दक्षस्य विष्णुं प्रति शरणागतिḥ — Dakṣa’s Appeal to Viṣṇu and the Teaching on Disrespect to Śiva

Verse 1

दक्ष उवाच । देवदेव हरे विष्णो दीनबंधो कृपानिधे । मम रक्षा विधातव्या भवता साध्वरस्य च

ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവാ! ഹേ ഹരി, ഹേ വിഷ്ണുവേ! ഹേ ദീനബന്ധു, കൃപാനിധേ! എനിക്കും ഈ ധർമ്മനിഷ്ഠ ഭക്തനും നിങ്ങൾ രക്ഷ നൽകണം।

Verse 2

रक्षकस्त्वं मखस्यैव मखकर्मा मखात्मकः । कृपा विधेया यज्ञस्य भंगो भवतु न प्रभो

ഈ യാഗത്തിന്റെ രക്ഷകൻ നിങ്ങൾ തന്നേ; യാഗകർമ്മവും നിങ്ങൾ, യാഗത്തിന്റെ അന്തർസാരവും നിങ്ങൾ തന്നേ. പ്രഭോ, കൃപ ചെയ്യുക—ഈ യജ്ഞം ഭംഗപ്പെടരുതേ।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । इत्थं बहुविधां दक्षः कृत्वा विज्ञप्तिमादरात् । पपात पादयोस्तस्य भयव्याकुलमानसः

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ ആദരത്തോടെ പലവിധ അപേക്ഷകൾ നടത്തി, ഭയത്താൽ വ്യാകുലമായ മനസ്സോടെ ദക്ഷൻ അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു।

Verse 4

उत्थाप्य तं ततो विष्णुर्दक्षं विक्लिन्नमानसम् । श्रुत्वा च तस्य तद्वाक्यं कुमतेरस्मरच्छिवम्

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, മനസ്സു തളർന്നും കലങ്ങിയുമിരുന്ന ദക്ഷനെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു. അവന്റെ കുമതിയിൽ നിന്നുയർന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്ണു ശിവനെ സ്മരിച്ചു।

Verse 5

स्मृत्वा शिवं महेशानं स्वप्रभुं परमेश्वरम् । अवदच्छिवतत्त्वज्ञो दक्षं सबोधयन्हरिः

ശിവനെ—മഹേശാനെ, തന്റെ പ്രഭുവും പരമേശ്വരനും—സ്മരിച്ച്, ശിവതത്ത്വജ്ഞനായ ഹരി (വിഷ്ണു) ദക്ഷനെ ബോധിപ്പിച്ചു അവന്റെ ബുദ്ധി ഉണർത്തി സംസാരിച്ചു।

Verse 6

हरिरुवाच । शृणु दक्ष प्रवक्ष्यामि तत्त्वतः शृणु मे वचः । सर्वथा ते हितकरं महामंत्रसुखप्रदम्

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദക്ഷാ, കേൾക്കുക; ഞാൻ തത്ത്വമായി പറയും, എന്റെ വചനം ശ്രവിക്കൂ. അത് എല്ലാതരത്തിലും നിനക്ക് ഹിതകരവും മഹാമന്ത്രസുഖം നൽകുന്നതുമാണ്।

Verse 7

अवज्ञा हि कृता दक्ष त्वया तत्त्वमजानता । सकलाधीश्वरस्यैव शंकरस्य परात्मनः

ഹേ ദക്ഷാ, തത്ത്വം അറിയാതെ നീ തീർച്ചയായും അവജ്ഞ ചെയ്തു—സകലാധീശ്വരനും പരാത്മാവുമായ ശങ്കരനോടു.

Verse 8

ईश्वरावज्ञया सर्वं कार्यं भवति सर्वथा । विफलं केवलं नैव विपत्तिश्च पदेपदे

ഈശ്വരനെ അവജ്ഞ ചെയ്താൽ എല്ലാ പ്രവർത്തിയും എല്ലാതരത്തിലും വിഫലമാകും; അത് ഫലരഹിതം മാത്രമല്ല, പടി പടിയായി വിപത്തും വരും.

Verse 9

अपूज्या यत्र पूज्यंते पूजनीयो न पूज्यते । त्रीणि तत्र भविष्यंति दारिद्र्यं मरणं भयम्

പൂജിക്കരുതാത്തവരെ പൂജിക്കുകയും പൂജനീയനെ പൂജിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്ത് തീർച്ചയായും മൂന്നു ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകും—ദാരിദ്ര്യം, മരണം, ഭയം.

Verse 10

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन माननीयो वृषध्वजः । अमानितान्महेशाच्च महद्भयमुपस्थितम्

അതുകൊണ്ട്, സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി വൃഷധ്വജനായ മഹേശ്വരനെ യഥോചിതമായി മാനിക്കണം; മഹേശനെ അപമാനിച്ചാൽ മഹാഭയം (വിപത്ത്) തീർച്ചയായും സമീപിക്കും.

Verse 11

अद्यापि न वयं सर्वे प्रभवः प्रभवामहे । भवतो दुर्नयेनैव मया सत्यमुदीर्य्यते

ഇന്നും ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും സ്വതന്ത്രാധിപത്യം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയുന്നവരല്ല. നിന്റെ ദുർനയമായ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ സത്യം തുറന്നുപറയുന്നത്.

Verse 12

ब्रह्मोवाच । विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा दक्षश्चिंतापरोऽभवत् । विवर्णवदनो भूत्वा तूष्णीमासीद्भुवि स्थितः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—വിഷ്ണുവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ദക്ഷൻ ആശങ്കയിൽ മുങ്ങി. മുഖവർണ്ണം മങ്ങിപ്പോയി; ഭൂമിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് മൗനമായി നിന്നു.

Verse 13

एतस्मिन्नंतरे वीरभद्रः सैन्यसमन्वितः । अगच्छदध्वरं रुद्रप्रेरितो गणनायकः

അതിനിടയിൽ ഗണനാഥനായ വീരഭദ്രൻ സൈന്യസഹിതം, രുദ്രന്റെ ആജ്ഞാപ്രേരണയാൽ യാഗസ്ഥലത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 14

पृष्ठे केचित्समायाता गगने केचिदागताः । दिशश्च विदिशः सर्वे समावृत्य तथापरे

ചിലർ പിന്നിൽ നിന്ന് എത്തി, ചിലർ ആകാശമാർഗ്ഗം വന്നു; മറ്റുള്ളവർ എല്ലാ ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും മൂടി നാലുവശവും വളഞ്ഞു.

Verse 15

शर्वाज्ञया गणाः शूरा निर्भया रुद्रविक्रमाः । असंख्याः सिंहनादान्वै कुर्वंतो वीरसत्तमाः

ശർവന്റെ ആജ്ഞയാൽ ആ ശൂര ഗണങ്ങൾ ഭയമില്ലാത്തവരായി, രുദ്രവിക്രമം നിറഞ്ഞവരായി, അസംഖ്യരായി, ഉത്തമവീരന്മാരെപ്പോലെ സിംഹനാദം മുഴക്കി മുന്നേറി.

Verse 16

तेन नादेन महता नादितं भुवनत्रयम् । रजसा चावृतं व्योम तमसा चावृता दिशः

ആ മഹാനാദം മൂലം ത്രിഭുവനവും മുഴങ്ങി. രജസ്സാൽ ആകാശം മൂടപ്പെട്ടു; തമസ്സാൽ ദിക്കുകൾ ആവൃതമായി.

Verse 17

सप्तद्वीपान्विता पृथ्वी चचालाति भयाकुला । सशैलकानना तत्र चुक्षुभुस्सकलाब्धयः

അപ്പോൾ സപ്തദ്വീപങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമി അതിഭയത്തിൽ വിറച്ചു. പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും സഹിതം അവിടെ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും പൊങ്ങിക്കുലുങ്ങി കലങ്ങി.

Verse 18

एवंभूतं च तत्सैन्यं लोकक्षयकरं महत् । दृष्ट्वा च विस्मितास्सर्वे बभूवुरमरादयः

ലോകനാശം വരുത്താൻ ശേഷിയുള്ള ആ മഹാസൈന്യത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ദേവന്മാർ മുതലായ എല്ലാവരും അത്ഭുതവിഹ്വലരായി।

Verse 19

सैन्योद्योगमथालोक्य दक्षश्चासृङ्मुखाकुलः । दंडवत्पतितो विष्णुं सकलत्रोऽभ्यभाषत

സൈന്യത്തിന്റെ ഒരുക്കം കണ്ട ദക്ഷൻ വ്യാകുലനായി; അവന്റെ മുഖം രക്തം പുരണ്ടു കലങ്ങിയിരുന്നു. ഭാര്യയോടുകൂടെ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത് ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ വിനയത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 20

दक्ष उवाच । भवद्बलेनैव मया यज्ञः प्रारंभितो महान् । सत्कर्मसिद्धये विष्णो प्रमाणं त्वं महाप्रभो

ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഷ്ണോ! നിന്റെ ബലത്താലേ ഞാൻ ഈ മഹായജ്ഞം ആരംഭിച്ചു. ഹേ മഹാപ്രഭോ, ഈ സത്കർമ്മസിദ്ധിക്കായി നീയേ പ്രമാണവും ആശ്രയവും ആകുന്നു.

Verse 21

विष्णो त्वं कर्मणां साक्षी यज्ञानां प्रतिपालकः । धर्मस्य वेदगर्भस्य ब्रह्मणस्त्वं महाप्रभो

ഹേ വിഷ്ണോ! നീ സർവ്വകർമ്മങ്ങളുടെ സാക്ഷിയും യജ്ഞങ്ങളുടെ പരിപാലകനുമാണ്. വേദഗർഭമായ ധർമ്മത്തെ ധരിക്കുന്നവൻ നീയേ; ഹേ മഹാപ്രഭോ, ബ്രഹ്മയ്ക്കും നീയേ ആശ്രയം.

Verse 22

तस्माद्रक्षा विधातव्या यज्ञस्यास्य मम प्रभो । त्वदन्यः यस्समर्थोस्ति यतस्त्वं सकलप्रभुः

അതുകൊണ്ട് ഹേ പ്രഭോ, എന്റെ ഈ യജ്ഞത്തിന് രക്ഷ ഏർപ്പെടുത്തണം. നിനക്കൊഴികെ ആരാണ് സമർത്ഥൻ? നീയല്ലോ സർവ്വാധിപതി.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । दक्षस्य वचनं श्रुत्वा विष्णुर्दीनतरं तदा । अवोचद्बोधयंस्तं वै शिवतत्त्वपराङ्मुखम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— ദക്ഷന്റെ വചനം കേട്ടപ്പോൾ വിഷ്ണു അന്നു കൂടുതൽ ദുഃഖിതനായി; ശിവതത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞുനിന്ന ദക്ഷനെ ബോധിപ്പിക്കാനായി സംസാരിച്ചു।

Verse 24

विष्णुरुवाच । मया रक्षा विधातव्या तव यज्ञस्य दक्ष वै । ख्यातो मम पणः सत्यो धर्मस्य परिपालनम्

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു— ഹേ ദക്ഷാ! നിന്റെ യജ്ഞത്തെ ഞാൻ നിർബന്ധമായും സംരക്ഷിക്കണം; കാരണം എന്റെ പ്രസിദ്ധമായ സത്യപ്രതിജ്ഞ ഇതുതന്നെ— ധർമ്മത്തിന്റെ പരിപാലനം।

Verse 25

तत्सत्यं तु त्वयोक्तं हि किं तत्तस्य व्यतिक्रमः । शृणु त्वं वच्म्यहं दक्ष क्रूरबुद्धिं त्यजाऽधुना

നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്—അപ്പോൾ അതിനെ ലംഘിക്കേണ്ടതെന്ത്? ഹേ ദക്ഷാ, കേൾക്കൂ; ഞാൻ പറയുന്നു—ഇപ്പോൾ തന്നെ ഈ ക്രൂരബുദ്ധി ഉപേക്ഷിക്കൂ।

Verse 26

नैमिषे निमिषक्षेत्रे यज्जातं वृत्तमद्भुतम् । तत्किं न स्मर्यते दक्ष विस्मृतं किं कुबुद्धिना

നൈമിഷത്തിലെ പുണ്യമായ നിമിഷ-ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്ന അത്ഭുത സംഭവത്തെ, ഹേ ദക്ഷാ, എന്തുകൊണ്ട് സ്മരിക്കുന്നില്ല? കുബുദ്ധിയാൽ അത് മറന്നുപോയോ?

Verse 27

रुद्रकोपाच्च को ह्यत्र समर्थो रक्षणे तव । न यस्याभिमतं दक्ष यस्त्वां रक्षति दुर्मतिः

രുദ്രന്റെ കോപം ഉണർന്നാൽ ഇവിടെ നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ആര് സമർത്ഥൻ? ഹേ ദക്ഷാ, അവന്റെ അഭിമതത്തിന് വിരുദ്ധമായി നടന്ന നിന്നെ ഏതു ദുർമതി രക്ഷകൻ രക്ഷിക്കും?

Verse 28

किं कर्म किमकर्मेति तत्र पश्यसि दुर्मते । समर्थं केवलं कर्म न भविष्यति सर्वदा

ഹേ ദുർമതേ! ‘കർമ്മം എന്ത്, അകർമ്മം എന്ത്’ എന്ന് നീ അവിടെ തെറ്റായി കാണുന്നു. വെറും കർമ്മം മാത്രം എല്ലായ്പ്പോഴും (പരമ ശ്രേയസ് നൽകാൻ) സമർത്ഥമല്ല.

Verse 29

स्वकर्मविद्धि तद्येन समर्थत्वेन जायते । न त्वन्यः कर्मणो दाता शं भवेदीश्वरं विना

സ്വകർമ്മം തന്നെയറിയുക—അതിലൂടെ തന്നെയാണ് സാമർത്ഥ്യവും യോഗ്യതയും ജനിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കർമ്മഫലം നൽകുന്നവൻ ശംഭു ഈശ്വരനെ ഒഴികെ മറ്റാരുമല്ല.

Verse 30

ईश्वरस्य च यो भक्त्या शांतस्तद्गतमानसः । कर्मणो हि फलं तस्य प्रयच्छति तदा शिवः

ഈശ്വരഭക്തിയാൽ ശാന്തനായി, മനസ്സ് അവനിൽ തന്നെ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവന്—അവന്റെ കർമ്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലം അപ്പോൾ ശിവൻ തന്നേ നൽകുന്നു.

Verse 31

केवलं ज्ञानमाश्रित्य निरीश्वरपरा नराः । निरयं ते च गच्छंति कल्पकोटिशतानि च

വെറും (ശുഷ്ക) ജ്ഞാനത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ‘ഈശ്വരനില്ല’ എന്ന വാദത്തിൽ ആസക്തരായവർ തീർച്ചയായും നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; കോടിക്കണക്കിന് കല്പങ്ങൾ അവിടെ തന്നെ കഴിയുന്നു.

Verse 32

पुनः कर्ममयैः पाशैर्वद्धा जन्मनि जन्मनि । निरयेषु प्रपच्यंते केवलं कर्मरूपिणः

കർമ്മമയ പാശങ്ങളാൽ ബന്ധിതരായി അവർ ജന്മം ജന്മമായി വീണ്ടും വീണ്ടും കുടുങ്ങുന്നു. വെറും കർമ്മരൂപികളായി (കർതൃത്വ അഹങ്കാരത്തിൽ) ജീവിക്കുന്നവർ നരകലോകങ്ങളിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 33

अयं रुद्रगणाधीशो वीरभद्रोऽरि मर्दनः । रुद्रकोपाग्निसंभूतः समायातोध्वरांगणे

ഇവൻ രുദ്രഗണങ്ങളുടെ അധിപൻ, ശത്രുമർദ്ദകനായ വീരഭദ്രൻ. രുദ്രന്റെ കോപാഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു ഇപ്പോൾ യജ്ഞാങ്കണത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു।

Verse 34

अयमस्मद्विनाशार्थमागतोस्ति न संशयः । अशक्यमस्य नास्त्येव किमप्यस्तु तु वस्तुतः

സംശയമില്ല—നമ്മുടെ നാശം വരുത്താനാണ് അവൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്. അവനു അസാധ്യം ഒന്നുമില്ല; യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അവൻ സാധിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല।

Verse 35

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सत्युपाख्याने विष्णुवाक्यवर्णनं नाम पंचत्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ റുദ്രസംഹിതയുടെ ദ്വിതീയ സതീഖണ്ഡത്തിൽ, സതീ-ഉപാഖ്യാനാന്തർഗതമായ ‘വിഷ്ണുവാക്യവർണനം’ എന്ന പന്ത്രണ്ടല്ല, മുപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 36

श्रीमहादेवशपथं समुल्लंघ्य भ्रमान्मया । यतः स्थितं ततः प्राप्यं मया दुःखं त्वया सह

ഭ്രമവശാൽ ഞാൻ ശ്രീമഹാദേവന്റെ നാമത്തിൽ ചെയ്ത പവിത്ര ശപഥം ലംഘിച്ചു. നീ ഏതു നിലയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നുവോ, അതേ നിലയിൽ എത്തി ഞാനും നിനക്കൊപ്പം ദുഃഖത്തിൽ പതിച്ചു।

Verse 37

शक्तिर्मम तु नास्त्येव दक्षाद्यैतन्निवारणे । शपथोल्लंघनादेव शिवद्रोही यतोस्म्यहम्

ദക്ഷാദികളുടെ ഈ പ്രവൃത്തിയെ തടയാൻ എനിക്കൊട്ടും ശക്തിയില്ല; ശപഥലംഘനത്താൽ ഞാൻ ശിവദ്രോഹിയായി തീർന്നിരിക്കുന്നു।

Verse 38

कालत्रयेपि न यतो महेशद्रोहिणां सुखम् । ततोऽवश्यं मया प्राप्तं दुःखमद्य त्वया सह

ത്രികാലത്തിലും മഹേശദ്രോഹികൾക്ക് സുഖമില്ല; അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് നിനക്കൊപ്പം എനിക്ക് അനിവാര്യമായി ദുഃഖം ലഭിച്ചു।

Verse 39

सुदर्शनाभिधं चक्रमेतस्मिन्न लगिष्यति । शैवचक्रमिदं यस्मादशैवलयकारणम्

‘സുദർശനം’ എന്ന ചക്രം പോലും ഇതിൽ ഫലിക്കുകയില്ല; കാരണം ഇത് ശൈവചക്രം—സ്വഭാവത്താൽ അശൈവം (ശിവവിരോധം) നശിപ്പിക്കുന്ന കാരണമാണ്।

Verse 40

विनापि वीरभद्रेण नामैतच्चक्रमैश्वरम् । हत्वा गमिष्यत्यधुना सत्वरं हरसन्निधौ

“വീരഭദ്രനില്ലാതെയും ഈ ഐശ്വര്യമയ ദിവ്യചക്രം ഇപ്പോൾ അപരാധിയെ വധിച്ച് വേഗത്തിൽ ഹരന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോകും.”

Verse 41

शैवं शपथमुल्लंघ्य स्थितं मां चक्रमीदृशम् । असंहत्यैव सहसा कृपयैव स्थिरं परम्

ശൈവ ശപഥം ലംഘിച്ച് ഞാൻ ഈ ചക്രംപോലെ അസ്ഥിരാവസ്ഥയിൽ ആയിത്തീർന്നു; എങ്കിലും തകർന്നുപോകാതെ, പെട്ടെന്ന് കൃപയാൽ മാത്രം ഞാൻ പരമസ്ഥിതിയിൽ വീണ്ടും സ്ഥിരനായി।

Verse 42

अतः परमिदं चक्रमपि न स्थास्यति ध्रुवम् । गमिष्यत्यधुना शीघ्रं ज्वालामालासमाकुलम्

അതുകൊണ്ട് ഈ ചക്രവും ഇനി ധ്രുവമായി സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുകയില്ല. ഇപ്പോൾ അത് ജ്വാലാമാലകളാൽ ആകുലമായി വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞുപോകും.

Verse 43

वीरभद्रः पूजितोपि शीघ्रमस्माभिरादरात् । महाक्रोधसमाक्रांतो नास्मान्संरक्षयिष्यति

ഞങ്ങൾ ആദരത്തോടെ വേഗത്തിൽ വീരഭദ്രനെ പൂജിച്ചാലും, മഹാക്രോധം പിടിച്ചാൽ അദ്ദേഹം ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയില്ല.

Verse 44

अकांडप्रलयोऽस्माकमागतोद्य हि हा हहा । हा हा बत तवेदानीं नाशोस्माकमुपस्थितः

അയ്യോ അയ്യോ! ഇന്ന് ഞങ്ങളിലേക്കു അകാണ്ഡപ്രളയം വന്നെത്തി. അയ്യോ—ഇപ്പോൾ നിന്റെ വിനാശവും ഞങ്ങളുടെ നാശവും സമീപത്തായി എത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 45

शरण्योऽस्माकमधुना नास्त्येव हि जगत्त्रये । शंकरद्रोहिणो लोके कश्शरण्यो भविष्यति

ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് ത്രിലോകങ്ങളിലും സത്യമായി യാതൊരു ശരണവും ഇല്ല. ഈ ലോകത്തിൽ ശങ്കരദ്രോഹികൾക്ക് രക്ഷകനും ആശ്രയവും ആരാകും?

Verse 46

तनुनाशेपि संप्राप्यास्तैश्चापि यमयातनाः । तानैव शक्यते सोढुं बहुदुःखप्रदायिनीः

ശരീരം നശിച്ചാലും അവർക്കു യമന്റെ യാതനകൾ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും. പലവിധ ദുഃഖം നൽകുന്ന ആ പീഡകൾ സത്യത്തിൽ അവരാൽ (പാപികളാൽ) മാത്രമേ സഹിക്കാനാകൂ.

Verse 47

शिवद्रोहिणमालोक्य दष्टदंतो यमः स्वयम् । तप्ततैलकटाहेषु पातयत्येव नान्यथा

ശിവദ്രോഹിയെ കണ്ടാൽ യമൻ സ്വയം പല്ലുകടിച്ച് ക്രോധത്തോടെ അവനെ തിളച്ച എണ്ണക്കടായങ്ങളിൽ തള്ളിവിടുന്നു; മറ്റെങ്ങനെക്കും അല്ല.

Verse 48

गन्तुमेवाहमुद्युक्तं सर्वथा शपथोत्तरम् । तथापि न गतश्शीघ्रं दुष्टसंसर्गपापतः

ഞാൻ എല്ലാതരത്തിലും ശപഥം ചെയ്ത് പുറപ്പെടാൻ തന്നെ തയ്യാറായിരുന്നു; എങ്കിലും ദുഷ്ടസംഗമത്തിൽ നിന്നുള്ള പാപം കാരണം വേഗത്തിൽ പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 49

यदद्य क्रियतेस्माभिः पलायनमितस्तदा । शार्वो ना कर्षकश्शस्त्रैरस्मानाकर्षयिष्यति

ഇന്ന് നാം ഇവിടെ നിന്ന് ഓടിപ്പോകാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, ശാർവൻ (ശ്രീശിവൻ) തീർച്ചയായും കർഷകൻ തന്റെ ഉപകരണങ്ങളാൽ വലിക്കുന്നതുപോലെ നമ്മെ തിരികെ വലിച്ചുകൊണ്ടുവരും।

Verse 50

स्वर्गे वा भुवि पाताले यत्र कुत्रापि वा यतः । श्रीवीरभद्रशस्त्राणां गमनं न हि दुर्ल भम्

സ്വർഗ്ഗത്തിലായാലും, ഭൂമിയിലായാലും, പാതാളത്തിലായാലും—എവിടെയായാലും—ശ്രീ വീരഭദ്രന്റെ ശസ്ത്രങ്ങൾ എത്തി പ്രഹരിക്കുന്നത് സത്യത്തിൽ ദുഷ്കരം അല്ല।

Verse 51

यावतश्च गणास्संति श्रीरुद्रस्य त्रिशूलिनः । तावतामपि सर्वेषां शक्तिरेतादृशी धुवम्

ത്രിശൂലധാരിയായ ശ്രീരുദ്രന്റെ എത്ര ഗണങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അവരൊക്കെയിലും ഇതേ ശക്തി തീർച്ചയായും സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 52

श्रीकालभैरवः काश्यां नखाग्रेणैव लीलया । पुरा शिरश्च चिच्छेद पंचमं ब्रह्मणो ध्रुवम्

കാശിയിൽ ശ്രീകാലഭൈരവൻ നഖാഗ്രം മാത്രമുപയോഗിച്ച്, ദിവ്യലീലാരൂപത്തിൽ, പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദൃഢമായ അഞ്ചാം ശിരസ്സ് ഛേദിച്ചു.

Verse 53

एतदुक्त्वा स्थितो विष्णुरतित्रस्तमुखाम्बुजः । वीरभद्रोपि संप्राप तदैवाऽध्वरमंडपम्

ഇതു പറഞ്ഞ ശേഷം അത്യന്തഭീതിയാൽ വിറച്ച താമരമുഖനായ വിഷ്ണു അവിടെയേ നിൽക്കുകയായി. അതേ നിമിഷം വീരഭദ്രനും യാഗമണ്ഡപത്തിലെത്തി.

Verse 54

एवं ब्रुवति गोविन्द आगतं सैन्यसागरम् । वीरभद्रेण सहितं ददृशुश्च सुरादया

ഗോവിന്ദൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ ദേവന്മാരാദികൾ വീരഭദ്രനോടുകൂടെ സമുദ്രംപോലെ മഹത്തായ സൈന്യസമൂഹം വരുന്നതു കണ്ടു.