Adhyaya 73

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ते कौरवाः सर्वे पांडोः पुत्राश्च शालिनः । तस्मात्स्थानात्ततो जग्मुर्यत्र द्वारवती पुरी

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ എല്ലാ കൗരവരും പാണ്ഡുവിന്റെ മഹിമയുള്ള പുത്രന്മാരും ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, ദ്വാരവതീ നഗരം നിലകൊള്ളുന്നിടത്തേക്ക് പോയി।

Verse 2

तत्र गत्वा विवाहं तु चक्रुः संहृष्टमानसाः । दुर्योधनस्य भूपस्य भानुमत्या समं तदा

അവിടെ എത്തി ഹർഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ അവർ അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനന്റെ ഭാനുമതിയോടുള്ള വിവാഹം നടത്തി।

Verse 3

नानावादित्रघोषेण वेदध्वनियुतेन च । गीतैर्मनोहरैः पाठैर्बन्दिनां च सहस्रशः

നാനാവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ ഘോഷത്തോടും, വേദമന്ത്രധ്വനിയോടും കൂടി, മനോഹരഗാനങ്ങളും പാരായണങ്ങളും സഹിതം, ആയിരക്കണക്കിന് വന്ദികളോടൊപ്പം—

Verse 4

एवं महोत्सवो जज्ञे तत्र यावद्दिनाष्टकम् । यादवानां कुरूणां च मिलितानां परस्परम्

ഇങ്ങനെ അവിടെ എട്ട് ദിവസത്തോളം മഹോത്സവം നടന്നു. യാദവരും കുരുക്കളും പരസ്പര സൗഹൃദത്തോടെ ഒന്നിച്ചു സംഗമിച്ചു.

Verse 5

कृतार्थास्तत्र संजाताः सूतमागध बन्दिनः । चारणा ब्राह्मणेंद्राश्च तथान्येऽपि च तार्किकाः

അവിടെ സൂതൻമാർ, മാഗധൻമാർ, ബന്ദിനൻമാർ എന്നീ കീർത്തിഗായകർ കൃതാർത്ഥരായി. ചാരണരും ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രരും മറ്റു താർക്കികരും തൃപ്തരായി.

Verse 6

ततस्तु नवमे प्राप्ते दिवसे कुरुपांडवाः । भीष्माद्याः पुंडरीकाक्षमिदमूचुः ससौहृ दम्

പിന്നീട് ഒൻപതാം ദിവസം എത്തിയപ്പോൾ, ഭീഷ്മാദികളോടുകൂടിയ കുരു-പാണ്ഡവർ സ്നേഹസൗഹൃദത്തോടെ പുണ്ഡരീകാക്ഷനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 7

न वयं पुंडरीकाक्ष तव रामस्य चाश्रयम् । कथंचित्त्यक्तुमिच्छामः स्नेहपाशनियंत्रिताः

ഹേ പുണ്ഡരീകാക്ഷാ! നിന്റെയും രാമന്റെയും ആശ്രയം ഞങ്ങൾ എങ്ങനെയും ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല; സ്നേഹപാശത്തിൽ ഞങ്ങൾ ബന്ധിതരാണ്.

Verse 8

तथापि च प्रगन्तव्यं स्वपुरं प्रति माध व । बलभद्रसमायुक्तस्तस्मान्नः कुरु मोक्षणम्

എങ്കിലും, ഹേ മാധവാ! നീ ബലഭദ്രനോടുകൂടെ സ്വനഗരത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതുണ്ട്; അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്കും വിട നൽകി പുറപ്പെടാൻ അനുമതി തരിക.

Verse 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—നിങ്ങൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിട്ട് ഇനിയും ഒരു വർഷമോ, ഒരു മാസമോ, ഒരു പക്ഷമോ പോലും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പിന്നെ നിങ്ങളിൽ ഇത്തരമൊരു അത്യുത്സുകതയും ത്വരയും എന്തുകൊണ്ട് ഉദിച്ചു?

Verse 10

तस्मादत्रैव तिष्ठामः सहिताः कुरुपांडवाः । यूयं वयं विनोदेन मृगयाक्षोद्भवेन च

അതുകൊണ്ട് കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും നാം എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ഇവിടെ തന്നെയിരിക്കാം. നിങ്ങൾയും ഞങ്ങളും വിനോദത്തോടെയും, വേട്ടയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന പരിശ്രമത്തോടെയും, കാലം കഴിക്കാം.

Verse 11

शस्त्रशिक्षाक्रियाभिश्च दमनेन च दन्तिनाम् । तथाभिवांछितैरन्यैः स्नेहोऽस्ति यदि वो मयि

ആയുധപരിശീലനങ്ങളാലും, ദന്തികളായ ആനകളെ ദമിപ്പിക്കുന്നതാലും, നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റ് ക്രീഡാ-വിഹാരങ്ങളാലും—നിങ്ങൾക്ക് എനിക്കു മേൽ സ്നേഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ.

Verse 12

भीष्म उवाच । उपपन्नमिदं विष्णो यत्त्वया व्याहृतं वचः । परं शृणुष्व मे वाक्यं यदर्थं ह्युत्सुका वयम्

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഷ്ണോ! നിങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച വചനം പൂർണ്ണമായും യുക്തമാണ്. ഇനി എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക—ഞങ്ങൾ സത്യമായി ഉത്സുകരാകുന്ന കാര്യം എന്തെന്നു.

Verse 13

आनर्तविषयेऽस्माभिरागच्छद्भिस्तवांतिकम् । दृष्टमत्यद्भुतं क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तत्र लिंगानि दृष्टानि भूपतीनां महात्मनाम्

ആനർത്തദേശത്ത് നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിലേക്കു വരുമ്പോൾ ഹാടകേശ്വരനോട് ബന്ധപ്പെട്ട അത്യദ്ഭുതവും മഹത്തുമായ ഒരു ക്ഷേത്രഭൂമി ഞങ്ങൾ കണ്ടു. അവിടെ മഹാത്മരാജാക്കന്മാർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ലിംഗങ്ങളെ ദർശിച്ചു.

Verse 14

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

സൂര്യവംശവും ചന്ദ്രവംശവും ഉദ്ഭവിച്ച മറ്റ് മഹാത്മ രാജാക്കന്മാരുടേയും (അവിടെ) ലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ട്।

Verse 15

देवानां दानवानां च मुनीनां च विशेषतः । साकाराणि सुतेजांसि नानाप्रासादभोजि च

അവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, മുനിമാർ എന്നിവരുടെ സാകാരമായ, അതിതേജസ്സുള്ള ദിവ്യപ്രകടനങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ നാനാവിധ പ്രാസാദസദൃശ ക്ഷേത്രങ്ങളോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു।

Verse 16

ततश्च कुरुमुख्यानां पांडवानां च माधव । लिंगसंस्थापनार्थाय तत्र जाता मतिर्दृढा

അതിനുശേഷം, ഹേ മാധവാ! കുരുക്കളിലെ അഗ്രഗണ്യരിലും പാണ്ഡവരിലും അവിടെ ശിവലിംഗസ്ഥാപനത്തിനായി ദൃഢനിശ്ചയം ഉദിച്ചു।

Verse 17

ते वयं तत्र गत्वाशु यथाशक्त्या यथेच्छया । लिंगानि स्थापयिष्यामः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വേഗത്തിൽ അവിടെ ചെന്നു, ഓരോരുത്തരുടെയും ശേഷിയും ഹൃദയാഭിലാഷവും അനുസരിച്ച്, വേർവേറായി തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കും।

Verse 18

एतस्मात्कारणात्तूर्णं चलिता वयमच्युत । न वयं तव संगस्य तृप्यामोऽब्दशतैरपि

ഈ കാരണത്താൽ, ഹേ അച്യുതാ! ഞങ്ങൾ ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു; എങ്കിലും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളായാലും നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞങ്ങൾ തൃപ്തരാകുകയില്ല।

Verse 19

तस्मादाज्ञापयस्वाद्य कृत्वा चित्तं दृढं विभो । भूयोऽप्यत्रागमिष्यामस्तव दर्शनलालसाः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ പ്രഭോ, ഇന്ന് ദൃഢചിത്തനായി ആജ്ഞ നൽകണമേ. നിന്റെ ദർശനാനുഗ്രഹം ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങൾ വീണ്ടും ഇവിടെ വരും.

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अहं जानामि तत्क्षेत्रं सुपुण्यं पापनाशनम् । तापसैः कीर्तितं नित्यं ममान्यैस्तीर्थयात्रिकैः

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ആ ക്ഷേത്രം ഞാൻ അറിയുന്നു; അതി പുണ്യപ്രദവും പാപനാശകവുമാണ്. തപസ്വികളും മറ്റു തീർത്ഥയാത്രികരും അതിനെ നിത്യവും കീർത്തിക്കുന്നു.

Verse 21

तस्मात्तत्र समेष्यामो युष्माभिः सहिता वयम् । लिंग संस्थापनार्थाय क्षेत्रदर्शनवांछया

അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോടൊപ്പം അവിടെ പോകും—ലിംഗസ്ഥാപനാർത്ഥവും ആ പുണ്യക്ഷേത്രദർശനാഭിലാഷയാലും.

Verse 22

सूत उवाच । तच्छुत्वा कौरवाः सर्वे परं हर्षमुपागताः । तथा पांडुसुताश्चैव ये चान्ये तत्र पार्थिवाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അത് കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാ കൗരവരും പരമഹർഷത്തിലായി; പാണ്ഡുപുത്രന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റു രാജാക്കളും അതുപോലെ തന്നെ.

Verse 23

ते तु संप्रस्थिताः सर्वे मिलिताः कुरुपांडवाः । गजवाजिविमर्देन कम्पयन्तो वसुन्धराम्

പിന്നീട് എല്ലാവരും പുറപ്പെട്ടു—കുരുവും പാണ്ഡവരും ഒന്നിച്ച്—ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും ഗർജ്ജനഭരിതമായ തിരക്കാൽ ഭൂമിയെ കുലുക്കിക്കൊണ്ട്.

Verse 24

अथ तत्क्षेत्रमासाद्य दूरे कृत्वा निवेशनम् । कौरवा यादवा मुख्याश्चमत्कारपुरं गताः

അനന്തരം ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തെ പ്രാപിച്ച് ദൂരത്ത് താമസസ്ഥലം ഒരുക്കി, കൗരവരും യാദവരും പ്രധാനന്മാർ ചമത്കാരപുരത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 25

तत्र सर्वान्समाहूय ब्राह्मणान्विनयान्विताः । प्रोचुर्दत्त्वा विचित्राणि भूषणाच्छादनानि च

അവിടെ വിനയത്തോടെ അവർ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി; വിചിത്രമായ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും സമർപ്പിച്ച് അവരോട് പറഞ്ഞു।

Verse 26

वयं सर्वेऽत्र वांछामो लिगसंस्थापनक्रियाम् । कर्तुं प्रासादमुख्यानां पृथक्त्वेन स्वशक्तितः

ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇവിടെ ശിവലിംഗ-പ്രതിഷ്ഠാക്രിയ നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കൂടാതെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് വേർതിരിച്ച് പ്രധാന പ്രാസാദങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും ഒരുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 27

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नो दयां च द्विजसत्तमाः । आज्ञापयत शीघ्रं हि येन कर्म प्रवर्तते

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജസത്തമന്മാരേ, ഞങ്ങളോട് പ്രസന്നരായി കരുണ കാണിക്കണമേ; ഈ പുണ്യകർമ്മം ആരംഭിക്കുവാൻ വേഗം ആജ്ഞാപിക്കണമേ।

Verse 28

भविष्यथ तथा यूयं होतारः सर्वकर्मसु । न चान्यो ब्राह्मणो बाह्यो यद्यपि स्याद्बृहस्पतिः

അതുപോലെ, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും നിങ്ങളേ ഹോതാക്കൾ (പുരോഹിതർ) ആയിരിക്കും; പുറത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണനെയും ഏർപ്പെടുത്തുകയില്ല—അവൻ ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെയായാലും പോലും।

Verse 29

यतोऽस्माभिः श्रुता वार्ता कीर्त्यमाना पुरातनी । विष्णुना तस्य राजर्षेः प्रेतश्राद्धसमुद्भवा

ഞങ്ങൾ ഒരു പുരാതന വൃത്താന്തം ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്; അത് ഇന്നും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു—വിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ ആ രാജർഷിയുടെ പ്രേത-ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ പ്രസംഗം ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 30

यथा तेन कृतं श्राद्धं पितुः प्रेतस्य यत्नतः । ब्राह्मणानां पुरोऽन्येषां यथोक्तानामपि द्विजाः

പ്രേതാവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തന്റെ പിതാവിനായി അദ്ദേഹം എത്രയോ പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രാദ്ധം നിർവഹിച്ചു—ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിലും, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം നിയുക്തരായ മറ്റ് ദ്വിജരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലുമായിരുന്നു അത്.

Verse 31

यथोक्तविधिना तीर्थे नागानां पंचमीदिने । श्रावणे मासि नो मुक्तः पिता तस्य तथापि सः

ശ്രാവണ മാസത്തിലെ നാഗപഞ്ചമി ദിനത്തിൽ ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം ചെയ്തിട്ടും—അവന്റെ പിതാവ് എങ്കിലും മോചിതനായില്ല, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ.

Verse 32

प्रेतत्वात्सर्पदोषेण संजाता द्विजसत्तमाः । देवशर्मपुरो यावत्तत्कृतं श्राद्धमादरात् । तावत्पिता विनिर्मुक्तः प्रेतत्वाद्दारुणाद्द्विजाः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സർപ്പദോഷം മൂലം പ്രേതത്വം ഉണ്ടായിരിന്നു. എന്നാൽ ദേവശർമയുടെ സന്നിധിയിൽ ആ ശ്രാദ്ധം ഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടി നിർവഹിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാവ് ആ ഭീകരമായ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ.

Verse 33

यदत्र क्रियते किंचित्कर्म धर्म्यं द्विजोत्तमाः । तद्बाह्यं च भवेद्व्यर्थमेतद्विद्मः स्फुटं वयम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഇവിടെ ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഏതൊരു ധാർമ്മിക കർമ്മവും ഫലപ്രദമാണ്; എന്നാൽ ഈ പുണ്യപരിധിക്ക് പുറത്തു ചെയ്താൽ അത് വ്യർത്ഥമാകും—ഇത് ഞങ്ങൾ വ്യക്തമായി അറിയുന്നു.

Verse 34

प्रार्थयामो विशेषेण तेन दैन्यं समागताः । प्रसादः क्रियतां तस्मादाज्ञां यच्छत मा चिरम्

ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോടു പ്രത്യേകമായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; ആ കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾ ദൈന്യത്തിലേക്കു വന്നത്. അതുകൊണ്ട് കൃപചെയ്ത് പ്രസാദിച്ചു ആജ്ഞ നൽകുക—വൈകരുത്।

Verse 35

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणास्ते परस्परम् । मन्त्रं चक्रुस्तदर्थं हि किं कृतं सुकृतं भवेत्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ബ്രാഹ്മണർ പരസ്പരം ആലോചിച്ചു; വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് മന്ത്രിച്ചു—ഏത് കൃത്യം ചെയ്താൽ അത് യഥാർത്ഥ സുകൃതമാകും?

Verse 36

एके प्रोचुर्न दास्यामः प्रासादार्थं वसुन्धराम् । एतेषामपि चैकस्य तस्माद्गच्छंतु सत्वरम्

ചിലർ പറഞ്ഞു—“പ്രാസാദനിർമ്മാണത്തിനായി ഞങ്ങൾ ഭൂമി നൽകുകയില്ല. അതുകൊണ്ട് ഇവർ ഇവരിൽ ഒരാളുടെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ പോകട്ടെ.”

Verse 37

पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रमेतद्व्यवस्थितम् । पूर्वेषामपि देवानां प्रासादैस्तत्समावृतम्

ഈ ക്ഷേത്രപ്രദേശം അഞ്ചു ക്രോശ അളവിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; പുരാതന ദേവന്മാരുടെ പ്രാസാദങ്ങളാൽ ഇത് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 38

अन्ये प्रोचुर्धनोमत्ता यूयं च सुखमाश्रिताः । दारिद्यार्तिं न जानीथ ब्रूथ तेन भृशं वचः

മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞു—“നിങ്ങൾ ധനമദത്തിൽ മത്തരും സുഖത്തിൽ ആശ്രിതരുമാണ്; ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വേദന നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ കഠിനവാക്കുകൾ പറയുന്നു.”

Verse 39

तस्माद्वयं प्रदास्याम एतेषां हि वसु न्धराम् । अर्थसिद्धिर्भवेद्येन भूषा स्थानस्य जायते

അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ അവർക്കു ഭൂമി ദാനം ചെയ്യും; അതിനാൽ അവരുടെ ലക്ഷ്യം സിദ്ധിക്കും, അവരുടെ പ്രവൃത്തിയാൽ ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തിന് ശോഭ (മഹിമ) വർധിക്കും।

Verse 40

तथान्ये मध्यमाः प्रोचुर्यत्र साक्षाज्जनार्दनः । स्वयं प्रार्थयते भूमिं तत्कस्मान्न प्रदीयते

പിന്നെ ചിലർ മധ്യമമാർഗം സ്വീകരിച്ച് പറഞ്ഞു—സാക്ഷാൽ ജനാർദനൻ തന്നെ ഭൂമി അപേക്ഷിക്കുന്നിടത്ത്, അത് എന്തുകൊണ്ട് നൽകരുത്?

Verse 41

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

അതുകൊണ്ട് കുരു, പാണ്ഡവ, യാദവർ ഒന്നിച്ചുകൂടിയ സ്ഥലത്ത് അവർ മുൻതൂക്കം എടുത്ത് പ്രാസാദങ്ങൾ (ദേവാലയങ്ങൾ) പണിയട്ടെ; മറ്റുള്ളവർ അതനുസരിച്ച് പിന്തുടരട്ടെ।

Verse 42

याचते यत्र गांगेयः स्वयमेव तथा परः । धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च पांडवाश्च महाबलाः । लिंगसंस्थापनार्थाय निषेधस्तत्र नार्हति

ഗാംഗേയൻ (ഭീഷ്മൻ) സ്വയം, അതുപോലെ മറ്റുള്ളവർ—പുത്രന്മാരോടുകൂടിയ ധൃതരാഷ്ട്രനും മഹാബലികളായ പാണ്ഡവരും—ശിവലിംഗസ്ഥാപനാർത്ഥം അപേക്ഷിക്കുന്നിടത്ത്, അവിടെ തടസ്സം വരുത്തുന്നത് യുക്തമല്ല।

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपन्नं द्विजोत्तमैः । निर्धनैः सधनैश्चापि सस्पृहैर्निःस्पृहैरपि

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ആ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു—ദരിദ്രരും ധനവാന്മാരും, ആഗ്രഹമുള്ളവരും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരും—എല്ലാവരും ഒരുപോലെ।

Verse 44

ततः समेत्य ते सर्वे ब्राह्मणाः कुरुसत्तमान् । यादवान्पांडवान्प्रोचुः कृत्वा वै मन्त्रनिश्चयम्

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുകൂടി, മന്ത്രനിശ്ചയം ദൃഢമാക്കി, കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാരോടും യാദവന്മാരോടും പാണ്ഡവന്മാരോടും പറഞ്ഞു।

Verse 45

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्स्वल्पतरं क्षेत्रं सर्वेषामपि भूभुजाम् । प्रासादैः सर्वतो व्याप्तं तत्किं ब्रूमोऽधुना वयम्

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഈ ക്ഷേത്രപ്രദേശം എല്ലാ രാജാക്കന്മാർക്കും പോലും വളരെ ചെറുതാണ്; എല്ലാടവും പ്രാസാദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഇനി ഞങ്ങൾ എന്തു പറയണം?

Verse 46

तद्भवंतः प्रकुर्वंतु प्राधान्येन यदृच्छया । क्षेत्रेऽत्रैवाभिमुख्येन प्रासादान्सुमनोहरान् । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ പ്രാധാന്യക്രമപ്രകാരം, യഥാശക്തി യദൃച്ഛയായി, ഈ ക్షേത്രത്തിൽ തന്നേ അഭിമുഖമായി അതിമനോഹരമായ പ്രാസാദങ്ങൾ പണിയുക—ജ്യേഷ്ഠതയും ശ്രേഷ്ഠതയും അനുസരിച്ച് വേർവേറായി സ്ഥാപിതരായി।

Verse 47

अथ हर्षसमायुक्ता धृतराष्ट्रमुखाः क्रमात् । प्राधान्येन यथाश्रेष्ठं चक्रुः प्रासादपद्धतिम्

അപ്പോൾ ഹർഷപരവശരായ ധൃതരാഷ്ട്രാദികൾ ക്രമമായി, പ്രാധാന്യവും ശ്രേഷ്ഠതയും അനുസരിച്ച്, പ്രാസാദങ്ങളുടെ ക്രമവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ധൃതരാഷ്ട്രാദികൾ നടത്തിയ പ്രാസാദസ്ഥാപനോദ്യമവർണനം’ എന്ന നാമധേയമുള്ള ത്രിസപ്തതിതമ അധ്യായം സമാപ്തമായി।