Adhyaya 25

Verse 1

लोमश उवाच । तत्रोपविविशुः सर्वे सत्कृताश्च हिमाद्रिणा । ते देवाः सपरिवाराः सहर्षाश्च सवाहनाः

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ ഹിമാദ്രിയുടെ സത്കാരത്തോടെ എല്ലാവരും ഇരുന്നു. ആ ദേവന്മാർ പരിവാരത്തോടും തത്തത്ത വാഹനങ്ങളോടും കൂടി ആനന്ദിതരായിരുന്നു.

Verse 2

तत्रैव च महामात्रं निर्मितं विश्वकर्मणा । दीप्त्या परमया युक्तं निवासार्थं स्वयम्भुवः

അവിടെയേ തന്നെ വിശ്വകർമ്മാവ് സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മാ)യുടെ വാസത്തിനായി പരമ ദീപ്തിയോടെ യുക്തമായ മഹത്തായ ഒരു ഭവനം നിർമ്മിച്ചു.

Verse 3

तथैव विष्णोस्त्वपरं भवनं स्वयमेव हि । भास्वरं सुविचित्र च कृतं त्वष्ट्रा मनोरमम् । वण्डीगृहं मनोज्ञं च तथैव कृतवान्स्वयम्

അതുപോലെ വിഷ്ണുവിനും മറ്റൊരു വാസസ്ഥലം ഉണ്ടായി—അവന്റെ തന്നെ സ്വപ്രയത്നത്താൽ, ദീപ്തവും വിചിത്രവുമായത്; ത്വഷ്ടാവ് അതിനെ മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചു. പിന്നെ അദ്ദേഹം തന്നെ മനോഹരമായ വണ്ടീഗൃഹം (സ്തുതിമണ്ഡപം)യും ഉണ്ടാക്കി.

Verse 4

तथैव श्वेतं परमं मनोज्ञं महाप्रभं देववरैः सुपूजितम् । कैलासलक्ष्मीप्रभया महत्या सुशोभितं तद्भवनं चकार

അതുപോലെ അദ്ദേഹം പരമ മനോഹരമായ, ശ്വേതവർണ്ണമായ, മഹാപ്രഭയുള്ള ഒരു ഭവനം നിർമ്മിച്ചു; അത് ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ സുവിധമായി പൂജിച്ചതും, കൈലാസലക്ഷ്മിയുടെ മഹത്തായ പ്രഭയാൽ സുന്ദരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.

Verse 5

तत्रैव शंभुः परया विभूत्या स स्थापितस्तेन हिमाद्रिणा वै

അവിടെയേ തന്നെ ഹിമാദ്രി പരമ വിഭൂതിയോടും ദിവ്യ വൈഭവത്തോടും കൂടി ശംഭു (ശിവൻ)നെ സ്ഥാപിച്ച്—പ്രതിഷ്ഠിച്ച് സിംഹാസനാരൂഢനാക്കി.

Verse 6

एतस्मिन्नंतरे मेना समायाता सखीगणैः । नीराजनार्थं शंभुं च ऋषिभिः परिवारिता

അതിനിടയിൽ മേന സഖീഗണങ്ങളോടുകൂടെ എത്തി; ഋഷിമാർ ചുറ്റിനിന്നു, ശംഭു (ശിവൻ)നു നീരാജനം ചെയ്യുവാൻ അവൾ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 7

तदा वादित्रदिर्घोपैर्नादितं भुवनत्रयम् । नीराजनं कृतं तस्य मेनया च तपस्विनः

അപ്പോൾ വാദ്യങ്ങളുടെ ദീർഘധ്വനികളാൽ ത്രിലോകവും മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നി; മേന ആ മഹാതപസ്വി പ്രഭുവിന് നീരാജനം ചെയ്തു।

Verse 8

अवलोक्य परा साध्वी मेनाऽजानाद्धरं तदा । गिरिजोक्तमनुस्मृत्य मेना विस्मयमागता

കണ്ടിട്ടും പരമസാധ്വിയായ മേന ആ സമയത്ത് ഹരൻ (ശിവൻ)നെ തിരിച്ചറിയാനായില്ല; ഗിരിജ (പാർവതി) പറഞ്ഞത് ഓർത്ത് മേന വിസ്മയത്തിലായി।

Verse 9

यद्वै पुरोक्तं च तया पार्वत्या मम सन्निधौ । ततोऽधिकं प्रपश्यामि सौंदर्यं परमेष्ठिनः । महेशस्य मया दृष्टमनिर्वाच्यं च संप्रति

‘പാർവതി എന്റെ സന്നിധിയിൽ മുമ്പ് പറഞ്ഞതിലും അധികമായി ഇപ്പോൾ ഞാൻ പരമേശ്വരന്റെ പരമസൗന്ദര്യം കാണുന്നു; ഈ നിമിഷം ഞാൻ ദർശിക്കുന്ന മഹേശന്റെ മഹിമ വാക്കുകൾക്കതീതം.’

Verse 10

एवं विस्मयमापन्ना विप्रपत्नीभिरावृता । अहतां बरयुग्मेन शोभिता वरवर्णिनी

ഇങ്ങനെ വിസ്മയത്തിലായിട്ട്, ബ്രാഹ്മണപത്നിമാർ ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ, ആ സുന്ദരവർണിനി അഹതമായ (പുതിയ) വസ്ത്രയുഗ്മം ധരിച്ചു ശോഭിച്ചു।

Verse 11

कंचुकी परमा दिव्या नानारत्नैश्च शोभिता । अंगीकृता तदा देव्या रराज परया श्रिया

നാനാവിധ രത്നങ്ങളാൽ ശോഭിതമായ ആ പരമ ദിവ്യ കഞ്ചുകി ദേവി അപ്പോൾ സ്വീകരിച്ചു; അവൾ അതുല്യശ്രീയാൽ ദീപ്തയായി।

Verse 12

बिभ्रती च तदा हारं दिव्यरत्नविभूषितम् । वलयानि महार्हाणि शुद्धचामीकराणि च

അപ്പോൾ അവൾ ദിവ്യരത്നങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതമായ ഹാരം ധരിച്ചു; കൂടാതെ ശുദ്ധസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിതമായ അതിമൂല്യ വലയങ്ങളും ധരിച്ചു।

Verse 13

तत्रोपविष्टा सुभगा ध्यायंती परमेश्वरम् । सखीभिः सेव्यमाना सा विप्रपत्नीभिरेव च

അവിടെ ഉപവിഷ്ടയായ ആ സൌഭാഗ്യവതി പരമേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു; സഖിമാരും ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരും അവളെ സേവിച്ചു।

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गो वाक्यमभाषत । पाणिग्रहार्थं शंभुं च आनयध्वं स्वमंदिरम् । त्वरितेनैव वेलायामस्यामेव विचक्षणाः

ഇതിനിടയിൽ ഗർഗൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“പാണിഗ്രഹണത്തിനായി ശംഭുവിനെ നിങ്ങളുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുവിൻ. ഹേ വിവേകികളേ, ഈ ശുഭവേളയിൽ തന്നെ വേഗം ചെയ്യുവിൻ!”

Verse 15

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य गर्गस्य च महात्मनः । अभ्युत्थानपराः सर्वे पर्वताः सकलत्रकाः

മഹാത്മാവായ ഗർഗന്റെ വചനം കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ പർവ്വതരാജാക്കളും തങ്ങളുടെ സമഗ്രപരിവാരത്തോടുകൂടി ആദരാർത്ഥം എഴുന്നേൽക്കാൻ തത്പരരായി।

Verse 16

महाविभूत्या संयुक्ताः सर्वे मंगलपाणयः । सालंकृतास्तदा तेषां पत्न्योलंकारमंडिताः

അവർ എല്ലാവരും മഹാവിഭൂതിയാൽ യുക്തരായി, കൈകളിൽ മംഗളോപഹാരങ്ങൾ ധരിച്ചു നിന്നു. അപ്പോൾ അവർ സുസജ്ജിതരായി; അവരുടെ പത്നിമാരും ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ മണ്ഡിതരായി.

Verse 17

उपायनान्यनेकानि जगृहुः स्निग्धलोचनाः । तदा वादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा

സ്നിഗ്ധനേത്രന്മാരായ അവർ അനേകം ഉപഹാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. അപ്പോൾ വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കവും അതിലും ഉച്ചത്തിലുള്ള ബ്രഹ്മഘോഷം (വേദഘോഷം) ഇടയിൽ,

Verse 18

आजग्मुः सकलात्रास्ते यत्र देवो महेश्वरः । प्रमथैरावृतस्तत्र चंड्या चैवाभिसेवितः

ആ എല്ലാ സംഘങ്ങളും ദേവൻ മഹേശ്വരൻ വിരാജിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി. അവിടെ അദ്ദേഹം പ്രമഥന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നതും, ചണ്ഡീദേവിയാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.

Verse 19

तथा महर्षिभिस्तत्र तथा देवगणैः सह । एभिः परिवृतः श्रीमाञ्छंकरो लोकशंकरः

അവിടെ മഹർഷിമാരോടും ദേവഗണങ്ങളോടും കൂടി, ഇവരാൽ എല്ലാം ചുറ്റപ്പെട്ട് ശ്രീമാൻ ശങ്കരൻ—ലോകശങ്കരൻ—വിരാജിച്ചു.

Verse 20

श्रुत्वा वादित्रनिर्घोषं सर्वे शंकरसेवकाः । उत्थिता ऐकापद्येन देवैरृषिभिरावृताः

വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴങ്ങുന്ന നിനാദം കേട്ട് ശങ്കരന്റെ എല്ലാ സേവകരും ഒരേ നിമിഷം എഴുന്നേറ്റു; അവർ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയവരായിരുന്നു.

Verse 21

तथोद्यतो योगिनाचक्रयुक्ता गणा गणानां गणानां पतिरेकवर्चसाम् । शिवंपुरस्कृत्य तदानुभावास्तथैव सर्वे गणनायकाश्च

അപ്പോൾ യോഗിനീചക്രവുമായി സംയുക്തരായ ഗണങ്ങൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. ഗണങ്ങളുടെ അധിപൻ ഏകതേജസ്സാൽ ദീപ്തനായി അഗ്രഭാഗത്ത് പുറപ്പെട്ടു. ശിവനെ മുൻപിൽ സ്ഥാപിച്ച് ആ മഹാപ്രഭാവമുള്ള ഗണനായകരെല്ലാം കൂടെ മുന്നേറി.

Verse 22

तद्योगिनी चक्रमतिप्रचंडं टंकारभेरीरवनिस्वनेन । चंडीं पुरस्कृत्य भयानकां तदा महाविभूत्या समलंकृतां तदा

അപ്പോൾ അത്യന്തം പ്രചണ്ഡമായ യോഗിനീചക്രം ടങ്കാരധ്വനി, ഭേരിമുഴക്കം, യുദ്ധവാദ്യങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനം എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ ഉന്മേഷത്തോടെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു. ഭയങ്കരയായ ചണ്ഡിയെ പുരസ്കരിച്ച് മഹാവിഭൂതിയാൽ അലങ്കൃതമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 23

कंठे कर्कोटकं नागं हारभूतं च कार सा । पदकं वृश्चिकानां च दंदशूकांश्च बिभ्रती

അവൾ തന്റെ കഴുത്തിൽ കർക്കോടക നാഗത്തെ ഹാരമായി ധരിച്ചു. വൃശ്ചികങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ ആഭരണവും അവൾ ധരിച്ചു; വിഷധര സർപ്പങ്ങളെയും അലങ്കാരമായി വഹിച്ചിരുന്നു.

Verse 24

कर्णावतंसान्सा दध्रे पाणिपादमयांस्तथा । रणे हतानां वीराणां शिरांस्युरसिचापरान्

അവൾ കാതുകളിൽ കൈകളും കാലുകളും കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കർണാവതംസങ്ങൾ ധരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ വീണ വീരന്മാരുടെ തലകളും അവൾ തന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ മറ്റു ചിഹ്നങ്ങളെന്നപോലെ വഹിച്ചിരുന്നു.

Verse 25

द्वीपिचर्मपरीधाना योगिनीचक्रसंयुता । क्षेत्रपालावृता तद्वद्भैरवैः परिवारिता

അവൾ പുലിച്ചർമ്മം ധരിച്ചു യോഗിനീചക്രവുമായി സംയുക്തയായി. ക്ഷേത്രപാലകർ അവളെ ചുറ്റിനിന്നു; ഭൈരവർ പരിവാരമായി കൂടെ നിന്നു അവൾ ശോഭിച്ചു.

Verse 26

तथा प्रेतैश्च भूतैश्च कपटैः परिवारिता । वीरभद्रादयश्चैव गणाः परमदारुणाः । ये दक्षयज्ञनाशार्थे शिवेनाज्ञापितास्तदा

അവൾ പ്രേതങ്ങളാലും ഭൂതങ്ങളാലും കപടമായ ഭയങ്കര സത്തകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. വീരഭദ്രാദി അത്യന്തം ദാരുണമായ ഗണങ്ങൾ അന്നേ സമയം ദക്ഷയജ്ഞനാശത്തിനായി ശിവാജ്ഞപ്രകാരം നിയുക്തരായിരുന്നു.

Verse 27

तथा काली भैरवी च माया चैव भयावहा । त्रिपुरा च जया चैव तथा क्षेमकरी शुभा

അവിടെ കാളിയും ഭൈരവിയും ഭയം വരുത്തുന്ന മായയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ത്രിപുരയും ജയയും, കൂടാതെ മംഗളമായ ക്ഷേമകരി—ക്ഷേമദായിനി—യും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 28

अन्याश्चैव तथा सर्वाः पुरस्कृत्य सदाशिवम् । गंतुकामाश्चोग्रतरा भूतैः प्रेतैः समावृताः

മറ്റു പല ദേവിമാരും—എല്ലാവരും—സദാശിവനെ മുൻപിൽ നിർത്തി മുന്നോട്ട് പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അത്യന്തം ഉഗ്രരായി അവർ ഭൂത-പ്രേതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 29

एताः सर्वा विलोक्याथ शिवभक्तो जनार्द्दनः । महर्षीश्च पुरस्कृत्य ह्यमरांश्च तथैव च । अनसूयां पुरस्कृत्य तथैव च ह्यरुंधतीम्

അവരെല്ലാം കണ്ട ശേഷം ശിവഭക്തനായ ജനാർദ്ദനൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. മഹർഷിമാരെയും ദേവന്മാരെയും മുൻപിൽ നിർത്തി; അനസൂയയെയും അതുപോലെ അരുന്ധതിയെയും ആദരത്തോടെ മുൻപിൽ വെച്ചു.

Verse 30

विष्णुरुवाच । चण्डीं कुरु समीपस्थां लोकपालनतां प्रभो

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ, ചണ്ഡിയെ സമീപത്തായി നിർത്തി ലോകങ്ങളുടെ പാലന-രക്ഷണ ചുമതല അവൾക്കു ഏല്പിക്കണമേ.

Verse 31

तदुक्तं विष्णुना वाक्यं निशम्य जगदीश्वरः । उवाच प्रहसन्नेव चंडीं प्रति सदाशिवः

വിഷ്ണു പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് ജഗദീശ്വരനായ സദാശിവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ചണ്ഡിയെ അഭിമുഖീകരിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 32

अत्रैव स्थीयतां चंडीं यावदुद्वहनं भवेत् । मम भावान्विजानासि कार्याकार्ये सुशोभने

“ഹേ ചണ്ഡീ, ഉദ്വഹനം (വധുവിനെ കൊണ്ടുപോകൽ) നടക്കുന്നതുവരെ ഇവിടെ തന്നേ നിലകൊള്ളുക. ഹേ സുന്ദരി, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും സംബന്ധിച്ച എന്റെ ഭാവം നീ അറിയുന്നു।”

Verse 33

एवमाकर्ण्य वचनं शंभोरमिततेजसः । उवाच कुपिता चंडी विष्णुमुद्दिश्य सादरम्

അമിതതേജസ്സുള്ള ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചണ്ഡി കോപിച്ചെങ്കിലും, ആദരത്തോടെ വിഷ്ണുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞു।

Verse 34

तथान्ये प्रमथाः सर्वे विष्णुमूचुः प्रकोपिताः । यत्रयत्र शिवो भाति तत्रतत्र वयं प्रभो

അപ്പോൾ മറ്റു പ്രമഥന്മാരും കോപത്തോടെ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു—“പ്രഭോ, ശിവൻ എവിടെയെവിടെ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നുവോ അവിടെയവിടെ ഞങ്ങളും ഉണ്ടു।”

Verse 35

त्वया निवारिताः कस्माद्वयमाभ्युदये परे । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा केशवोवाक्यमब्रवीत्

“ഇത്ര മഹത്തായ ഉദ്യമത്തിന്റെ വേളയിൽ ഞങ്ങളെ നീ എന്തുകൊണ്ട് തടഞ്ഞു?” അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കേശവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 36

चण्डीमुद्दिश्य प्रमथानन्यांश्चैव तथाविधान् । यूयं चैव मया प्रोक्ता मा कोपं कर्त्तुमर्हथ

ചണ്ഡിയെയും പ്രമഥന്മാരെയും അതുപോലെയുള്ള മറ്റുള്ളവരെയും ഉദ്ദേശിച്ച് കേശവൻ പറഞ്ഞു—“നിങ്ങളെ ഞാൻ യഥാവിധി ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ കോപം കാണിക്കുന്നത് നിങ്ങള്ക്ക് യുക്തമല്ല.”

Verse 37

एवमुक्तास्तदा तेन चंडीमुख्या गणास्तदा । एकांतमाश्रिताः सर्वे विष्णुवाक्याज्ज्वलद्धृदः

അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ചണ്ഡീമുഖ്യരായ ആ ഗണങ്ങൾ എല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ നിയന്ത്രണവചനങ്ങളാൽ ഹൃദയം ജ്വലിച്ചിട്ടും ഏകാന്തസ്ഥലം ആശ്രയിച്ചു.

Verse 38

तावत्सर्वे समायाताः पर्वतेंद्रस्य मंत्रिणः । सकलत्राः संभ्रमेण महेशं प्रति सत्वरम्

അതേസമയം പർവതേന്ദ്രന്റെ മന്ത്രിമാർ എല്ലാവരും കുടുംബസമേതം ആവേശഭരിതമായ സംഭ്രമത്തോടെ മഹേശനിലേക്കു വേഗത്തിൽ എത്തി.

Verse 39

पंचवाद्यप्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । योषिद्भिः संवृतास्तत्र गीतशब्देन भूयसा

അവിടെ പഞ്ചവാദ്യങ്ങളുടെ ഉച്ചഘോഷവും, അതിലും അധികമായി വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മഘോഷവും മുഴങ്ങി; സ്ത്രീകൾ ചുറ്റിനിന്ന ആ സ്ഥലത്ത് മംഗളഗീതങ്ങളുടെ ശബ്ദം വീണ്ടും വീണ്ടും കൂടുതൽ ഉയർന്നു കേട്ടു.

Verse 40

एवं प्राप्ता यत्र शंभुः सकलैः परिवारितः । आगत्य कलशैः साकं स्नापितो हि सदाशिवः । स्त्रीभिर्मंगलगीतेन सर्वाभरणभूषितः

ഇങ്ങനെ അവർ ശംഭു തന്റെ സമസ്ത പരികരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുനിന്ന സ്ഥലത്തെത്തി. അവിടെ കലശങ്ങളിൽ കൊണ്ടുവന്ന പുണ്യജലത്തോടെ സദാശിവന് അഭിഷേകസ്നാനം നടത്തി; സ്ത്രീകൾ മംഗളഗീതങ്ങൾ പാടുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായി ദീപ്തിമാനായി ശോഭിച്ചു.

Verse 41

ऋषयो देवगंधर्वास्तथान्ये पर्वतोत्तमाः । शंभ्यग्रगास्तदा जग्मुः स्त्रियश्चैव सुपूजिताः । बभौ छत्रेण महता ध्रिमाणेन मूर्द्धनि

ഋഷിമാരും ദേവഗന്ധർവന്മാരും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ പർവതജന്മ മഹാത്മാക്കളും ശംഭുവിനെ മുൻനിർത്തി അഗ്രഭാഗത്ത് മുന്നേറി; നന്നായി പൂജിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകളും കൂടെ നടന്നു. തലമുകളിൽ ധരിച്ച മഹാഛത്രംകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ദീപ്തിമാനായി ശോഭിച്ചു.

Verse 42

चामरै वीर्ज्यमानोऽसौ मुकुटेन विराजितः । ब्रह्मा विष्णुस्तथा चंद्रो लोकपालस्तथैव च

അദ്ദേഹം ചാമരങ്ങളാൽ വീശപ്പെടുകയും മുകുടം ധരിച്ച് വിരാജിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ചന്ദ്രനും ലോകപാലകരും കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 43

अग्रगा ह्यपि शोभंतः श्रिया परमया युताः । तथा शंखाश्च भेर्यश्च पटहानकगोमुखाः

മുന്നിൽ നടന്നവരും പരമശ്രീയാൽ യുക്തരായി അത്യന്തം ശോഭിച്ചു. ശംഖങ്ങൾ, ഭേരികൾ, പടഹങ്ങൾ, ആനകങ്ങൾ, ഗോമുഖശൃംഗങ്ങൾ എന്നിവ മുഴങ്ങി.

Verse 44

तथैव गायकाः सर्वे परममंगलम् । पुनः पुनरवाद्यंत वादित्राणि महोत्सवे

അതുപോലെ എല്ലാ ഗായകരും പരമമംഗളകരമായ ഗീതങ്ങൾ ആലപിച്ചു. മഹോത്സവത്തിൽ വാദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി.

Verse 45

अरुंधती महाभागा अनसूया तथैव च । सावित्री च तथा लक्ष्मीर्मातृभिः परिवारिताः

മഹാഭാഗ്യവതിയായ അരുന്ധതി, അനസൂയ, സാവിത്രി, ലക്ഷ്മി—മാതൃകകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി—അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു.

Verse 46

एभिः समेतो जगदेकबंधुर्बभौ तदानीं परमेण वर्चसा । सचंद्रसूर्यानिलवायुना वृतः सलोकपालप्रवरैर्महर्षिभिः

ഇവരോടൊത്തു ചേർന്ന ജഗദേകബന്ധു അന്നേ സമയം പരമ തേജസ്സോടെ ദീപ്തനായി. ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, അനില-വായു, ലോകപാലന്മാരിലെ ശ്രേഷ്ഠർ, മഹർഷിമാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അദ്ദേഹം സർവ്വദിക്കിലും ശോഭിച്ചു।

Verse 47

स वीज्यमानः पवनेनः साक्षाच्छत्रं च तस्मै शशिना ह्यधिष्ठितम् । सूर्यः पुरस्तादभवत्प्रकाशकः श्रियान्वितो विष्णुरभूच्च सन्निधौ

അദ്ദേഹം സാക്ഷാൽ പവനാൽ വീശപ്പെടുകയായിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തിനായി ശശി തന്നെ ഛത്രമായി അധിഷ്ഠിതനായി. സൂര്യൻ മുന്നിൽ പ്രകാശകനായി നിന്നു; ശ്രീസമ്പന്നനായ വിഷ്ണുവും സമീപത്ത് സന്നിഹിതനായിരുന്നു।

Verse 48

पुष्पैर्ववर्षुर्ह्यवकीर्यमाणा देवास्तदानीं मुनिभिः समेताः । ययौ गृहं कांचनकुट्टिमं महन्महावि भूत्यापरिशोभितं तदा । विवेश शंभुः परया सपर्यया संपूज्यमानो नरदेवदानवैः

അപ്പോൾ മുനികളോടൊത്തു ചേർന്ന ദേവന്മാർ എല്ലാടവും ചിതറിപ്പോകുന്ന പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. ശംഭു സ്വർണ്ണക്കുട്ടിമം വിരിച്ച, മഹാവൈഭവം കൊണ്ടു ശോഭിക്കുന്ന മഹത്തായ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി; നരദേവന്മാർ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ എന്നിവരാൽ പരമ സപര്യയോടെ പൂജിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അതിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 49

एवं समागतः शंभुः प्रविष्टो यज्ञमण्डपम् । संस्तूयमानो विबुधैः स्तुतिभिः परमेश्वरः

ഇങ്ങനെ സമാഗതനായ ശംഭു യജ്ഞമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. പരമേശ്വരൻ ദേവന്മാരുടെ സ്തുതികളാൽ നിരന്തരം സംസ്തൂയമാനനായിരുന്നു।

Verse 50

गजादुत्तारयामास महेशं पर्वतोत्तमः । उपविश्य ततः पीठे कृत्वा नीराजनं महत्

ശ്രേഷ്ഠ പർവ്വതം മഹേശനെ ഗജത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ പീഠത്തിൽ ഇരുത്തി മഹത്തായ നീരാജനം (ആരതി) നിർവഹിച്ചു।

Verse 51

मेनया सखिभिः साकं तथैव च पुरोधसा । मधुपर्कादिकं सर्वं यत्कृतं चैव तत्र वै

അവിടെ മേനാ സഖികളോടും പുരോഹിതനോടും കൂടെ മധുപർക്കാദി എല്ലാ പൂജോപചാരങ്ങളും വിധിപൂർവ്വം ഒരുക്കി।

Verse 52

ब्रह्मणा नोदितः सद्यः पुरोधाः कृतवान्प्रभुः । मंगलं शुभकल्याणं प्रस्तावसदृशं बहु

ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ പുരോഹിതൻ ഉടൻതന്നെ അവസരാനുസൃതമായി അനേകം മംഗളവും ശുഭകല്യാണവുമായ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു।

Verse 53

अंतर्वेद्यां संप्रवेश्य यत्र सा पार्वती स्थिता । वेदिकोपरि तन्वंगी सर्वाभरणभूषिता

അവനെ അന്തർവേദിയിലേക്കു പ്രവേശിപ്പിച്ചു; അവിടെ പാർവതി നിലകൊണ്ടിരുന്നു—വേദികാമഞ്ചത്തിന്മേൽ സുന്ദരസൂക്ഷ്മാംഗിയായി, സർവാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയായി।

Verse 54

तत्रानीतो हरः साक्षाद्विष्णुना ब्रह्मणा सह । लग्नं निरीक्षमाणास्ते वाचस्पतिपुरोगमाः

അവിടെ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം സാക്ഷാൽ ഹരനെ കൊണ്ടുവന്നു; വാചസ്പതി മുൻപന്തിയിലായി അവർ എല്ലാവരും ശുഭലഗ്നം നിരീക്ഷിച്ചു।

Verse 55

गर्गो मुनिश्चोपविष्टस्तत्रैव घटिकालये । यावत्पूर्णा घटी जाता तावत्प्रणवभाषणम्

മുനി ഗർഗൻ അവിടെയേ ഘടികാലയത്തിൽ ഉപവിഷ്ടനായി; ഘടി പൂർണ്ണമാകുന്നതുവരെ പ്രണവം ‘ഓം’ ഉച്ചാരണം തുടർന്നു।

Verse 56

ओंपुण्येति प्रणिगदन्गर्गो वध्वंजलिं दधे । पार्वत्यक्षतपूर्णं च शिवोपरि ववर्ष वै

“ഓം പുണ്യ!” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ഗർഗൻ വധുവിന്റെ കൈകൾ അഞ്ജലിയായി ചേർത്തു; പാർവതി അക്ഷതം നിറഞ്ഞ കൈകളാൽ ശിവനുമേൽ അക്ഷതം ചൊരിഞ്ഞു।

Verse 57

तया संपूजितो रुद्रो दध्यक्षतकुशादिभिः । मुदा परमया युक्ता पार्वती रुचिरानना

അവൾ ദധി, അക്ഷതം, കുശ മുതലായവകൊണ്ട് രുദ്രനെ യഥാവിധി പൂജിച്ചു; പരമാനന്ദം നിറഞ്ഞ രുചിരമുഖിയായ പാർവതി ആ ആരാധന നിർവഹിച്ചു।

Verse 58

विलोकयंती शंभुं तं यदर्थे परमं तपः । कृतं पुरा महादेव्या परेषां परमं महत्

അവൾ ആ ശംഭുവിനെ നോക്കി നിന്നു—അവനുവേണ്ടി മഹാദേവി മുമ്പ് പരമ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു; അത് മറ്റെല്ലാത്തിലും അതിമഹത്തായതായിരുന്നു।

Verse 59

तपसा तेन संप्राप्तो जगज्जीवनजीवनः । नारदेन ततः प्रोक्तो महादेवो वृषध्वजः

ആ തപസ്സിലൂടെ അവൾ ജഗത്തിലെ സകല ജീവികളുടെയും ജീവനായ പ്രഭുവിനെ പ്രാപിച്ചു; തുടർന്ന് നാരദൻ വൃഷധ്വജനായ മഹാദേവനെ വെളിപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞു।

Verse 60

तथा गंगादिभिश्चन्यैर्मुनिभिः सनकादिभिः । प्रति पूजां कुरु क्षिप्रं पार्वत्याश्च त्रिलोचन । तदा शिवेन सा तन्वी पूजितार्घ्याक्षतादिभिः

അതുപോലെ ഗംഗാദി മറ്റു പുണ്യസത്ത്വങ്ങളോടും സനകാദി മുനികളോടും കൂടി, ഹേ ത്രിലോചന, പാർവതിക്കും വേഗം പ്രതിപൂജ ചെയ്യുക; തുടർന്ന് ശിവൻ ആ സുന്ദരിയായ തന്വിയെ അർഘ്യം, അക്ഷതം മുതലായ അർപ്പണങ്ങളാൽ പൂജിച്ചു।

Verse 61

एवं परस्परं तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ । अर्च्यमानौ तदानीं च शुशुभाते जगन्मयौ

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം പൂജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ജഗന്മയരായ പാർവതിയും പരമേശ്വരനും ആ സമയത്ത് ആരാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ദിവ്യ തേജസ്സോടെ ശോഭിച്ചു।

Verse 62

त्रैलोक्यलक्ष्म्या संवीतौ निरीक्षंतौ परस्परम् । तदा नीराजितौ लक्ष्म्या सावित्र्या च विशेषतः । अरुंधत्या तदा तौ च दंपती परमेश्वरौ

ത്രൈലോക്യലക്ഷ്മിയുടെ വൈഭവത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ് അവർ പരസ്പരം നോക്കി നിന്നു. അപ്പോൾ ലക്ഷ്മിയും, പ്രത്യേകിച്ച് സാവിത്രിയും, അവരുടെ നീരാജനം ചെയ്തു; അതേ സമയം അരുന്ധതിയും ആ പരമേശ്വര ദമ്പതികളെ ആദരിച്ചു।

Verse 63

अनसूया तथा शंभुं पार्वतीं च यशस्विनीम् । दृष्ट्वा नीराजयामास प्रीत्युत्कलितलोचना

അനസൂയയും ശംഭുവിനെയും യശസ്വിനിയായ പാർവതിയെയും കണ്ടു, സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവരുടെ നീരാജനം ചെയ്തു।

Verse 64

तथैव सर्वा द्विजयोषितश्च नीराजयामासुरहो पुनः पुनः । सतीं च शंभुं च विलोकयंत्यस्तथैव सर्वा मुदिता हसंत्यः

അതുപോലെ അവിടെ എല്ലാ ദ്വിജസ്ത്രീകളും വീണ്ടും വീണ്ടും നീരാജനം ചെയ്തു. സതിയെയും ശംഭുവിനെയും നോക്കി അവർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചും ചിരിച്ചും ആനന്ദിച്ചു।

Verse 65

लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गाचार्यप्रणोदितः । हिमवान्मेनया सार्द्धं कन्यां दातुं प्रचक्रमे

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ഇതിനിടയിൽ അവിടെ ഗർഗാചാര്യന്റെ പ്രേരണയാൽ ഹിമവാൻ മേനയോടുകൂടെ കന്യാദാനം (വിവാഹാർത്ഥം) ചെയ്യാൻ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു।

Verse 66

हैमं कलशमादाय मेना चार्द्धां गामाश्रिता । हिमाद्रेश्च महाभागा सर्वाभरणभूषिता

സ്വർണ്ണകലശം എടുത്തുകൊണ്ട് മേനാ ഗോമാതാവിനെ ആശ്രയിച്ച് വിധിയുടെ സമീപം എത്തി. ഹിമാദ്രിയുടെ ആ മഹാഭാഗ്യവതി സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായിരുന്നു.

Verse 67

तदा हिमाद्रिणा प्रोक्तो विश्वनाथो वरप्रदः । ब्रह्मणा सह संगत्य विष्णुना च तथैव च

അപ്പോൾ ഹിമാദ്രി വരപ്രദനായ വിശ്വനാഥനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവും ചേർന്ന് വന്നിരുന്നു; അതുപോലെ വിഷ്ണുവും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.

Verse 68

सार्द्धं पुरोधसा चैव गर्गेण सुमहात्मना । कन्यादानं करोम्यद्य देवदेवस्य शूलिनः

പുരോഹിതനോടും മഹാത്മാവായ ഗർഗനോടും കൂടെ, ഞാൻ ഇന്ന് ദേവദേവനായ ശൂലധാരിക്ക് കന്യാദാനം നിർവഹിക്കും.

Verse 69

प्रयोगो भण्यतां ब्रह्मन्नस्मिन्समय आगते । तथेति मत्वा ते सर्वे कालज्ञा द्विजसत्तमाः

“ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ഇപ്പോൾ യുക്തസമയം എത്തിയിരിക്കുന്നു; ക്രമം പ്രസ്താവിക്കൂ.” ‘തഥാസ്തു’ എന്നു കരുതി, കാലജ്ഞരായ ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ എല്ലാവരും സമ്മതിച്ചു.

Verse 70

कथ्यतां तात गोत्रं स्वं कुलं चैव विशेषतः । कथयस्व महाभाग इत्याकर्ण्य वचस्तथा । सुमुखेन विमुखः सद्यो ह्यशोच्यः शोच्यतां गतः

“താതാ, നിന്റെ ഗോത്രവും, പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ കുലവും പറയുക; ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ, പ്രസ്താവിക്കൂ!” എന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടൻ സുമുഖൻ മുഖം തിരിച്ചു; ശോകാതീതനായവൻ തന്നെ അവരുടെ കണ്ണിൽ ശോകപാത്രനായി മാറി.

Verse 71

एवंविधः सुरवरैरृषिभिस्तदानीं गंधर्वयक्षमुनिसिद्धगणैस्तथैव । दृष्टो निरुत्तरमुखो भगवान्महेशो हास्यं चकार सुभृशं त्वथ नारदश्च

അന്നേരം ദേവശ്രേഷ്ഠരും ഋഷിമാരും ഗന്ധർവ-യക്ഷ-മുനി-സിദ്ധഗണങ്ങളും, മറുപടി പറയാതെ മൗനമുഖത്തോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ഭഗവാൻ മഹേശനെ കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത്യന്തം ഹർഷത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു; പിന്നെ നാരദനും ചിരിച്ചു।

Verse 72

वीणां प्रकटयामास ब्रह्मपुत्रोऽथ नारदः । तदानीं वारितो धीमान्वीणां मा वादय प्रभो

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മപുത്രനായ നാരദൻ തന്റെ വീണ പുറത്തെടുത്തു. അതേ നിമിഷം ആ ധീമാനെ തടഞ്ഞു—“പ്രഭോ, വീണ വായിക്കരുത്.”

Verse 73

इत्युक्तः पर्वतेनैव नारदो वाक्यमब्रवीत् । त्वया पृष्टो भवः साक्षात्स्वगोत्रकथनं प्रति

പർവതൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ നാരദൻ പറഞ്ഞു—“നീ സാക്ഷാൽ ഭവൻ (ശിവൻ)നെ അവന്റെ സ്വഗോത്രകഥനം സംബന്ധിച്ച് ചോദിച്ചിരിക്കുന്നു.”

Verse 74

अस्य गोत्रं कुलं चैव नाद एव परं गिरे । नादे प्रतिष्ठितः शंभुर्नादो ह्यस्मिन्प्रतिष्ठितः

ഹേ പർവതശ്രേഷ്ഠാ! അവന്റെ ഗോത്രവും കുലവും പരമ ‘നാദം’ തന്നെയാണ്. ശംഭു നാദത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതൻ; നാദവും അവനിൽ തന്നെയായി പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്।

Verse 75

तस्मान्नादमयः शंभुर्नादाच्च प्रतिलभ्यते । तस्माद्वीणा मया चाद्य वादिता हि परंतप

അതുകൊണ്ട് ശംഭു നാദമയൻ; നാദത്തിലൂടെയാണ് അവനെ പ്രാപിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ഹേ പരന്തപാ, ഞാൻ ഇന്ന് തീർച്ചയായും വീണ വായിച്ചു।

Verse 76

अस्य गोत्रं कुलं नाम न जानंति हि पर्वत । ब्रह्मादयो हि विवुधा अन्येषां चैव का कथा

ഹേ പർവതാ! അവന്റെ ഗോത്രവും കുലവും പേരുപോലും ആരും അറിയുന്നില്ല. ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർക്കും അറിയില്ലെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവരെക്കുറിച്ച് എന്തു പറയണം?

Verse 77

त्वं हि मूढत्वमापन्नो न जानासि हि किंचन । वाच्यावाच्यं महेशस्य विषया हि बहिर्मुखाः

നീ മോഹത്തിൽ വീണു മൂഢനായിരിക്കുന്നു; ഒന്നും അറിയുന്നില്ല. മഹേശനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതും പറയരുതാത്തതും എന്ന വിഷയങ്ങൾ ബാഹ്യമുഖ ഇന്ദ്രിയഗോചരത്തിന് അതീതമാണ്.

Verse 78

येये आगमिकाश्चाद्रे नष्टास्ते नात्र संशयः । अरूपोयं विरूपाक्षो ह्यकुलीनोऽयमुच्यते

ഹേ അദ്രേ! ഈ പർവതത്തിൽ നീ കൽപ്പിക്കുന്ന ഏത് ‘ആഗമിക’ പ്രമാണങ്ങളും നശിച്ചിരിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവൻ നിരാകാരൻ; ‘വിരൂപാക്ഷ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടാലും കുലരഹിതനെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 79

अगोत्रोऽयं गिरिश्रेष्ठ जामाता ते न संशयः । न कर्त्तव्यो विमर्शोऽत्र भवता विबुधेन हि

ഹേ ഗിരിശ്രേഷ്ഠാ! അവൻ ഗോത്രാതീതൻ; സംശയമില്ല, നിന്റെ ജാമാതാവുതന്നെ. അതിനാൽ, ഹേ ജ്ഞാനി, ഈ കാര്യത്തിൽ ഇനി വിചാരമോ ചോദ്യംചെയ്യലോ വേണ്ട.

Verse 80

न जानंति हरं सर्वे किं बहूक्त्या मम प्रभो । यस्याज्ञानान्महाभाग मोहिता ऋषयो ह्यमी

എല്ലാവർക്കും ഹരനെ (ശിവനെ) അറിയില്ല—എൻ പ്രഭോ, അധികവാക്കുകൾ എന്തിന്? ഹേ മഹാഭാഗാ, അവനെ അറിയാത്തതിനാൽ ഈ ഋഷിമാരും മോഹിതരായിരിക്കുന്നു.

Verse 81

ब्रह्मापि तं न जानाति मस्तकं परमेष्ठिनः । विष्णुर्गतो हि पातालं न दृष्टो हि तथैव च

ബ്രഹ്മാവിനും അവന്റെ ശിഖരം അറിയില്ല—അത് പരമേഷ്ഠിയുടെ മസ്തകത്തിന്റെ ശിരോഭൂഷണമത്രേ. വിഷ്ണു പാതാളത്തിലേക്ക് പോയിട്ടും അവിടെയും അവന്റെ അന്തം കണ്ടില്ല.

Verse 82

तेन लिंगेन महता ह्यगाधेन जगत्त्रयम् । व्याप्तमस्तीति तद्विद्धि किमनेन प्रयोजनम्

ആ മഹത്തായ, അഗാധമായ ലിംഗം മൂലം ത്രിലോകവും വ്യാപ്തമാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക. പിന്നെ ഇതിനെ കൂടുതൽ അന്വേഷിച്ചാൽ എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 83

अनयाराधितं नूनं तव पुत्र्या हिमालय । तत्त्वतो हि न जानासि कथं चैव महागिरे

ഹേ ഹിമാലയാ, നിന്റെ പുത്രി നിശ്ചയമായും അവനെയേ ആരാധിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ നീ അവനെ തത്ത്വതഃ അറിയുന്നില്ല; ഹേ മഹാഗിരേ, നീ എങ്ങനെ അറിയും?

Verse 84

आभ्यामुत्पाद्यते विश्वमाभ्यां चैव प्रतिष्ठितम् । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्य महात्मनः

ആ രണ്ടുപേരിൽ നിന്നാണ് വിശ്വം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; ആ രണ്ടുപേരാൽ തന്നെയാണ് അത് നിലനിൽക്കുന്നതും. മഹാത്മാവായ നാരദന്റെ ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ...

Verse 85

हिमाद्रिप्रमुखाः सर्वे तथा चेंद्रपुरोगमाः । साधुसाध्विति ते सर्वे ऊचुर्विस्मितमानसाः

ഹിമാദ്രി മുന്നിൽ നിന്ന എല്ലാവരും, ഇന്ദ്രൻ മുൻപന്തിയിലുള്ള ദേവഗണവും—വിസ്മയചിത്തരായി എല്ലാവരും “സാധു, സാധു!” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 86

ईश्वरस्य तु गांभीर्यं ज्ञात्वा सर्वे विचक्षणाः । विस्मयेन समाश्लिष्टा ऊचुः सर्वे परस्परम्

ഈശ്വരന്റെ ഗാംഭീര്യം അറിഞ്ഞ് എല്ലാ വിവേകികളും വിസ്മയത്തിൽ ആകുലരായി പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.

Verse 87

ऋषय ऊचुः । यस्याज्ञया जगदिदं च विशालमेव जातं परात्परमिदं निजबोधरूपम् । सर्वं स्वतंत्रपरमेश्वरभागम्यं सोऽसौ त्रिलोकनिजरूपयुतो महात्मा

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—യാരുടെ ആജ്ഞയാൽ ഈ വിശാലമായ ജഗത്ത് ഉദ്ഭവിച്ചു, അവൻ പരാത്പരൻ; അവന്റെ സ്വഭാവം ശുദ്ധ സ്വബോധസ്വരൂപം. ഇതെല്ലാം സ്വതന്ത്ര പരമേശ്വരന്റെ ഭാഗം തന്നേ; ആ മഹാത്മാവ് ത്രിലോകത്തെയും തന്റെ സ്വരൂപമായി ധരിക്കുന്നു.