Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

एवं प्रबोधितस्तेन शंभुना परमेष्ठिना । विवेकपरमो भूत्वा शैलादो हि महातपाः । शिवेन सह संगम्य परमानंदसंप्लुतः

evaṃ prabodhitastena śaṃbhunā parameṣṭhinā | vivekaparamo bhūtvā śailādo hi mahātapāḥ | śivena saha saṃgamya paramānaṃdasaṃplutaḥ

ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരനായ ശംഭുവാൽ ഉപദേശിതനായ മഹാതപസ്വി ശൈലാദൻ വിവേകത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി; ശിവനോടു സംഗമിച്ച് പരമാനന്ദത്തിൽ മുഴുകി.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
प्रबोधितःhaving been instructed/awakened
प्रबोधितः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र√बुध् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
शम्भुनाby Śambhu (Śiva)
शम्भुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
परमेष्ठिनाby the Supreme Lord
परमेष्ठिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विवेक-परमःhaving discernment as supreme (discernment-focused)
विवेक-परमः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविवेक (प्रातिपदिक) + परम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: विवेकः परमः यस्य/यत्र (विवेक-प्रधानः)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); अर्थः—‘भवित्वा’
शैलादःŚailāda (a sage)
शैलादः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशैलाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
महातपाःa great ascetic
महातपाः:
Kartā (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘-तपाः’ इति प्रथमा एकवचन-रूपम्
शिवेनwith Śiva
शिवेन:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साकं-योगे), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment marker/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (preposition-like particle)
संगम्यhaving met
संगम्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः ‘सम्-’; अर्थः—‘मिलित्वा/समागत्य’
परम-आनन्द-संप्लुतःimmersed in supreme bliss
परम-आनन्द-संप्लुतः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + संप्लुत (प्रातिपदिक; सम्√प्लु-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: परमेन आनन्देन संप्लुतः (परमानन्देन परिप्लुतः)

Narrator (within the Kedārakhaṇḍa narrative)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Śailāda, austere and radiant from tapas, stands or kneels as Śiva appears—majestic yet compassionate—flooding the ascetic with luminous bliss; the Himalaya glows behind them.

Ś
Śambhu
Ś
Śiva
Ś
Śailāda

FAQs

Śiva’s instruction awakens discernment (viveka), and communion with Śiva culminates in supreme bliss (paramānanda).

Kedāra-kṣetra is the overarching frame; the verse supports the Mahātmya by showing the transformative power of Śiva’s presence.

None explicitly; the implied practice is receiving instruction and attaining sāttvika discernment through proximity to Śiva.