Adhyaya 1

Verse 1

अथ श्रीस्कान्दे महापुराणे प्रथमं माहेश्वरखण्डं प्रारभ्यते । श्रीगणेशाय नमः । ओंनमो भगवते वासुदेवाय । ओंनारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वती चैव ततो जयमुदीरयेत्

ഇപ്പോൾ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ആദ്യ വിഭാഗമായ മാഹേശ്വരഖണ്ഡം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രീഗണേശായ നമഃ. ॐ ഭഗവതേ വാസുദേവായ നമഃ. നാരായണനെയും നരോത്തമനായ നരനെയും ദേവി സരസ്വതിയെയും നമസ്കരിച്ചു ശേഷം ‘ജയ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 2

तीर्थानामुत्तमं तीर्थं क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । तत्रैव नैमिषारण्ये सौनकाद्यास्तपोधनाः । दीर्घसत्रं प्रकुर्वंतः सत्रिणः कर्मचेतसः

നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ—തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഉത്തമമായ തീർത്ഥവും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രവും ആയ അവിടെയേ—ശൗനകാദി തപോധന ഋഷിമാർ, കർമ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രരായ സത്രിണരായി ദീർഘസത്രം അനുഷ്ഠിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 3

तेषां सदर्शनौत्सुक्यादागतो हि महातपाः । व्यासशिष्यो महाप्राज्ञो लोमशोनाम नामतः

അവരെ ദർശിക്കാനുള്ള ആകാംക്ഷകൊണ്ട് മഹാതപസ്വി, വ്യാസന്റെ ശിഷ്യൻ, മഹാപ്രാജ്ഞനായ ‘ലോമശ’ മുനി അവിടെ എത്തി।

Verse 4

तत्रागतं ते ददृशुर्मुनयो दीर्घसत्रिणः । उत्तस्थुर्युगपत्सर्वे सार्घ्यहस्ताः समुत्सुकाः

ദീർഘസത്രത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മുനിമാർ അവൻ അവിടെ എത്തുന്നതു കണ്ടു; എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, കൈകളിൽ അർഘ്യം പിടിച്ച്, ഉത്സുകരായി നിന്നു।

Verse 5

दत्त्वार्घ्यपाद्यं सत्कृत्य मुनयो वीतकल्मषाः । तं पप्रच्छुर्महाभागाः शिवधर्मं सविस्तरम्

അർഘ്യവും പാദ്യവും അർപ്പിച്ച് ആദരിച്ച്, പാപരഹിതരായ മഹാഭാഗ മുനിമാർ അദ്ദേഹത്തോട് ശിവധർമ്മത്തെ വിശദമായി ചോദിച്ചു।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कथयस्व महाप्राज्ञ देवदेवस्य शूलिनः । महिमानं महाभाग ध्यानार्चनसमन्वितम्

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഹേ മഹാഭാഗാ! ദേവദേവനായ ശൂലിന്റെ മഹിമ, ധ്യാനവും അർച്ചനയും സഹിതം വിവരിക്കണമേ।

Verse 7

संमार्जने किं फलं स्यात्तथा रंगावलीषु च । प्रदाने दर्पणस्याथ तथा वै चामरस्य च

സംമാർജനത്തിൽ (പവിത്രസ്ഥലം ശുചീകരിക്കൽ) എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും, അതുപോലെ രംഗാവലി വരയ്ക്കുന്നതിൽ എന്ത് ഫലം? ദർപ്പണദാനത്തിലും ചാമരദാനത്തിലും ഏതു പുണ്യം?

Verse 8

प्रदाने च वितानस्य तथा धारागृहस्य च । दीपदाने किं फलं स्यात्पूजायां किं फलं भवेत्

വിതാനം (ഛത്രം/മണ്ഡപവിതാനം) ദാനം ചെയ്യുന്നതിലും ധാരാഗൃഹം (ജലധാരാഗൃഹം) ദാനം ചെയ്യുന്നതിലും എന്ത് പുണ്യഫലം ലഭിക്കും? ദീപദാനത്തിന് എന്ത് ഫലം, പൂജയ്ക്ക് എന്ത് ഫലം ഉണ്ടാകും?

Verse 9

कानिकानि च पुण्यानि कथ्यतां शिवपूजने । इतिहासपुराणानि वेदाध्ययनमेव च

ശിവപൂജയിൽ ലഭിക്കുന്ന നാനാവിധ പുണ്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരുക; ഇതിഹാസ-പുരാണങ്ങളുടെ ശ്രവണ/പാരായണ പുണ്യവും, വേദാധ്യയനത്തിന്റെ പുണ്യഫലവും കൂടി വിവരണം ചെയ്യുക।

Verse 10

शिवस्याग्रे प्रकुर्वंति कारयन्त्यथ वा नराः । किं फलं च नृणां तेषां कथ्यतां विस्तरेण हि

ശിവന്റെ സന്നിധിയിൽ മനുഷ്യർ സ്വയം ചെയ്യുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവരെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നതോ—അവർക്കെന്ത് ഫലം ലഭിക്കും? ദയചെയ്ത് വിശദമായി പറയുക।

Verse 11

शिवाख्यानपरोलोके त्वत्तो नान्योऽस्ति वै मुने

ഹേ മുനേ! ഈ ലോകത്തിൽ നിങ്ങളെക്കാൾ ശിവാഖ്യാനം പറയുന്നതിൽ പരായണനായ മറ്റാരുമില്ല।

Verse 12

इति श्रुत्वा वचस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । उवाच व्यासशिष्योऽसौ शिवमाहात्म्यमुत्तमम्

ഭാവിതാത്മാക്കളായ മുനിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, വ്യാസന്റെ ആ ശിഷ്യൻ ശിവന്റെ ഉത്തമ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 13

लोमश उवाच । अष्टादशपुराणेषु गीयते वै परः शिवः । तस्माच्छिवस्य माहात्म्यं वक्तुं कोऽपि न पार्यते

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—അഷ്ടാദശ പുരാണങ്ങളിലൊക്കെയും പരമശിവനെയത്രേ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട് ശിവമാഹാത്മ്യം പൂർണ്ണമായി പറയാൻ ആരാലും കഴിയുകയില്ല॥

Verse 14

शिवेति द्व्यक्षरं नाम व्याहरिइष्यंति ये जनाः । तेषां स्वर्गश्च मोक्षश्च भविष्यति न चान्यथा

‘ശിവ’ എന്ന ദ്വ്യക്ഷര നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവർക്ക് സ്വർഗവും മോക്ഷവും നിശ്ചയം ലഭിക്കും; മറ്റെങ്ങനെമല്ല॥

Verse 15

उदारो हि महादेवो देवानां पतिरिश्वरः । येन सर्वं प्रदत्तं हि तस्मात्सर्व इति स्मृतः

മഹാദേവൻ ഉദാരൻ—ദേവന്മാരുടെ അധിപതി, ഈശ്വരൻ. അവനാൽ തന്നെയെല്ലാം ദത്തമായതിനാൽ അവൻ ‘സർവ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു॥

Verse 16

ते धन्यास्ते महात्मानो ये भजंति सदा शिवम्

സദാ ശിവനെ ഭജിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ ധന്യരാണ്॥

Verse 17

विना सदाशिवं योहि संसारं तर्तुमिच्छति । स मूढो हि महापापः शिवद्वेषी न संशयः

സദാശിവനെ കൂടാതെ സംസാരസാഗരം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ നിശ്ചയം മൂഢൻ, മഹാപാപി, ശിവദ്വേഷി—സംശയമില്ല॥

Verse 18

भक्षितं हि गरं येन दक्षयज्ञो विनाशितः । कालस्य दहनं येन कृतं राज्ञः प्रमोचनम्

അവൻ തന്നെയാണ് ഭയങ്കര വിഷം വിഴുങ്ങിയത്; അവൻ തന്നെയാണ് ദക്ഷയജ്ഞം നശിപ്പിച്ചത്. അവൻ തന്നെയാണ് കാലനെയും ദഹിപ്പിച്ച് ഒരു രാജാവിന് വിമോചനം നൽകിയത്.

Verse 19

ऋषय ऊचुः । यथा गरं भक्षितं च यथा यज्ञो विनाशितः । दक्षस्य च तथा ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—വിഷം എങ്ങനെ വിഴുങ്ങപ്പെട്ടു, യജ്ഞം എങ്ങനെ നശിച്ചു, അതുപോലെ ദക്ഷന് എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നും പറയുക; ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ കൗതുകമുണ്ട്.

Verse 20

सूत उवाच । दाक्षायणी पुरा दत्ता शंकराय महात्मने । वचनाद्ब्रह्मणो विप्रा दक्षेण परमेष्ठिनः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, പുരാതനകാലത്ത് ദാക്ഷായണി മഹാത്മാവായ ശങ്കരനു വിവാഹമായി നൽകപ്പെട്ടു—ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം—പ്രജാപതി ദക്ഷനാൽ.

Verse 21

एकदा हि स दक्षो वै नैमिषारण्यमागतः । यदृच्छावशमापन्न ऋषिभिः परिपूजितः

ഒരിക്കൽ ദക്ഷൻ നൈമിഷാരണ്യത്തിലേക്ക് വന്നു; യാദൃശ്ചികമായി എത്തിയതുപോലെ അവിടെ എത്തി. അവിടെ ഋഷിമാർ അദ്ദേഹത്തെ വിധിപൂർവ്വം ആദരിച്ചു.

Verse 22

स्तुतिभिः प्रणिपातैश्च तथा सर्वैः सुरासुरैः । तत्र स्थितो महादेवो नाभ्युत्थानाभिवादने । चकारास्य ततः क्रुद्धो दक्षो वचनब्रवीत्

സ്തുതികളും പ്രണാമങ്ങളും കൊണ്ട്—ദേവാസുരന്മാരൊക്കെയും—അവിടെ മഹാദേവനെ വന്ദിച്ചു. എന്നാൽ മഹാദേവൻ എഴുന്നേറുകയോ ഔപചാരിക അഭിവാദനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തില്ല; അപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ ദക്ഷൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 23

सर्वत्र सर्वे हि सुरासुरा भृशं नमंति मां विप्रवराः समुत्सुकाः । कथं ह्यसौ दुर्जनवन्महात्मा भूतादिभिः प्रेतपिशाचयुक्तः । श्मशानवासी निरपत्रपो ह्ययं कथं प्रणामं न करोति मेऽधुना

ഹേ വിപ്രവരന്മാരേ! എല്ലായിടത്തും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അതീവ താല്പര്യത്തോടെ എന്നെ വണങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ദുർജ്ജനത്തെപ്പോലെ പെരുമാറുന്ന, ഭൂതപ്രേതപിശാചുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ശ്മശാനവാസിയായ, ലജ്ജയില്ലാത്ത ഈ 'മഹാത്മാവ്' എന്തുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ എന്നെ വണങ്ങുന്നില്ല?

Verse 24

पाखंडिनो दुर्जनाः पापशीला विप्रं दृष्ट्वा चोद्धता उन्मदाश्च । वध्यास्त्याज्याः सद्भिरेवंविधा हि तस्मादेनं शापितुं चोद्यतोऽस्मि

പാഷണ്ഡികളും ദുർജ്ജനങ്ങളും പാപശീലരുമായവർ ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടാൽ പോലും അഹങ്കാരികളും മദിച്ചവരുമായിത്തീരുന്നു. ഇത്തരക്കാർ സജ്ജനങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവരുമാണ്, അതിനാൽ ഇവനെ ശപിക്കാൻ ഞാൻ ഒരുങ്ങുന്നു.

Verse 25

इत्येवमुक्त्वा स महातपास्तदा रुषान्वितो रुद्रमिदं बभाषे

ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ആ മഹാതപസ്വി (ദക്ഷൻ) അപ്പോൾ കോപത്തോടുകൂടി രുദ്രനോട് ഈ വചനം പറഞ്ഞു.

Verse 26

श्रृण्वंत्वमी विप्रतमा इदानीं वचो हि मे कर्तुमिहार्हथैतत् । रुद्रो ह्ययं यज्ञबाह्यो वृतो मे वर्णातीतो वर्णपरो यतश्च

ഹേ വിപ്രശ്രേഷ്ഠരേ! ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുകയും ഇവിടെ ഉചിതമായത് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക. ഈ രുദ്രൻ എന്നാൽ യാഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എന്തെന്നാൽ ഇവൻ വർണ്ണങ്ങൾക്ക് അതീതനും വർണ്ണങ്ങൾക്ക് മീതെയുള്ളവനുമാണ്.

Verse 27

नंदी निशम्य तद्वाक्यं शैलादो हि रुषान्वितः । अब्रवीत्त्वरितो दक्षं शापदं तं महाप्रभम्

ദക്ഷന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട്, ശിലാദന്റെ പുത്രനായ നന്ദി കോപാകുലനായി. അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ ആ മഹാപ്രതാപിയായ ദക്ഷനോട് ശാപം നൽകിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

Verse 28

नन्द्युवाच । यज्ञबाह्यो हि मे स्वामी महेशोऽयं कृतः कथम् । यस्य स्मरणमात्रेण यज्ञाश्च सफला ह्यमी

നന്ദി പറഞ്ഞു—എന്റെ സ്വാമിയായ മഹേശനെ യജ്ഞത്തിന് പുറത്താക്കിയതെങ്ങനെ? അവനെ സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ തന്നെ ഈ യജ്ഞങ്ങൾ എല്ലാം ഫലപ്രദമാകുന്നു.

Verse 29

यज्ञो दानं तपश्चैव तीर्थानि विविधानि च । यस्य नाम्ना पवित्राणि सोयं शप्तोऽधुना कथम्

യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ്, വിവിധ തീർത്ഥങ്ങൾ—അവന്റെ നാമം കൊണ്ടു പവിത്രമാകുന്നു; അങ്ങനെയുള്ളവൻ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെടും?

Verse 30

वृथा ते ब्रह्मचापल्याच्छप्तोऽयं दक्ष दुर्मते । येनेदं पालितं विश्वं सर्वेण च महात्मना । शप्तोऽयं स कथं पाप रुद्रोऽयं ब्राह्मणाधम

ദുർമതി ദക്ഷാ! ബ്രാഹ്മണ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള നിന്റെ ശാപം വ്യർത്ഥം. മഹാത്മാവായി ഈ സർവ്വവിശ്വം ധരിക്കുന്ന ആ രുദ്രനെ എങ്ങനെ ശപിക്കാം? പാപീ, ബ്രാഹ്മണാധമാ!

Verse 31

एवं निर्भार्त्सितस्तेन नंदिना हि प्रजापतिः । नंदिनं च शशापाथ दक्षो रोषसमन्वितः

ഇങ്ങനെ നന്ദി കടുപ്പമായി ശാസിച്ചതോടെ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ ക്രോധം നിറഞ്ഞ് നന്ദിയെ മറുപടിയായി ശപിച്ചു.

Verse 32

यूयं सर्वे रुद्रवरा वेदबाह्याश्च वै भृशम् । शप्ताहि वेदमार्गैश्च तथा त्यक्ता महर्षिभिः

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും—രുദ്രഭക്തർ—അത്യന്തം വേദബാഹ്യരാകും. വേദമാർഗത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടും; മഹർഷിമാരാൽ പോലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടും—ഇതാണ് ശാപം.

Verse 33

पाषंडवादसंयुक्ताः शिष्टऽचारबहिष्कृताः । कपालिनः पानरतास्तथा कालमुखा ह्यमी

അവർ പാഷണ്ഡവാദങ്ങളോട് ചേർന്ന്, ശിഷ്ടാചാരത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതരാകും. കപാലധാരികളായി, മദ്യപാനാസക്തരായി, ‘കാലാമുഖർ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധരാകും.

Verse 34

इति शप्तास्तदा तेन दक्षेण शिवकिंकराः । तदा प्रकुपितो नंदी दक्षं शप्तुं प्रचक्रमे

ഇങ്ങനെ ദക്ഷൻ അപ്പോൾ ശിവകിങ്കരന്മാരെ ശപിച്ചു. തുടർന്ന് ക്രോധിതനായ നന്ദി പ്രതിശാപമായി ദക്ഷനെ ശപിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 35

शप्ता वयं त्वया विप्र साधवः शिवकिंकराः । वृथैव ब्रह्मचापल्यादहं शापं ददामि ते

ഹേ വിപ്രാ! ഞങ്ങൾ—ശിവന്റെ സദാചാരമുള്ള കിങ്കരന്മാർ—നിന്റെ ബ്രാഹ്മണചാപല്യത്താൽ വ്യർത്ഥമായി ശപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കുന്നു.

Verse 36

वेदवादरता यूयं नान्यदस्तीतिवादिनः । कामात्मानः स्वर्गपरा लोभमोहसमन्विताः

നിങ്ങൾ വേദവാദ-തർക്കങ്ങളിൽ മാത്രം രതരായി, ‘ഇതിനു പുറമെ ഒന്നുമില്ല’ എന്നു വാദിക്കുന്നു. കാമപ്രേരിതർ, സ്വർഗ്ഗമേ ലക്ഷ്യമാക്കി, ലോഭമോഹങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയവർ.

Verse 37

वैदिकं च पुरस्कृत्य ब्राह्मणाः शूद्रयाजकाः । दरिद्रिणो भविष्यंति प्रतिग्रहरताः सदा

വൈദികാധികാരം മുന്നിൽ കാട്ടി, ശൂദ്രർക്കായി യജ്ഞം നടത്തിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ദരിദ്രരാകും; എപ്പോഴും ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ ആസക്തരായിരിക്കും.

Verse 38

दक्ष केचिद्भविष्यन्ति ब्राह्मणा ब्रह्मराक्षसाः । लोमश उवाच । विप्रास्ते शपितास्तेन नंदिना कोपिना भृशम्

ചില പ്രഗത്ഭ ബ്രാഹ്മണർ ബ്രഹ്മരാക്ഷസരാകും. ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ക്രോധിതനായ നന്ദി അവരെ അത്യന്തം കഠിനമായി ശപിച്ചു.

Verse 39

अथाकर्ण्येश्वरो वाक्यं नंदिनः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मधुरं बोधययुक्तं सदाशिवः

നന്ദിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭഗവാൻ മന്ദഹാസം ചെയ്തതുപോലെ തോന്നി. തുടർന്ന് സദാശിവൻ ഉപദേശസമ്പന്നവും വ്യക്താർത്ഥവുമായ മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 40

महादेव उवाच । कोपं नार्हसि वै कर्तुं ब्राह्मणान्प्रति वै सदा । ब्राह्मणागुरवो ह्येते वेदवादरताः सदा

മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു എപ്പോഴും കോപം കാണിക്കുന്നത് യുക്തമല്ല. അവർ ഗുരുക്കന്മാർ; നിത്യം വേദവാക്യപാരായണത്തിൽ നിരതരാണ്.

Verse 41

वेदो मंत्रमयः साक्षात्तथा सूक्तमयो भृशम् । सूक्ते प्रतिष्ठितो ह्यात्मा सर्वेषामपि देहिनाम्

വേദം സാക്ഷാൽ മന്ത്രമയമാണ്; അതുപോലെ ധാരാളം സൂക്തങ്ങളാലും സമ്പന്നമാണ്. ആ സൂക്തങ്ങളിലേയാണ് എല്ലാ ദേഹികളുടെയും ആത്മാവ് പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്.

Verse 42

तस्मान्नात्मविदो निन्द्या आत्मैवाहं न चेतरः । कोऽयं कस्त्वं क्व चाहं वै कस्माच्छप्ता हि वै द्विजाः

അതുകൊണ്ട് ആത്മവിദന്മാരെ നിന്ദിക്കരുത്; ആത്മാവേ ഞാൻ, മറ്റൊന്നുമല്ല. ഇവൻ ആര്, നീ ആര്, ഞാൻ എവിടെ—ഏതു കാരണത്താൽ ദ്വിജർ ശപിക്കപ്പെട്ടു?

Verse 43

प्रपंचरचनां हित्वा बुद्धो भव महामते । तत्त्वज्ञानेन निर्वर्त्य स्वस्थः क्रोधादिवर्जितः

ലൗകിക നിർമ്മിതികളുടെ നെയ്ത്ത് ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹേ മഹാമതേ, ബോധവാനാകുക. തത്ത്വജ്ഞാനത്താൽ ഇതു സാധിപ്പിച്ച്, ആത്മസ്ഥനായി നിലകൊണ്ട്, ക്രോധാദി ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകുക.

Verse 44

एवं प्रबोधितस्तेन शंभुना परमेष्ठिना । विवेकपरमो भूत्वा शैलादो हि महातपाः । शिवेन सह संगम्य परमानंदसंप्लुतः

ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരനായ ശംഭുവാൽ ഉപദേശിതനായ മഹാതപസ്വി ശൈലാദൻ വിവേകത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി; ശിവനോടു സംഗമിച്ച് പരമാനന്ദത്തിൽ മുഴുകി.

Verse 45

दक्षोपि हि रुषाऽविष्टऋषिभिः परिवारितः । ययौ स्थानं स्वकं तत्र प्रविवेश रुषाऽन्वितः

ദക്ഷനും ക്രോധാവേശത്തിൽ, ഋഷിമാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി, തന്റെ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് പോയി; അവിടെയും ക്രോധത്തോടെ തന്നെ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 46

श्रद्धां विहाय परमां शिवपूजकानां निंदापरः स हि बभूव नराधमश्च । सर्वैर्महर्षिभिरुपेत्य स तत्र शर्वं देवं निनिन्द न बभूव कदापि शान्तः

പരമമായ ശ്രദ്ധ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശിവപൂജകരെ നിന്ദിക്കുന്നതിൽ അവൻ ലീനനായി; അങ്ങനെ അധമനായി മാറി. എല്ലാ മഹർഷിമാരോടും കൂടി അവിടെ ചെന്നു ശർവദേവൻ (ശിവൻ) നെയും നിന്ദിച്ചു; ഒരിക്കലും ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല.