
ഈ അധ്യായത്തിൽ മാർകണ്ഡേയ മുനി ദേവന്മാരുടെ പ്രതിസന്ധിവിവരം പറയുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദേവഗണം മഹത്തായ വിമാനങ്ങളോടെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തി ബ്രഹ്മാവിന് സാഷ്ടാംഗ നമസ്കാരം ചെയ്ത് സ്തുതിക്കുന്നു. അവർ തങ്ങളുടെ ദുഃഖം അറിയിക്കുന്നു—ശക്തനായ അസുരൻ അന്ധകൻ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് ധനവും രത്നങ്ങളും കവർന്നു, ഇന്ദ്രന്റെ പത്നിയെയും ബലമായി അപഹരിച്ചു; അതിനാൽ ദേവന്മാർ അപമാനിതരായി. ബ്രഹ്മാവ് ആലോചിച്ച്, അന്ധകൻ ദേവന്മാർക്ക് ‘അവധ്യൻ’ ആണെന്ന്, മുൻവരമോ ദൈവനിയമമോ കാരണം ദേവശക്തിയാൽ അവനെ എളുപ്പം വധിക്കാനാകില്ലെന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദേവന്മാർ കേശവൻ/ജനാർദനൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരണത്തിലേക്ക് ചെന്നു സ്തോത്രങ്ങളാൽ ആരാധിച്ച് പൂർണ്ണ സമർപ്പണം നടത്തുന്നു. വിഷ്ണു അവരെ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ച് കാരണം ചോദിക്കുന്നു; എല്ലാം കേട്ട ശേഷം—അന്ധകൻ പാതാളത്തിലായാലും ഭൂമിയിലായാലും സ്വർഗത്തിലായാലും എവിടെയുണ്ടെങ്കിലും ഞാൻ അവനെ വധിക്കും എന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, ധനുസ്സ് എന്നിവ ധരിച്ചു എഴുന്നേറ്റ് ദേവന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കല്പിക്കുന്നു; ദൈവസംരക്ഷണവും ധർമ്മസ്ഥാപനവും ഉടൻ സംഭവിക്കും എന്ന വാഗ്ദാനത്തോടെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गीर्वाणाश्च ततः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः । गजैर्गिरिवराकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः
ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരണത്തിലേക്ക് പോയി; പർവ്വതസദൃശമായ മഹാഗജങ്ങളോടും ഗജസമാനമായ അശ്വങ്ങളോടും കൂടി അവർ എത്തി।
Verse 2
स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः । कच्छपैर्महिषैश्चान्यैर्मकरैश्च तथापरे
നഗരസദൃശമായ രഥങ്ങളിൽ അവർ വന്നു; അവ സിംഹങ്ങളും വ്യാഘ്രങ്ങളും ചേർത്തതായിരുന്നു. ചിലർ കച്ച്ഛപങ്ങളാലും മഹിഷങ്ങളാലും, മറ്റുചിലർ മഹാബലമുള്ള മകരങ്ങളാലും വലിക്കപ്പെട്ടവയായി എത്തി।
Verse 3
ब्रह्मलोकमनुप्राप्ता देवाः शक्रपुरोगमाः । दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं साष्टाङ्गं प्रणताः सुराः
ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തി; പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ സുറന്മാർ സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്തു।
Verse 4
देवा ऊचुः । जय देव जगद्वन्द्य जय संसृतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वामेव शरणं गताः
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ജയം, ഹേ ജഗദ്വന്ദ്യ ദേവാ! ജയം, ഹേ സംസാരക്രമത്തിന്റെ കര്ത്താവേ! ഹേ പദ്മയോനേ, സുരശ്രേഷ്ഠാ! ഞങ്ങൾ നിന്റെ ശരണത്തിലേക്കേ വന്നിരിക്കുന്നു।
Verse 5
सोद्वेगं भाषितं श्रुत्वा देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा देवराजमुवाच ह
ഭാവിതാത്മാക്കളായ ദേവന്മാരുടെ ഉത്കണ്ഠാഭരിത വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മാവ് മേഘഗംഭീരമായ വാണിയിൽ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രനോട് അരുളിച്ചെയ്തു।
Verse 6
किमत्रागमनं देवाः सर्वेषां वै विवर्णता । केनापमानिताः सर्वे शीघ्रं मे कथ्यतां स्वयम्
ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—“ഹേ ദേവന്മാരേ, ഇവിടെ എന്തിന് വന്നിരിക്കുന്നു? നിങ്ങളെല്ലാവർക്കും ഈ വിവർണ്ണത എന്തുകൊണ്ട്? ആരാണ് നിങ്ങളെല്ലാവരെയും അപമാനിച്ചത്? ഉടൻ തന്നെ നിങ്ങളേ തന്നെ എനിക്ക് പറയുക।”
Verse 7
देवा ऊचुः । अन्धकाख्यो महादैत्यो बलवान् पद्मसम्भव । तेन देवगणाः सर्वे धनरत्नैर्वियोजिताः
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—“ഹേ പദ്മസംഭവാ, അന്ധകൻ എന്ന പേരുള്ള ശക്തനായ മഹാദൈത്യൻ ഉണ്ട്. അവൻ മൂലം എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ധനവും രത്നങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടു।”
Verse 8
हत्वा देवगणांस्तावदसिचक्रपरद्द्विश्वधैः । गृहीत्वा शक्रभार्यां स दानवोऽपि गतो बलात्
വാൾ, ചക്രം, പരശു, ദ്വിധാരായുധങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ദേവഗണങ്ങളെ വധിച്ച്, ആ ദാനവൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയെയും പിടിച്ചുകൊണ്ട് ബലാൽക്കാരമായി പുറപ്പെട്ടു പോയി।
Verse 9
देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास राजेन्द्र वधार्थं दानवस्य ह
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആ ദാനവനെ വധിക്കാനുള്ള മാർഗം ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി।
Verse 10
अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वो दिवौकसाम् । स त्राता सर्वजगतां नान्यो विद्येत कुत्रचित्
(ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു:) “ആ പാപിയായ ദാനവൻ നിങ്ങളായ സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കൊക്കെയും അവധ്യനാണ്. സർവ്വലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ അവൻ തന്നേ; അവനെക്കാൾ വേറെയാരും എവിടെയും ഇല്ല।”
Verse 11
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् । ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माद्याश्चक्रपाणिनम्
ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു പിന്നാലെ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിനെ മുൻപിൽ നിർത്തി, കേശവൻ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി. അവിടെ ബ്രഹ്മാദികൾ ചക്രപാണിയായ ഭഗവാനെ നാനാവിധ സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു।
Verse 12
देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश लक्ष्म्या वक्षःस्थलाश्रितः । असुरक्षय देवेश वयं ते शरणं गताः
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: “ജയം നിനക്കേ, ദേവദേവേശാ! നിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ ശ്രീലക്ഷ്മി വസിക്കുന്നു. ദേവേശാ, അസുരനാശകാ! ഞങ്ങൾ നിന്റെ ശരണത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു।”
Verse 13
स्तूयमानः सुरैः सर्वैर्ब्रह्माद्यैश्च जनार्दनः । सम्प्रहृष्टमना भूत्वा सुरसङ्घमुवाच ह
ബ്രഹ്മാദികളായ എല്ലാ ദേവന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ജനാർദ്ദനൻ ഹൃദയം ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞ് ദേവസമൂഹത്തോട് അരുളിച്ചെയ്തു।
Verse 14
श्रीवासुदेव उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः
ശ്രീ വാസുദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു: “ദേവസ്വഭാവമുള്ള വിപ്രന്മാരേ, സ്വാഗതം. രാത്രി കഴിഞ്ഞു, ഇപ്പോൾ പ്രഭാതം. വേഗം പറയുക—ഏത് കാര്യം സംഭവിച്ചു? സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ആരോടാണ് ക്രുദ്ധരായത്?”
Verse 15
किं दुःखं कश्च संतापः कुतो वा भयमागतम् । कथयन्तु महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्
ഇത് എന്തു ദുഃഖം, എന്തു സന്താപം, ഈ ഭയം എവിടെ നിന്നു വന്നു? ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, ഹൃദയത്തിൽ കിടക്കുന്ന കാരണമെന്തെന്നു പറയുക.
Verse 16
पराभवः कृतो येन सोऽद्य यातु यमालयम् । एवमुक्तास्तु कृष्णेन कथयामासुरस्य तत्
നിങ്ങളെ അപമാനിച്ചവൻ ഇന്ന് യമാലയത്തിലേക്കു പോകട്ടെ! കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ ആ അസുരനെക്കുറിച്ചുള്ള കാര്യം അറിയിച്ചു.
Verse 17
दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः । हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो
ലജ്ജയോടെ തലകുനിച്ച് അവർ മുറിവുകളുടെ അടയാളങ്ങളോടെ സ്വന്തം ദേഹങ്ങൾ കാണിച്ചു. ‘പ്രഭോ, അന്ധകൻ ഞങ്ങളുടെ രാജ്യം കവർന്നു ഞങ്ങളെ തേജസ്സില്ലാത്തവരാക്കി’ എന്നു പറഞ്ഞു.
Verse 18
पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः । तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मः
ഹേ ദേവാ, പിതാവ് പുത്രനെ കാക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങളെ കാക്കുക; ഇന്ദ്രശത്രുവിനെ പുത്രപൗത്രങ്ങളോടുകൂടി സംഹരിക്കുക. കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ദേവാസുരർ വന്ദിച്ച പാദപദ്മങ്ങളുള്ള ഭഗവാൻ ‘തഥാസ്തു’ എന്നു അരുളി ചെയ്തു.
Verse 19
शङ्खं चक्रं गदां चापं संगृह्य परमेश्वरः । उत्थितो भोगपर्यङ्काद्देवानां पुरतस्तदा
പരമേശ്വരൻ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, ധനുസ്സ് എന്നിവ കൈക്കൊണ്ട്, അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ തന്നെ ഭോഗശയ്യയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
Verse 20
श्रीवासुदेव उवाच । पाताले यदि वा मर्त्ये नाके वा यदि तिष्ठति । तं हनिष्याम्यहं पापं येन संतापिताः सुराः
ശ്രീ വാസുദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അവൻ പാതാളത്തിലായാലും, മർത്ത്യലോകത്തിലായാലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലായാലും; ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിച്ച ആ പാപിയെ ഞാൻ തീർച്ചയായും വധിക്കും।
Verse 21
स्वं स्थानं यान्तु गीर्वाणाः संतुष्टा भावितौजसः । विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास्ते सवासवाः
ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി, ശക്തിയിൽ വർദ്ധിതരായി, തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങട്ടെ. വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വചനം കേട്ട് ബ്രഹ്മാദികൾ ഇന്ദ്രനോടുകൂടെ പുറപ്പെട്ടു।
Verse 22
स्वयानैस्तु हरिं नत्वा हृदि तुष्टा दिवं ययुः
അവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ദിവ്യവാഹനങ്ങളിൽ ഹരിയെ നമസ്കരിച്ചു, ഹൃദയം നിറഞ്ഞ തൃപ്തിയോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോയി।
Verse 47
। अध्याय
“അധ്യായം”—അധ്യായപരിധി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ലേഖക-ചിഹ്നം.