ സൂതപുത്രാ, ഞങ്ങളോട് പറയുക.

Verse 19

सूत उवाच । अत्र पूर्वं तपस्तप्तमम्बरीषेण भूभुजा । पुत्र शोकाभिभूतेन तोषितो गरुडध्वजः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ പൂർവകാലത്ത് പുത്രശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ രാജാവ് അംബരീഷൻ തപസ്സു ചെയ്തു; ഗരുഡധ്വജൻ (വിഷ്ണു) പ്രസന്നനായി.

Verse 20

तस्य पुत्रः सुविख्यातः सुवर्चा इति विश्रुतः । एको बभूव वृद्धत्वे कथंचिद्द्विजसत्तमाः

അവന്റെ പുത്രൻ ‘സുവർച്ചാ’ എന്ന നാമത്തിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായിരുന്നു; രാജാവ് വൃദ്ധനായിരുന്നിട്ടും എങ്ങനെയോ അവൻ ഏകപുത്രനായി ജനിച്ചു—ഹേ ദ്വിജസത്തമന്മാരേ।

Verse 21

पूर्वकर्मविपाकेन स बालोऽपि च तत्सुतः । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतः पितृमातृसुदुःखदः

പൂർവകർമ്മവിപാകത്താൽ ആ പുത്രൻ, ബാലനായിരുന്നിട്ടും, കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച് പിതാവിനും മാതാവിനും അത്യന്തം ദുഃഖകാരണമാവുകയായിരുന്നു।

Verse 22

अथ तत्कामिकं क्षेत्रं स गत्वा पृथिवीपतिः । चकार रोगनाशाय स्वपुत्रार्थं महत्तपः

അനന്തരം ഭൂമിപതി രാജാവ് ആ കാമ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ചെന്നു, തന്റെ പുത്രനുവേണ്ടി രോഗനാശാർത്ഥം മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തു।

Verse 23

ततस्तुष्टिं गतस्तस्य स्वयमेव जनार्दनः । प्रदाय दर्शनं वाक्यं ततः प्रोवाच सादरम्

അപ്പോൾ അവനിൽ പ്രസന്നനായ സ്വയം ജനാർദനൻ ദർശനം നൽകി; തുടർന്ന് ആദരത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 24

परितुष्टोऽस्मि ते वत्स तस्माच्चित्तेऽभिवांछितम् । प्रार्थयस्व प्रयच्छामि वरं पुत्र न संशयः

‘വത്സാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നനാണ്; അതിനാൽ നിന്റെ ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പ്രാർത്ഥിക്ക. പുത്രാ, ഞാൻ വരം നല്കും—സംശയമില്ല.’

Verse 25

राजोवाच । ममायं संमतः पुत्रो ग्रस्तः कुष्ठेन केशव । बालोऽपि तत्कुरुष्वास्य कुष्ठव्याधिपरिक्षयम्

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ‘ഹേ കേശവാ, എന്റെ ഈ പ്രിയപുത്രൻ കുഷ്ഠം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ബാലനായിരുന്നാലും, ദയചെയ്ത് അവനിലെ കുഷ്ഠരോഗം പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കണമേ।’

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । एष आसीत्पुरा राजा मेघवाहनसंज्ञितः । ब्रह्मण्यश्च कृतज्ञश्च सर्वशास्त्रार्थपारगः

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പുരാതനകാലത്ത് ഇവൻ മേഘവാഹനൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; ബ്രാഹ്മണഭക്തൻ, കൃതജ്ഞൻ, സർവ്വശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിൽ പാരംഗതൻ.

Verse 27

कस्यचित्त्वथ कालस्य ब्राह्मणोऽनेन घातितः । अंतःपुरे निशाकाले प्रविष्टो जारकर्मकृत

എന്നാൽ ഒരിക്കൽ ഇവൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ വധിച്ചു—അവൻ രാത്രികാലത്ത് അന്തഃപുരത്തിൽ കടന്ന് ജാരകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതുകൊണ്ട്.

Verse 28

अथ पश्यति यावत्स प्रभातेऽभ्युदिते रवौ । यज्ञोपवीतसंयुक्तस्तावत्स द्विजरूपधृक्

പിന്നീട് പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ അവൻ നോക്കി കണ്ടു—അവൻ യജ്ഞോപവീതധാരിയായി, ദ്വിജരൂപം ധരിച്ചവനായി.

Verse 29

अथ तं ब्राह्मणं मत्वा घृणाविष्टः सुदुःखितः । गत्वा काशीपुरीं पश्चात्तपश्चक्रे समाहितः

അവനെ ബ്രാഹ്മണനെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ പശ്ചാത്താപവും ഗാഢദുഃഖവും കൊണ്ട് വിങ്ങി. തുടർന്ന് കാശീപുരിയിലേക്കു പോയി ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 30

राज्ये पुत्रं समाधाय वैराग्यं परमं गतः । नियतो नियताहारो भिक्षान्नकृतभोजनः

രാജ്യം പുത്രനു ഏല്പിച്ച് അവൻ പരമവൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ചു. നിയന്ത്രിതനായി മിതാഹാരിയായി, ഭിക്ഷയാൽ ലഭിച്ച അന്നമേ ഭക്ഷിച്ചു ജീവിച്ചു.

Verse 31

ततः कालेन संप्राप्तो यमस्य सदनं प्रति । विपाप्मापि च चिह्नेन युक्तोऽयं पृथिवीपतिः

പിന്നീട് കാലക്രമത്തിൽ ആ രാജാവ് യമന്റെ സദനത്തിലെത്തി; പാപമുക്തനായിട്ടും ആ കർമത്തിന്റെ ഒരു അടയാളം അവനിൽ ശേഷിച്ചു.

Verse 32

ब्रह्मघातोद्भवेनैव बालभावेऽपि संस्थिते । येऽत्र कुष्ठसमायुक्ता दृश्यंते मानवा भुवि । तैर्नूनं ब्राह्मणाघातो विहितश्चान्यजन्मनि

ഇവിടെ ഭൂമിയിൽ ബാല്യത്തിലേയും കുഷ്ഠരോഗബാധിതരായി കാണപ്പെടുന്നവർ, അത് ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ ഫലമത്രേ; അവർ മുൻജന്മത്തിൽ ബ്രാഹ്മണവധം ചെയ്തവരാണെന്ന് നിശ്ചയം.

Verse 33

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यो गत्वा श्राद्धमाचरेत् । पितॄणां चैव सर्वेषामनृणः स प्रजायते

ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ ചെന്നു ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ പിതൃകളോടുമുള്ള കടത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു.

Verse 34

न ब्राह्मणवधाद्बाह्यं कुष्ठव्याधिः प्रजायते । एतत्सत्यं विजानीहि वदतो मम भूपते

ബ്രാഹ്മണവധം ഒഴികെ കുഷ്ഠവ്യാധി മറ്റേതൊരു കാരണത്താലും ജനിക്കില്ല; രാജാവേ, എന്റെ വാക്കിനെ സത്യമെന്നു അറിയുക.

Verse 35

अंबरीष उवाच । एतदर्थं सुराधीश मया त्वं पूजितः प्रभो । प्रसन्ने त्वयि देवेश नासाध्यं विद्यते भुवि

അംബരീഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരാധീശാ, പ്രഭോ! ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായാണ് ഞാൻ അങ്ങയെ പൂജിച്ചത്. ഹേ ദേവേശാ, അങ്ങ് പ്രസന്നനായാൽ ഭൂമിയിൽ അസാധ്യം ഒന്നുമില്ല.

Verse 36

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवान्मधुसूदनः । पातालजाह्नवीतोयं स सस्मार समाधिना

അവൻ ഇങ്ങനെ അഭ്യർത്ഥിച്ചതോടെ ഭഗവാൻ മധുസൂദനൻ സമാധിയിൽ ലീനനായി പാതാളസ്ഥ ജാഹ്നവീ (ഗംഗ) ജലത്തെ സ്മരിച്ചു.

Verse 37

सा ध्याता सहसा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । कृत्वा तु विवरं सूक्ष्मं विनिष्क्रांताऽथ तत्क्षणात्

പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു അവളെ ധ്യാനിച്ചതുമാത്രത്തിൽ, അവൾ സൂക്ഷ്മമായൊരു വിടവ് സൃഷ്ടിച്ച് തത്സമയം പുറത്തുവന്നു.

Verse 38

ततः प्रोवाच वचनमंबरीषं चतुर्भुजः । निमज्जतु सुतस्तेऽत्र सुपुण्ये जाह्नवीजले

അപ്പോൾ ചതുര്ഭുജനായ ഭഗവാൻ അംബരീഷനോട് അരുളിച്ചെയ്തു— “നിന്റെ പുത്രൻ ഇവിടെ ഈ അതിപുണ്യമായ ജാഹ്നവീജലത്തിൽ മുങ്ങട്ടെ.”

Verse 39

येन कुष्ठविनिर्मुक्तस्तत्क्षणादेव जायते । तथा ब्रह्मवधोद्भूतैः पातकैरुपपातकैः

ആ (നിമജ്ജന)ത്താൽ മനുഷ്യൻ അതേ ക്ഷണത്തിൽ കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു; അതുപോലെ ബ്രഹ്മഹത്യയിൽ നിന്നുയർന്ന പാപങ്ങളും ഉപപാപങ്ങളും നീങ്ങുന്നു.

Verse 40

एतस्मिन्नेव काले तु समानीय सुतं नृपः । स्नापयामास तत्तोयैः प्रत्यक्षं शार्ङ्गधन्वनः

അന്നേ സമയത്ത് രാജാവ് പുത്രനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന്, ശാർങ്ഗധന്വി (വിഷ്ണു) പ്രത്യക്ഷസന്നിധിയിൽ, ആ ജലങ്ങളാൽ അവനെ സ്നാപനം ചെയ്തു.

Verse 41

ततः स बालकः सद्यः स्नातमात्रो द्विजोत्तमाः । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तो जातो बालार्कसंनिभः

അപ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ആ ബാലൻ സ്നാനം ചെയ്ത ഉടനെ തന്നെ കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി, പ്രഭാതത്തിൽ ഉദിക്കുന്ന ബാലസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനായി।

Verse 42

ततः प्रणम्य तं देवं हर्षेण महताऽन्वितः । पित्रा समं जगामाथ स्वकीयं भवनं द्विजाः

പിന്നീട് ആ ദേവനെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, മഹാ ഹർഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ ആ ബ്രാഹ്മണൻ പിതാവിനോടൊപ്പം സ്വന്തം ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 43

तस्मिन्गते महीपाले सपुत्रे तत्क्षणाद्धरिः । तद्रंध्रं पूरयामास यथा नो वेत्ति कश्चन

ആ രാജാവ് പുത്രനോടുകൂടെ അവിടെ നിന്ന് പോയതോടെ, ഹരി തൽക്ഷണം ആ ദ്വാരം പൂരിപ്പിച്ചു; ആരും അതറിഞ്ഞുപോകാതിരിക്കാനായി।

Verse 44

एतस्मात्कारणात्पूर्वं तत्तोयं सर्वपापहृत् । यद्गोमुखेन भूयोऽपि भूतले प्रकटीकृतम्

ഈ കാരണത്താൽ തന്നെ ആ ജലം പുരാതനകാലം മുതൽ സർവ്വപാപഹരമാണ്; ഗോമുഖത്തിലൂടെ അത് വീണ്ടും ഭൂതലത്തിൽ പ്രകടിതമായതിനാൽ।

Verse 46

व्याधयोपि महारौद्रा दद्रुपामा समुद्भवाः । उपसर्गोद्भवाश्चैव विस्फोटकविचर्चिका

അതിഭീകരമായ രോഗങ്ങളും—ഉപസർഗ്ഗജന്യ ദദ്രു (ദാദ്/റിംഗ്‌വോം)യും വിചർച്ചിക (എക്സിമ)യും, കൂടാതെ വിസ്ഫോടക (പുണ്ണ്-പൊട്ടൽ) പോലുള്ള ചർമ്മവ്യാധികളും—ഇവിടെ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 47

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र भक्तितः । कुरुते याति लोकं स देवदेवस्य चक्रिणः

നിഷ്കാമനായ മനുഷ്യൻ ഭക്തിയോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ദേവദേവനായ ചക്രധാരിയായ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 48

यस्मिन्दिने समानीता सा गंगा तत्र विष्णुना । तस्मिन्दिने वृषे सूर्यः स्थितश्चित्रासु चंद्रमाः

വിഷ്ണു ആ ഗംഗയെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന ദിനത്തിൽ തന്നെ സൂര്യൻ വൃഷഭരാശിയിൽ, ചന്ദ്രൻ ചിത്രാ നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 49

अद्यापि तज्जलस्पर्शात्सुपवित्रो धरातले । यः स्नानं सूर्यवारेण कुरुतेऽर्कोदयं प्रति । तस्य नाशं द्रुतं यांति गलगंडादिका इह

ഇന്നും ആ ജലസ്പർശം കൊണ്ടു ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യൻ അത്യന്തം പവിത്രനാകുന്നു। ഞായറാഴ്ച സൂര്യോദയത്തേയ്ക്ക് മുഖം തിരിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ ഗലഗണ്ഡം മുതലായ രോഗങ്ങൾ ഈ ലോകത്തിൽ തന്നെ വേഗം നശിക്കുന്നു।

Verse 50

तथान्येऽपि दिने तस्मिन्यदि तोयमवाप्य च । स्नानं करोति सद्भक्त्या तत्फलं सोऽपि चाप्नुयात्

അതുപോലെ മറ്റു ദിവസങ്ങളിലും ആ ജലം ലഭിച്ച് സത്യഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവനും അതേ ഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गोमुखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിലെ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ഗോമുഖതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന തൊണ്ണൂറ്റിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।