Adhyaya 17
The Greatness of Viṣṇu’s Foot-Water (Pādodaka) as a Destroyer of Sin
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകിയുണ്ടാകുന്ന ജലം—പാദോദകം/ചരണോദകം—പാപനാശക മഹിമയെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കണമെന്ന് ശൗനകൻ ചോദിക്കുന്നു. സൂതൻ (അധ്യായത്തിലെ ഉപദേശവാണിയോടൊപ്പം) ഇതിനെ സ്തുതിച്ച്, ഇതിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നതും സ്പർശിക്കുന്നതും പാനം ചെയ്യുന്നതും പോലും മോക്ഷപ്രദമാണെന്ന് പറയുന്നു; ഗംഗാസ്നാനം, തീർത്ഥഫലം, മഹാദാനങ്ങൾ, അനവധി യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം എന്നിവയ്ക്കു തുല്യമോ അതിലധികമോ പുണ്യം ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുമെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് തുളസിയോടുകൂടെ ശിരസ്സിൽ ധരിക്കുന്നത് മഹാപുണ്യകരമെന്നു പറയുന്നു. പിന്നീട് ശൗനകൻ ഒരു ദൃഷ്ടാന്തകഥ ചോദിക്കുന്നു. സൂതൻ സുദർശനൻ എന്ന പാപിയായ ബ്രാഹ്മണന്റെ കഥ പറയുന്നു—ഹരിയുടെ പുണ്യദിനം, പ്രത്യേകിച്ച് ഏകാദശി, ലംഘിച്ചതിനാൽ അവനെ യമസഭയിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ചിത്രഗുപ്തൻ പാപ-പുണ്യ കണക്കുകൾ അറിയിക്കുമ്പോൾ യമൻ ശിക്ഷ വിധിച്ച് നരകാനുഭവങ്ങളും പല ദുഃഖജന്മങ്ങളും അനുഭവിപ്പിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ വാതിലിനരികെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഹരിപാദോദകത്തിന്റെ സ്പർശം/സേവനം മൂലം സഞ്ചിതപാപം നശിച്ച്, കർമഗതി മാറി ഹരിധാമത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു—ഇതാണ് അധ്യായത്തിന്റെ സന്ദേശം.
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच । विष्णुपादोदकस्यापि माहात्म्यं पापनाशनम् । कथयस्व महाप्राज्ञ समूलं मे कृपार्णव
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഹേ കൃപാർണവാ! വിഷ്ണുവിന്റെ പാദോദകത്തിന്റെ പാപനാശകമായ മഹാത്മ്യം മൂലസഹിതമായി എനിക്ക് പൂർണ്ണമായി പറയുക।
Verse 2
सूत उवाच । समस्तपातकध्वंसि विष्णुपादोदकं शुभम् । कणमात्रं वहेद्यस्तु सर्वतीर्थफलं लभेत्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകിയ ഈ ശുഭമായ പാദോദകം സർവ്വപാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഒരു തുള്ളിയെങ്കിലും ധരിക്കുന്നവൻ എല്ലാ തീർത്ഥഫലവും പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 3
विष्णुपादोदकं ब्रह्मन्स्पर्शतः पापनाशनम् । अकालमरणं नास्ति गंगास्नानफलं लभेत्
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! വിഷ്ണുപാദോദകം സ്പർശമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ പാപനാശം വരുത്തുന്നു. അത് സ്വീകരിക്കുന്നവന് അകാലമരണം ഇല്ല; ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കുന്നു.
Verse 4
विष्णुपादोदकं पापी यः पिबेत्तस्य किल्बिषम् । शरीरस्थं क्षयं याति कृतं ब्रह्मन्न संशयः
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! പാപിയായവനും വിഷ്ണുപാദോദകം പാനം ചെയ്താൽ, ശരീരത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പാപം നശിക്കുന്നു. ഇത് ഉറപ്പ്; സംശയമില്ല.
Verse 5
तुलसीपर्णसंयुक्तं विष्णुपादोदकं द्विज । यो वहेच्छिरसा भक्त्या चांते याति हरेर्गृहम्
ഹേ ദ്വിജാ! തുളസിയിലകളോടുകൂടിയ വിഷ്ണുപാദോദകം ഭക്തിയോടെ ശിരസ്സിൽ ധരിക്കുന്നവൻ, അവസാനം ഹരിയുടെ ധാമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
Verse 6
मेरुतुल्यसुवर्णानि दत्त्वा यत्फलमाप्यते । हरिपादोदकं स्पृष्ट्वा प्राप्यते तत्फलं नरैः
മേരു പർവതത്തോളം സ്വർണം ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതാണ്, അതേ ഫലം മനുഷ്യർ ഹരിയുടെ പാദോദകം സ്പർശിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടു പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 7
धेनुकोटिसहस्राणि यत्फलं लभते नरैः । दत्वा पादोदकं स्पृष्ट्वा तत्फलं प्राप्यते ध्रुवम्
ആയിരക്കോടി പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യർ നേടുന്ന പുണ്യം ഏതാണ്, പാദോദകം അർപ്പിച്ച് ഭക്തിയോടെ അത് സ്പർശിച്ചാൽ അതേ പുണ്യം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കുന്നു।
Verse 8
यज्ञकोटिसहस्राणि कृत्वा यत्फलमाप्यते । हरिपादोदकं स्पृष्ट्वा तस्मात्कोटिगुणं नरैः
കോടി സഹസ്ര യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തേക്കാൾ, ഹരിയുടെ പാദോദകം വെറും സ്പർശം ചെയ്താൽ മനുഷ്യർക്ക് അതിന്റെ കോടി മടങ്ങ് പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 9
कोटिकन्याप्रदानेन यत्फलं लभ्यते जनैः । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा फलं तस्माद्द्विजाधिकम्
കോടി കന്യാദാനം ചെയ്താൽ ജനങ്ങൾ നേടുന്ന ഫലത്തേക്കാൾ, ഹേ ദ്വിജാ, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദോദകം വെറും സ്പർശം ചെയ്താൽ അതിലും വലിയ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 10
दंतिकोटिप्रदानेन सप्तिकोटिप्रदानतः । यत्फलं लभते मर्त्यः स्पृष्ट्वा पादोदकं हरेः
പത്ത് കോടി ആനകളെ ദാനം ചെയ്താലോ, എഴുപത് കോടി പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താലോ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ഹരിയുടെ പാദോദകം സ്പർശമാത്രം ചെയ്താൽ മർത്ത്യന് ലഭിക്കുന്നു।
Verse 11
दत्वा मर्त्यः सप्तद्वीपां ससस्यां यत्फलं लभेत् । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा तस्माद्विप्राधिकं लभेत्
ധാന്യവും വിളവുമൊടുകൂടിയ സപ്തദ്വീപങ്ങൾ ദാനം ചെയ്താൽ മർത്ത്യന് ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തേക്കാൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദോദകം വെറും സ്പർശം ചെയ്താൽ അതിലും അധികം പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।
Verse 12
शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि संक्षेपेणाधिकं किमु । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा पापी याति हरेर्गृहम्
ഹേ വിപ്രാ, ശ്രവിക്കൂ—സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു; അധികം പറഞ്ഞാൽ എന്ത്? വിഷ്ണുവിന്റെ പാദപ്രക്ഷാലിത തീർത്ഥജലം സ്പർശിച്ചാൽ മാത്രവും പാപിയും ഹരിയുടെ ധാമത്തിൽ എത്തുന്നു।
Verse 13
शौनक उवाच । स्पृष्ट्वा पीत्वा पुरा केन प्राणिना प्रापि वै गृहम् । कथयस्व हरेः सूत मम त्वं चानुकंपया
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—പൂർവകാലത്ത് ഏത് ജീവി അതിനെ സ്പർശിച്ച് കുടിച്ച് സത്യമായി (നിങ്ങളുടെ) ധാമം പ്രാപിച്ചു? ഹേ സൂതാ, കരുണകൊണ്ട് ഹരിസംബന്ധമായ ആ വൃത്താന്തം എനിക്കു പറയുക।
Verse 14
सूत उवाच । पुरा त्रेतायुगे पापी नाम्ना विप्रः सुदर्शनः । जनार्द्दनदिने नित्यमश्नीयात्स द्विजोत्तम
സൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതന ത്രേതായുഗത്തിൽ സുദർശനൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു പാപിയായ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; എങ്കിലും ആ ദ്വിജോത്തമൻ ജനാർദ്ദന (വിഷ്ണു) ദിനത്തിൽ മാത്രമേ നിത്യമായി ഭക്ഷിക്കുമായിരുന്നുള്ളു।
Verse 15
शास्त्रनिंदाकरो नित्यं व्रतनिंदाकरः सदा । असावन्यं न जानाति केवलं स्वोदरं विना
അവൻ നിത്യവും ശാസ്ത്രങ്ങളെ നിന്ദിക്കുകയും സദാ വ്രതങ്ങളെ പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു; തന്റെ ഉദരം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും മറ്റാരെയും അവൻ അറിയില്ലായിരുന്നു।
Verse 16
एकदा प्राप्तकालस्तु निधनं प्राप्तवान्द्विज । यमदूताः समायाता बद्ध्वा नीतो यमालयम्
ഒരിക്കൽ അവന്റെ നിശ്ചിതകാലം വന്നപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു. യമദൂതന്മാർ വന്ന് അവനെ ബന്ധിച്ച് യമാലയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി।
Verse 17
इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकसंवादे चरणोदकमाहात्म्ये । सप्तदशोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിൽ, സൂത-ശൗനകസംവാദത്തിൽ, ചരണോദകമാഹാത്മ്യപ്രകരണത്തിലെ പതിനേഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।
Verse 18
असौ विप्रो महापापी क्रूरकर्म्मेव दृश्यते
ആ ബ്രാഹ്മണൻ മഹാപാപിയാണ്; അവൻ തീർച്ചയായും ക്രൂരകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവനായി കാണപ്പെടുന്നു।
Verse 19
चित्रगुप्त उवाच । आकर्णय चास्य पापं पुण्यं नास्त्यणुमात्रकम् । वासरेऽपि हरेर्नित्यमकरोद्भोजनं विभो
ചിത്രഗുപ്തൻ പറഞ്ഞു—“ഇവന്റെ പാപവും കേൾക്കുക; അവനിൽ അണുമാത്രം പോലും പുണ്യമില്ല. ഹരിയുടെ പവിത്ര വ്രതദിവസത്തിലും, ഓ വിഭോ, അവൻ നിത്യമായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.”
Verse 20
वासरे कमलाभर्तुश्चाश्नीयाद्यो नराधमः । पुरीषं सोऽश्नीयाद्राजन्निरयं याति दारुणम्
ഹേ രാജാവേ! കമലാഭർത്താവായ (വിഷ്ണുവിന്റെ) പവിത്രദിവസത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന നരാധമൻ മലമൂത്രം തിന്നുന്നതുപോലെ; അവൻ ഭീകര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।
Verse 21
मन्वंतरशतं देहि स्थानं तु निरयेऽप्यमुम् । ग्रामक्रोडस्य योनौ हि ततो जन्म भविष्यति
“ഇവന് നൂറ് മന്വന്തരങ്ങൾ വരെ നരകത്തിൽ സ്ഥാനം നൽകുക; അതിന് ശേഷം അവൻ ഗ്രാമത്തിലെ പന്നിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കും.”
Verse 22
सूत उवाच । यमाज्ञया ततो विप्र तस्य दूतैर्भयंकरैः । पातितस्तु पुरीषे वै मन्वंतरशताधिकम्
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രാ! യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവന്റെ ഭയങ്കര ദൂതന്മാർ അവനെ മലത്തിൽ തള്ളിവിട്ടു; നൂറിലധികം മന്വന്തരകാലം അവൻ അവിടെ മഹാദുഃഖം അനുഭവിച്ചു।
Verse 23
ततो मुक्तोऽभवच्चासौ पृथिव्यां ग्रामसूकरः । चिरं नरकमश्नीयाद्धरिवासरभोजनात्
പിന്നീട് അവൻ മോചിതനായി ഭൂമിയിൽ ഗ്രാമപ്പന്നിയായി ജനിച്ചു; ഹരിവാസരത്തിൽ (ഏകാദശി) ഭക്ഷിച്ചതിന്റെ ദോഷം മൂലം ദീർഘകാലം നരകവേദന അനുഭവിച്ചു।
Verse 24
ततो विप्र प्राप्तकालः पंचत्वं स जगाम ह । काकयोनौ पुनर्जन्म लेभेऽसौ विड्भुजः सदा
പിന്നീട്, ഹേ വിപ്രാ! നിശ്ചിതകാലം വന്നപ്പോൾ അവൻ മരണം പ്രാപിച്ചു; തുടർന്ന് കാക്കയുടെ യോണിയിൽ പുനർജന്മം നേടി, അന്നുമുതൽ സദാ മലഭോജിയായി ജീവിച്ചു।
Verse 25
एकस्मिन्दिवसे विप्र श्रीहरेश्चरणोदकम् । द्वारदेशेस्थितं पीत्वा सर्वपापविवर्जितः
ഹേ വിപ്രാ! ഒരു ദിവസം വാതിലിനരികെ വെച്ചിരിക്കുന്ന ശ്രീഹരിയുടെ ചരണോദകം (ചരണാമൃതം) പാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകും।
Verse 26
तस्मिन्नेव दिने काकः पतितः शबरस्य च । काले मृत्युदशां प्राप्तो व्याधेन वायसोपि च
അതേ ദിവസത്തിൽ കാക്കയും ദുരന്തത്തിൽ പതിച്ചു, ശബരനും അങ്ങനെ തന്നെ; കാലക്രമത്തിൽ ആ വ്യാധൻ (വേട്ടക്കാരൻ) കാക്കയോടുകൂടി മരണദശ പ്രാപിച്ചു।
Verse 27
आगते स्यंदने दिव्ये राजहंसयुते शुभे । आरुह्य बलिभुग्विप्र ययौ स हरिमंदिरम्
രാജഹംസങ്ങളാൽ യുക്തമായ ആ ശുഭ ദിവ്യ രഥം എത്തിയപ്പോൾ, ബലിഭോഗിയായ ബ്രാഹ്മണൻ അതിൽ കയറി ഹരിമന്ദിരത്തിലേക്ക് പോയി।
Verse 28
पादोदकस्य माहात्म्यं कथितं पापनाशनम् । यः शृणोति नरः पापी तस्य पापं विनश्यति
പാദോദകത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പാപനാശകമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പാപിയായ മനുഷ്യൻ പോലും അത് ശ്രവിച്ചാൽ അവന്റെ പാപം നശിക്കുന്നു।