Adhyaya 126

Verse 1

सूत उवाच । एवं तस्य तपस्थस्य पुत्र्या सह द्विजोत्तमाः । आजग्मुर्ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അവൻ തപസ്സിൽ ലീനനായിരിക്കെ, പുത്രിയോടുകൂടി ദ്വിജോത്തമരായ ചമത്കാരപുരത്തിൽ നിന്നെത്തിയ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും അവന്റെ അടുക്കൽ വന്നു ചേർന്നു।

Verse 2

ब्राह्मणा ऊचुः । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः । अभावात्पार्थिवेन्द्रस्य संजातश्च पराभवः

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—എല്ലാ സംശയങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് തർക്കവിവാദങ്ങളിലും, പാർത്ഥിവേന്ദ്രന്റെ അഭാവം മൂലം പരാജയവും അക്രമവും ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 3

ततश्च द्विजवर्यैः स संन्यस्तः पृथिवीपतिः । पृष्टश्च प्रार्थितश्चैव निजराज्यस्य रक्षणे । अन्यस्मिन्दिवसे प्राह कृतांजलिपुटः स्थितः

അതിനുശേഷം സന്ന്യാസഭാവമുള്ള ആ ഭൂപതിയോട് ദ്വിജവര്യർ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുകയും വിനയത്തോടെ അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു। മറ്റൊരു ദിവസം അവൻ കൃതാഞ്ജലിയായി നിന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു।

Verse 4

राजोवाच । अनर्होऽहं द्विजश्रेष्ठाः संदेहं हर्तुमेव वः । रक्षां कर्तुं विशेषेण त्यक्तशस्त्रोऽस्मि चाधुना

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ! നിങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കാൻ ഞാൻ അർഹനല്ല; പ്രത്യേകിച്ച് രക്ഷ ചെയ്യുന്നതിൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ അനർഹൻ, കാരണം ഞാൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 5

ब्राह्मणा ऊचुः । सर्वे वयं महाराज भूपस्याप्यधिका यतः । अहंकारेण दर्पेण निजं स्थानं समाश्रिताः

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാവേ! ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും രാജാവിനേക്കാളും തങ്ങളേ ശ്രേഷ്ഠരെന്നു കരുതി; അഹങ്കാരവും ദർപ്പവും മൂലം സ്വന്തം സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് ചേർന്നു നിന്നു।

Verse 6

न कस्यचिन्महाराज कदापि च कथंचन । वर्तनायाश्च सन्देहः स्थानकृत्येऽपि संस्थितः

മഹാരാജാവേ! ആര്ക്കും ഒരിക്കലും ഏതുവിധത്തിലും ജീവികയും പോഷണവും സംബന്ധിച്ച് സംശയം ശേഷിക്കരുത്; സ്വന്തം നിയതസ്ഥാനധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും।

Verse 7

असंख्याता कृता वृत्तिः पुराऽस्माकं महात्मना । ततः सा वृद्धिमानीता तत्परैः पार्थिवोत्तमैः

മുമ്പ് ഒരു മഹാത്മ ദാതാവ് ഞങ്ങളുടെ പോഷണത്തിനായി അളവറ്റ വൃത്തി സ്ഥാപിച്ചു; പിന്നെ അതേ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിഷ്ഠരായ ഉത്തമ രാജാക്കന്മാർ അതിനെ കൂടുതൽ വർധിപ്പിച്ചു।

Verse 8

त्वया चैव विशेषेण यावद्राजा बृहद्बलः । आनर्तविषये राजा यो यः स्यात्स प्रयच्छति

കൂടാതെ പ്രത്യേകിച്ച് നിങ്ങളാൽ—നിങ്ങൾ മഹാബലനായ രാജാവായി ഭരിക്കുന്നതുവരെ—ആനർത്തദേശത്ത് ഏത് രാജാവുണ്ടായാലും, ഓരോരുത്തനും ദാനവും സഹായവും നൽകുന്നു।

Verse 9

सर्वां वृत्तिं गृहस्थानां यथायोग्यं प्रयत्नतः । तवाग्रे किं वयं ब्रूमस्त्वं वेत्सि सकलं यतः

നിങ്ങൾ പരിശ്രമത്തോടെ ഗൃഹസ്ഥർക്കു അവരുടെ യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് യുക്തമായ പോഷണം മുഴുവനും നൽകുന്നു. നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ഞങ്ങൾ എന്ത് പറയും? നിങ്ങൾ എല്ലാം അറിയുന്നവനല്ലോ।

Verse 10

यथा वृत्तिः पुरा दत्ता यथा संरक्षिता त्वया । तस्माच्चिन्तय राजेन्द्र स्थानं वर्तनसंभवम् । उपायं येन मर्यादा वृत्तिस्तस्मात्सुखेन तु

പൂർവകാലത്ത് എങ്ങനെ വൃത്തി (നിർവാഹദാനം) നൽകിയതോ, നീ അതിനെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിച്ചുവോ—അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഉപജീവനം തുടർന്നുനില്ക്കാൻ യോജിച്ച സ്ഥലംയും ക്രമവും ആലോചിക്കു. അതേ ഉറവിടത്തിൽ നിന്നുതന്നെ മര്യാദാ-ധർമ്മവും വൃത്തിയും എളുപ്പത്തിൽ, നിർവിഘ്നമായി നിലനിൽക്കാൻ ഉപായം നിശ്ചയിക്കു।

Verse 11

ततः स सुचिरं ध्यात्वा गर्तातीर्थसमुद्भवान् । आकार्योपमन्युवंशस्य संभवान्वेदपारगान्

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ച്, ഗർത്താ-തീർത്ഥത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച, ഉപമന്യു-വംശജന്മാരായ, വേദപാരംഗതരായ ആ മഹാന്മാരെ വിളിപ്പിച്ചു।

Verse 12

प्रणिपातं प्रकृत्वाथ ततः प्रोवाच सादरम् । मदीयस्थान संस्थानां ब्राह्मणानां विशेषतः

അവൻ പ്രണാമം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു—പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ രാജ്യമേഖലയിൽ സ്ഥാപിതരായി സേവനാസനങ്ങളിൽ നിയുക്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു।

Verse 13

सर्वकृत्यानि कार्याणि भृत्यवद्विनयान्वितैः । नित्यं रक्षा विधातव्या युष्मदीयं वचोखिलम्

എല്ലാ ആവശ്യകാര്യങ്ങളും വിനയത്തോടെ, ഭൃത്യനെപ്പോലെ, നിർവഹിക്കണം. കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ സമസ്ത വചനവും ഉപദേശവും നിത്യമായി സംരക്ഷിച്ച് നിലനിർത്തണം।

Verse 14

एते संपालयिष्यन्ति मर्यादाकारमुत्तमम् । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः

ഇവർ ഉത്തമമായ മര്യാദാ-നിർമ്മാതാവും മര്യാദാ-പാലകനുമായ നിയമക്രമം സംരക്ഷിക്കും—എല്ലാ സംശയങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് തർക്കങ്ങളിലും।

Verse 15

राजकार्येषु चान्येषु एते दास्यन्ति निर्णयम् । युष्मदीयं वचः श्रुत्वा शुभं वा यदि वाऽशुभम्

രാജകാര്യങ്ങളിലും മറ്റു വിഷയങ്ങളിലും ഇവർ നിങ്ങളുടെ വചനം ശ്രവിച്ച് ശുഭമോ അശുഭമോ അനുസരിച്ച് വിധി പ്രസ്താവിക്കും.

Verse 16

एते पाल्याः प्रसादेन पुष्टिं नेयाश्च शक्तितः । ईर्ष्यां सर्वां परित्यज्य मदीयस्थानवृद्धये

പ്രസാദഭാവത്തോടെ ഇവരെ പരിപാലിക്കൂ; നിങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഇവരെ സമൃദ്ധിയിലേക്കു നയിക്കൂ; എല്ലാ അസൂയയും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കൂ.

Verse 17

बाढमित्येव तैः प्रोक्तः स राजा ब्राह्मणोत्तमान् । चमत्कापुरोद्भूतान्भूयः प्रोवाच सादरम्

അവർ ‘ബാഢം’ എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് അത്ഭുതനഗരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് വീണ്ടും ആദരത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

Verse 18

युष्माकं वर्तनार्थाय सर्वकृत्येषु सर्वदा । एते विप्रा मया दत्ता गर्तातीर्थसमुद्भवाः

നിങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തിനും ശരിയായ നടത്തിപ്പിനുമായി, എപ്പോഴും എല്ലാ കൃത്യങ്ങളിലും, ഗർത്താതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഈ വിപ്രന്മാരെ ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കായി നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 19

एतेषां वचनात्सर्वं युष्मदीयं प्रजायताम् । प्रतिष्ठा जायते नूनं चातुश्चरणसूचिता

ഇവരുടെ ഉപദേശത്താൽ നിങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാം സഫലമാകട്ടെ; അപ്പോൾ തീർച്ചയായും ചതുഷ്ചരണത്താൽ സൂചിതമായ ദൃഢപ്രതിഷ്ഠയും കീർത്തിയും ഉദിക്കും.

Verse 20

नान्यथा ब्राह्मणश्रेष्ठाः स्वल्पं वा यदि वा बहु । प्रोक्तं लक्षमितैरन्यैर्युष्मदीयपुरोद्भवैः

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ഇത് മറ്റഥാ അല്ല—കാര്യം ചെറുതായാലും വലുതായാലും. നിങ്ങളുടെ നഗരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന അനേകരും ഇതേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

Verse 21

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणा हृष्टास्तानादाय द्विजोत्तमान् । तेषां मतेन चक्रुश्च सर्वकृत्यानि सर्वदा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ ആനന്ദിച്ച് ആ ദ്വിജോത്തമന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ അവരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം എപ്പോഴും എല്ലാ കർത്തവ്യങ്ങളും ചെയ്തു.

Verse 22

ततस्तत्र पुरे जाता मर्यादा धर्मवर्द्धिनी । सर्वकृत्येषु सर्वेषां तथा वृद्धिः पुरस्य च

അപ്പോൾ ആ നഗരത്തിൽ ധർമ്മം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന യുക്തമായ മര്യാദയും ക്രമവും ഉദിച്ചു. എല്ലാ കർത്തവ്യങ്ങളിലും എല്ലാവർക്കും സമൃദ്ധി ലഭിച്ചു; നഗരവും വളർന്നു.

Verse 23

तेऽपि तेषां प्रसादेन गर्त्तातीर्थभवा द्विजाः । परां विभूतिमास्थाय मोदन्ते सुखसंयुताः

അവരുടെ പ്രസാദത്താൽ ഗർത്ത്താതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ദ്വിജന്മാരും പരമ വിഭൂതി പ്രാപിച്ച്, സുഖസമ്പന്നരായി ആനന്ദിച്ചു.

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्पुरोत्तमम् । समभ्येत्य द्विजान्सर्वांस्ततः प्रोवाच सादरम्

കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ രാജാവ് ആ നഗരത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ സമീപിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ ആദരത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

Verse 25

युष्मदीयप्रसादेन क्षेत्रेऽत्र सुमहत्तपः । कृतं स्वर्गं प्रयास्यामि सांप्रतं तु द्विजोत्तमाः

നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ ഞാൻ മഹത്തായ തപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു. ഇനി, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 26

नास्माकमन्वये कश्चित्सांप्रतं वर्तते नृपः । तस्याहं लिंगमेतद्वै दर्शयामि द्विजोत्तमाः

ഞങ്ങളുടെ രാജവംശത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു രാജാവും ഇല്ല. അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അവന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഈ ലിംഗം തന്നെയാണ് ഞാൻ നിങ്ങളെ കാണിക്കുന്നത്.

Verse 27

पूजार्थं चापि वृत्त्यर्थं भोगार्थं च विशेषतः । तस्माद्युष्माभिरेवास्य पूजा कार्या प्रयत्नतः । रथयात्रा विशेषेण दयां कृत्वा ममोपरि

പൂജയ്ക്കും, ഉപജീവനസഹായത്തിനും, പ്രത്യേകിച്ച് ധാർമ്മിക ഭോഗ-സമൃദ്ധിക്കുമായി—അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ തന്നേ പരിശ്രമത്തോടെ ഇതിന്റെ പൂജ നടത്തണം; പ്രത്യേകമായി രഥയാത്ര നടത്തി എനിക്കു കരുണ കാണിക്കണം.

Verse 28

ब्राह्मणा ऊचुः । सप्त विंशतिलिंगानि यथेष्टानि महीतले । चमत्कारसुतानां च पूज्यंते सर्वदैव तु

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഭൂമിയിൽ ഇഷ്ടാനുസാരം ഇരുപത്തേഴു ലിംഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്; ചമത്കാരന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ലിംഗങ്ങളും എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 29

अष्टाविंशतिमं तद्वदेतल्लिंगं तवोद्भवम् । सर्वदा पूजयिष्यामो निश्चिन्तो भव पार्थिव

അതുപോലെ, നിങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഈ ലിംഗം ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തേതാണ്. ഞങ്ങൾ ഇതിനെ എപ്പോഴും പൂജിക്കും; നിശ്ചിന്തനാകുക, ഹേ രാജാവേ.

Verse 30

अस्य यात्रां करिष्यामः कार्तिके मासि सर्वदा । बलिपूजोपहारांश्च गीतवाद्यानि शक्तितः

ഞങ്ങൾ കാർത്തിക മാസത്തിൽ എപ്പോഴും ഈ ദേവന്റെ യാത്ര നടത്തും. കഴിവനുസരിച്ച് ബലി, പൂജ, ഉപഹാരങ്ങൾ, ഗാനങ്ങളും വാദ്യങ്ങളും സമർപ്പിക്കും.

Verse 31

एवमुक्तः स तैर्हृष्टो गत्वात्मीयं तदाश्रमम् । स्नापयित्वाथ तल्लिंगं पूजां चक्रे प्रभक्तितः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ സന്തോഷിച്ചു. സ്വന്തം ആശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു ആ ലിംഗത്തെ സ്നാനിപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് പരമഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്തു.

Verse 32

सूत उवाच । एवं समर्पितं लिंगं तेन तद्धरसंभवम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां वंशोच्छेदे स्थिते द्विजाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ ധാരകനിൽ നിന്നു ജനിച്ച ലിംഗം അവൻ സമർപ്പിച്ചു. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ സർവ്വ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരുടെ വംശങ്ങൾ ഛേദത്തിലേക്കെത്തിയപ്പോൾ…

Verse 33

सकलं कार्तिकं मर्त्यो यस्तच्छ्रद्धासमन्वितः । स्नापयेत्पूजयेच्चापि स नूनं मुक्तिमाप्नुयात्

ശ്രദ്ധയോടെ മുഴുവൻ കാർത്തിക മാസവും ആ ലിംഗത്തെ സ്നാനിപ്പിച്ച് പൂജിക്കുന്ന ഏതു മനുഷ്യനും തീർച്ചയായും മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

Verse 34

सोमस्य दिवसे प्राप्ते वर्षं यावत्कृतक्षणः । तस्य पूजां करोत्येवं स्नापयित्वा विधानतः । सोऽपि मुक्तिं व्रजेन्मर्त्य एतत्तातान्मया श्रुतम्

തിങ്കളാഴ്ച വന്നപ്പോൾ, ഒരാൾ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഈ നിയമം പാലിച്ച്—വിധിപ്രകാരം ലിംഗത്തെ സ്നാനിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പൂജ ചെയ്താൽ—അവനും മോക്ഷത്തിലേക്ക് പോകും. പ്രിയരേ, ഇത് ഞാൻ പരമ്പരയായി കേട്ടതാണ്.