Adhyaya 81
Bhumi KhandaAdhyaya 8175 Verses

Adhyaya 81

Yayāti Episode: Indra’s Anxiety, the Messenger Motif, and a Discourse on Time (Kāla) and Karma

ഈ അധ്യായത്തിൽ സുകർമൻ ചോദിക്കുന്നു—പരാക്രമവും പുണ്യവും നിറഞ്ഞ നഹുഷപുത്രൻ രാജാ യയാതിയെ ഇന്ദ്രൻ എന്തുകൊണ്ട് ഭയപ്പെടുന്നു? ദേവേന്ദ്രൻ ഇന്ദ്രൻ മേനകാ അപ്സരസിനെ ദൂതിയായി അയച്ച്, യയാതിയെ വിളിച്ചു കാമകന്യയുടെ അടുക്കൽ വരുവാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. ഈ സംഭവക്രമത്തിൽ അശ്രുബിന്ദുമതി എന്ന സ്ത്രീ സത്യധർമ്മബന്ധനത്തിലൂടെ രാജാവിനെ നിയന്ത്രിക്കുകയും രാജസഭയിൽ നാടകീയമായ രാജകീയ രംഗം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് കഥ ഉപദേശമായി മാറി കാലം (കാള)യും കർമ്മവും സംബന്ധിച്ച ധ്യാനത്തിലേക്ക് നീളുന്നു. കാലവും കർമ്മവും ദേഹധാരികളുടെ ഗതി, ജനനം-മരണം, സുഖ-ദുഃഖങ്ങളുടെ വിധി എന്നിവ നിശ്ചയിക്കുന്നു; കർമ്മഫലം അനിവാര്യമാണ്, മനുഷ്യോപായങ്ങൾക്ക് പരിധിയുണ്ട്, ചെയ്ത കർമ്മം നിഴലുപോലെ പിന്തുടരും. മുൻകർമ്മത്തിന്റെ പരിപാകത്തിൽ വ്യാകുലനായ യയാതി അന്തർമുഖനായി ചിന്തിച്ച്, അവസാനം മധുസൂദന ഹരിയുടെ ശരണം പ്രാപിച്ച് രക്ഷയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു।

Shlokas

Verse 1

सुकर्मोवाच । यथेंद्रोसौ महाप्राज्ञः सदा भीतो महात्मनः । ययातेर्विक्रमं दृष्ट्वा दानपुण्यादिकं बहु

സുകർമൻ പറഞ്ഞു—യയാതിയുടെ വിക്രമവും ദാന‑പുണ്യാദി അനേകം മഹിമകളും കണ്ട ശേഷം, മഹാപ്രാജ്ഞനായ ഇന്ദ്രൻ ആ മഹാത്മ രാജാവിനെ എപ്പോഴും എന്തുകൊണ്ട് ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു?

Verse 2

मेनकां प्रेषयामास अप्सरां दूतकर्मणि । गच्छ भद्रे महाभागे ममादेशं वदस्व हि

അവൻ അപ്സരസ്സായ മേനകയെ ദൂതകാര്യത്തിനായി അയച്ചു പറഞ്ഞു—“ഭദ്രേ മഹാഭാഗേ, പോയി എന്റെ ആജ്ഞ നിശ്ചയമായി അറിയിക്ക.”

Verse 3

कामकन्यामितो गत्वा देवराजवचो वद । येनकेनाप्युपायेन राजानं त्वमिहानय

“ഇവിടെ നിന്ന് കാമകന്യയിലേക്കു പോയി ദേവരാജന്റെ വചനം അറിയിക്ക; ഏതൊരു ഉപായം കൊണ്ടായാലും ആ രാജാവിനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.”

Verse 4

एवं श्रुत्वा गता सा च मेनका तत्र प्रेषिता । समाचष्ट तु तत्सर्वं देवराजस्य भाषितम्

ഇങ്ങനെ കേട്ട് അവിടെ അയക്കപ്പെട്ട മേനക പോയി, ദേവരാജൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി അറിയിച്ചു.

Verse 5

एवमुक्ता गता सा च मेनका तत्प्रचोदिता । गतायां मेनकायां तु रतिपुत्री मनस्विनी

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവളുടെ പ്രചോദനത്താൽ മേനക പുറപ്പെട്ടു. മേനക പോയ ശേഷം രതിയുടെ ദൃഢമനസ്സുള്ള പുത്രി (അവിടെ) ശേഷിച്ചു/കാര്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 6

राजानं धर्मसंकेतं प्रत्युवाच यशस्विनी । राजंस्त्वयाहमानीता सत्यवाक्येन वै पुरा

യശസ്വിനി ധർമ്മത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമായ രാജാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു— “ഹേ രാജാവേ, മുമ്പ് നിന്റെ സത്യവചനത്താൽ തന്നെയാണ് നീ എന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്।”

Verse 7

स्वकरश्चांतरे दत्तो भवनं च समाहृता । यद्यद्वदाम्यहं राजंस्तत्तत्कार्यं हि वै त्वया

ഞാൻ എന്റെ കൈ നിന്റെ കൈയിൽ ഏല്പിച്ചു; ഗൃഹവും ഒരുക്കപ്പെട്ടു. ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്നതെല്ലാം നീ തന്നെ നിർബന്ധമായി നടപ്പാക്കണം।

Verse 8

तदेवं हि त्वया वीर न कृतं भाषितं मम । त्वामेवं तु परित्यक्ष्ये यास्यामि पितृमंदिरम्

ഹേ വീരാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതു പോലെ നീ ചെയ്തില്ല. അതിനാൽ നിന്നെ ഈ നിലയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ പിതൃഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകും।

Verse 9

राजोवाच । यथोक्तं हि त्वया भद्रे तत्ते कर्त्ता न संशयः । असाध्यं तु परित्यज्य साध्यं देवि वदस्व मे

രാജാവ് പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭദ്രേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ അത് ചെയ്യാൻ നിനക്ക് കഴിവുണ്ട്; സംശയമില്ല. എന്നാൽ അസാധ്യം വിട്ട്, ഹേ ദേവീ, സാധ്യമായതു എനിക്കു പറയുക।”

Verse 10

अश्रुबिंदुमत्युवाच । एतदर्थे महीकांत भवानिह मया वृतः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वधर्मसमन्वितः

അശ്രുബിന്ദുമതി പറഞ്ഞു— “ഹേ മഹീകാന്താ, ഈ കാര്യമെന്നുതന്നെ ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നെ വരിച്ചു; നീ സർവ്വ മംഗളലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും സർവ്വ ധർമ്മഗുണങ്ങളാൽ സമന്വിതനുമാണ്।”

Verse 11

सर्वं साध्यमिति ज्ञात्वा सर्वधर्तारमेव च । कर्त्तारं सर्वधर्माणां स्रष्टारं पुण्यकर्मणाम्

അവനാൽ എല്ലാം സാധ്യമെന്നറിയുകയും അവൻ തന്നെയാണ് സർവ്വധാരകനെന്നുമറിഞ്ഞും—അവൻ സർവ്വധർമ്മങ്ങളുടെ കർത്താവും പുണ്യകർമ്മങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവുമാകുന്നു।

Verse 12

त्रैलोक्यसाधकं ज्ञात्वा त्रैलोक्येऽप्रतिमं च वै । विष्णुभक्तमहं जाने वैष्णवानां महावरम्

അവൻ ത്രൈലോക്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്നവനും ത്രൈലോക്യത്തിൽ സത്യമായും അപരിമിതനുമെന്നറിഞ്ഞ്, ഞാൻ അവനെ വിഷ്ണുഭക്തൻ—വൈഷ്ണവരിൽ മഹാവരൻ—എന്നു അറിയുന്നു।

Verse 13

इत्याशया मया भर्त्ता भवानंगीकृतः पुरा । यस्य विष्णुप्रसादोऽस्ति स सर्वत्र परिव्रजेत्

ഈ ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഞാൻ മുമ്പേ നിങ്ങളെ ഭർത്താവായി അംഗീകരിച്ചത്. വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദമുള്ളവൻ എല്ലായിടത്തും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാം।

Verse 14

दुर्लभं नास्ति राजेंद्र त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वेष्वेव सुलोकेषु विद्यते तव सुव्रत

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ത്രൈലോക്യത്തിൽ—ചരാചര സകല ജീവികളിലും—ദുർലഭമെന്നൊന്നുമില്ല. ഹേ സുവ്രതാ! എല്ലാ ശുഭലോകങ്ങളിലും നിന്റെ ഈ വ്രതം നിലനിൽക്കുന്നു।

Verse 15

विष्णोश्चैव प्रसादेन गगने गतिरुत्तमा । मर्त्यलोकं समासाद्य त्वयैव वसुधाधिप

വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദം കൊണ്ടുതന്നെ ആകാശത്തിലെ നിന്റെ ഗതി ഉത്തമമായി; മർത്ത്യലോകത്തെ പ്രാപിച്ച്, ഹേ വസുധാധിപാ, ഈ കര്‍മ്മം നീ തന്നെയാണ് സാധിപ്പിച്ചത്।

Verse 16

जरापलितहीनास्तु मृत्युहीना जनाः कृताः । गृहद्वारेषु सर्वेषु मर्त्यानां च नरर्षभ

മനുഷ്യരെ ജരയും പളിതവും ഇല്ലാത്തവരാക്കി; മരണവും അവരിൽ നിന്നു നീങ്ങി. ഹേ നരർഷഭാ, എല്ലാ മർത്ത്യരുടെ ഗൃഹദ്വാരങ്ങളിലും ഇതേ അവസ്ഥ നിലനിന്നു।

Verse 17

कल्पद्रुमा अनेकाश्च त्वयैव परिकल्पिताः । येषां गृहेषु मर्त्यानां मुनयः कामधेनवः

നിനക്കാൽ തന്നേ അനേകം കല്പദ്രുമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ആരുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ മുനിമാർ വസിക്കുന്നുവോ, അവരുടെ വീട്ടിൽ സത്യത്തിൽ കാമധേനുക്കൾ ഉള്ളതുപോലെ തന്നെയാകുന്നു।

Verse 18

त्वयैव प्रेषिता राजन्स्थिरीभूताः सदा कृताः । सुखिनः सर्वकामैश्च मानवाश्च त्वया कृताः

ഹേ രാജാവേ, അവർ നിനക്കാൽ തന്നേ പ്രേഷിതരായി; നിനക്കാൽ തന്നേ സദാ സ്ഥിരമായി സ്ഥാപിതരായി. നിനക്കാൽ തന്നേ മനുഷ്യർ സുഖികളായി, സർവകാമസമൃദ്ധരായി മാറി।

Verse 19

गृहैकमध्ये साहस्रं कुलीनानां प्रदृश्यते । एवं वंशविवृद्धिश्च मानवानां त्वया कृता

ഒരു ഗൃഹത്തിനകത്ത് തന്നെ കുലീന സന്തതികളുടെ ആയിരം പേർ കാണപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ വർദ്ധന നിനക്കാൽ തന്നേ സംഭവിച്ചു।

Verse 20

यमस्यापि विरोधेन इंद्रस्य च नरोत्तम । व्याधिपापविहीनस्तु मर्त्यलोकस्त्वया कृतः

ഹേ നരോത്തമാ, യമന്റെയും ഇന്ദ്രന്റെയും വിരോധം ഉണ്ടായിട്ടും നീ മർത്ത്യലോകത്തെ വ്യാധിയും പാപവും ഇല്ലാത്തതാക്കി।

Verse 21

स्वतेजसाहंकारेण स्वर्गरूपं तु भूतलम् । दर्शितं हि महाराज त्वत्समो नास्ति भूपतिः

നിന്റെ സ്വതേജസ്സിന്റെയും രാജഗർവത്തിന്റെയും ബലത്തിൽ ഭൂമിയെ സ്വർഗ്ഗസദൃശമായി നീ പ്രകടമാക്കി. ഹേ മഹാരാജാ, നിനക്കു തുല്യനായ രാജാവ് ഇല്ല.

Verse 22

नरो नैव प्रसूतो हि नोत्पत्स्यति भवादृशः । भवंतमित्यहं जाने सर्वधर्मप्रभाकरम्

നിനക്കുപോലെയുള്ള മനുഷ്യൻ ഒരിക്കലും ജനിച്ചിട്ടില്ല; ഇനി ജനിക്കയും ഇല്ല. നിന്നെ ഞാൻ സർവ്വധർമ്മങ്ങളുടെ പ്രഭാകരനായി അറിയുന്നു.

Verse 23

तस्मान्मया कृतो भर्ता वदस्वैवं ममाग्रतः । नर्ममुक्त्वा नृपेंद्र त्वं वद सत्यं ममाग्रतः

അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെയേ എന്റെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു—എന്റെ മുമ്പിൽ അതേ തുറന്നുപറയുക. ഹേ നൃപേന്ദ്രാ, തമാശ വിട്ട് എന്റെ സന്നിധിയിൽ സത്യം പറയുക.

Verse 24

यदि ते सत्यमस्तीह धर्ममस्ति नराधिप । देवलोकेषु मे नास्ति गगने गतिरुत्तमा

ഹേ നരാധിപാ, നിനക്കിൽ ഇവിടെ സത്യവും ധർമ്മവും യഥാർത്ഥമായി ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദേവലോകങ്ങളിലുപോലും ആകാശമാർഗത്തിൽ എനിക്ക് ഇതിലധികം ഉത്തമഗതി ഇല്ല.

Verse 25

सत्यं त्यक्त्वा यदा च त्वं नैव स्वर्गं गमिष्यसि । तदा कूटं तव वचो भविष्यति न संशयः

നീ സത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നപ്പോൾ നീ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുകയില്ല. അപ്പോൾ നിന്റെ വാക്ക് കപടവും വക്രവും ആകും—സംശയമില്ല.

Verse 26

पूर्वंकृतं हि यच्छ्रेयो भस्मीभूतं भविष्यति । राजोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे साध्यासाध्यं न चास्ति मे

മുമ്പ് ചെയ്ത ശ്രേയസ്സെന്തായാലും നിശ്ചയമായി ഭസ്മമായി തീരും. രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ഭദ്രേ, നീ സത്യം പറഞ്ഞു; എനിക്ക് സാധ്യ-അസാധ്യഭേദമില്ല, എല്ലാം സാധ്യമാണ്.

Verse 27

सर्वंसाध्यं सुलोकं मे सुप्रसादाज्जगत्पते । स्वर्गं देवि यतो नैमि तत्र मे कारणं शृणु

ഹേ ജഗത്പതേ, നിന്റെ സുപ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് എല്ലാം സാധ്യമായി, എന്റെ ഗതി ശുഭലോകമായി. ഹേ ദേവീ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അതിന്റെ കാരണം എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 28

आगंतुं तु न दास्यंति लोके मर्त्ये च देवताः । ततो मे मानवाः सर्वे प्रजाः सर्वा वरानने

എന്നാൽ ദേവതകൾ അവരെ മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് വരാൻ അനുവദിക്കുകയില്ല. അതിനാൽ, ഹേ വരാനനേ, എന്റെ എല്ലാ മനുഷ്യരും—എന്റെ സമസ്ത പ്രജകളും—അതിന്റെ ഫലത്തിൽപ്പെടും.

Verse 29

मृत्युयुक्ता भविष्यंति मया हीना न संशयः । गंतुं स्वर्गं न वाञ्छामि सत्यमुक्तं वरानने

എന്നെ വിട്ടാൽ അവർ നിശ്ചയമായി മരണബന്ധനത്തിൽപ്പെടും—സംശയമില്ല. ഹേ വരാനനേ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ സത്യം പറഞ്ഞു.

Verse 30

देव्युवाच । लोकान्दृष्ट्वा महाराज आगमिष्यसि वै पुनः । पूरयस्व ममाद्यत्वं जातां श्रद्धां महातुलाम्

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരാജാ, ലോകങ്ങളെ കണ്ട ശേഷം നീ നിശ്ചയമായി വീണ്ടും മടങ്ങിവരും. ഇന്ന് എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റുക; എന്റെ ഉള്ളിൽ അതുല്യമായ ശ്രദ്ധ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 31

राजोवाच । सर्वमेवं करिष्यामि यत्त्वयोक्तं न संशयः । समालोक्य महातेजा ययातिर्नहुषात्मजः

രാജാവ് പറഞ്ഞു—നീ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം ഞാൻ നിർഭയമായി ചെയ്യും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇതെല്ലാം നിരീക്ഷിച്ച് മഹാതേജസ്സുള്ള നഹുഷപുത്രൻ യയാതി പിന്നെയും പറഞ്ഞു.

Verse 32

एवमुक्त्वा प्रियां राजा चिंतयामास वै तदा । अंतर्जलचरो मत्स्यः सोपि जाले न बध्यते

പ്രിയയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാജാവ് അപ്പോൾ ചിന്തിച്ചു—“ജലത്തിനകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന മീനും എല്ലായ്പ്പോഴും വലയിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല.”

Verse 33

मरुत्समानवेगोपि मृगः प्राप्नोति बंधनम् । योजनानां सहस्रस्थमामिषं वीक्षते खगः

കാറ്റിന്റെ വേഗംപോലെ ഓടുന്ന മൃഗവും ബന്ധനത്തിൽപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ പക്ഷി ആയിരം യോജന ദൂരെയുള്ള ആഹാരവും കാണുന്നു.

Verse 34

सकंठलग्नपाशं च न पश्येद्दैवमोहितः । कालः समविषमकृत्कालः सन्मानहानिदः

ദൈവമോഹിതൻ തന്റെ കഴുത്തിൽ കുടുങ്ങിയ കുരുക്കിനെയും കാണുന്നില്ല. കാലം—സമവും വിഷമവും ആയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി—മാനമര്യാദയെ കവർന്നെടുക്കുന്നു.

Verse 35

परिभावकरः कालो यत्रकुत्रापि तिष्ठतः । नरं करोति दातारं याचितारं च वै पुनः

അപമാനവും മറിച്ചുമാറ്റവും വരുത്തുന്ന കാലം എവിടെയിരുന്നാലും, മനുഷ്യനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഒരിക്കൽ ദാതാവായും മറ്റൊിക്കൽ യാചകനായും മാറ്റുന്നു.

Verse 36

भूतानि स्थावरादीनि दिवि वा यदि वा भुवि । सर्वं कलयते कालः कालो ह्येक इदं जगत्

സ്ഥാവരാദികളായ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും—ദിവിയിലായാലും ഭൂവിലായാലും—എല്ലാം കാലം തന്നെയാണ് അളക്കി നിയന്ത്രിക്കുന്നത്; സത്യത്തിൽ ഈ മുഴുവൻ ജഗത്തും കാലം തന്നേ.

Verse 37

अनादिनिधनो धाता जगतः कारणं परम् । लोकान्कालः स पचति वृक्षे फलमिवाहितम्

ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ധാതാവാണ് ജഗത്തിന്റെ പരമ കാരണമ്; അവൻ തന്നെ കാലരൂപമായി ലോകങ്ങളെ, വൃക്ഷത്തിൽ പിടിച്ച ഫലം പാകമാകുന്നതുപോലെ, പരിപക്വമാക്കുന്നു.

Verse 38

न मंत्रा न तपो दानं न मित्राणि न बांधवाः । शक्नुवंति परित्रातुं नरं कालेन पीडितम्

മന്ത്രവും അല്ല, തപസ്സും അല്ല, ദാനവും അല്ല—മിത്രരും അല്ല, ബന്ധുക്കളും അല്ല—കാലം പീഡിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല.

Verse 39

त्रयः कालकृताः पाशाः शक्यंते नातिवर्तितुम् । विवाहो जन्ममरणं यदा यत्र तु येन च

കാലം നിർമ്മിച്ച മൂന്ന് പാശങ്ങളെ അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയില്ല—വിവാഹം, ജനനം-മരണം, കൂടാതെ എപ്പോൾ, എവിടെ, ആരാൽ (അവ സംഭവിക്കും).

Verse 40

यथा जलधरा व्योम्नि भ्राम्यंते मातरिश्वना । तथेदं कर्मयुक्तेन कालेन भ्राम्यते जगत्

ആകാശത്തിൽ മേഘങ്ങൾ കാറ്റാൽ പ്രേരിതമായി സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, കർമയുക്തമായ കാലം ഈ ജഗത്തെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 41

सुकर्मोवाच । कालोऽयं कर्मयुक्तस्तु यो नरैः समुपासितः । कालस्तु प्रेरयेत्कर्म न तं कालः करोति सः

സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു—ഈ കാലം കർമയുക്തവും മനുഷ്യർ ഉപാസിക്കുന്നതുമാണ്. കാലം തന്നെ കർമത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ കാലം സ്വയം ആ കർമം ചെയ്യുന്നില്ല.

Verse 42

उपद्रवा घातदोषाः सर्पाश्च व्याधयस्ततः । सर्वे कर्मनियुक्तास्ते प्रचरंति च मानुषे

അതിൽ നിന്ന് ഉപദ്രവങ്ങൾ, ഘാതകദോഷങ്ങൾ, സർപ്പങ്ങൾ, വ്യാധികൾ എന്നിവ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അവയെല്ലാം കർമനിയുക്തരായി മനുഷ്യരിടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 43

सुखस्य हेतवो ये च उपायाः पुण्यमिश्रिताः । ते सर्वे कर्मसंयुक्ता न पश्येयुः शुभाशुभम्

സുഖഹേതുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഉപായങ്ങൾ പുണ്യമിശ്രിതമായാലും അവ എല്ലാം കർമസംബന്ധിതമാണ്. അതിനാൽ അവയെ സ്വഭാവതഃ ശുഭമോ അശുഭമോ എന്ന് കാണരുത്.

Verse 44

कर्मदा यदि वा लोके कर्मसंबधि बांधवाः । कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः

ലോകത്തിൽ കർമദാതാക്കളോ കർമബന്ധമുള്ള ബന്ധുക്കളോ ഉണ്ടായാലും, ഇവിടെ മനുഷ്യനെ സുഖദുഃഖങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നത് സ്വന്തം കർമങ്ങളേയാണ്.

Verse 45

सुवर्णं रजतं वापि यथा रूपं विनिश्चितम् । तथा निबध्यते जंतुः स्वकर्मणि वशानुगः

സ്വർണ്ണത്തിന്റെയോ വെള്ളിയുടെയോ രൂപം എങ്ങനെ നിർണീതമാണോ, അതുപോലെ ജീവൻ സ്വകർമ്മവശനായി തന്റെ കർമത്തിൽ തന്നെ ദൃഢമായി ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 46

पंचैतानीह सृज्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः । आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानिधनमेव च

ഇവിടെ ദേഹധാരിയായ ജീവന്—ഗർഭസ്ഥനായി ഇരിക്കുമ്പോഴും—അഞ്ചു കാര്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു: ആയുസ്സ്, കര്‍മ്മം, ധനം, വിദ്യ, മരണം।

Verse 47

यथा मृत्पिंडतः कर्ता कुरुते यद्यदिच्छति । तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति

കുശവൻ മണ്ണിന്റെ കട്ടയിൽ നിന്ന് താൻ ഇച്ഛിക്കുന്നതു പോലെ രൂപം കൊടുക്കുന്നതുപോലെ, മുൻകൃത കര്‍മ്മം കര്‍ത്താവിനെ പിന്തുടരുന്നു।

Verse 48

देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षिता तथा । तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं च प्राप्यते च स्वकर्मभिः

സ്വകൃത കര്‍മ്മങ്ങളാൽ ദേവത്വം, മനുഷ്യജന്മം, മൃഗത്വം അല്ലെങ്കിൽ പക്ഷിത്വം ലഭിക്കുന്നു; അതേ കര്‍മ്മങ്ങളാൽ തിര്യക് നിലയും സ്ഥാവര (വൃക്ഷാദി) നിലയും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 49

स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मना । आत्मना विहितं दुःखं चात्मना विहितं सुखम्

അവൻ നിത്യവും തന്റെ ആത്മാവാൽ തന്നെ വിധിക്കപ്പെട്ടതിനെ തന്നേ അനുഭവിക്കുന്നു; സ്വയം തന്നെ ദുഃഖം നിർമ്മിക്കുന്നു, സ്വയം തന്നെ സുഖവും നിർമ്മിക്കുന്നു।

Verse 50

गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदैहिकम् । संत्यजंति स्वकं कर्म न क्वचित्पुरुषा भुवि

ഗർഭശയ്യയെ ആശ്രയിച്ച് അവർ മുൻദേഹത്തിലെ കര്‍മ്മഫലം അനുഭവിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ എവിടെയും മനുഷ്യർ സ്വന്തം കര്‍മ്മം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല।

Verse 51

बलेन प्रज्ञया वापि समर्थाः कर्तुमन्यथा । सुकृतान्युपभुंजंति दुःखानि च सुखानि च

ബലത്താലോ ബുദ്ധിയാലോ മനുഷ്യർ വേറെയായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരായാലും, അവർ മുൻസുകൃതഫലങ്ങളേ അനുഭവിക്കുന്നു—ദുഃഖവും സുഖവും കൂടി।

Verse 52

हेतुं प्राप्य नरो नित्यं कर्मबंधैस्तु बध्यते । यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम्

യോഗ്യമായ ഹേതു ലഭിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ നിത്യവും കർമബന്ധങ്ങളാൽ ബന്ധിതനാകുന്നു; ആയിരം പശുക്കളിൽ കിടാവ് തന്റെ അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ।

Verse 53

तथा शुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति । उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते

അതുപോലെ ശുഭാശുഭ കർമ്മം കർത്താവിനെ അനുഗമിക്കുന്നു; ഫലാനുഭവമില്ലാതെ അതിന് നാശമില്ല.

Verse 54

प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथा कर्तुमर्हति । सुशीघ्रमपि धावंतं विधानमनुधावति

പുരാതനബന്ധനമായ കർമ്മത്തെ ആരാണ് മാറ്റാൻ കഴിയുക? അതിവേഗം ഓടുന്നവനെയും വിധിയുടെ വിധാനം പിന്തുടരും।

Verse 55

शेते सह शयानेन पुरा कर्म यथाकृतम् । उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छंतमनुगच्छति

മുമ്പ് യഥാകൃതമായി ചെയ്ത കർമ്മം മനുഷ്യനോടൊപ്പം തന്നെയിരിക്കും—അവൻ കിടന്നാൽ കൂടെ കിടക്കും, എഴുന്നേറ്റാൽ എഴുന്നേറും, നിൽക്കുന്നവന്റെ സമീപം നിൽക്കും, പോകുന്നവനെ പിന്തുടരും।

Verse 56

करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते । यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम्

കർത്താവിന്റെ കർമ്മം നിഴലുപോലെ അവനെ പിന്തുടരുന്നു; നിഴലും സൂര്യതാപവും എപ്പോഴും പരസ്പരം ബന്ധിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 57

तद्वत्कर्म च कर्ता च सुसंबद्धौ परस्परम् । ग्रहा रोगा विषाः सर्पाः शाकिन्यो राक्षसास्तथा

അതുപോലെ കർമ്മവും കർത്താവും പരസ്പരം ഗാഢമായി ബന്ധിതം; അതുപോലെ ഗ്രഹപീഡകൾ, രോഗങ്ങൾ, വിഷങ്ങൾ, സർപ്പങ്ങൾ, ശാകിനികളും രാക്ഷസന്മാരും।

Verse 58

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा

പൂർവകർമ്മം മൂലം പീഡിതനായ മനുഷ്യനെ പിന്നെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നു; ഏതു വിധത്തിൽ, ഏതു സ്ഥലത്ത് അനുഭവിക്കേണ്ടതോ—സുഖമോ അല്ലെങ്കിൽ ദുഃഖമോ—അത് നിർബന്ധം അനുഭവിക്കണം।

Verse 59

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वा वै बलाद्दैवेन नीयते । दैवः प्रभुर्हि भूतानां सुखदुःखोपपादने

അവിടെ അവനെ കയറുകൊണ്ട് ബന്ധിച്ച്, ബലമായി ദൈവം കൊണ്ടുപോകുന്നു; സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ദൈവം തന്നെയാണ് ജീവികളുടെ പ്രഭു.

Verse 60

अन्यथा चिंत्यते कर्म जाग्रता स्वपतापि वा । अन्यथा स तथा प्राज्ञ दैव एवं जिघांसति

മനുഷ്യൻ ജാഗരത്തിലായാലും സ്വപ്നത്തിലായാലും കർമ്മം ഒരു വിധം ആലോചിക്കുന്നു; പക്ഷേ ഫലം മറ്റെവിധമാകുന്നു. ഹേ പ്രാജ്ഞ, ദൈവം ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു—സങ്കൽപത്തെ തന്നെ തകർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 61

शस्त्राग्नि विष दुर्गेभ्यो रक्षितव्यं च रक्षति । अरक्षितं भवेत्सत्यं तदेवं दैवरक्षितम्

ശസ്ത്രം, അഗ്നി, വിഷം, ദുരിതകരമായ അപകടങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനെ കാക്കണം. കാക്കപ്പെട്ടതുതന്നെ കാക്കുന്നു; കാവലില്ലാത്തത് സത്യമായി നശിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ അത് ദൈവരക്ഷയാൽ സംരക്ഷിതമാകുന്നു.

Verse 62

दैवेन नाशितं यत्तु तस्य रक्षा न दृश्यते । यथा पृथिव्यां बीजानि उप्तानि च धनानि च

ദൈവം നശിപ്പിച്ചതിന് രക്ഷ എവിടെയും കാണപ്പെടുന്നില്ല. ഭൂമിയിൽ വിതച്ച വിത്തുകളും മറച്ചുവെച്ച ധനവും (ചിലപ്പോൾ) നഷ്ടപ്പെടുന്നതുപോലെ.

Verse 63

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

അതുപോലെ ആത്മാവിൽ കർമ്മങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും അവിടെ നിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എണ്ണ തീർന്നാൽ ദീപം നിർവാണം (അണയൽ) പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 64

कर्मक्षयात्तथा जंतुः शरीरान्नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतः

കർമ്മക്ഷയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ജീവി ശരീരനാശം പ്രാപിക്കുന്നു. തത്ത്വവിദർ പറയുന്നു—കർമ്മക്ഷയത്താലാണ് മരണം സംഭവിക്കുന്നത്.

Verse 65

विविधाः प्राणिनस्तस्य मृत्यो रोगाश्च हेतवः । तथा मम विपाकोयं पूर्वं कृतस्य नान्यथा

ആ ജീവിക്ക് മരണം, രോഗം എന്നിവയ്ക്കുള്ള കാരണങ്ങൾ പലവിധമാണ്. ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്ന ഈ ഫലം മുൻകൃത കർമ്മത്തിന്റെ പരിപാകം മാത്രമാണ്—മറ്റൊന്നുമല്ല.

Verse 66

संप्राप्तो नात्र संदेहः स्त्रीरूपोऽयं न संशयः । क्व मे गेहं समायाता नाटका नटनर्तकाः

അവൻ നിശ്ചയമായി എത്തിയിരിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവൻ സ്ത്രീരൂപം ധരിച്ചതിലും സംശയമില്ല. എന്റെ വീട് എവിടേക്കാണ് കൊണ്ടുവന്നത്—നാടകക്കാർ, അഭിനേതാക്കൾ, നർത്തകർ എന്നിവരോടുകൂടെ?

Verse 67

तेषां संगप्रसंगेन जरा देहं समाश्रिता । सर्वं कर्मकृतं मन्ये यन्मे संभावितं ध्रुवम्

അവരോടുള്ള തുടർച്ചയായ സംഗമം മൂലം എന്റെ ദേഹത്തിൽ ജര (വാർദ്ധക്യം) ആശ്രയിച്ചു. എനിക്ക് സംഭവിച്ചതെല്ലാം എന്റെ തന്നെ കർമഫലമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു—ഇത് നിശ്ചയമായും കർമനിശ്ചയം.

Verse 68

तस्मात्कर्मप्रधानं च उपायाश्च निरर्थकाः । पुरा वै देवराजेन मदर्थे दूतसत्तमः

അതുകൊണ്ട് കർമം തന്നെയാണ് പ്രധാനം; വെറും ഉപായങ്ങളും യുക്തികളും നിസ്സാരമാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് ദേവരാജൻ എന്റെ കാര്യമാക്കി ഒരു ശ്രേഷ്ഠ ദൂതനെ അയച്ചിരുന്നു.

Verse 69

प्रेषितो मातलिर्नाम न कृतं तस्य तद्वचः । तस्य कर्मविपाकोऽयं दृश्यते सांप्रतं मम

മാതലി എന്ന പേരുള്ള ദൂതൻ അയക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; എന്നാൽ ഞാൻ അവന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചില്ല. ഇപ്പോൾ ആ കർമത്തിന്റെ വിപാകം എന്റെ മുമ്പിൽ ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 70

इति चिंतापरो भूत्वा दुःखेन महतान्वितः । यद्यस्याहि वचः प्रीत्या न करोमि हि सर्वथा

ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ മുഴുകി, മഹാദുഃഖം കൊണ്ട് ആകുലനായി. (അവൻ വിചാരിച്ചു:) “ഞാൻ പ്രീതിയോടെ അവന്റെ വചനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ചെയ്യാതിരുന്നാൽ…”

Verse 71

सत्यधर्मावुभावेतौ यास्यतस्तौ न संशयः । सदृशं च समायातं यद्दृष्टं मम कर्मणा

സത്യവും ധർമ്മവും—ഈ ഇരുവരും നിശ്ചയമായും തങ്ങളുടെ നിയത ലക്ഷ്യത്തിലെത്തും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്റെ തന്നെ കർമ്മഫലമായി ഞാൻ മുൻപ് കണ്ടതുപോലെ തന്നെയാണ് സംഭവിച്ചത്.

Verse 72

भविष्यति न संदेहो दैवो हि दुरतिक्रमः । एवं चिंतापरो भूत्वा ययातिः पृथिवीपतिः

ഇത് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും—സംശയമില്ല; കാരണം ദൈവം (വിധി) അതിക്രമിക്കാൻ ദുഷ്കരം. ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ മുങ്ങി ഭൂമിപതി രാജാവ് യയാതി ആശങ്കയിൽ ലീനനായി.

Verse 73

कृष्णं क्लेशापहं देवं जगाम शरणं हरिम् । ध्यात्वा नत्वा ततः स्तुत्वा मनसा मधुसूदनम्

ക്ലേശനാശകനായ ദേവൻ ഹരി—കൃഷ്ണനെ അദ്ദേഹം ശരണം പ്രാപിച്ചു. മധുസൂദനനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, നമസ്കരിച്ച്, പിന്നെ സ്തുതിച്ച്, ഹൃദയത്തോടെ ആരാധിച്ചു.

Verse 74

त्राहि मां शरणं प्राप्तस्त्वामहं कमलाप्रिय

ഹേ കമലാപ്രിയാ! ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു—എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 81

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकाशीतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനവും മാതാ-പിതൃ തീർത്ഥവർണനയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന യയാതിചരിത്രവിഷയകമായ എൺപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.