Adhyaya 220

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश लोटणेश्वरमुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपातकनाशनम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ധരാധീശാ! തുടർന്ന് നർമദയുടെ ഉത്തരതീരത്തിലുള്ള സർവപാതകനാശകനായ ഉത്തമ ലോടണേശ്വരനെ സന്ദർശിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 2

तत्क्षणादेव तत्सर्वं सप्तजन्मार्जितं त्वघम् । नश्यते देवदेवस्य दर्शनादेव तन्नृप

അന്നുതന്നെ, ഹേ രാജാവേ, ദേവദേവന്റെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടു ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച സകല പാപവും നശിക്കുന്നു।

Verse 3

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं यौवने चापि यत्कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति देवदेवस्य दर्शनात्

ബാല്യത്തിൽ തുടങ്ങി യൗവനത്തിൽ ചെയ്ത ഏതു പാപവും—അത് മുഴുവനും ദേവദേവന്റെ ദർശനത്താൽ ലയിക്കുന്നു।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेषु नर्मदाचरितं महत् । त्वया वै कथितं विप्र सकलं पापनाशनम्

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ലോകങ്ങളിൽ അത്ഭുതകരമായത് നർമദയുടെ മഹത്തായ ചരിതമാണ്. ഹേ വിപ്രാ, നിങ്ങൾ അതിനെ സമ്പൂർണ്ണ പാപനാശിനിയായി വിവരിച്ചു।

Verse 5

यदेकं परमं तीर्थं सर्वतीर्थफलप्रदम् । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं दयां कृत्वा वदाशु मे

സകല തീർത്ഥഫലവും നൽകുന്ന ആ ഏക പരമ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കരുണ ചെയ്ത് വേഗം പറയുക।

Verse 6

ये केचिद्दुर्लभाः प्रश्नास्त्रिषु लोकेषु सत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सर्वे श्रुता मे सह बान्धवैः

ഹേ സത്തമാ, ത്രിലോകങ്ങളിൽ ദുർലഭമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഏതൊക്കെയുണ്ടോ, നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ അവയെല്ലാം ഞാൻ എന്റെ ബന്ധുക്കളോടുകൂടെ കേട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 7

एतमेकं परं प्रश्नं सर्वप्रश्नविदां वर । श्रुत्वाहं त्वत्प्रसादेन यत्र यामि सबान्धवः

ഇത് ഒരേയൊരു പരമപ്രശ്നമാണ്, ഹേ എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തരമറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഇത് ശ്രവിച്ച് ഞാൻ ബന്ധുക്കളോടുകൂടെ ഏതു ഗതി, ഏതു ധാമം പ്രാപിക്കും?

Verse 8

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ यस्य ते मतिरीदृशी । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु तस्य ते नास्ति किंचन

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു— സാധു, സാധു, ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ! നിന്റെ ബുദ്ധി ഇത്തരമെങ്കിൽ, ത്രിലോകങ്ങളിലും നിനക്കു ദുർലഭമെന്നൊന്നുമില്ല.

Verse 9

धर्ममर्थं च कामं च मोक्षं च भरतर्षभ । काले काले च यो वेत्ति कर्तव्यस्तेन धीमता

ഹേ ഭാരതവൃഷഭാ! കാലകാലങ്ങളിൽ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയെ അറിയുകയും അതനുസരിച്ച് ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യം ആചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ധീമാൻ.

Verse 10

तस्मात्ते सम्प्रवक्ष्यामि प्रश्नस्यास्योत्तरं शुभम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यन्ते भुवि मानवाः

അതുകൊണ്ട് ഈ ചോദ്യം സംബന്ധിച്ച ശുഭമായ ഉത്തരമ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു; അത് ശ്രവിച്ചാൽ ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാകും.

Verse 11

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थमयी शुभा । विशेषः कथितस्तस्या रेवासागरसङ्गमे

നർമദാ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠ, ശുഭകരി, സർവതീർത്ഥമയി; റേവാ-സാഗര സംഗമത്തിൽ അവളുടെ പ്രത്യേക മഹിമ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 12

आगच्छन्तीं नृपश्रेष्ठ दृष्ट्वा रेवां महोदधिः । प्रणम्य च पुनर्देवीं सङ्गमे रेवया सह

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! റേവാ അടുത്തുവരുന്നതു കണ്ട മഹോദധി ഭക്തിയോടെ പ്രണാമം ചെയ്തു; പിന്നെ റേവയോടുകൂടിയ സംഗമസ്ഥാനത്ത് ദേവിയെയും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു।

Verse 13

संचिन्त्य मनसा केयमिति मां वै सरिद्वरा । ज्ञात्वा संचिन्त्य मनसा रेवां लिङ्गोद्भवां पराम्

നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ മനസ്സിൽ ‘ഇവൾ ആരാണ്?’ എന്നു ചിന്തിച്ചു; പിന്നെ ധ്യാനിച്ച് റേവയെ ശിവലിംഗോദ്ഭവയായ പരമസ്വരൂപിണിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു।

Verse 14

लुठन्वै सम्मुखस्तात गतो रेवां महोदधिः । समुद्रे नर्मदा यत्र प्रविष्टास्ति महानदी

പ്രിയമേ! ഉരുണ്ടുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് വന്ന മഹോദധി റേവയെ നേരിടാൻ പോയി—മഹാനദിയായ നർമദ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്.

Verse 15

तत्र देवाधिदेवस्य समुद्रे लिङ्गमुत्थितम् । लिङ्गोद्भूता महाभागा नर्मदा सरितां वरा

അവിടെ സമുദ്രത്തിൽ ദേവാധിദേവന്റെ ലിംഗം ഉദ്ഭവിച്ചു; ആ ലിംഗത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ലിംഗോദ്ഭവയായ മഹാഭാഗ്യ നർമദാ—നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠ—ജനിച്ചു।

Verse 16

लयं गता तत्र लिङ्गे तेन पुण्यतमा हि सा । नर्मदायां वसन्नित्यं नर्मदाम्बु पिबन्सदा । दीक्षितः सर्वयज्ञेषु सोमपानं दिने दिने

അവിടെ അവൾ ആ ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അവൾ അത്യന്തം പുണ്യമയി. നർമദാതീരത്ത് നിത്യമായി വസിച്ച് എപ്പോഴും നർമദാജലം പാനം ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനെന്നപോലെ—ദിനംപ്രതി സോമപാനഫലം ലഭിച്ചവനാകുന്നു।

Verse 17

सङ्गमे तत्र यः स्नात्वा लोटणेश्वरमर्चयेत् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

അവിടെ സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ലോഠണേശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യൻ അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 18

वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यत्कृतं नृप । लोटणेश्वरमासाद्य सर्वं विलयतां व्रजेत्

ഹേ രാജാവേ, വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം എന്നിവകൊണ്ട് ചെയ്ത ഏതു പാപവും ലോഠണേശ്വരനെ പ്രാപിച്ചാൽ എല്ലാം ലയിച്ച് നശിക്കുന്നു.

Verse 19

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण कथितं शङ्करेण तु । तच्छृणुष्व नृपश्रेष्ठ सर्वपापापनोदनम्

കാർത്തികീ മാസത്തിൽ ഇത് പ്രത്യേകമായി സ്വയം ശങ്കരൻ ഉപദേശിച്ചതാണ്; അതിനാൽ ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സർവ്വപാപനാശകമായ അതു ശ്രവിക്കൂ.

Verse 20

सम्प्राप्तां कार्त्तिकीं दृष्ट्वा गत्वा तत्र नृपोत्तम । चतुर्दश्यामुपोष्यैव स्नात्वा वै नर्मदाजले

ഹേ നൃപോത്തമാ, കാർത്തികീ എത്തിയതായി കണ്ടാൽ അവിടെ പോകണം; ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് നർമദാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 21

संतर्प्य पितृदेवांश्च श्राद्धं कृत्वा यथाविधि । रात्रौ जागरणं कुर्यात्सम्पूज्य लोटणेश्वरम्

പിതൃകളെയും ദേവന്മാരെയും തർപ്പണം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം നടത്തി, ലോഠണേശ്വരനെ സമ്യക് പൂജിച്ച് രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്യണം.

Verse 22

सफलं जीवितं तस्य सफलं तस्य चेष्टितम् । पङ्गवस्ते न सन्देहो जन्म तेषां निरर्थकम्

ആ വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം ഫലപ്രദമാണ്; അവന്റെ പരിശ്രമങ്ങളും ഫലപ്രദമാണ്. എന്നാൽ ഭക്തിയിൽ മുടന്തരായി നില്ക്കുന്നവരുടെ ജന്മം സംശയമില്ലാതെ വ്യർത്ഥമാകുന്നു.

Verse 23

एकाग्रमनसा यैस्तु न दृष्टो लोटणेश्वरः । पिशाचत्वं वियोनित्वं न भवेत्तस्य वै कुले

ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ലോടണേശ്വരനെ ദർശിക്കാത്തവരുടെ കുലത്തിൽ സംശയമില്ലാതെ പിശാചത്വവും അധമയോനിജന്മങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 24

सङ्गमे तत्र यो गत्वा स्नानं कृत्वा यथाविधि । पुण्यैश्चैव तथा कुर्याद्गीतैर्नृत्यैः प्रबोधनम्

അവിടെ സംഗമത്തിൽ ചെന്നു വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ, ഗീതങ്ങളാലും നൃത്തങ്ങളാലും (പ്രഭുവിനെ) പ്രബോധിപ്പിക്കണം.

Verse 25

ततः प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा नत्वा महोदधिम् । आमन्त्र्य स्नानविधिना स्नानं तत्र तु कारयेत्

പിന്നീട് രാത്രി പ്രഭാതമാകുന്നതു കണ്ടു, മഹാസമുദ്രത്തെ നമസ്കരിച്ചു, അതിനെ ആഹ്വാനിച്ച് സ്നാനവിധിപ്രകാരം അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 26

ॐ नमो विष्णुरूपाय तीर्थनाथाय ते नमः । सान्निध्यं कुरु मे देव समुद्र लवणाम्भसि । इत्यामन्त्रणमन्त्रः

“ഓം—വിഷ്ണുരൂപനായ നിനക്കു നമസ്കാരം; തീർത്ഥനാഥനായ നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ ദേവാ! ലവണജലസമുദ്രമേ! എനിക്കു നിന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രസാദിക്കണമേ.” —ഇതാണ് ആഹ്വാനമന്ത്രം.

Verse 27

अग्निश्च तेजो मृडया च देहो रेतोऽधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एवं ब्रुवन् पाण्डव सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम् । इति स्नानमन्त्रः

അഗ്നിയാണ് തേജസ്; ശിവകൃപയാൽ ദേഹം നിലനിൽക്കും; രേതസ് താഴെ സ്ഥാപിതം; വിഷ്ണു അമൃതത്തിന്റെ നാഭി. പാണ്ഡവന്റെ സത്യവാക്യം ഉച്ചരിച്ച് പിന്നെ നദീനാഥനിൽ അവഗാഹനം ചെയ്യുക. ഇതാണ് സ്നാനമന്ത്രം.

Verse 28

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कृतवान्नरः । सकृत्स्नानाद्व्यपोहेत पापौघं लवणाम्भसि

മനുഷ്യൻ ശതസഹസ്ര ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപമെല്ലാം, ലവണജലത്തിൽ ഒരിക്കൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപപ്രവാഹം അകറ്റപ്പെടുന്നു.

Verse 29

अन्यथा हि कुरुश्रेष्ठ देवयोनिरसौ विभुः । कुशाग्रेणापि विबुधैर्न स्प्रष्टव्यो महार्णवः

അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ കുരുശ്രേഷ്ഠാ! ദേവയോനിയായ ആ വിഭു മഹാർണവമാണ്; അതിനാൽ ജ്ഞാനികളും കുശാഗ്രം കൊണ്ടുപോലും അവനെ സ്പർശിക്കരുത്—അവൻ അഗാധ മഹാസമുദ്രംപോലെ.

Verse 30

सर्वरत्नप्रधानस्त्वं सर्वरत्नाकराकर । सर्वामरप्रधानेश गृहाणार्घं नमोऽस्तु ते । इति अर्वमन्त्र

നീ സർവ രത്നങ്ങളിലുമുള്ള പ്രധാനം, സർവ രത്നാകരങ്ങളുടെ മൂലാധാരവും ഉറവിടവും. ഹേ അമരന്മാരുടെ പ്രധാനേശ്വരാ! ഈ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കണമേ; നിനക്കു നമസ്കാരം. ഇതാണ് അർഘ്യമന്ത്രം.

Verse 31

पितृदेवमनुष्यांश्च संतर्प्य तदनन्तरम् । उत्तीर्य तीरे तस्यैव पञ्चभिर्द्विजपुंगवैः

പിതൃകൾ, ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരെ സന്തർപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് അതേ തീരത്ത് കയറി അഞ്ചു ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരോടൊപ്പം (അടുത്ത കര്‍മ്മം) നടത്തണം.

Verse 32

श्राद्धं समाचरेत्पश्चाल्लोकपालानुरूपिभिः । कृत्वाग्रे लोकपालांस्तु प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

അതിന് ശേഷം ലോകപാലന്മാർക്ക് അനുയോജ്യമായ വിധിയിൽ ശ്രാദ്ധം ആചരിക്കണം. ആദ്യം ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം മുന്നിൽ ലോകപാലന്മാരെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്।

Verse 33

सम्पूज्य च यथान्यायं तानेव ब्राह्मणैः सह । सुकृतं दुष्कृतं पश्चात्तेभ्यः सर्वं निवेदयेत्

ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം അവരെ സമ്യക്പൂജിച്ച്, പിന്നെ തന്റെ സുകൃതവും ദുഷ്കൃതവും എല്ലാം അവർക്കു സമർപ്പിച്ച് അറിയിക്കണം।

Verse 34

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं कृतं वार्धकयौवने । प्रख्यापयित्वा तेभ्योऽग्रे लोकपालान्निमन्त्रयेत्

ബാല്യകാലം മുതൽ യൗവനത്തിലോ വാർദ്ധക്യത്തിലോ ചെയ്ത ഏതു പാപവും അവരുടെ സന്നിധിയിൽ സമ്മതിച്ച്, തുടർന്ന് ലോകപാലന്മാരെ ആവാഹനം ചെയ്യണം।

Verse 35

बाल्यात्प्रभृति यत्किंचित्कृतमा जन्मतोऽशुभम् । विप्रेभ्यः कथितं सर्वं तत्सांनिध्यं स्थितेषु मे

ബാല്യകാലം മുതൽ ജന്മം മുതലേ ഉണ്ടായ ഏതൊരു അശുഭകൃത്യവും ഞാൻ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അത് എല്ലാം ഇവിടെ സന്നിധിയിൽ നിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 36

इत्युक्त्वा स लुठेत्पश्चात्तेभ्योऽग्रेण च सम्मुखम् । अनुमान्य च तान्पञ्च पश्चात्स्नानं समाचरेत्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവരുടെ മുന്നിൽ, അവരെ അഭിമുഖീകരിച്ച്, ദണ്ഡവത് പ്രണാമമായി വീണു ഉരുളണം. ആ അഞ്ചുപേരുടെ അനുമതി നേടി ശേഷം സ്നാനവിധി ആചരിക്കണം।

Verse 37

श्राद्धं च कार्यं विधिवत्पितृभ्यो नृपसत्तम । एवं कृते नृपश्रेष्ठ सर्वपापक्षयो भवेत्

ഹേ നൃപസത്തമാ! പിതൃകൾക്കായി വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സർവ്വപാപക്ഷയം സംഭവിക്കും.

Verse 38

जिज्ञासार्थं तु यः कश्चिदात्मानं ज्ञातुमिच्छति । शुभाशुभं च यत्कर्म तस्य निष्ठामिमां शृणु

എന്നാൽ ജിജ്ഞാസാർത്ഥമായി ആത്മാവിനെ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ഏത് കര്‍മ്മം ശുഭം, ഏത് അശുഭം എന്നു വിവേചിക്കുവാൻ ഇച്ഛിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, അതിനായുള്ള ഈ സ്ഥാപിത നിഷ്ഠ കേൾക്കട്ടെ.

Verse 39

स्नात्वा तत्र महातीर्थे लुठमानो व्रजेन्नरः । पापकर्मान्यतो याति धर्मकर्मा व्रजेन्नदीम्

ആ മഹാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ അവിടെ ഭക്തിയോടെ ഉരുണ്ടുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ. അവന്റെ പാപകർമ്മങ്ങൾ അകന്നു പോകും; ധർമ്മകർമ്മത്തിൽ ലീനനായി പിന്നെ നദിയിലേക്കു പോകട്ടെ.

Verse 40

पापकर्मा ततो ज्ञात्वा पापं मे पूर्वसंचितम् । स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दानं दद्याद्यथाविधि

അപ്പോൾ ‘എന്റെ പാപം മുൻപേ സഞ്ചിതമായിരിക്കുന്നു’ എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, പാപകർമ്മഭാരമുള്ളവനും ആ ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിധിപൂർവ്വം ദാനം നൽകട്ടെ.

Verse 41

लोटणेश्वरमभ्यर्च्य सर्वपापैः प्रमुच्यते । अवक्रगमनं गत्वा मुच्यते सर्वपातकैः

ലോടണേശ്വരനെ അഭ്യർചിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; അവക്രഗമനത്തിലേക്ക് പോയാൽ സർവ്വ മഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്നുമും വിമുക്തനാകും.

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञात्वैवं नृपसत्तम । स्नातव्यं मानवैस्तत्र यत्र संनिहितो हरः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ഇതറിഞ്ഞ് സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി മനുഷ്യർ ഹരൻ (ശിവൻ) വിശേഷമായി സന്നിഹിതനായിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 43

एवं स्नात्वा विधानेन ब्राह्मणान् वेदपारगान् । पूजयेत्पृथिवीपाल सर्वपापोपशान्तये

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത്, ഹേ ഭൂപാലാ, വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കണം; അതുവഴി സർവ്വപാപങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ശമിക്കും.

Verse 44

एवं गुणविशिष्टं हि तत्तीर्थं नृपसत्तम । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना नृप

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ആ തീർത്ഥം നിശ്ചയമായും ഇത്തരത്തിലുള്ള വിശിഷ്ടഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഇനി, ഹേ രാജാ, ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ അതിന്റെ മഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കൂ.

Verse 45

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं यः कुरुते तत्र पित्ःणां भक्तिभावितः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകളെ തർപ്പണങ്ങളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; പിന്നെ അവിടെ പിതൃഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ.

Verse 46

दानं ददाति विप्रेभ्यो गोभूतिलहिरण्यकम् । षष्टिवर्षसहस्राणि कोटिर्वर्षशतानि च

അവൻ ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം നൽകുന്നു—ഗോവുകൾ, ഭൂമി, എള്ള്, സ്വർണം; കൂടാതെ (അതിനുള്ള പുണ്യം) അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങളും, കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ നൂറുകണക്കിന് അളവിലും എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 47

विमानवरमारूढः स्वर्गलोके महीयते । नर्मदासर्वतीर्थेभ्यः स्नाने दाने च यत्फलम्

ശ്രേഷ്ഠമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ആരൂഢനായി അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു. നർമദയുടെ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനവും ദാനവും നൽകുന്ന ഫലം ഏതോ—

Verse 48

तत्फलं समवाप्नोति रेवासागरसङ्गमे । सुवर्णं रजतं ताम्रं मणिमौक्तिकभूषणम्

അതേ ഫലം റേവാ-സാഗര സംഗമത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. അവിടെ സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ്, കൂടാതെ മണി-മുത്തുകൾ പതിച്ച ആഭരണങ്ങൾ ദാനമായി അർപ്പിക്കുന്നു।

Verse 49

गोवृषं च महीं धान्यं तत्र दत्त्वाक्षयं फलम् । शुभस्याप्यशुभस्यापि तत्र तीर्थे न संशयः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ പശു, കാള, ഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യം ദാനം ചെയ്താൽ അക്ഷയഫലം ലഭിക്കുന്നു. ശുഭകർമ്മിയ്ക്കും അശുഭകർമ്മിയ്ക്കും ആ തീർത്ഥം ഫലപ്രദമാണ്—സംശയമില്ല।

Verse 50

तत्र तीर्थे नरः कश्चित्प्राणत्यागं युधिष्ठिर । करोति भक्त्या विधिवत्तस्य पुण्यफलं शृणु

ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, ആരെങ്കിലും ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ വിധിപൂർവ്വം പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ, അവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 51

कोटिवर्षं तु वर्षाणां क्रीडित्वा शिवमन्दिरे । वेदवेदाङ्गविद्विप्रो जायते विमले कुले

ശിവമന്ദിരത്തിൽ പത്ത് കോടി വർഷങ്ങൾ ക്രീഡിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, പിന്നെ അവൻ വിമലമായ കുലത്തിൽ വേദവും വേദാംഗങ്ങളും അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 52

पुत्रपौत्रसमृद्धोऽसौ धनधान्यसमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदांशतम्

അവൻ പുത്രപൗത്രസമൃദ്ധനായി ധനധാന്യസമ്പന്നനാകും. എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി നൂറു ശരദുകൾ (പൂർണ്ണായുസ്സ്) ജീവിക്കും.

Verse 53

अपि द्वादशयात्रासु सोमनाथे यदर्चिते । कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगे तत्पुण्यं लोटणेश्वरे

ദ്വാദശ യാത്രകളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തിക മാസത്തിൽ കൃത്തികാ-യോഗ സമയത്ത്, സോമനാഥനിൽ ചെയ്യുന്ന അർച്ചന-പൂജയിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യം—അതേ പുണ്യം ലോടണേശ്വരത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 54

गया गङ्गा कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे तथा । तत्पुण्यं लभते पार्थ लोटणेश्वरदर्शनात्

ഹേ പാർഥാ! ലോടണേശ്വരന്റെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടു ഗയ, ഗംഗ, കുരുക്ഷേത്രം, നൈമിഷം, പുഷ്കരം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങളിലെത്തുന്ന പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 55

यः शृणोति नरो भक्त्या पठ्यमानमिदं शुभम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं स गच्छति

ഭക്തിയോടെ ഈ ശുഭാഖ്യാനം പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.