Adhyaya 186

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं कनखलोत्तमम् । गरुडेन तपस्तप्तं पूजयित्वा महेश्वरम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹീപാല, അത്യുത്തമമായ കനഖല തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; ഗരുഡന്റെ തപസ്സാൽ പവിത്രമായത്; അവിടെ മഹേശ്വരനെ പൂജിച്ച്…

Verse 2

दिव्यं वर्षशतं यावज्जातमात्रेण भारत । तपोजपैः कृशीभूतो दृष्टो देवेन शम्भुना

ഹേ ഭാരതാ! ജനിച്ച നിമിഷം മുതൽ നൂറ് ദിവ്യവർഷം തപസ്സും ജപവും ചെയ്ത് ക്ഷീണിതനായ അവനെ ദേവൻ ശംഭു (ശിവൻ) ദർശിച്ചു।

Verse 3

ततस्तुष्टो महादेवो वैनतेयं मनोजवम् । उवाच परमं वाक्यं विनतानन्दवर्धनम्

അപ്പോൾ തുഷ്ടനായ മഹാദേവൻ മനോജവനായ വൈനതേയനോട് വിനതയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്ന പരമവചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 4

प्रसन्नस्ते महाभाग वरं वरय सुव्रत । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु ददामि तव खेचर

ഹേ മഹാഭാഗാ, ഹേ സുവ്രതാ! ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നനാണ്—വരം ചോദിക്ക. ഹേ ഖേചരാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദുർലഭമായതും ഞാൻ നിനക്കു നൽകും।

Verse 5

गरुड उवाच । इच्छामि वाहनं विष्णोर्द्विजेन्द्रत्वं सुरेश्वर । प्रसन्ने त्वयि मे सर्वं भवत्विति मतिर्मम

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരേശ്വരാ! എനിക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ വാഹനത്വവും ദ്വിജേന്ദ്രത്വവും വേണം. നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായാൽ എനിക്കെല്ലാം സിദ്ധമാകും—ഇതാണ് എന്റെ ദൃഢമതി।

Verse 6

श्रीमहेश उवाच । दुर्लभः प्राणिनां तात यो वरः प्रार्थितोऽनघ । देवदेवस्य वाहनं द्विजेन्द्रत्वं सुदुर्लभम्

ശ്രീമഹേശൻ അരുളിച്ചെയ്തു—താതാ, ഹേ അനഘാ! പ്രാണികൾക്കു നീ അപേക്ഷിച്ച ഈ വരം ദുർലഭമാണ്. ദേവദേവന്റെ വാഹനത്വവും ദ്വിജേന്ദ്രത്വവും അത്യന്തം സുദുർലഭം।

Verse 7

नारायणोदरे सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । त्वया स कथमूह्येत देवदेवो जगद्गुरुः

നാരായണന്റെ ഉദരത്തിനകത്തുതന്നെ ചരാചരസഹിതമായ ത്രൈലോക്യം മുഴുവനും നിലകൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ ഇരിക്കെ ദേവദേവനും ജഗദ്ഗുരുവുമായ അവനെ നീ എങ്ങനെ വഹിക്കും?

Verse 8

तेनैव स्थापितश्चेन्द्रस्त्रैलोक्ये सचराचरे । कथमन्यस्य चेन्द्रत्वं भवतीति सुदुर्लभम्

അവനാൽ തന്നെയാണ് ചരാചരസഹിതമായ ത്രൈലോക്യത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്ഥാപിതനായത്. പിന്നെ മറ്റൊരാൾക്ക് ഇന്ദ്രത്വം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? അതി ദുർലഭം.

Verse 9

तथापि मम वाक्येन वाहनं त्वं भविष्यसि । शङ्खचक्रगदापाणेर्वहतोऽपि जगत्त्रयम्

എങ്കിലും എന്റെ വാക്കിനാൽ നീ വാഹനമാകും—ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈകളിൽ ധരിക്കുന്ന അവനു; അവൻ സ്വയം ത്രിജഗത്തെയും വഹിക്കുന്നു.

Verse 10

इन्द्रस्त्वं पक्षिणां मध्ये भविष्यसि न संशयः । इति दत्त्वा वरं तस्मा अन्तर्धानं गतो हरः

പക്ഷികളുടെ ഇടയിൽ നീ ഇന്ദ്രനാകും—സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ വരം നൽകി ഹരൻ (ശിവൻ) അപ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 11

ततो गते महादेवे ह्युरुणस्यानुजो नृप । आराधयामास तदा चामुण्डां मुण्डमण्डिताम्

മഹാദേവൻ പോയശേഷം, ഹേ രാജാവേ, അരുണന്റെ അനുജൻ അപ്പോൾ തലയോട്ടികളാൽ അലങ്കൃതയായ ചാമുണ്ഡാദേവിയെ ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 12

श्मशानवासिनीं देवीं बहुभूतसमन्विताम् । योगिनीं योगसंसिद्धां वसामांसासवप्रियाम्

അവൻ ശ്മശാനവാസിനിയായ ദേവിയെ—അനേകം ഭൂതഗണങ്ങളാൽ അനുഗമിതയായ, യോഗസിദ്ധയായ യോഗിനിയെ, വസ, മാംസം, മദ്യം എന്നിവയിൽ പ്രീതിയുള്ളവളെ—ആരാധിച്ചു.

Verse 13

ध्यातमात्रा तु तेनैव प्रत्यक्षा ह्यभवत्तदा । जालंधरे च या सिद्धिः कौलीने उड्डिशे परे

അവൻ ധ്യാനിച്ചതുമാത്രത്തിൽ അവൾ അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പ്രത്യക്ഷയായി. ജാലന്ധരത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ സിദ്ധി—കൗലപരമ്പരയിൽ, പരമ ഉഡ്ഡിശയിൽ—അത് തന്നെയാണ് അപ്പോൾ പ്രബലമായത്/സാക്ഷാത്കരിച്ചത്.

Verse 14

समग्रा सा भृगुक्षेत्रे सिद्धक्षेत्रे तु संस्थिता । चामुण्डा तत्र सा देवी सिद्धक्षेत्रे व्यवस्थिता

അവൾ ഭൃഗുക്ഷേത്രത്തിൽ—അതായത് സിദ്ധക്ഷേത്രത്തിൽ—പൂർണ്ണശക്തിയോടെ സ്ഥാപിതയാണ്. ആ ദേവി ചാമുണ്ഡ തന്നെ അവിടെ സിദ്ധക്ഷേത്രത്തിൽ ദൃഢമായി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 15

संस्तुता ऋषिभिर्देवैर्योगक्षेमार्थसिद्धये । विनतानन्दजननस्तत्र तां योगिनीं नृप । भक्त्या प्रसादयामास स्तोत्रैर्वैदिकलौकिकैः

യോഗക്ഷേമസിദ്ധിക്കായി ഋഷികളും ദേവന്മാരും സ്തുതിക്കുന്ന ആ യോഗിനിയെ—ഹേ രാജാവേ—വിനതയുടെ ആനന്ദജനകനായ ഗരുഡൻ അവിടെ ഭക്തിയോടെ വൈദികവും ലൗകികവും ആയ സ്തോത്രങ്ങളാൽ പ്രസാദിപ്പിച്ചു.

Verse 16

गरुड उवाच । ॐ या सा क्षुत्क्षामकण्ठा नवरुधिरमुखा प्रेतपद्मासनस्था भूतानां वृन्दवृन्दैः पितृवननिलया क्रीडते शूलहस्ता । शस्त्रध्वस्तप्रवीरव्रजरुधिरगलन्मुण्डमालोत्तरीया देवी श्रीवीरमाता विमलशशिनिभा पातु वश्चर्ममुण्डा

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു—ॐ। വിശപ്പാൽ വരണ്ട കണ്ഠമുള്ളവൾ, നവരക്തം നിറഞ്ഞ മുഖമുള്ളവൾ, പ്രേതപദ്മാസനത്തിൽ ആസീനയായവൾ; ഭൂതഗണങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ പിതൃവനത്തിൽ വസിച്ച് ശൂലഹസ്തയായി ക്രീഡിക്കുന്നവൾ; ആയുധങ്ങളാൽ ഹതനായ വീരവ്രജത്തിന്റെ രക്തം തുളുമ്പുന്ന മുണ്ഡമാലയെ മേൽവസ്ത്രമാക്കി ധരിക്കുന്നവൾ—ആ ദേവി, ശ്രീവീരമാതാ, നിർമല ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ദീപ്തയായ ചർമമുണ്ഡാ നിങ്ങളെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 17

या सा क्षुत्क्षामकण्ठा विकृतभयकरी त्रासिनी दुष्कृतानां मुञ्चज्ज्वालाकलापैर्दशनकसमसैः खादति प्रेतमांसम् । या सा दोर्दण्डचण्डैर्डमरुरणरणाटोपटंकारघण्टैः कल्पान्तोत्पातवाताहतपटुपटहैर्वल्गते भूतमाता । क्षुत्क्षामा शुष्ककुक्षिः खवरतरनरवरैः क्षोदति प्रेतमांसं मुञ्चन्ती चाट्टहासं घुरघुरितरवा पातु वश्चर्ममुण्डा

വിശപ്പാൽ ക്ഷീണിച്ച കണ്ഠയുള്ളവൾ, വികൃതവും ഭയങ്കരവുമായ രൂപംകൊണ്ട് ദുഷ്കൃതരെ ഭീതിപ്പെടുത്തുന്നവൾ, ജ്വാലാഗുച്ചംപോലുള്ള ദന്തങ്ങളാൽ പ്രേതമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവൾ. പ്രചണ്ഡഭുജങ്ങളോടെ ഡമരു-ഘണ്ടകളുടെ ടങ്കാരവും, പ്രളയവാതം അടിച്ചുയർത്തുന്ന കഠിന പടഹങ്ങളുടെ മുഴക്കവും നടുവിൽ ഭൂതമാതാ സഞ്ചരിക്കുന്നു. വിശപ്പാൽ ശുഷ്കോദരയായ അവൾ ഭയാനക നരഗണങ്ങളോടൊപ്പം പ്രേതമാംസം ചതച്ച്, അട്ടഹാസം വിടുകയും ഘുരഘുര ശബ്ദം മുഴക്കുകയും ചെയ്യുന്ന—ആ ചർമമുണ്ടാ നിങ്ങളെ കാക്കട്ടെ.

Verse 18

या सा निम्नोदराभा विकृतभवभयत्रासिनी शूलहस्ता चामुण्डा मुण्डघाता रणरणितरणझल्लरीनादरम्या । त्रैलोक्यं त्रासयन्ति ककहकहकहैर्घोररावैरनेकैर्नृत्यन्ती मातृमध्ये पितृवननिलया पातु वश्चर्ममुण्डा

താഴ്ന്ന ഉദരരൂപമുള്ളവൾ, ഭവഭയത്തെ ത്രസിപ്പിക്കുന്നവൾ, ശൂലഹസ്താ; ചാമുണ്ഡാ, മുണ്ഡഘാതിനി, യുദ്ധഘണ്ടകളുടെ ഝങ്കാരനാദത്തിൽ രമിക്കുന്നവൾ. ‘കകഹകഹകഹ’ എന്നിങ്ങനെ അനേകം ഘോരനാദങ്ങളാൽ ത്രിലോകത്തെ ഭീതിപ്പെടുത്തി, മാതൃഗണങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ നൃത്തം ചെയ്ത്, പിതൃവനത്തിൽ വസിക്കുന്ന—ആ ചർമമുണ്ടാ നിങ്ങളെ കാക്കട്ടെ.

Verse 19

या धत्ते विश्वमखिलं निजांशेन महोज्ज्वला । कनकप्रसवे लीना पातु मां कनकेश्वरी

സ്വന്തം അംശശക്തിയാൽ മഹോജ്വലമായി സർവ്വവിശ്വവും ധരിക്കുന്നവൾ, കനകപ്രസവത്തിൽ ലീന/പ്രകടയായവൾ—ആ കനകേശ്വരി എന്നെ കാക്കട്ടെ.

Verse 20

हिमाद्रिसम्भवा देवी दयादर्शितविग्रहा । शिवप्रिया शिवे सक्ता पातु मां कनकेश्वरी

ഹിമാദ്രിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ദേവി, കരുണയാൽ തന്റെ വിഗ്രഹം ദർശിപ്പിക്കുന്നവൾ; ശിവപ്രിയയും ശിവനിൽ ആസക്തയുമായ—ആ കനകേശ്വരി എന്നെ കാക്കട്ടെ.

Verse 21

अनादिजगदादिर्या रत्नगर्भा वसुप्रिया । रथाङ्गपाणिना पद्मा पातु मां कनकेश्वरी

അനാദിയും ജഗത്തിന്റെ ആദികാരണവുമായവൾ; രത്നഗർഭാ, വസു(സമ്പത്ത്)പ്രിയ; ചക്രധാരി (വിഷ്ണു)വുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദ്മാ—ആ കനകേശ്വരി എന്നെ കാക്കട്ടെ.

Verse 22

सावित्री या च गायत्री मृडानी वागथेन्दिरा । स्मर्त्ःणां या सुखं दत्ते पातु मां कनकेश्वरी

സാവിത്രിയും ഗായത്രിയും, മൃഡാനിയും, വാക്‌–അർത്ഥങ്ങളുടെ അധിഷ്ഠാത്രിയും ഇന്ദിരയും ആയവൾ; സ്മരിക്കുന്നവർക്ക് സുഖം നൽകുന്ന കനകേശ്വരി എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।

Verse 23

सौम्यासौम्यैः सदा रूपैः सृजत्यवति या जगत् । परा शक्तिः परा बुद्धिः पातु मां कनकेश्वरी

സൗമ്യവും അസൗമ്യവും ആയ രൂപങ്ങളാൽ സദാ ജഗത്തെ സൃഷ്ടിച്ച് പാലിക്കുന്നവൾ; പരാശക്തിയും പരാബുദ്ധിയും ആയ കനകേശ്വരി എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।

Verse 24

ब्रह्मणः सर्गसमये सृज्यशक्तिः परा तु या । जगन्माया जगद्धात्री पातु मां कनकेश्वरी

ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടികാലത്ത് പ്രകടനത്തിന്റെ പരമ സൃഷ്ടിശക്തിയായവൾ; ജഗന്മായയും ജഗദ്ധാത്രിയും ആയ കനകേശ്വരി എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।

Verse 25

विश्वस्य पालने विष्णोर्या शक्तिः परिपालिका । मदनोन्मादिनी मुख्या पातु मां कनकेश्वरी

വിശ്വപാലനത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പരിപാലികാശക്തിയായവൾ; മദനനെയും ഉന്മത്തനാക്കുന്ന മുഖ്യശക്തിയായ കനകേശ്വരി എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।

Verse 26

विश्वसंलयने मुख्या या रुद्रेण समाश्रिता । रौद्री शक्तिः शिवानन्ता पातु मां कनकेश्वरी

വിശ്വപ്രളയസമയത്ത് രുദ്രനോടൊപ്പം ആശ്രയിച്ച് മുഖ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നവൾ; റൗദ്രീശക്തി, ശിവമയി, അനന്തയായ കനകേശ്വരി എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।

Verse 27

कैलाससानुसंरूढ कनकप्रसवेशया । भस्मकाभिहृता पूर्वं पातु मां कनकेश्वरी

കൈലാസത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ ആരൂഢയായി ‘കനക-പ്രസവ’ സ്ഥാനത്ത് വസിച്ചവളും, പൂർവ്വകാലത്ത് ഭസ്മകനാൽ അപഹരിക്കപ്പെട്ടവളുമായ കനകേശ്വരി എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 28

पतिप्रभावमिच्छन्ती त्रस्यन्ती या विना पतिम् । अबला त्वेकभावा च पातु मां कनकेश्वरी

ഭർത്താവിന്റെ മഹിമയെ ആഗ്രഹിക്കുകയും, ഭർത്താവില്ലാതെ ഭയത്തോടെ വിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൾ; പുറമേ ‘അബല’യായാലും ഭക്തിയിൽ ഏകഭാവമുള്ളവൾ—ആ കനകേശ്വരി എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 29

विश्वसंरक्षणे सक्ता रक्षिता कनकेन या । आ ब्रह्मस्तम्बजननी पातु मां कनकेश्वरी

വിശ്വസംരക്ഷണത്തിൽ നിരതയും, കനകനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളും, ബ്രഹ്മ മുതൽ പുല്ലിന്റെ തുമ്പുവരെ എല്ലാറ്റിന്റെയും ജനനിയുമായ കനകേശ്വരി എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 30

ब्रह्मविष्ण्वीश्वराः शक्त्या शरीरग्रहणं यया । प्रापिताः प्रथमा शक्तिः पातु मां कनकेश्वरी

ആരുടെ ശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ഈശ്വരൻ ദേഹധാരണം പ്രാപിക്കുന്നുവോ; ആ ആദി, പ്രഥമ ശക്തിയായ കനകേശ്വരി എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 31

श्रुत्वा तु गरुडेनोक्तं देवीवृत्तचतुष्टयम् । प्रसन्ना संमुखी भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞ ദേവിയുടെ ചതുര്വിധ വൃത്താന്തം കേട്ടപ്പോൾ ദേവി പ്രസന്നയായി; നേരെ തിരിഞ്ഞ് അവൾ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 32

श्रीचामुण्डोवाच । प्रसन्ना ते महासत्त्व वरं वरय वाञ्छितम् । ददामि ते द्विजश्रेष्ठ यत्ते मनसि रोचते

ശ്രീ ചാമുണ്ഡ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാസത്ത്വാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നയാണ്. ഇഷ്ടമായ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ മനസ്സിന് രുചിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു.

Verse 33

गरुड उवाच । अजरश्चामरश्चैव अधृष्यश्च सुरासुरैः । तव प्रसादाच्चैवान्यैरजेयश्च भवाम्यहम्

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ അജരനും അമരനും ആകട്ടെ; ദേവാസുരന്മാർക്കും അധൃഷ്യനായി നിലകൊള്ളട്ടെ; നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മറ്റെല്ലാവർക്കും അജേയനാകട്ടെ.

Verse 34

त्वया चात्र सदा देवि स्थातव्यं तीर्थसन्निधौ मार्कण्डेय उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवी देवैरभिष्टुता

കൂടാതെ, ഹേ ദേവീ, ഈ തീർത്ഥസന്നിധിയിൽ നീ ഇവിടെ സദാ നിലകൊള്ളണം. മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—“അങ്ങനെ തന്നെയാകും” എന്നു പറഞ്ഞ്, ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ച ദേവീ (അത് അംഗീകരിച്ചു).

Verse 35

जगामाकाशमाविश्य भूतसङ्घसमन्विता । यदा लक्ष्म्या नृपश्रेष्ठ स्थापितं पुरमुत्तमम्

അവൾ ഭൂതസംഘങ്ങളോടുകൂടി ആകാശത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. പിന്നെ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ലക്ഷ്മി ആ ഉത്തമപുരം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, (കഥ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി).

Verse 36

अनुमान्य तदा देवीं कृतं तस्यां समर्पितम् लक्ष्मीरुवाच । रक्षणाय मया देवि योगक्षेमार्थसिद्धये

അപ്പോൾ ദേവിയുടെ അനുവാദം നേടി തയ്യാറാക്കിയതെല്ലാം അവൾക്കു സമർപ്പിച്ചു. ലക്ഷ്മി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, സംരക്ഷണത്തിനും യോഗക്ഷേമസിദ്ധിക്കുമായി ഞാൻ ഇത് ചെയ്തു.

Verse 37

मातृवत्प्रतिपाल्यं ते सदा देवि पुरं मम । गरुडोऽपि ततः स्नात्वा सम्पूज्य कनकेश्वरीम्

ഹേ ദേവീ, എന്റെ നഗരത്തെ നീ എപ്പോഴും മാതാവുപോലെ പരിപാലിച്ച് രക്ഷിക്കണം. തുടർന്ന് ഗരുഡനും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് കനകേശ്വരിയെ പൂർണ്ണ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.

Verse 38

तीर्थं तत्रैव संस्थाप्य जगामाकाशमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः

അവിടെ തന്നേ അദ്ദേഹം തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ച് ഉത്തമ ആകാശലോകത്തിലേക്ക് പോയി. ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതകളെ പൂജിക്കുന്നവൻ…

Verse 39

सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते । गन्धपुष्पादिभिर्यस्तु पूजयेत्कनकेश्वरम्

അവൻ സർവകാമസമൃദ്ധമായ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു. ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് കനകേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നവൻ…

Verse 40

तस्य योगैश्वर्यसिद्धिर्योगपीठेषु जायते । मृतो योगेश्वरं लोकं जयशब्दादिमङ्गलैः । स गच्छेन्नात्र सन्देहो योगिनीगणसंयुतः

അവനിൽ യോഗപീഠങ്ങളിൽ യോഗൈശ്വര്യസിദ്ധി ഉദിക്കുന്നു. മരണസമയത്ത് ‘ജയ’ മുതലായ മംഗളധ്വനികളോടെ അവൻ യോഗേശ്വരലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല—യോഗിനീഗണങ്ങളോടുകൂടെ.

Verse 186

अध्याय

അധ്യായം — ഗ്രന്ഥത്തിലെ അധ്യായവിഭാഗം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദം.