Adhyaya 13

Verse 1

श्रीसूत उवाच । मंगलाख्ये महातीर्थे नरः स्नात्वा विकल्मषः । एकांतरामनाथाख्यं क्षेत्रं गच्छेत्ततः परम्

ശ്രീസൂതൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ‘മംഗള’ എന്ന മഹാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ കല്മഷരഹിതനാകട്ടെ; തുടർന്ന് അവൻ ‘ഏകാന്തരാമനാഥ’ എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം।

Verse 2

तत्र रामो जगन्नाथो जानक्या लक्ष्मणेन च । हनुमत्प्रमुखैश्चापि वानरैः परिवारितः

അവിടെ ജഗന്നാഥനായ ശ്രീരാമൻ ജാനകിയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ വിരാജിക്കുന്നു; ഹനുമാൻ-പ്രമുഖ വാനരഗണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സേവിക്കുന്നു।

Verse 3

सन्निधत्ते सदा विप्रा लोकानुग्रहकाम्यया । विद्यते पुण्यदा तत्र नाम्ना ह्यमृतवापिका

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുവാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അദ്ദേഹം അവിടെ നിത്യം സന്നിധനായിരിക്കുന്നു. അതേ സ്ഥലത്ത് ‘അമൃതവാപികാ’ എന്ന പേരിലുള്ള പുണ്യദായിനിയായ പവിത്ര വാപിയും നിലനിൽക്കുന്നു।

Verse 4

तस्यां निमज्जतां नृणां न जरांतकजं भयम् । अस्याममृतवाप्यां यः सश्रद्धं स्नाति मानवः

അതിൽ മുങ്ങുന്ന മനുഷ്യർക്കു ജരയും മരണവും ജനിപ്പിക്കുന്ന ഭയം ഇല്ല. ഈ അമൃതവാപിയിൽ ആരെങ്കിലും ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ—

Verse 5

अमृतत्वं भजत्येष शंकरस्य प्रसादतः । महापातकनाशिन्यामस्यां वाप्यां निमज्जताम्

ശങ്കരന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ മഹാപാതകനാശിനിയായ വാപിയിൽ മുങ്ങി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവരുടെ മഹാപാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു.

Verse 6

अमृतत्वं हरो दातुं सन्निधत्ते सदा तटे । ।ऋषय ऊचुः । इयं ह्यमृतवापीति कुतो हेतोर्निगद्यते

അമൃതത്വം ദാനം ചെയ്യാൻ ഹരൻ സദാ അതിന്റെ തീരത്ത് സന്നിധനായിരിക്കുന്നു. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— ‘ഇത് “അമൃതവാപി” എന്നു പറയപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം എന്ത്?’

Verse 7

अस्माकमेतद्ब्रूहि त्वं कृपया व्यासशासित । तथैवामृतनामिन्या वापिकायाश्च वैभवम् । तृप्तिर्न जायतेऽस्माकं त्वद्वचोऽमृतपायिनाम्

വ്യാസശാസിതനേ! കൃപയോടെ ഞങ്ങളോട് ഇത് പറയുക; കൂടാതെ ‘അമൃത’ നാമധാരിണിയായ ആ വാപിയുടെ അത്ഭുത വൈഭവവും വിവരിക്കൂ. നിങ്ങളുടെ വചനാമൃതം പാനം ചെയ്യുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് തൃപ്തി ജനിക്കുന്നില്ല.

Verse 8

श्रीसूत उवाच । अस्या अमृतनामत्वं वैभवं च मनोहरम्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു— അവൾക്ക് ‘അമൃത’ എന്ന നാമം ലഭിച്ചതും അവളുടെ മനോഹരമായ വൈഭവവും ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 9

प्रवक्ष्यामि विशेषेण शृणुत द्विजसत्तमाः । पुरा हिमवतः पार्श्वे नानामुनिसमाकुले

ഞാൻ ഇത് വിശേഷമായി വിവരിക്കാം— കേൾക്കുവിൻ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ. പുരാകാലത്ത് ഹിമവത്തിന്റെ സമീപത്ത്, നാനാ മുനികളാൽ നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്ത്—

Verse 10

सिद्धचारणगंधर्वदेवकिन्नरसेविते । सिंहव्याघ्रवराहेभमहिषादिसमाकुले

ആ സ്ഥലം സിദ്ധന്മാർ, ചാരണർ, ഗന്ധർവർ, ദേവർ, കിന്നരർ എന്നിവരാൽ സേവിതവും, സിംഹം, വ്യാഘ്രം, വരാഹം, ഗജം, മഹിഷം മുതലായ ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞതുമാകുന്നു।

Verse 11

तमालतालहिंतालचंपकाशोकसंतते । हंसकोकिलदात्यूहचक्रवाकादिशोभिते

അത് തമാലം, താളം, ഹിന്താളം, ചമ്പകം, അശോകം എന്നീ വൃക്ഷസന്തതിയാൽ വ്യാപിച്ചും, ഹംസം, കോകിലം, ദാത്യൂഹം, ചക്രവാകം മുതലായ പക്ഷികളാൽ ശോഭിതവുമാണ്।

Verse 12

पद्मेंदीवरकह्लारकुमुदाढ्यसरो वृते । सत्यवाञ्छीलवान्वाग्मी वशी कुंभजसोदरः

പദ്മം, നീലോത്പലം, കഹ്ലാരം, കുമുദം എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധമായ സരോവരം ചുറ്റപ്പെട്ട അവിടെ കുംഭജൻ (അഗസ്ത്യൻ) എന്നവരുടെ സഹോദരൻ സത്യവാൻ, ശീലവാൻ, വാഗ്മി, സംയമിയായവനായി വസിക്കുന്നു।

Verse 13

आस्ते तपश्चरन्नित्यं मोक्षार्थी शंकरप्रियः । त्रिकालमर्चयञ्छंभु वन्यैर्मूलफलादिभिः

അവൻ നിത്യവും തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു അവിടെ തന്നെ വസിക്കുന്നു—മോക്ഷാർത്ഥിയും ശങ്കരപ്രിയനും—മൂലം, ഫലം മുതലായ വന്യദ്രവ്യങ്ങളാൽ ത്രികാലം ശംഭുവിനെ അർച്ചിക്കുന്നു।

Verse 14

आगतान्स्वाश्रमाभ्याशमतिथीन्वन्यभोजनैः । पूजयन्नर्चयन्नग्निं संध्योपासनतत्परः

സ്വാശ്രമത്തിനടുത്ത് വന്ന അതിഥികളെ അവൻ വന്യഭക്ഷണങ്ങളാൽ ആദരിക്കുന്നു; അഗ്നിയെ അർച്ചിക്കുന്നു; സന്ധ്യോപാസനയിൽ നിരന്തരം തത്പരനായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 15

गायत्र्यादीन्महामंत्रान्कालेकाले जपन्मुदा । निद्रां परित्यजन्ब्राह्मे मुहूर्ते विष्णुचिंतकः

അവൻ ഗായത്രി മുതലായ മഹാമന്ത്രങ്ങളെ സമയസമയങ്ങളിൽ ആനന്ദത്തോടെ ജപിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ നിദ്ര ഉപേക്ഷിച്ച് വിഷ്ണുചിന്തനത്തിൽ ലീനനാകുന്നു.

Verse 16

स्नानं कुर्वन्नुषःकाले नमन्संध्यां प्रसन्नधीः । गायत्रीं प्रजपन्विप्राः पूजयन्हरिशंकरौ

ഉഷസ്സുകാലത്ത് അവൻ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രസന്നബുദ്ധിയോടെ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യുന്നു. ഗായത്രി ജപിച്ചുകൊണ്ട് ആ വിപ്രൻ ഹരിയെയും ശങ്കരനെയും ഒരുപോലെ പൂജിക്കുന്നു.

Verse 17

वेदाध्यायी शास्त्रपाठी मध्याह्नेऽतिथिपूजकः । श्रोतापुराणपाठानामग्निकार्येष्वतंद्रितः

അവൻ വേദം അധ്യയനം ചെയ്ത് ശാസ്ത്രപാഠം ചെയ്യുന്നു. മധ്യാഹ്നത്തിൽ അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നു; പുരാണപാഠം ശ്രവിക്കുന്നു; അഗ്നികാര്യങ്ങളിലെ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും അലംഭാവം കാണിക്കുകയില്ല.

Verse 18

पंचयज्ञपरो नित्यं वैश्वदेवबलिप्रदः । प्रत्यब्दं श्राद्धकृत्पित्रोस्तथान्यश्राद्धकृद्द्विजाः

അവൻ നിത്യമായി പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളിൽ പരനിഷ്ഠനായി വൈശ്വദേവബലി അർപ്പിക്കുന്നു. പ്രതിവർഷം പിതൃശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നു; ദ്വിജനു വിധിച്ച മറ്റ് ശ്രാദ്ധങ്ങളും അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.

Verse 19

एवं निनाय कालं स नित्यानुष्ठानतत्परः । तस्यैवं वर्तमानस्य तपश्चरत उत्तमम्

ഇങ്ങനെ അവൻ നിത്യാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ തത്പരനായി കാലം കഴിച്ചു. ഇപ്രകാരം ജീവിച്ചതിനാൽ അവന്റെ തപസ്സ് പരമോത്തമമായി മഹത്തായിത്തീർന്നു.

Verse 20

सहस्रवर्षाण्यगमञ्च्छंकरासक्तचेतसः । तथापि शंकरो नास्याययौ प्रत्यक्षतां तदा

ശങ്കരനിൽ പൂർണ്ണമായി ലീനമായ ചിത്തത്തോടെ അവന് ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; എങ്കിലും അന്നും ശങ്കരൻ ഉടൻ പ്രത്യക്ഷദർശനം അനുഗ്രഹിച്ചില്ല।

Verse 21

ततस्त्वगस्त्यभ्रातासौ ग्रीष्मे पंचानिमध्यगः । भास्करं दत्तदृष्टिश्च मौनव्रतसमन्वितः

അതിനുശേഷം അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരൻ ഗ്രീഷ്മത്തിൽ പഞ്ചാഗ്നികളുടെ മദ്ധ്യേ തപസ്സു ചെയ്തു; സൂര്യനിൽ ദൃഷ്ടി നിശ്ചലമാക്കി മൗനവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 22

तिष्ठन्कनिष्ठिकांगुल्यां वामपादस्य निश्चलः । ऊर्ध्वबाहुर्निरालंबस्तपस्तेपेऽतिदारुणम्

ഇടത് പാദത്തിന്റെ ചെറുവിരലിൽ നിശ്ചലമായി നിന്നുകൊണ്ട്, കൈകൾ ഉയർത്തി, യാതൊരു ആശ്രയവുമില്ലാതെ അവൻ അത്യന്തം ദാരുണമായ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 23

अथ तस्य प्रसन्नात्मा महादेवो घृणानिधिः । प्रादुरासीत्स्वया दीप्त्या दिशो दश विभासयन्

അപ്പോൾ കരുണാനിധിയായ മഹാദേവൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി, തന്റെ ദീപ്തിയാൽ പത്ത് ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ച് പ്രത്യക്ഷനായി।

Verse 24

ततोऽद्राक्षीन्मुनिः शंभुं सांबं वृषभसंस्थि तम् । दृष्ट्वा प्रणम्य तुष्टाव भवानीपतिमीश्वरम्

പിന്നീട് മുനി അംബയോടുകൂടിയ ശംഭുവിനെ വൃഷഭത്തിൽ ആസീനനായതായി കണ്ടു; ദർശനം ലഭിച്ച ഉടൻ നമസ്കരിച്ചു ഭവാനീപതിയായ ഈശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 25

मुनिरुवाच । नमस्ते पार्वतीनाथ नीलकंठ महेश्वर । शिव रुद्र महादेव नम स्ते शंभवे विभो

മുനി പറഞ്ഞു— ഹേ പാർവതീനാഥാ നീലകണ്ഠ മഹേശ്വരാ, നമസ്കാരം. ഹേ ശിവാ, ഹേ രുദ്രാ, ഹേ മഹാദേവാ—ഹേ സർവ്വവ്യാപി ശംഭോ, നിനക്കു പ്രണാമം.

Verse 26

श्रीकंठोमापते शूलिन्भगनेत्रहराव्यय । गंगाधर विरूपाक्ष नमस्ते रुद्र मन्यवे

ഹേ ശ്രീകണ്ഠാ, ഹേ ഉമാപതേ, ത്രിശൂലധാരീ, ഭഗന്റെ കണ്ണ് ഹരിച്ച അവ്യയാ! ഹേ ഗംഗാധരാ, ഹേ വിരൂപാക്ഷാ—ഹേ മഹാക്രോധമുള്ള രുദ്രാ, നമസ്കാരം.

Verse 28

अंतकारे कामशत्रो देवदेव जगत्पते । स्वामिन्पशुपते शर्व नमस्ते शतधन्वने । दक्षयक्षविनाशाय स्नायूनां पतये नमः । निचेरवे नमस्तुभ्यं पुष्टानां पतये नमः

ഹേ മരണാന്തകനേ, കാമശത്രുവേ, ദേവദേവാ, ജഗത്പതേ! ഹേ സ്വാമീ, ഹേ പശുപതേ, ഹേ ശർവാ—ശതധന്വനേ, നമസ്കാരം. ദക്ഷയജ്ഞവിനാശകാ, സ്നായുക്കളുടെ അധിപതിക്ക് നമഃ. ഹേ നിചേരവാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; പുഷ്ടരും സമൃദ്ധരുമായവരുടെ അധിപതിക്ക് നമഃ.

Verse 29

भूयोभूयो नमस्तुभ्यं महादेव कृपालय । दुस्तराद्भवसिंधोर्मां तारयस्व त्रिलोचन

വീണ്ടും വീണ്ടും നിനക്കു നമസ്കാരം, ഹേ മഹാദേവാ, കരുണാലയമേ. ഹേ ത്രിലോചനാ, ഈ ദുസ്തര ഭവസാഗരത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ കടത്തിവിടണമേ.

Verse 30

अगस्त्यसोदरेणैवं स्तुतः शंभुरभाषत । प्रीणयन्वचसा स्वेन कुंभजस्यानुजं मुनिम्

അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ ശംഭു അരുളിച്ചെയ്തു; തന്റെ വചനങ്ങളാൽ കുംഭജൻ (അഗസ്ത്യൻ) എന്നവന്റെ അനുജ മുനിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

Verse 31

ईश्वर उवाच । कुंभजानुज वक्ष्यामि मुक्त्युपायं तवानघ । सेतुमध्ये महातीर्थं गंधमादनपर्वते

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ കുംഭജൻ (അഗസ്ത്യൻ)ന്റെ അനുജാ, ഹേ നിർമലനേ! നിനക്കു മോക്ഷോപായം ഞാൻ പറയുന്നു. സേതുവിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിൽ ഒരു മഹാതീർത്ഥമുണ്ട്.

Verse 32

मंगलाख्यस्य तीर्थस्य नातिदूरेण वर्तते । तत्र गत्वा कुरु स्नानं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि

‘മംഗള’ എന്നു പേരുള്ള തീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് അതി ദൂരമല്ല. അവിടെ ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്ക; പിന്നെ നീ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

Verse 33

तत्तीर्थसेवनान्नान्योमोक्षो पायो लघुस्तव । न हि तत्तीर्थवैशिष्ट्यं वक्तुं शक्यं मयापि च

ആ തീർത്ഥസേവനത്തേക്കാൾ നിനക്കു മോക്ഷത്തിന് മറ്റൊരു ലഘുവായ ഉപായമില്ല. ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രത്യേക മഹിമ ഞാൻ പോലും പൂർണ്ണമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.

Verse 34

संदेहो नात्र कर्तव्यस्त्वयाद्य मुनिसत्तम । तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यदीच्छसि भवक्षयम्

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഇവിടെ നീ സംശയം ചെയ്യേണ്ടതില്ല. അതിനാൽ ഭവക്ഷയം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നീ ആ സ്ഥലത്തേക്കുതന്നെ പോകുക.

Verse 35

इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवांतरधीयत । ततो देवस्य वचनादगस्त्यस्य सहोदरः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഈശൻ അവിടെയുതന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ദേവന്റെ വചനപ്രകാരം അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 36

गत्वा सेतुं समुद्रे तु गंधमादनपर्वते । ईश्वरणैव गदितं तीर्थं तच्छीघ्रमासदत्

സമുദ്രത്തിലെ സേതുവിലേക്കും ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലേക്കും ചെന്നു, ഈശ്വരൻ സ്വയം അരുളിച്ചെയ്ത ആ തീർത്ഥത്തെ അവൻ വേഗത്തിൽ പ്രാപിച്ചു।

Verse 37

तत्र तीर्थे महापुण्ये स्नातानां मुक्तिदायिनि । एकांतरामनाथाख्ये क्षेत्रालंकरणे शुभे

അവിടെ ആ മഹാപുണ്യ തീർത്ഥത്തിൽ—സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നതിൽ—‘ഏകാന്തരാമനാഥ’ എന്ന ശുഭമായ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അലങ്കാരമായ സ്ഥലത്ത്।

Verse 38

सस्नौ नियमपूर्वं स त्रीणि वर्षाणि वै द्विजः । ततश्चतुर्थवर्षे तु समाधिस्थो महामुनिः

ആ ദ്വിജൻ നിയമപൂർവ്വം അവിടെ മൂന്നു വർഷം സ്നാനം ചെയ്തു; തുടർന്ന് നാലാം വർഷത്തിൽ ആ മഹാമുനി സമാധിസ്ഥനായി।

Verse 39

ब्रह्मनाड्या प्राणवायुं मूर्द्धन्यारोप्ययोगतः । प्राणान्निर्गमयामास ब्रह्मरंध्रेण तत्र सः

അവിടെ യോഗശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മനാഡിയിലൂടെ പ്രാണവായുവിനെ ശിരസ്സിന്റെ മുകളിൽ ഉയർത്തി, ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിലൂടെ പ്രാണങ്ങളെ നിർഗമിപ്പിച്ചു।

Verse 41

विनष्टाशेषदुःखस्य तत्तीर्थस्नानवैभवात् । मृतत्वमभूद्यस्मादगस्त्यानुजजन्मनः

ആ തീർത്ഥസ്നാനത്തിന്റെ മഹിമയാൽ അവന്റെ സകല ദുഃഖങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നശിച്ചു; അതിനാൽ അഗസ്ത്യന്റെ അനുജനായി ജനിച്ചവൻ ദേഹത്യാഗം—അന്തിമ പ്രസ്ഥാനം—പ്രാപിച്ചു।

Verse 42

ततो ह्यमृतवापीतिप्रथाऽस्यासीन्मुनीश्वराः । अत्र तीर्थे नरा ये तु वर्षत्रयमतंद्रिताः

അപ്പോൾ, ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ, ഈ തീർത്ഥം ‘അമൃതവാപി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഈ തീർത്ഥത്തിൽ മൂന്നു വർഷം അലസതയില്ലാതെ നിയമ-വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ—

Verse 43

स्नानं कुर्वंति ते सत्यममृतत्वं प्रयांति हि । एवं त्वमृतवापीति प्रथा तद्वैभवं तथा । युष्माकं कथितं विप्राः किंभूयः श्रोतुमिच्छथ

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ സത്യമായും അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ‘അമൃതവാപി’ എന്ന കീർത്തി ഉദിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ ദിവ്യ വൈഭവം. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഞാൻ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു—ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?

Verse 44

ऋषय ऊचुः । एकांतरामनाथाख्या तस्य क्षेत्रस्य वै मुने

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, ആ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ ‘ഏകാന്തരാമനാഥ’ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്—

Verse 45

कथं समागता सूत वक्तुमेतत्त्वमर्हसि । अस्माकं मुनिशार्दूल तच्छुश्रूषातिभूयसी

ഹേ സൂതാ, അത് അവിടെ എങ്ങനെ എത്തി/സ്ഥാപിതമായി? ഇത് വിശദീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്. ഹേ മുനിശാർദൂലാ, അത് കേൾക്കാനുള്ള ഞങ്ങളുടെ ആകാംക്ഷ അത്യന്തമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 46

श्रीसूत उवाच । पुरा दाशरथी रामः ससुग्रीवभिभीषणः । लक्ष्मणेन युतो भ्रात्रा मंत्रज्ञेन हनूमता

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് ദാശരഥി രാമൻ സുഗ്രീവനും വിഭീഷണനും കൂടെ; മന്ത്രജ്ഞനായ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോടും, ഉപദേശത്തിൽ നിപുണനായ ഹനുമാനോടും കൂടി (അവിടെ എത്തി).

Verse 47

वानरैर्बध्यमाने तु सेतावंबुधिमध्यतः । चिंतयन्मनसा सीतामेकांते सममंत्रयत्

സമുദ്രമദ്ധ്യേ വാനരന്മാർ സേതു പണിയുമ്പോൾ, രാമൻ ഹൃദയത്തിൽ സീതയെ ധ്യാനിച്ച് ഏകാന്തത്തിൽ രഹസ്യമായി ആലോചന നടത്തി।

Verse 48

तेषु मंत्र यमाणेषु रावणादिवधं प्रति । उल्लोलतरकल्लोलो जुघोष जलधिर्भृशम्

അവർ രാവണാദികളുടെ വധത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുമ്പോൾ, ഉയർന്നു കുതിക്കുന്ന തിരകളോടെ സമുദ്രം അത്യന്തം ഭീകരമായി ഗർജിച്ചു।

Verse 49

अर्णवस्य महाभीमे जृंभमाणे महाध्वनौ । अन्योन्यकथितां वार्तां नाशृण्वंस्ते परस्परम्

സമുദ്രത്തിന്റെ ഭീകരമായി ഉയർന്ന മഹാധ്വനി മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അവർ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചിട്ടും പരസ്പരവാക്കുകൾ കേൾക്കാനായില്ല।

Verse 50

ततः किंचिदिव क्रुद्धो भृकुटीकुटिलेक्षणः । भ्रूभंगलीलया रामो नियम्य जलधिं तदा

അപ്പോൾ രാമൻ അല്പം ക്രുദ്ധനായതുപോലെ, ചുളിഞ്ഞ ഭ്രൂകുടിയാൽ ദൃഷ്ടി തീക്ഷ്ണമാക്കി, ഭ്രൂഭംഗത്തിന്റെ ലീലമാത്രംകൊണ്ട് സമുദ്രത്തെ നിയന്ത്രിച്ചു।

Verse 51

न्यमंत्रयत विप्रेंद्रा राक्षसानां वधं प्रति । एकांतेऽमंत्रयत्तत्र तैः सार्धं राघवो यतः

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു; അവിടെയേകാന്തത്തിൽ രാഘവൻ അവരോടൊപ്പം മന്ത്രണം നടത്തി।

Verse 52

एकांतरामनाथाख्यं तत्क्षेत्रमभवद्विजाः । सोयं नियमितो वार्धी रामभ्रूभंगलीलया

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ പുണ്യക്ഷേത്രം ‘ഏകാന്തരാമനാഥ-ക്ഷേത്രം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഇവിടെ ശ്രീരാമന്റെ ഭ്രൂഭംഗ-ലീലകൊണ്ട് സമുദ്രം തന്നേ നിയന്ത്രിതമായി തടയപ്പെട്ടു.

Verse 53

अद्यापि निश्चलजलस्तत्प्रदेशेषु दृश्यते । एकांतरामनाथाख्यं तदेतत्क्षेत्रमुत्तमम्

ഇന്നും ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജലം അചഞ്ചലമായി തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതുതന്നെ ‘ഏകാന്തരാമനാഥ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ പരമോത്തമ പുണ്യക്ഷേത്രം.

Verse 54

आगत्यामृतवाप्यां च स्नात्वा नियमपूर्वकम् । रामादीनपि सेवंते ते सर्वे मुक्तिमाप्नुयुः

ഇവിടെ വന്ന് അമൃത-വാപിയിൽ നിയമപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത്, അവർ രാമാദി ദേവസ്വരൂപങ്ങളെ സേവിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു; അവർ എല്ലാവരും മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 55

अद्वैतविज्ञानविवेकशून्या विरक्तिहीनाश्च समाधि हीनाः । यागाद्यनुष्ठानविवर्जिताश्च स्नात्वात्र यास्यंत्यमृतं द्विजेंद्राः

ഹേ ദ്വിജേന്ദ്രന്മാരേ, അദ്വൈത-വിജ്ഞാനവിവേകം ഇല്ലാത്തവരും, വൈരാഗ്യമില്ലാത്തവരും, സമാധിയില്ലാത്തവരും, യാഗാദി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ വിട്ടവരുമായാലും—ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ അമൃതപദം പ്രാപിക്കും.