Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

तथैव विष्णोस्त्वपरं भवनं स्वयमेव हि । भास्वरं सुविचित्र च कृतं त्वष्ट्रा मनोरमम् । वण्डीगृहं मनोज्ञं च तथैव कृतवान्स्वयम्

tathaiva viṣṇostvaparaṃ bhavanaṃ svayameva hi | bhāsvaraṃ suvicitra ca kṛtaṃ tvaṣṭrā manoramam | vaṇḍīgṛhaṃ manojñaṃ ca tathaiva kṛtavānsvayam

അതുപോലെ വിഷ്ണുവിനും മറ്റൊരു വാസസ്ഥലം ഉണ്ടായി—അവന്റെ തന്നെ സ്വപ്രയത്നത്താൽ, ദീപ്തവും വിചിത്രവുമായത്; ത്വഷ്ടാവ് അതിനെ മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചു. പിന്നെ അദ്ദേഹം തന്നെ മനോഹരമായ വണ്ടീഗൃഹം (സ്തുതിമണ്ഡപം)യും ഉണ്ടാക്കി.

तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: 'thus')
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तुand/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: 'but/indeed')
अपरम्another
अपरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
भवनम्dwelling, mansion
भवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb: 'by oneself')
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (particle: 'indeed/for')
भास्वरम्shining
भास्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभास्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
सुविचित्रम्very wonderful/variegated
सुविचित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + विचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-विशेषण; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कृतम्made
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (made)
त्वष्ट्राby Tvaṣṭṛ (divine artisan)
त्वष्ट्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
मनोरमम्delightful
मनोरमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: मनस् + रम (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः); विशेषण
वण्डीगृहम्Vaṇḍī’s house/pavilion
वण्डीगृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवण्डी + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: वण्डी-गृह (तत्पुरुष: 'house of Vaṇḍī')
मनोज्ञम्pleasing
मनोज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमनोज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: मनस् + ज्ञ (तत्पुरुष/उपपद-प्रायः); विशेषण
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
कृतवान्made/constructed
कृतवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; क्तवत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्तवत्; perfective past participle used finitely), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (he made)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Kedārakhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Scene: A brilliant, intricately patterned mansion for Viṣṇu rises beside Brahmā’s; nearby stands a Vaṇḍī-gṛha—an open pavilion where sages and gandharvas chant hymns, banners fluttering in alpine wind.

V
Viṣṇu
T
Tvaṣṭṛ

FAQs

Sacred geography accommodates multiple divine presences, reflecting harmony and shared reverence in dharma.

The Kedāra/Himālaya sacred setting where residences for major deities are established.

No explicit ritual is stated; the focus is on divine preparations and splendour.