Adhyaya 99

Verse 1

विष्णुरुवाच । स्तोत्रं पवित्रं परमं पुराणं पापापहं पुण्यमयं शिवं च । धन्यं सुसूक्तं परमं सुजाप्यं निशम्य राजा स सुखी बभूव

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—പരമ പവിത്രവും, പുരാണപ്രമാണവുമുള്ള, പാപഹരവും, പുണ്യമയവും, ശിവമംഗളകരവുമായ ആ സ്തോത്രം ശ്രവിച്ച രാജാവ് സന്തോഷവാനായി. അത് ധന്യവും സുസൂക്തവും ജപയോഗ്യസ്തോത്രങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠവുമായിരുന്നു।

Verse 2

गतासु तृष्णा क्षुधया समेता देवोपमो भूमिपतिर्बभूव । भार्या च तस्यापि विभाति रूपैर्युक्तावुभौ पापविबंधमाप्तौ

ദാഹവും വിശപ്പും ബാധിച്ചിരുന്നിട്ടും ആ ഭൂമിപതി ദേവോപമമായി ദീപ്തനായി; അവന്റെ ഭാര്യയും രൂപലാവണ്യത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു. ഇരുവരും ഒന്നായി പാപജന്യബന്ധനത്തിൽ അകപ്പെട്ടവരായിരുന്നു।

Verse 3

देवः सुदेवैः परिवारितोसौ विप्रैः सुसिद्धैर्हरिभक्तियुक्तैः । आगत्य भूपं गतकल्मषं तं श्रीशंखचक्राब्जगदासिधर्ता

ശ്രീശംഖം, ചക്രം, പദ്മം, ഗദ, ഖഡ്ഗം എന്നിവ ധരിച്ച ആ ഭഗവാൻ, സുദേവന്മാരാലും ഹരിഭക്തിയുള്ള സുസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട് വന്ന്, കല്മഷരഹിതനായ ആ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു।

Verse 4

श्रीनारदो भार्गव व्यास पुण्या समागतस्तत्र मृकंडसूनुः । वाल्मीकि नामा मुनिर्विष्णुभक्तः समागतो ब्रह्मसुतो वसिष्ठः

അവിടെ പുണ്യനായ ശ്രീനാരദൻ എത്തി; ഭാർഗവനും വ്യാസനും കൂടി സമാഗമിച്ചു; പുണ്യാത്മാവായ മൃകണ്ഡസൂനുവും വന്നു. വിഷ്ണുഭക്തനായ മുനി വാൽമീകിയും, ബ്രഹ്മയുടെ മാനസപുത്രനായ മഹർഷി വസിഷ്ഠനും അവിടെ എത്തി।

Verse 5

गर्गो महात्मा हरिभक्तियुक्तो जाबालिरैभ्यावथ कश्यपश्च । आजग्मुरेते हरिणा समेता विष्णुप्रिया भागवतां वरिष्ठाः

ഹരിഭക്തിയാൽ യുക്തനായ മഹാത്മാവ് ഗർഗൻ, കൂടാതെ ജാബാലി, റൈഭ്യൻ, കശ്യപൻ—വിഷ്ണുവിന് പ്രിയരും ഭാഗവതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമായ ഇവർ—ഹരിയോടൊപ്പം അവിടെ ഒരുമിച്ച് എത്തി.

Verse 6

पुण्याः सुधन्या गतकल्मषास्ते हरेः सुपादांबुजभक्तियुक्ताः । श्रीवासुदेवं परिवार्य तस्थुः स्तुवंति भूपं विविधप्रकारैः

അവർ പുണ്യവാന്മാർ, പരമധന്യർ, കല്മഷമുക്തർ, ഹരിയുടെ ഉത്തമ പാദപദ്മങ്ങളിലേക്കുള്ള ഭക്തിയാൽ യുക്തർ. ശ്രീ വാസുദേവനെ ചുറ്റിനിന്ന് രാജാവിനെ പലവിധമായി സ്തുതിച്ചു.

Verse 7

देवाश्च सर्वे हुतभुङ्मुखाश्च ब्रह्मा हरिश्चापि सुदिव्यदेव्यः । गायंति दिव्यं मधुरं मनोहरं गंधर्वराजादिसुगायनाश्च

സകല ദേവന്മാരും, ഹുതഭുക്ക് അഗ്നിമുഖനും, ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും (വിഷ്ണുവും), കൂടാതെ പരമദിവ്യ ദേവിമാരും—ഗന്ധർവരാജാദി ശ്രേഷ്ഠ ഗായകരും—മധുരവും മനോഹരവും ആയ ദിവ്യഗീതങ്ങൾ പാടി.

Verse 8

सुवेद युक्तैः परमार्थसंमितैः स्तवैः सुपुण्यैर्मुनयः स्तुवंति । दृष्ट्वा पतिं भूपतिमेव देवो हरिर्बभाषे वचनं मनोहरम्

മുനിമാർ വേദയുക്തവും പരമാർത്ഥസമ്മതവും അതിപുണ്യവുമായ സ്തവങ്ങളാൽ (അവനെ) സ്തുതിച്ചു. ആ ഭൂപതിയായ സ്വാമിയെ കണ്ട ദേവൻ ഹരി മനോഹരമായ വചനം അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 9

वरं यथेष्टं वरयस्व भूपते ददाम्यहं ते परितोषितो यतः । हरेस्तु वाक्यं स निशम्य राजा दृष्ट्वा मुरारिं वदमानमग्रे

ഹേ ഭൂപതേ! നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക; ഞാൻ നിനക്കത് നൽകുന്നു, കാരണം ഞാൻ പ്രസന്നനായിരിക്കുന്നു. ഹരിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മുന്നിൽ സംസാരിക്കുന്ന മുരാരിയെ കണ്ട രാജാവ് ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രവിച്ചു.

Verse 10

नीलोत्पलाभं मुरघातिनं प्रभुं तं शंखचक्रासिगदाप्रधारिणम् । श्रियासमेतं परमेश्वरं तं रत्नोज्ज्वलं कंकणहारभूषितम्

ഞാൻ ആ പ്രഭുവിനെ ദർശിക്കുന്നു—നീലോത്പലസമ ശ്യാമവർണ്ണൻ, മുരഘാതി; ശംഖം, ചക്രം, ഖഡ്ഗം, ഗദ എന്നിവ ധരിച്ചവൻ; ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) സഹിത പരമേശ്വരൻ, രത്നപ്രഭയിൽ ദീപ്തനും കങ്കണ-ഹാരാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനും।

Verse 11

रविप्रभं देवगणैः सुसेवितं महार्घहाराभरणैः सुभूषितम् । सुदिव्यगंधैर्वरलेपनैर्हरिं सुभक्तिभावैरवनीं गतो नृपः

സൂര്യപ്രഭപോലെ ദീപ്തൻ, ദേവഗണങ്ങൾ സുസേവിക്കുന്നവൻ, അമൂല്യ ഹാരാഭരണങ്ങളാൽ സുവിഭൂഷിതൻ, ദിവ്യ സുഗന്ധങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠ ലേപനങ്ങളും പൂശപ്പെട്ട ആ ഹരിയോടുള്ള ശുദ്ധ ഭക്തിഭാവത്തോടെ രാജാവ് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്തു।

Verse 12

दंडप्रणामैः सततं नमाम जयेति वाचाथ महानृपस्तदा । दासोस्मि भृत्योस्मि पुरः स ते सदा भक्तिं न जाने न च भावमुत्तमम्

അപ്പോൾ മഹാരാജാവ് പറഞ്ഞു—“‘ജയ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ഞാൻ ദണ്ഡവത് പ്രണാമങ്ങളാൽ നിങ്ങളെ നിരന്തരം നമസ്കരിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ദാസൻ, നിങ്ങളുടെ ഭൃത്യൻ; എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ നിൽക്കുന്നു. എനിക്ക് യഥാർത്ഥ ഭക്തി അറിയില്ല; ഉത്തമഭാവവും എന്നിൽ ഇല്ല.”

Verse 13

जायान्वितं मामिह चागतं हरे प्रपाहि वै त्वां शरणं प्रपन्नम् । धन्यास्तु ते माधव मानवा द्विजाः सदैव ते ध्यानमनोविलीनाः

ഹേ ഹരി! ഞാൻ ഭാര്യയോടുകൂടെ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു; എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ—ഞാൻ നിശ്ചയമായി നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ മാധവാ! എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ധ്യാനത്തിൽ മനസ്സ് ലീനമാകുന്ന മനുഷ്യർ, പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വിജർ, ധന്യരാണ്।

Verse 14

समुच्चरंतो भव माधवेति प्रयांति वैकुंठमितः सुनिर्मलाः । तवैव पादांबुजनिर्गतं पयः पुण्यं तथा ये शिरसा वहंति

“ഹേ മാധവാ, നീയേ ശരണം!” എന്നു ഉച്ചത്തിൽ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് പരമ നിർമലർ ഇവിടെ നിന്ന് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്ത് വൈകുണ്ഠം പ്രാപിക്കുന്നു. അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ പദ്മപാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയ പുണ്യജലം ശിരസ്സിൽ ധരിക്കുന്നവരും ധന്യരാണ്।

Verse 15

समस्ततीर्थोद्भव तोय आप्लुतास्ते मानवा यांति हरेः सुधाम

സകല തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുമുദ്ഭവിച്ച ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ ഹരിയുടെ പരമധാമമായ അമൃതമയ പദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 16

नास्ति योगो न मे भक्तिर्ज्ञानं नास्ति न मे क्रिया । कस्य पुण्यस्य संगेन वरं मह्यं प्रयच्छसि

എനിക്ക് യോഗമില്ല, ഭക്തിയുമില്ല; ജ്ഞാനമില്ല, ക്രിയാകർമ്മവും ഇല്ല. ഏതു പുണ്യസംഗതിയാൽ നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഈ വരം നൽകുന്നു?

Verse 17

हरिरुवाच । वासुदेवाभिधानं यन्महापातकनाशनम् । भवता विज्वलात्पुण्याच्छ्रुतं राजन्विकल्मषः

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ രാജാവേ, നീ നിർമലഭാവത്തോടെ ആ ദീപ്തമായ പുണ്യപ്രഭവ സ്രോതസ്സിൽ നിന്ന് ‘വാസുദേവ’ എന്ന നാമം മഹാപാതകനാശിനിയെന്ന് ശ്രവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 18

तेन त्वं मुक्तिभागी च संजातो नात्र संशयः । मम लोके प्रभुंक्ष्व त्वं दिव्यान्भोगान्मनोनुगान्

അതുകൊണ്ട് നീ സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷഭാഗിയായിരിക്കുന്നു. എന്റെ ലോകത്തിൽ നിന്റെ മനസ്സിനനുസരിച്ച ദിവ്യഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്ക.

Verse 19

राजोवाच । यदिदेववरोदेयोममदीनस्यवैत्वया । विज्वलायप्रयच्छत्वंप्रथमंवरमुत्तमम्

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, ഈ ദീനനായ എനിക്ക് നിങ്ങൾ വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ആദ്യം വിജ്വലായ്ക്ക് പരമോത്തമമായ ശ്രേഷ്ഠവരം പ്രസാദിക്കണം।

Verse 20

हरिरुवाच । विज्वलस्य पिता पुण्यः कुंजलो ज्ञानमंडितः । वासुदेवमहास्तोत्रं नित्यं पठति भूपते

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ രാജാവേ, വിജ്വലന്റെ പിതാവായ പുണ്യവാൻ കുഞ്ജലൻ ജ്ഞാനമണ്ഡിതൻ; അവൻ നിത്യവും വാസുദേവ മഹാസ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നു.

Verse 21

पुत्रैः प्रियासमेतोऽसौ मम गेहं प्रयास्यति । एतत्तु जपते स्तोत्रं सदा दास्याम्यहं फलम्

അവൻ പുത്രന്മാരോടും പ്രിയഭാര്യയോടും കൂടി എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് വരും. ഈ സ്തോത്രം നിരന്തരം ജപിക്കുന്നവന് ഞാൻ നിത്യവും അതിന്റെ ഫലം നൽകും.

Verse 22

एवमुक्ते शुभे वाक्ये राजा केशवमब्रवीत् । इदं स्तोत्रं महापुण्यं सफलं कुरु केशव

ആ ശുഭവചനങ്ങൾ അരുളപ്പെട്ട ശേഷം രാജാവ് കേശവനോടു പറഞ്ഞു—ഹേ കേശവാ, ഈ മഹാപുണ്യ സ്തോത്രം ഫലപ്രദമാക്കണമേ.

Verse 23

हरिरुवाच । कृते युगे महाराज यदा स्तोष्यंति मानवाः । तदा मोक्षं प्रयास्यंति तत्क्षणान्नात्र संशयः

ഹരി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാരാജാവേ, കൃതയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർ പൂർണ്ണ തൃപ്തി പ്രാപിക്കുന്നപ്പോൾ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 24

त्रेतायां मासमात्रेण षड्भिर्मासैस्तु द्वापरे । वर्षेणैकेन च कलौ ये जपंति च मानवाः

ത്രേതായുഗത്തിൽ ഒരു മാസമാത്രം ജപംകൊണ്ട്, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ആറുമാസംകൊണ്ട്, കലിയുഗത്തിൽ ഒരു വർഷംകൊണ്ട്—ജപം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ അതിനെ സിദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 25

स्वर्गं प्रयांति राजेंद्र वैष्णवं गतिदायकम् । त्रिकालमेककालं वा स्नातो जपति ब्राह्मणः

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ബ്രാഹ്മണൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ത്രികാലമോ ഏകകാലമോ ജപം ചെയ്താൽ, പരമഗതി നൽകുന്ന വൈഷ്ണവസ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 26

यं यं तु वांछते कामं स स तस्य भविष्यति । क्षत्रियो जयमाप्नोति धनधान्यैरलंकृतः

മനുഷ്യൻ ഏത് ഏത് ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അതത് അവനു സിദ്ധമാകും. ക്ഷത്രിയൻ ജയം പ്രാപിച്ച് ധനധാന്യസമൃദ്ധനായി ശോഭിക്കും.

Verse 27

वैश्यो भविष्यति श्रीमान्सुखी शूद्रो भविष्यति । अंत्यजं श्रावयेद्योयं पापान्मुक्तो भविष्यति

വൈശ്യൻ സമ്പന്നനാകും; ശൂദ്രൻ സുഖവാനാകും. ഈ പാഠം അന്ത്യജനോട് കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും.

Verse 28

श्रावको नरकं घोरं कदाचिन्नैव पश्यति । मम स्तोत्रप्रसादाच्च सर्वसिद्धो भविष्यति

ഭക്തൻ ഒരിക്കലും ഭീകര നരകം കാണുകയില്ല. എന്റെ സ്തോത്രപ്രസാദം മൂലം അവൻ സർവ്വസിദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 29

ब्राह्मणैर्भोज्यमानैश्च श्राद्धकाले पठिष्यति । पितरो वैष्णवं लोकं तृप्ता यास्यंति भूपते

ഹേ ഭൂപതേ! ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകുമ്പോൾ ഇത് പാരായണം ചെയ്താൽ, പിതൃകൾ തൃപ്തരായി വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കും.

Verse 30

तर्पणांते जपं कुर्याद्ब्राह्मणो वाथ क्षत्रियः । पिबंति चामृतं तस्य पितरो हृष्टमानसाः

തർപ്പണത്തിന്റെ അവസാനം ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ ജപം ചെയ്യണം; ആ ജപഫലം പിതൃക്കൾ ഹർഷചിത്തത്തോടെ അമൃതംപോലെ പാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 31

होमेषु यज्ञमध्ये च भावाज्जपति मानवः । तत्र विघ्ना न जायंते सर्वसिद्धिर्भविष्यति

ഹോമങ്ങളിലും യജ്ഞത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലുമെല്ലാം ഭക്തിഭാവത്തോടെ മന്ത്രജപം ചെയ്യുന്നവന് അവിടെ വിഘ്നങ്ങൾ ജനിക്കുകയില്ല; സമ്പൂർണ്ണസിദ്ധി നിശ്ചയമായി ലഭിക്കും।

Verse 32

विषमे दुर्गसंस्थाने हिंस्रव्याघ्रस्य संकटे । चौराणां संकटे प्राप्ते तत्र स्तोत्रमुदीरयेत्

വിഷമമായ വഴിയിൽ, ദുർഗമസ്ഥാനത്ത്, ക്രൂരവ്യാഘ്രഭീഷണിയിൽ, കള്ളന്മാരുടെ അപകടം വന്നാൽ—അപ്പോൾ ആ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 33

तत्र शांतिर्महाराज भविष्यति न संशयः । अन्येष्वेव सुभव्येषु राजद्वारे गते नरे

മഹാരാജാവേ, അവിടെ സംശയമില്ലാതെ ശാന്തി ഉണ്ടാകും; മനുഷ്യൻ രാജദ്വാരത്തിൽ ചെന്നാലും, മറ്റു ശുഭസന്ദർഭങ്ങളിലും ഇതേ ഫലം ലഭിക്കും।

Verse 34

वासुदेवाभिधानस्य अयुतं जपते नरः । ब्रह्मचर्येण संस्नातः क्रोधलोभविवर्जितः

‘വാസുദേവ’ എന്ന നാമം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കുന്നവൻ—ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠയിൽ ശുദ്ധനായി, ക്രോധലോഭങ്ങൾ വിട്ടവൻ—മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 35

तिलतंडुलकैर्होमं दशांशमाज्यमिश्रितम् । वासुदेवं प्रपूज्यैव दद्यात्प्रयतमानसः

എള്ളും അരിമണികളും കൊണ്ട്, നെയ്യ് പത്തിലൊന്ന് ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്യണം. വാസുദേവനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, നിയന്ത്രിതവും ഏകാഗ്രവുമായ മനസ്സോടെ ദാനം/ആഹുതി നൽകണം.

Verse 36

श्लोकं प्रति ततो देयं होमं ध्यानेन मानवैः । तेषां सुभृत्यवन्नित्यं पार्श्वं नैव त्यजाम्यहम्

അതുകൊണ്ട് ഓരോ ശ്ലോകത്തിനും മനുഷ്യർ ധ്യാനത്തോടെ ഹോമാഹുതി അർപ്പിക്കണം. ഞാൻ അവരുടെ വശം ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; നിത്യവും വിശ്വസ്ത സേവകനുപോലെ അവരുടെ സമീപം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 37

कलौ युगे सुसंप्राप्ते स्तोत्रे दास्यं प्रयास्यति । वेदभंगप्रसंगेन यस्य कस्य न दीयते

കലിയുഗം പൂർണ്ണമായി വന്നെത്തുമ്പോൾ (സത്യ) സ്തോത്രം ദാസ്യത്തിലേക്ക് പതിക്കും; ‘വേദഭംഗം’ എന്ന പേരിൽ അത് ഏവർക്കും നൽകപ്പെടുകയില്ല.

Verse 38

सर्वकामसमृद्धार्थः स चैव हि भविष्यति । एवं हि सफलं स्तोत्रं मया भूप कृतं शृणु

അവൻ നിശ്ചയമായും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിലും സമൃദ്ധനായി, ലക്ഷ്യസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നവനാകും. ഹേ രാജാവേ, കേൾക്കുക—ഇങ്ങനെ ഫലപ്രദമായ ഈ സ്തോത്രം ഞാൻ രചിച്ചതാണ്.

Verse 39

ब्रह्मणा निर्मितं तेन जप्तं रुद्रेण वै पुरा । ब्रह्महत्याविनिर्मुक्त इंद्रो मुक्तश्च किल्बिषात्

ആ (മന്ത്രം) ബ്രഹ്മാവാൽ നിർമ്മിതമായതും, പുരാതനകാലത്ത് രുദ്രൻ ജപിച്ചതുമാണ്. അതിനാൽ ഇന്ദ്രൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി, കുറ്റകലുഷത്തിൽ നിന്നുമും മോചിതനായി.

Verse 40

देवाश्च ऋषयो गुह्याः सिद्धविद्याधरामराः । नागैस्तु पूजितं स्तोत्रमापुः सिद्धिं मनीप्सिताम्

ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഗുഹ്യകരും സിദ്ധന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും അമരന്മാരും—നാഗന്മാർ ചെയ്തതുപോലെ ആ സ്തോത്രത്തെ പൂജിച്ച്—ആഗ്രഹിച്ച ആത്മീയ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 41

पुण्यो धन्यः स वै दाता पुत्रवान्हि भविष्यति । जपिष्यति मम स्तोत्रं नात्र कार्या विचारणा

ആ ദാതാവ് തീർച്ചയായും പുണ്യവാനും ധന്യനും; അവൻ പുത്രവാനാകും. അവൻ എന്റെ സ്തോത്രം ജപിക്കും—ഇതിൽ സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ട।

Verse 42

आगच्छ त्वं स्त्रिया सार्धं मम स्थानं नृपोत्तम । हस्तावलंबनं दत्तं हरिणा तस्य भूपतेः

ഹേ നൃപോത്തമാ! ഭാര്യയോടുകൂടെ എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് വരിക. ആ രാജാവിന് ഹരി തന്റെ കൈയുടെ ആശ്രയം—ദിവ്യ സഹായവും സംരക്ഷണവും—നൽകി।

Verse 43

नेदुर्दुंदुभयस्तत्र गंधर्वा ललितं जगुः । ननृतुश्चाप्सरः श्रेष्ठाः पुष्पवृष्टिं प्रचक्रिरे

അവിടെ ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി; ഗന്ധർവന്മാർ മധുരമായി പാടി. ശ്രേഷ്ഠ അപ്സരസ്സുകൾ നൃത്തം ചെയ്തു പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു।

Verse 44

देवाश्च ऋषयः सर्वे वेदस्तोत्रैः स्तुवंति ते । ततो दयितया सार्द्धं जगाम नृपतिर्हरिम्

എല്ലാ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും വേദസ്തോത്രങ്ങളാൽ അവനെ സ്തുതിച്ചു; തുടർന്ന് രാജാവ് പ്രിയയോടുകൂടെ ഹരിയിലേക്കു പോയി।

Verse 45

तं स्तूयमानं सुरसिद्धसंघैः स विज्वलः पश्यति हृष्टमानसः । समागतस्तिष्ठति यत्र वै पिता माता च वेगेन महाप्रभावः

ദേവസിദ്ധസംഘങ്ങൾ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാപുരുഷനെ വിജ്വലൻ ഹർഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ ദർശിച്ചു. അപ്പോൾ മഹാപ്രഭാവികളായ അവന്റെ പിതാവും മാതാവും വേഗത്തിൽ വന്ന് അവൻ നിന്നിടത്തുതന്നെ നിന്നു।

Verse 99

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे नवनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപാഖ്യാനം, ഗുരുതീർത്ഥം, ച്യവനചരിതം എന്നീ പ്രസംഗങ്ങളിലുള്ള തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।