Adhyaya 152

Verse 1

ऋषय ऊचुः । असंख्यातानि तीर्थानि त्वयोक्ता न्यत्र सूतज । देवमानुषजातानि देवतायतनानि च । तथा वानरजातानि राक्षसस्थापितानि च

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതപുത്രാ! നീ മറ്റിടങ്ങളിൽ അസംഖ്യ തീർത്ഥങ്ങളെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു—ദേവന്മാരോടും മനുഷ്യജാതിയോടും ബന്ധപ്പെട്ടവ, ദേവതാലയങ്ങളും; അതുപോലെ വാനരവംശബന്ധിതവും, രാക്ഷസർ സ്ഥാപിച്ചതുമായ തീർത്ഥങ്ങളും।

Verse 2

सूतपुत्र वदास्माकं यैर्दृष्टैः स्पर्शितैरपि । सर्वेषां लभ्यते पूर्णं फलं चेप्सितमत्र च

ഹേ സൂതപുത്രാ! ഞങ്ങളോട് പറയുക—ഏതു തീർത്ഥങ്ങളാണ് വെറും ദർശനത്താലോ, സ്പർശമാത്രത്താലോ പോലും, എല്ലാവർക്കും പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കുകയും ഇവിടെ തന്നെ ഇഷ്ടവരവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്?

Verse 3

सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागास्तत्र संख्या न विद्यते । तीर्थानां चैव लिंगानामाश्र माणां तथैव च

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗന്മാരായ ഋഷിമാരേ! ഇത് സത്യമത്രേ; അവിടെ അവയ്ക്കു എണ്ണം ഇല്ല—തീർത്ഥങ്ങൾക്കും, ശിവലിംഗങ്ങൾക്കും, അതുപോലെ ആശ്രമങ്ങൾക്കും।

Verse 4

तत्र यः कुरुते स्नानं शंखतीर्थे समाहितः । एकादश्यां विशेषेण सर्वेषां लभते फलम्

അവിടെ ശംഖതീർത്ഥത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തനായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ഏകാദശിദിനത്തിൽ, സർവ തീർത്ഥഫലവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 5

यः पश्यति नरो भक्त्या तत्रैकादशरुद्रकम् । सिद्धेश्वरसमं तेन दृष्टाः सर्वे महेश्वराः

ഭക്തിയോടെ അവിടെ സിദ്ധേശ്വരസമമായ ആ ഏകാദശ-രുദ്രകത്തെ ദർശിക്കുന്ന നരൻ, ആ ദർശനത്താൽ സർവ മഹേശ്വരരൂപങ്ങളും ദർശിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു।

Verse 6

यः पश्यति वटादित्यं षष्ठ्यां चैत्रे विशेषतः । भास्कराकृत्स्नशो दृष्टास्तेन तत्रहि संस्थिताः

ചൈത്രമാസത്തിലെ ഷഷ്ഠി തിഥിയിൽ പ്രത്യേകമായി വടാദിത്യനെ ദർശിക്കുന്നവൻ, സമഗ്ര ഭാസ്കരനെ ദർശിച്ചതുപോലെ ആകുന്നു; കാരണം അവിടെ സൂര്യന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും സ്ഥാപിതമാണ്।

Verse 7

माहित्थां पश्यति तथा ये देवीं श्रद्धयाविताः । तेन दुर्गाः समस्तास्ता वीक्षिता नात्र संशयः

ശ്രദ്ധയോടെ വിവരപ്പെട്ടവർ മാഹിത്തായിൽ ദേവിയെ ദർശിച്ചാൽ, അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദുർഗയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ദർശിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; സംശയമില്ല।

Verse 8

यः पश्यति गणेशं च स्वर्गद्वारप्रदं नृणाम् । सर्वे विनायकास्तेन दृष्टाः स्युर्नात्र संशयः

മനുഷ്യർക്കു സ്വർഗ്ഗദ്വാരം നൽകുന്ന ഗണേശനെ ദർശിക്കുന്നവൻ, അവൻ എല്ലാ വിനായകരെയും ദർശിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; സംശയമില്ല।

Verse 9

शर्मिष्ठास्थापितां गौरीं यो ज्येष्ठां तत्र पश्यति । तेन गौर्यः समस्तास्ता वीक्षिता द्विजसत्तमाः

ഹേ ദ്വിജസത്തമന്മാരേ, അവിടെ ശർമിഷ്ഠ സ്ഥാപിച്ച ജ്യേഷ്ഠാ ഗൗരിയെ ദർശിക്കുന്നവൻ, അവൻ ഗൗരിയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും നിശ്ചയമായും ദർശിച്ചതായി വരുന്നു।

Verse 10

चक्रपाणिं च यः पश्येत्प्रातरुत्थाय मानवः । वासुदेवा समस्ताश्च तेन तत्र निरीक्षिताः

പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ചക്രപാണിയെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, അതേ സ്ഥലത്ത് വാസുദേവന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ദർശിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 11

ऋषय ऊचुः । त्वयासूत तथाऽस्माकं चक्रपाणिश्च यः स्थितः । नाख्यातः स कथं तत्र विस्मृतः किं वदस्व नः । कस्मिन्काले विशेषेण स द्रष्टव्यो मनीषिभिः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ! നീ എല്ലാം പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അവിടെ ഞങ്ങൾക്കായി നിലകൊള്ളുന്ന ചക്രപാണി ഭഗവാനെ നീ വിവരിച്ചില്ല. അദ്ദേഹം എങ്ങനെ അനുക്തനായി പോയി—ഞങ്ങളോട് പറയുക. ഏത് പ്രത്യേക സമയത്തിലാണ് ജ്ഞാനികൾ ആ പ്രഭുവിനെ ദർശിക്കേണ്ടത്?

Verse 12

सूत उवाच । अर्जुनेनैष विप्रेन्द्राः क्षेत्रेऽत्रैव प्रतिष्ठितः । शयने बोधने चैव प्रातरुत्थाय मानवः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! ഈ ചക്രപാണി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നേ അർജുനൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ്. ശയനസമയത്തും ജാഗരണസമയത്തും, പ്രാതഃകാലത്ത് എഴുന്നേറ്റും മനുഷ്യൻ അദ്ദേഹത്തെ ദർശിക്കണം.

Verse 13

स्नानं कृत्वा सुभक्त्या च यः पश्येच्चक्रपाणिनम् । ब्रह्महत्यादिपापानि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्

സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ചക്രപാണിയെ ദർശിച്ചാൽ, ബ്രഹ്മഹത്യ മുതലായ പാപങ്ങൾ അവന്റെത് ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നേ നശിക്കുന്നു.

Verse 14

भूभारोत्तारणार्थाय धर्मसंस्थापनाय च । ब्रह्मणावतारितौ विप्रा नरनारायणावुभौ

ഭൂമിയുടെ ഭാരം നീക്കാനും ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ബ്രഹ്മാവ് നരനും നാരായണനും—ഇരുവരെയും—അവതരിപ്പിച്ചു.

Verse 15

कृष्णार्जुनौ तदा मर्त्ये द्वापरांते द्विजोत्तमाः । अवतीर्णो धरापृष्ठे मिथः स्नेहानुगौ तदा । नरनारायणावेतौ स्वयमेव व्यवस्थितौ

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ദ്വാപരയുഗാന്തത്തിൽ കൃഷ്ണനും അർജുനനും മർത്ത്യലോകത്തിൽ, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ അവതരിച്ചു; പരസ്പര സ്നേഹബന്ധത്തിൽ ചേർന്നിരുന്നു. ആ ഇരുവരും തന്നേ നര-നാരായണർ; സ്വയം പ്രകടിച്ച് അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

Verse 16

यथा रक्षोविनाशाय रामो दशरथात्मजः । अवतीर्णो धरापृष्ठे तद्वत्कृष्णोऽपि चापरः

ദശരഥനന്ദനനായ ശ്രീരാമൻ രാക്ഷസവിനാശത്തിനായി ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചതുപോലെ, അതുപോലെ മറ്റൊരു ദിവ്യാവതാരമായ ശ്രീകൃഷ്ണനും അവതരിച്ചു।

Verse 17

यदा पार्थः समायातस्तीर्थयात्रां प्रति द्विजाः । युधिष्ठिरसमादेशाच्छक्रप्रस्थात्पुरोत्तमात्

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പാർഥൻ (അർജുനൻ) ശ്രേഷ്ഠമായ ശക്രപ്രസ്ഥം (ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം) മുതൽ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 19

द्रौपद्या सहितं दृष्ट्वा रहसि भ्रातरं द्विजम् । प्रोवाच प्रणतो भूत्वा विनयावनतोऽर्जुनः

ദ്രൗപദിയോടുകൂടെ ഏകാന്തത്തിൽ സഹോദരനെ കണ്ടപ്പോൾ, വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച് നമസ്കരിച്ച അർജുനൻ അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 20

युधिष्ठिर उवाच । गच्छार्जुन द्रुतं तत्र नीयन्ते यत्र तस्करैः । धेनवो द्विजवर्यस्य ता मोक्षय धनंजय

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— അർജുനാ, വേഗത്തിൽ അവിടെ പോകുക; കള്ളന്മാർ ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്റെ പശുക്കളെ ഓടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നിടത്തേക്ക്. ഹേ ധനഞ്ജയ, അവയെ മോചിപ്പിക്കൂ।

Verse 21

तीर्थयात्रां ततो गच्छ यावद्द्वादशवत्सरान् । ततः पापविनिर्मुक्तः समेष्यसि ममांतिकम्

അതിനുശേഷം പന്ത്രണ്ടു വർഷം തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുക; പിന്നെ പാപവിമുക്തനായി നീ വീണ്ടും എന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു വരും।

Verse 22

यः सदारं नरं पश्येदेकांतस्थं तु बुद्धिमान् । अपि चात्यंतपापः स्यात्किं पुनर्निजबांधवम्

ബുദ്ധിമാൻ ഒരാൾ സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഏകാന്തത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന പുരുഷനെ നോക്കിയാലും അവൻ മഹാപാപത്തിന്റെ ഭാഗിയാകും; പിന്നെ അത് സ്വന്തം ബന്ധുവായാൽ എത്ര അധികം!

Verse 23

तस्मान्न वीक्षयेत्कञ्चिदेकांतस्थं सभार्यकम् । बांधवं च विशेषेण य इच्छेच्छुभमात्मनः

അതുകൊണ്ട് സ്വന്തം ശ്രേയസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആരെയും ഭാര്യയോടൊപ്പം ഏകാന്തത്തിൽ ഉള്ളവനായി നോക്കരുത്; പ്രത്യേകിച്ച് സ്വന്തം ബന്ധുവിനെ.

Verse 24

स तथेति प्रतिज्ञाय रथमारुह्य सत्वरम् । धनुरादाय बाणांश्च जगाम तदनन्तरम्

അവൻ ‘അങ്ങനെ തന്നേ’ എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി, ധനുസ്സും അമ്പുകളും എടുത്തുകൊണ്ട് ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 25

येन मार्गेण ता गावो नीयन्ते तस्करैर्बलात् । तिरस्कृत्य द्विजान्सर्वाञ्छितशस्त्रधरैर्द्विजाः

കള്ളർ ബലമായി ആ പശുക്കളെ ഓടിച്ചുകൊണ്ടുപോയ വഴിയിലൂടെ—മൂർച്ചയുള്ള ആയുധധാരികൾ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും അപമാനിച്ച് തള്ളിനീക്കിയ ശേഷം—അവൻ അതേ വഴിയേ മുന്നേറി.

Verse 26

अथ हत्वा क्षणाच्चौरान्गाः सर्वाः स्वयमाहृताः । स्वाः स्वा निवेदयामास ब्राह्मणानां महात्मनाम्

പിന്നീട് ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ കള്ളരെ വധിച്ച്, എല്ലാ പശുക്കളെയും സ്വയം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന്, അവയുടെ അവയുടെ മഹാത്മ ബ്രാഹ്മണ ഉടമകൾക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

Verse 27

ततस्तीर्थान्यनेकानि स दृष्ट्वायतनानि च । क्षेत्रेऽत्रैव समायातः स्नानार्थं पांडुनन्दनः

അതിനുശേഷം പാണ്ഡുനന്ദനൻ അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ ദർശിക്കുകയും അനേകം ദേവാലയങ്ങൾ കാണുകയും ചെയ്ത്, സ്നാനാർത്ഥം ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്കുതന്നെ എത്തി।

Verse 28

तेन पूर्वमपि प्रायस्तत्क्षेत्रमवलोकितम् । दुर्योधनसमायुक्तो यदा तत्र समागतः

അവൻ മുമ്പും മിക്കവാറും ആ ക്ഷേത്രം ദർശിച്ചിരുന്നതാണ്; ദുര്യോധനനോടൊപ്പം അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, വീണ്ടും ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 29

अथ संपूजयामास यल्लिंगं स्थापितं पुरा । अर्जुनेश्वर संज्ञं तु पुष्पधूपानुलेपनैः

പിന്നീട് പുരാതനകാലത്ത് സ്ഥാപിച്ച ‘അർജുനേശ്വര’ എന്ന നാമമുള്ള ലിംഗത്തെ പുഷ്പം, ധൂപം, സുഗന്ധാനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു।

Verse 30

अन्येषां कौरवेन्द्राणां पांडवानां विशेषतः

കൂടാതെ ഈ കർമ്മം അദ്ദേഹം മറ്റു കൗരവേന്ദ്രന്മാരുടെ നിമിത്തവും, പ്രത്യേകിച്ച് പാണ്ഡവരുടെ ക്ഷേമാർത്ഥവും നിർവഹിച്ചു।

Verse 31

अथ संचिंतयामास मनसा पांडुनंदनः । अहं नरः स्वयं साक्षात्कृष्णो नारायणः स्वयम्

അപ്പോൾ പാണ്ഡുനന്ദനൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു—“ഞാൻ സാക്ഷാൽ നരൻ തന്നേ; കൃഷ്ണൻ സ്വയം നാരായണൻ തന്നേ।”

Verse 32

तस्मादत्र करिष्यामि चक्रपाणिं सुरेश्वरम् । प्रासादो मानवश्चैव यादृङ्नास्ति धरातले

അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ദേവാധിപനായ ചക്രപാണി ഭഗവാനെ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിക്കും; ഭൂമിയിൽ എവിടെയും ഇല്ലാത്തവിധം മഹത്തായ പ്രാസാദ-ദേവാലയവും നിർമ്മിക്കും।

Verse 33

कल्पांतेऽपि न नाशः स्यादस्य क्षेत्रस्य कर्हिचित् । प्रासादोऽपि तथाप्येवमत्र क्षेत्रे भविष्यति

കൽപാന്തത്തിലും ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന് ഒരിക്കലും നാശമുണ്ടാകില്ല; അതുപോലെ ഈ പ്രാസാദ-ദേവാലയവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും।

Verse 34

एवं स निश्चयं कृत्वा स्वचित्ते पांडवानुजः । प्रासादं निर्ममे पश्चाद्वैष्णवं द्विजसत्तमाः

ഇങ്ങനെ സ്വന്തം ഹൃദയത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്ത് പാണ്ഡവന്മാരിലെ ഇളയ സഹോദരൻ, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, പിന്നീട് വൈഷ്ണവ പ്രാസാദ-ദേവാലയം നിർമ്മിച്ചു।

Verse 35

ततो विप्रान्समाहूय चमत्कारपुरोद्भवान् । प्रतिष्ठां कारयामास मतं तेषां समाश्रितः

പിന്നീട് ചമത്കാരപുരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി, അവരുടെ ഉപദേശമനുസരിച്ച് പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം നടത്തിച്ചു।

Verse 36

दत्त्वा दानान्यनेकानि शासनानि बहूनि च । अन्यच्च प्रददौ पश्चात्स तेषां तुष्टिदायकम्

അവൻ അനേകം ദാനങ്ങൾ നൽകി, അനവധി ശാസനങ്ങളും അനുദാനങ്ങളും കൂടി നൽകി; പിന്നീടു അവർക്കു തൃപ്തി നൽകുന്ന മറ്റു നിവേദ്യങ്ങളും അർപ്പിച്ചു।

Verse 37

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । नरोऽहं ब्राह्मणाज्जातः पाण्डोर्भूमिं प्रपेदिवान्

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം കൃതാഞ്ജലിയായി നിന്നുകൊണ്ട് എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു— “ഞാൻ നരൻ; ബ്രാഹ്മണജന്മനായവൻ; പാണ്ഡുവിന്റെ ഭൂമിയിലേക്കു വന്നിരിക്കുന്നു.”

Verse 38

मानुषेणैव रूपेण त्यक्त्वा तां बदरीं शुभाम् । प्रसिद्ध्यर्थं मया चात्र प्रासादोऽयं विनि र्मितः । मन्नाम्ना नरसंज्ञश्च श्रद्धापूतेन चेतसा

“ശുഭമായ ആ ബദരീധാമം വിട്ട് മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു, ഈ സ്ഥലത്തിന് പ്രസിദ്ധി വരുവാൻ ഞാൻ ഇവിടെ ഈ പ്രാസാദം നിർമ്മിച്ചു; ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഇത് എന്റെ നാമത്തിൽ ‘നര’ എന്ന സംജ്ഞ പ്രാപിക്കട്ടെ.”

Verse 39

तस्मादेष भवद्भिश्च चक्रपाणिरिति द्विजाः । कीर्तनीयः सदा येन मम नाम प्रकाश्य ताम्

“അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങളും എന്നും അവനെ ‘ചക്രപാണി’ എന്നു കീര്ത്തിക്കണം; അതിനാൽ എന്റെ നാമം പ്രകാശിച്ച് പ്രസിദ്ധിയാകും.”

Verse 40

विष्णुलोके ध्वनिर्याति यावच्चंद्रदिवाकरौ

“അതിന്റേ കീര്ത്തിധ്വനി വിഷ്ണുലോകത്തേക്കും എത്തും; ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം.”

Verse 41

तथा महोत्सवः कार्यः शयने बोधने हरेः । चैत्रमासे विशेषेण संप्राप्ते विष्णुवासरे

“അതുപോലെ ഹരിയുടെ ശയനത്തിലും ബോധനത്തിലും മഹോത്സവം നടത്തണം; പ്രത്യേകിച്ച് ചൈത്രമാസത്തിൽ വിഷ്ണുവാരം (വ്യാഴം) വന്നപ്പോൾ.”

Verse 42

एतेषु त्रिषु लोकेषु त्यक्त्वेमां बदरीमहम् । पूजामस्य करिष्यामि स्वयं विष्णोर्द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഈ ത്രിലോകങ്ങളിലെ ഈ ബദരീധാമം വിട്ട്, ഞാൻ തന്നേ വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ രൂപത്തിന് പൂജ ചെയ്യും.

Verse 43

यस्तत्र दिवसे मर्त्यः पूजामस्य विधा स्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स यास्यति

ആ ദിവസത്തിൽ അവിടെ ഏതൊരു മനുഷ്യൻ ഈ ദേവന്റെ പൂജ വിധിപൂർവ്വം ചെയ്‌താൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.

Verse 44

तथा ये वासुदेवस्य क्षेत्रे केचिद्व्यवस्थिताः । तेषां प्रदर्शनं श्रेयो नित्यं दृष्ट्वा च लप्स्यते

അതുപോലെ വാസുദേവന്റെ ക്ഷേത്രപരിസരത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ ആരായാലും, അവരുടെ ദർശനം ശ്രേയസ്കരം; നിത്യദർശനത്തിലൂടെ നിരന്തരം മംഗളം ലഭിക്കും.

Verse 45

सूत उवाच । बाढमित्येव तैरुक्तो दाशार्हः पांडुनंदनः । तेषां तद्भारमावेश्य प्रशांतेनांतरात्मना । ययौ तीर्थानि चान्यानि कृतकृत्यस्ततः परम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവർ ‘ബാഢം’ എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദാശാർഹനായ പാണ്ഡുനന്ദനൻ അവരുടെ ആ ഭാരമേറ്റെടുത്തു. അന്തരാത്മാവ് ശാന്തമാക്കി, കൃതകൃത്യനായി, പിന്നെ മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.

Verse 46

एवं तत्र स्थितो देवश्चक्रपाणिवपुर्द्धरः । स्वयमेव हृषीकेशो जंतूनां पापनाशनः

ഇങ്ങനെ അവിടെ ചക്രപാണി രൂപം ധരിച്ച ദേവൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു—അവൻ തന്നേ ഹൃഷീകേശൻ, ജീവികളുടെ പാപനാശകൻ.

Verse 47

अद्याऽपि च कला विष्णोः प्राप्ते चैकादशीत्रये । पूर्वोक्तेन विधानेन तस्माच्छ्रद्धासमन्वितैः । सदैव पूजनीयश्च वन्दनीयो विशेषतः

ഇന്നും ഇവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ദിവ്യകല നിലകൊള്ളുന്നു; ഏകാദശീത്രയം വന്നാൽ, മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം ശ്രദ്ധാസഹിതർ എപ്പോഴും പൂജിക്കുകയും പ്രത്യേകമായി വന്ദനം അർപ്പിക്കുകയും വേണം।

Verse 152

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये चक्रपाणिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഷഷ്ഠമായ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ചക്രപാണി-മാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള 152-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।