Adhyaya 176

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल पिङ्गलावर्तमुत्तमम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं कामिकं भुवि दुर्लभम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹീപാലാ! തുടർന്ന് ഉത്തമമായ പിംഗലാവർത്തത്തിലേക്കു പോകണം; അത് സർവ്വഗുണസമ്പന്നവും ആഗ്രഹസിദ്ധി നൽകുന്നതുമായ, ഭൂമിയിൽ ദുർലഭമായ തീർത്ഥമാണ്.

Verse 2

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । पिङ्गलेश्वरमासाद्य तत्सर्वं विलयं व्रजेत्

വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം എന്നിവയാൽ മുമ്പ് ചെയ്ത ഏതു പാപവും—പിംഗലേശ്വരനെ പ്രാപിച്ചാൽ അതെല്ലാം ലയിച്ചു നശിക്കുന്നു.

Verse 3

तत्र स्नानं च दानं च देवखाते कृतं नृप । अक्षयं तद्भवेत्सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ഹേ രാജാവേ! ദേവഖാതത്തിൽ ചെയ്ത സ്നാനവും ദാനവും സർവ്വഫലപ്രദമായി അക്ഷയമാകുന്നു—ഇങ്ങനെ ശങ്കരൻ (ശിവൻ) അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 4

पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु समुद्धृत्य शुभोदकम् । मुक्तं तत्र सुरैः खात्वा देवखातं ततोऽभवत्

ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുഭജലം ശേഖരിച്ച് ദേവന്മാർ അവിടെ ഒഴിച്ചു; അവിടെ കുളം ഖനിച്ചതിനാൽ പിന്നീടത് ‘ദേവഖാതം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । कथं तु देवखातं तत्संजातं द्विजसत्तम । सुराः सर्वे कथं तत्र मुमुचुर्वारि तीर्थजम् । सर्वं कथय मे विप्र श्रवणे लम्पटं मनः

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ആ ദേവഖാത തീർത്ഥം എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചു? സർവ്വ ദേവന്മാരും അവിടെ തീർത്ഥജന്യ ജലം എങ്ങനെ ഒഴിച്ചു? ഹേ വിപ്രാ! എല്ലാം എനിക്ക് പറയുക; ശ്രവണത്തിൽ എന്റെ മനസ്സ് അത്യന്തം ലീനമാണ്.

Verse 6

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यदा तु शूलशुद्ध्यर्थं रुद्रो देवगणैः सह । बभ्राम पृथिवीं सर्वां कमण्डलुधरः शुभाम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ശൂലശുദ്ധിക്കായി രുദ്രൻ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം, കമണ്ഡലു ധരിച്ച്, ഈ സമസ്ത ശുഭ ഭൂമിയെ മുഴുവനും സഞ്ചരിച്ചു.

Verse 7

प्रभासाद्येषु तीर्थेषु स्नानं चक्रुः सुरास्तदा । सर्वतीर्थोत्थितं तोयं पात्रे वै निहितं तु तैः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ പ്രഭാസം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തു; എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമുയർന്ന ജലം അവർ ഒരു പാത്രത്തിൽ ശേഖരിച്ചു വെച്ചു.

Verse 8

शूलभेदमनुप्राप्य शूलं शुद्धं तु शूलिनः । तत्रोत्थमुदकं गृह्य आगता भृगुकच्छके

അവർ ശൂലഭേദത്തിലെത്തി, അവിടെ ശൂലധാരിയായ ശിവന്റെ ത്രിശൂലം ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഉദ്ഭവിച്ച പുണ്യജലം എടുത്തുകൊണ്ട് ഭൃഗുകച്ഛത്തിലേക്ക് എത്തി.

Verse 9

तत्रापश्यंस्ततो ह्यग्निं च पिङ्गलाक्षं च रोगिणम् । तपस्युग्रे व्यवसितं ध्यायमानं महेश्वरम्

അവിടെ അവർ പിംഗലനേത്രനായ, രോഗബാധിതനായ അഗ്നിയെ കണ്ടു—അവൻ ഉഗ്രതപസ്സിൽ സ്ഥിരനായി മഹേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 10

हविर्भागैस्तु विप्राणां राज्ञां चैवामयाविनाम् । दृष्ट्वा तु बहुरोगार्तमग्निं देवमुखं सुराः । प्राहुस्ते सहिता देवं शङ्करं लोकशङ्करम्

ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും ഹവിർഭാഗങ്ങൾ പോലും തടസ്സപ്പെടുന്നതായി കണ്ടു, അനേകരോഗങ്ങളാൽ പീഡിതനായ ‘ദേവമുഖ’ അഗ്നിയെ കണ്ട ദേവന്മാർ ഒന്നിച്ചു ലോകശങ്കരനായ ശങ്കരനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 11

देवा ऊचुः । प्रसादः क्रियतां शम्भो पिङ्गलस्यामयाविनः । यथा हि नीरुजः कायो हविषां ग्रहणक्षमः । पुनर्भवति पिङ्गस्तु तथा कुरु महेश्वर

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ശംഭോ! രോഗബാധിതനായ പിംഗലനോട് പ്രസാദം കാണിക്കണമേ; അവന്റെ ശരീരം നിരോഗമായി വീണ്ടും ഹവി സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യമാകട്ടെ. ഹേ മഹേശ്വരാ! പിംഗലനെ മുൻപുപോലെ ആക്കണമേ.

Verse 12

ईश्वर उवाच । भोभोः सुरा हि तपसा तुष्टोऽहं वो विशेषतः । वचनाच्च विशेषेण ददाम्यभिमतं वरम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവന്മാരേ! നിങ്ങളുടെ തപസ്സാൽ ഞാൻ പ്രത്യേകമായി സന്തുഷ്ടനാണ്; നിങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനാവചനങ്ങളാൽ അതിലും അധികം. നിങ്ങൾ അഭിലഷിച്ച വരം ഞാൻ നൽകുന്നു.

Verse 13

पिङ्गल उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दीयते देव चेप्सितम् । चन्द्रादित्यौ च नयने कृत्वात्र कलया स्थितः

പിംഗലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശാ! നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായാൽ എന്റെ അഭീഷ്ടം ദയവായി നല്കുക. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകളാക്കി സ്ഥാപിച്ച്, നിങ്ങളുടെ ദിവ്യകലകൊണ്ട് ഈ സ്ഥലത്ത് സ്ഥിരമായി വസിക്കണമേ.

Verse 14

तथा पुनर्नवः कायो भवेद्वै मम शङ्कर । तथा कुरु विरूपाक्ष नमस्तुभ्यं पुनः पुनः

ഹേ ശങ്കരാ! എന്റെ ഈ ശരീരം വീണ്ടും പുതുതായി മാറട്ടെ—അങ്ങനെ ചെയ്യണമേ. ഹേ വിരൂപാക്ഷാ! അതുപോലെ തന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ; നിങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच । ततः स भगवाञ्छम्भुर्मूर्तिमादित्यरूपिणीम् । कृत्वा तु तस्य तद्रोगमपानुदत शङ्करः

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ശംഭു സൂര്യസദൃശമായ രൂപം ധരിച്ചു, ആ മനുഷ്യന്റെ രോഗം അകറ്റി; ഇങ്ങനെ ശങ്കരൻ അവന്റെ വ്യാധി നീക്കി.

Verse 16

ततः पुनर्नवीभूतः पुनः प्रोवाच शङ्करम् । अत्रैव स्थीयतां शम्भो तथैव भास्करः स्वयम्

പിന്നീട് അവൻ വീണ്ടും പുതുക്കപ്പെട്ടവനായി ശങ്കരനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു—ഹേ ശംഭോ! നിങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നേ വസിക്കണമേ; അതുപോലെ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) സ്വയം ഇവിടെ തന്നേ നിലകൊള്ളട്ടെ.

Verse 17

प्राणिनामुपकाराय रोगाणामुपशान्तये । पापानां ध्वंसनार्थाय श्रेयसां चैव वृद्धये

ജീവികളുടെ ഉപകാരത്തിനായി, രോഗങ്ങളുടെ ശമനത്തിനായി, പാപങ്ങളുടെ നാശത്തിനായി, കൂടാതെ ശ്രേയസ്സിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്കായി.

Verse 18

एवमुक्तस्तु भगवान्पिङ्गलेन महात्मना । अवतारं च कृतवान् गीर्वाणानिदमब्रवीत्

മഹാത്മാവായ പിംഗലൻ ഇങ്ങനെ അഭ്യർത്ഥിച്ചതോടെ ഭഗവാൻ അവിടെ അവതരിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു ദേവന്മാരോട് ഈ വചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 19

ईश्वर उवाच । मुञ्चध्वमुदकं देवास्तीर्थेभ्यो यत्समाहृतम् । मम चोत्तरतः कृत्वा खातं देवमयं शुभम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവന്മാരേ! തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ സമാഹരിച്ച ജലം ഒഴുക്കിവിടുവിൻ; പിന്നെ എന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ദേവമയവും ശുഭവുമായ ഖാതം (കുളം) ഖനനം ചെയ്‍വിൻ।

Verse 20

तत्र निक्षिप्यतां वारि सर्वरोगविनाशनम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वैरपि सुरादिभिः

അവിടെ ആ ജലം നിക്ഷേപിക്കപ്പെടട്ടെ—ദിവ്യവും സർവ്വപാപഹരവും സർവ്വരോഗവിനാശകവും—ദേവന്മാർ മുതലായ എല്ലാവരാലും।

Verse 21

एवमुक्ताः सुराः सर्वे खातं कृत्वा तथोत्तरे । वयस्त्रिंशत्कोटिगणैर्मुक्तं तत्तीर्थजं जलम्

ഇങ്ങനെ കല്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും വടക്കുഭാഗത്ത് അതുപോലെ ഖാതം നിർമ്മിച്ചു; മുപ്പത് കോടി ഗണസമൂഹങ്ങൾ ആ തീർത്ഥജലം അവിടെ ഒഴുക്കിവിട്ടു।

Verse 22

प्रोचुस्ते सहिताः सर्वे विरूपाक्षपुरोगमाः । यः कश्चिद्देवखातेऽस्मिन्मृदालम्भनपूर्वकम्

പിന്നീട് വിരൂപാക്ഷന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു—“ഈ ദേവഖാതത്തിൽ ആരെങ്കിലും ആദ്യം പുണ്യമായ മണ്ണ് കൈക്കൊണ്ട്…”

Verse 23

स्नानं कृत्वा रविदिने संस्नाय नर्मदाजले । श्राद्धं कृत्वा पितृभ्यो वै दानं दत्त्वा स्वशक्तितः

ഞായറാഴ്ച സ്നാനം ചെയ്ത്, നർമദാജലത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം സമ്യക് സ്നാനം അനുഷ്ഠിച്ച്, പിതൃകൾക്കായി ശ്രാദ്ധം നടത്തി, തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകി…

Verse 24

पूजयिष्यति पिङ्गेशं तस्य वासस्त्रिविष्टपे । भविष्यति सुरैरुक्तं शृणोति सकलं जगत्

അവൻ പിംഗേശനെ പൂജിക്കും; അവന് ത്രിവിഷ്ടപത്തിൽ (സ്വർഗ്ഗത്തിൽ) വാസം ലഭിക്കും. ദേവന്മാർ ഉച്ചരിച്ച ഈ വാക്ക് സർവ്വജഗത്തും കേൾക്കുന്നു.

Verse 25

आमया भुवि मर्त्यानां क्षयरोगविचर्चिकाः । व्याधयो विकृताकाराः कासश्वासज्वरोद्भवाः

ഭൂമിയിൽ മർത്ത്യരിൽ രോഗങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു—ക്ഷയരോഗവും ചർമ്മവ്യാധികളും, ശരീരത്തെ വികൃതമാക്കുന്ന പല രോഗങ്ങളും, കൂടാതെ ചുമ, ശ്വാസകഷ്ടം, ജ്വരം എന്നിവയും.

Verse 26

एकद्वित्रिचतुर्थाहा ये ज्वरा भूतसम्भवाः । ये चान्ये विकृता दोषा दद्रुश्च कामलं तथा

ഒരു, രണ്ട്, മൂന്ന്, നാല് ദിവസങ്ങൾ നീളുന്ന ജ്വരങ്ങൾ—ഭൂതസംബവമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നവയും—മറ്റു വികൃത ദോഷങ്ങൾ, ദദ്രു (ചർമ്മവ്യാധി), കാമല (മഞ്ഞപ്പിത്തം) എന്നിവയും ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നു.

Verse 27

दिनैस्ते सप्तभिर्यान्ति नाशं स्नानैर्रवेर्दिने । शतभेदप्रभिन्ना ये कुष्ठा बहुविधास्तथा

ഞായറാഴ്ച നടത്തുന്ന സ്നാനങ്ങളാൽ അവ ഏഴ് ദിവസത്തിനകം നശിക്കുന്നു. നൂറു ഭേദങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട പലവിധ കുഷ്ഠരോഗങ്ങളും അതുപോലെ (ശമിക്കുന്നു).

Verse 28

शतमादित्यवाराणां स्नायादष्टोत्तरं तु यः । सम्पूज्य शङ्करं दद्यात्तिलपात्रं द्विजातये

നൂറ്റെട്ട് ആദിത്യവാരങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശങ്കരനെ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂജിച്ച്, ദ്വിജനു (ബ്രാഹ്മണനു) എള്ളുപാത്രം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ।

Verse 29

नश्यन्ति तस्य कुष्ठानि गरुडेनेव पन्नगाः । एवमुक्त्वा गताः सर्वे त्रिदशास्त्रिदशालयम्

അവന്റെ കുഷ്ഠരോഗങ്ങൾ ഗരുഡന്റെ മുമ്പിൽ പന്നഗങ്ങൾ നശിക്കുന്നതുപോലെ നശിച്ചുപോകും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് എല്ലാ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ ദിവ്യധാമത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 30

मार्कण्डेय उवाच । नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरित्सु च । स्नानं समाचरेन्नित्यं नरः पापैः प्रमुच्यते

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—നദികളിലും, ദേവഖാത കുളങ്ങളിലും, തടാകങ്ങളിലും, ഒഴുക്കുകളിലും മനുഷ്യൻ നിത്യമായി സ്നാനം ആചരിക്കണം; അവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।

Verse 31

षष्टितीर्थसहस्रेषु षष्टितीर्थशतेषु च । यत्फलं स्नानदानेषु देवखाते ततोऽधिकम्

അറുപതിനായിരവും അറുനൂറും തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനദാനങ്ങളാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എത്രയോ, ദേവഖാതത്തിൽ അതിലും അധികം ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 32

देवखातेषु यः स्नात्वा तर्पयित्वा पितॄन्नृप । पूजयेद्देवदेवेशं पिङ्गलेश्वरमुत्तमम्

ഹേ രാജാവേ, ദേവഖാതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം അർപ്പിച്ച്, ദേവദേവേശനായ ഉത്തമ പിംഗലേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നവൻ।

Verse 33

सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य वाजपेयस्य भारत । द्वयोः पुण्यमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ഹേ ഭാരത, അവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും വാജപേയയാഗത്തിന്റെയും ഇരട്ട പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇവിടെ സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ട।

Verse 176

अध्यायः

അധ്യായം—ഇത് അധ്യായത്തിന്റെ ശീർഷക/സമാപ്തി-ചിഹ്നം।