Adhyaya 105

Verse 1

कुंजल उवाच । गता सा नंदनवनं सखीभिः सह क्रीडितुम् । तत्राकर्ण्य महद्वाक्यमप्रियं तु तदा पितुः

കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു—അവൾ സഖികളോടൊപ്പം കളിക്കാനായി നന്ദനവനത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ അവൾ അപ്പോൾ പിതാവിന്റെ ഗൗരവമുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ടു; അവ അവൾക്കു അപ്രീതികരമായിരുന്നു।

Verse 2

चारणानां सुसिद्धानां भाषतां हर्षणेन तु । आयोर्गेहे महावीर्यो विष्णुतुल्यपराक्रमः

ചാരണരും സുസിദ്ധരും ഹർഷത്തോടെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ആയോറിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ഒരു മഹാവീരൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പരാക്രമം വിഷ്ണുവിനോട് തുല്യം ആയിരുന്നു।

Verse 3

भविष्यति सुतश्रेष्ठो हुंडस्यांतं करिष्यति । एवंविधं महद्वाक्यमप्रियं दुःखदायकम्

“ശ്രേഷ്ഠനായ പുത്രൻ ഉദിച്ച് ഹുണ്ഡന്റെ അന്ത്യം വരുത്തും”—എന്ന ആ മഹാവാക്യം അനിഷ്ടകരവും ദുഃഖകാരകവും ആയിരുന്നു.

Verse 4

समाकर्ण्य समायाता पितुरग्रे निवेदितम् । समासेन तया तस्य पुरतो दुःखदायकम्

അത് കേട്ട് അവൾ വന്ന് പിതാവിന്റെ മുമ്പിൽ അറിയിച്ചു; സംക്ഷിപ്തമായി, അവന്റെ സന്നിധിയിൽ തന്നേ ദുഃഖകരമായ കാര്യം പറഞ്ഞു.

Verse 5

पितुरग्रे जगादाथ पिता श्रुत्वा स विस्मितः । शापमशोकसुंदर्याः सस्मार च पुराकृतम्

അപ്പോൾ അവൻ പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ പറഞ്ഞു. അത് കേട്ട് പിതാവ് വിസ്മയിച്ചു; അശോകസുന്ദരിയുടെ പണ്ടത്തെ ശാപം ഓർത്തു.

Verse 6

एतस्यार्थे तपस्तेपे सेयं चाशोकसुंदरी । गर्भस्य नाशनायैव इंदुमत्याः स दानवः

ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായാണ് അശോകസുന്ദരി തപസ്സു ചെയ്തത്; ആ ദാനവൻ ഇന്ദുമതിയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കാനേ ശ്രമിച്ചു.

Verse 7

विचक्रे उद्यमं दुष्टः कालाकृष्टो दुरात्मवान् । छिद्रान्वेषी ततो भूत्वा इंदुमत्यास्तु नित्यशः

കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ആ ദുഷ്ട ദുർആത്മാവ് പ്രവർത്തനത്തിലേർപ്പെട്ടു; പിന്നെ ദോഷാന്വേഷിയായി ഇന്ദുമതിയിൽ നിത്യവും ഏതെങ്കിലും ദൗർബല്യം തേടി നടന്നു.

Verse 8

यदा पश्यति तां राज्ञीं रूपौदार्यगुणान्विताम् । दिव्यतेजः समायुक्तां रक्षितां विष्णुतेजसा

അവൻ ആ രാജ്ഞിയെ ദർശിക്കുമ്പോൾ—രൂപം, ഔദാര്യവും സദ്ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവളായി, ദിവ്യ തേജസ്സാൽ ദീപ്തയായി, വിഷ്ണു-തേജസ്സാൽ സംരക്ഷിതയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 9

दिव्येन तेजसा युक्तां सूर्यबिंबोपमां तु ताम् । तस्याः पार्श्वे महाभाग रक्षणार्थं स्थितः सदा

ദിവ്യ തേജസ്സാൽ യുക്തയായ അവൾ സൂര്യബിംബംപോലെ ദീപ്തയായി; ഹേ മഹാഭാഗ, അവളുടെ സംരക്ഷണാർത്ഥം അവൻ എപ്പോഴും അവളുടെ പാർശ്വത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 10

दूरात्स दानवो दुष्टस्तस्याश्च बहुदर्शयन् । नानाविद्यां महोग्रां च भीषिकां सुविभीषिकाम्

ദൂരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആ ദുഷ്ട ദാനവൻ അവൾക്ക് പലതും കാണിച്ചുകൊണ്ട്, നാനാവിധ മഹോഘ്ര വിദ്യകൾ—ഭയങ്കരവും അത്യന്തം വിഭീഷികരവും—പ്രയോഗിച്ചു.

Verse 11

गर्भस्य तेजसा युक्ता रक्षिता विष्णुतेजसा । भयं न जायते तस्या मनस्येव कदापुनः

ഗർഭത്തിന്റെ തേജസ്സാൽ യുക്തയും വിഷ്ണു-തേജസ്സാൽ സംരക്ഷിതയുമായ അവൾക്ക് മനസ്സിലുപോലും ഒരിക്കലും ഭയം ജനിക്കില്ല; പിന്നെ മറ്റെങ്ങനെ?

Verse 12

विफलो दानवो जात उद्यमश्च निरर्थकः । मनीप्सितं नैव जातं हुंडस्यापि दुरात्मनः

ആ ദാനവന്റെ ശ്രമം വിഫലമായി, അവന്റെ ഉദ്യമം നിർഥകമായി; ദുഷ്ടാത്മാവായ ഹുണ്ടനും തന്റെ മനോഇഷ്ടം ലഭിച്ചില്ല.

Verse 13

एवं वर्षशतं पूर्णं पश्यमानस्य तस्य च । प्रसूता सा हि पुत्रं च स्वर्भानोस्तनया तदा

ഇങ്ങനെ അവൻ നോക്കി നിൽക്കേ പൂർണ്ണമായ നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞു; അപ്പോൾ സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രി ഒരു ശുഭപുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 14

रात्रावेव सुतश्रेष्ठ तस्याः पुत्रो व्यजायत । तेजसातीव भात्येष यथा सूर्यो नभस्तले

അന്നേ രാത്രിയിൽ, ഹേ ശ്രേഷ്ഠപുത്രാ, അവൾക്ക് ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ ആകാശത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ അത്യധിക തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചു.

Verse 15

सूत उवाच । अथ दासी महादुष्टा काचित्सूतिगृहागता । अशौचाचारसंयुक्ता महामंगलवादिनी

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഒരു മഹാദുഷ്ടയായ ദാസി പ്രസവഗൃഹത്തിലേക്ക് വന്നു; അശൗചാചാരത്തിൽ ആയിട്ടും മഹാമംഗളവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 16

तस्याः सर्वं समाज्ञाय स हुंडो दानवाधमः । दास्या अंगं प्रविश्यैव प्रविष्टश्चायुमन्दिरे

അവളെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാം അറിഞ്ഞ്, ദാനവാധമനായ ഹുണ്ടൻ ദാസിയുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതുവഴി ആയുവിന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്കും കടന്നു.

Verse 17

महाजने प्रसुप्ते च निद्रयातीवमोहिते । तं पुत्रं देवगर्भाभमपहृत्य बहिर्गतः

മഹാജനങ്ങൾ എല്ലാവരും നിദ്രയാൽ അത്യന്തം മോഹിതരായി ഉറങ്ങുമ്പോൾ, അവൻ ദേവഗർഭംപോലെ ദീപ്തനായ ആ പുത്രനെ അപഹരിച്ചു പുറത്തേക്ക് പോയി.

Verse 18

कांचनाख्यपुरे प्राप्तः स्वकीये दानवाधमः । समाहूय प्रियां भार्यां विपुलां वाक्यमब्रवीत्

കാഞ്ചനാഖ്യം എന്ന സ്വന്തം നഗരത്തിൽ എത്തിയ ആ നീചനായ അസുരൻ, തന്റെ പ്രിയ പത്നിയായ വിപുലയെ വിളിച്ചുവരുത്തി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.

Verse 19

वधस्वैनं महापापं बालरूपं रिपुं मम । पश्चात्सूदस्य वै हस्ते भोजनार्थं प्रदीयताम्

ബാലരൂപത്തിലുള്ള എന്റെ ഈ മഹാപാപിയായ ശത്രുവിനെ വധിക്കുക. അതിനുശേഷം ഭക്ഷണത്തിനായി ഇവനെ പാചകക്കാരന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിക്കുക.

Verse 20

नानाभेदैर्विभेदैश्च पाचयस्व हि निर्घृणम् । सूदहस्तान्महाभागे पश्चाद्भोक्ष्ये न संशयः

എടോ നിർദ്ദയേ! ഇവനെ പലവിധത്തിലും പലതരത്തിലും പാകം ചെയ്യിക്കുക. ഹേ മഹാഭാഗേ! പാചകക്കാരന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിസ്സംശയം ഭക്ഷിക്കുന്നതാണ്.

Verse 21

वाक्यमाकर्ण्य तद्भर्तुर्विपुला विस्मिताभवत् । कस्मान्निर्घृणतां याति भर्त्ता मम सुनिष्ठुरः

ഭർത്താവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിപുല വിസ്മയിച്ചുപോയി. എന്റെ ഭർത്താവ് എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര കഠിനനും നിർദ്ദയനുമായി മാറിയത്?

Verse 22

सर्वलक्षणसंपन्नं देवगर्भोपमं सुतम् । कस्य कस्मात्प्रभक्ष्येत क्षमाहीनः सुनिर्घृणः

സർവ്വലക്ഷണങ്ങളും തികഞ്ഞവനും ദേവഗർഭതുല്യനുമായ ഈ ബാലനെ, ക്ഷമയില്ലാത്ത ഏത് ക്രൂരനാണ് ഭക്ഷിക്കുക? ഇവൻ ആരുടെ പുത്രനാണ്, എന്തിനുവേണ്ടിയാണ്?

Verse 23

इत्येवं चिंतयामास कारुण्येन समन्विता । पुनः पप्रच्छ भर्तारं कस्माद्भक्ष्यसि बालकम्

ഇങ്ങനെ കരുണയാൽ സമന്വിതയായി അവൾ ചിന്തിച്ചു. പിന്നെ വീണ്ടും ഭർത്താവിനോട് ചോദിച്ചു—“ഏതു കാരണത്താൽ നീ ഈ ബാലനെ ഭക്ഷിക്കുമെന്നു?”

Verse 24

कस्माद्भवसि संक्रुद्धो अतीव निरपत्रपः । सर्वं मे कारणं ब्रूहि तत्त्वेन दनुजेश्वर

“നീ എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര ക്രുദ്ധനാണ്, എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര ലജ്ജാരഹിതനാണ്? ഹേ ദാനവേശ്വരാ, മുഴുവൻ കാരണവും സത്യമായി എനിക്കു പറയുക.”

Verse 25

आत्मदोषं च वृत्तांतं समासेन निवेदितम् । शापमशोकसुंदर्या हुंडेनापि दुरात्मना

അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ കുറ്റവും സംഭവിച്ച മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞു—ദുരാത്മാവായ ഹുണ്ടൻ അശോകസുന്ദരിക്കെങ്ങനെ ശാപം വരുത്തിയെന്നു।

Verse 26

तया ज्ञातं तु तत्सर्वं कारणं दानवस्य वै । वध्योऽयं बालकः सत्यं नो वा भर्त्ता मरिष्यति

അപ്പോൾ അവൾ ആ ദാനവന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ മുഴുവൻ കാരണവും മനസ്സിലാക്കി—“ഈ ബാലൻ സത്യമായും വധിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ; അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ ഭർത്താവ് മരിക്കും.”

Verse 27

इत्येवं प्रविचार्यैव विपुला क्रोधमूर्च्छिता । मेकलां तु समाहूय सैरंध्रीं वाक्यमब्रवीत्

ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച വിപുലാ ക്രോധമൂർഛയിൽ ആകുലയായി. അവൾ ദാസിയായ മേക്കലയെ വിളിച്ചു വരുത്തി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 28

जह्येनं बालकं दुष्टं मेकलेऽद्य महानसे । सूदहस्ते प्रदेहि त्वं हुण्डभोजनहेतवे

ഇന്ന് മേക്കലയിൽ ഈ ദുഷ്ട ബാലനെ മഹാരസോയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി വിടുക. ഹുണ്ഡന്മാർക്കുള്ള ആഹാരമാകേണ്ടതിന് അവനെ പാചകക്കാരന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിക്ക.

Verse 29

मेकला बालकं गृह्य सूदमाहूय चाब्रवीत् । राजादेशं कुरुष्वाद्य पचस्वैनं हि बालकम्

മേകലയ്‌ ബാലനെ പിടിച്ച് പാചകക്കാരനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഇന്ന് രാജാജ്ഞ നടപ്പാക്കുക; ഈ ബാലനെ തന്നെ പാചകം ചെയ്യുക.”

Verse 30

एवमाकर्णितं तेन सूदेनापि महात्मना । आदाय बालकं हस्ताच्छस्त्रमुद्यम्य चोद्यतः

ഇങ്ങനെ കേട്ട ആ മഹാത്മാവായ പാചകക്കാരനും ബാലന്റെ കൈ പിടിച്ചു; ആയുധം ഉയർത്തി പ്രഹരിക്കാൻ തയ്യാറായി.

Verse 31

एष वै देवदेवस्य दत्तात्रेयस्य तेजसा । रक्षितस्त्वायुपुत्रश्च स जहास पुनः पुनः

“ദേവദേവനായ ദത്താത്രേയന്റെ തേജസ്സാൽ ഈ വായുപുത്രൻ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിരിച്ചു.”

Verse 32

हसंतं तं समालोक्य स सूदः कृपयान्वितः । सैरंध्री च कृपायुक्ता सूदं तं प्रत्यभाषत

അവൻ ചിരിക്കുന്നതു കണ്ട പാചകക്കാരൻ കരുണയോടെ സംസാരിച്ചു. സൈരന്ധ്രിയും ദയ നിറഞ്ഞവളായി ആ പാചകക്കാരനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 33

नैष वध्यस्त्वया सूद शिशुरेव महामते । दिव्यलक्षणसंपन्नः कस्य जातः सुसत्कुले

ഹേ സൂദാ, നീ അവനെ വധിക്കരുത്; അവൻ വെറും ശിശുവത്രേ, ഹേ മഹാമതേ. ദിവ്യലക്ഷണസമ്പന്നനായ ഈ ബാലൻ ഏത് സത്കുലത്തിൽ ജനിച്ചു?

Verse 34

सूद उवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे वाक्यं वै कृपयान्वितम् । राजलक्षणसंपन्नो रूपवान्कस्य बालकः

സൂദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭദ്രേ, നീ സത്യം തന്നെയാണു പറഞ്ഞത്; നിന്റെ വാക്കുകൾ കരുണയാൽ നിറഞ്ഞവയാണ്. രാജലക്ഷണസമ്പന്നനായ ഈ സുന്ദര ബാലൻ ആരുടെ പുത്രൻ?

Verse 35

कस्माद्भोक्ष्यति दुष्टात्मा हुंडोऽयं दानवाधमः । येन वै रक्षितो वंशः पूर्वमेव सुकर्मणा

ഈ ദുഷ്ടാത്മാവായ ഹുണ്ടൻ—ദാനവാധമൻ—എന്തിന് ഭോഗിക്കണം? മുൻപേ സത്കർമ്മംകൊണ്ട് വംശം രക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കെ.

Verse 36

आपत्स्वपि स जीवेत दुर्गेषु नान्यथा भवेत् । सिंधुवेगेन नीतस्तु वह्निमध्ये गतोऽथवा

ആപത്തുകളിലും അവൻ ജീവിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം; ദുര്‍ഗതികളിൽ മറ്റെങ്ങനെ പെരുമാറരുത്—നദിവേഗത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോയാലും അഗ്നിമദ്ധ്യത്തിൽ വീണാലും.

Verse 37

जीवतेनात्र संदेहो यश्च कर्मसहायवान् । तस्माद्धि क्रियते कर्म धर्मपुण्यसमन्वितम्

ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവനേക്കുറിച്ച് ഇവിടെ സംശയമില്ല—കർമ്മസഹായമുള്ളവനേക്കാൾ അധികം. അതിനാൽ ധർമ്മപുണ്യസമന്വിതമായ കർമ്മം നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം.

Verse 38

आयुष्मंतो नरास्तेन प्रवदंति सुखं ततः । तारकं पालकं कर्म रक्षते जाग्रते हि तत्

ആ ധർമ്മാചരണത്താൽ മനുഷ്യർ ദീർഘായുസ്സുള്ളവരാകുന്നു; തുടർന്ന് സുഖത്തോടെ, സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു. ജാഗ്രതയുള്ള ആ കർമ്മം—താരകവും പാലകവും—നിശ്ചയമായി രക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 39

मुक्तिदं जायते नित्यं मैत्रस्थानप्रदायकम् । दानपुण्यान्वितं कर्म प्रियवाक्यसमन्वितम्

ആ കർമ്മം നിത്യവും മുക്തിദായകമായി ഉദ്ഭവിച്ച് മൈത്രിസ്ഥാനം നൽകുന്നു. അത് ദാനപുണ്യത്തോടെ യുക്തവും പ്രിയവാക്യങ്ങളാൽ സമന്വിതവും ആകുന്നു.

Verse 40

उपकारयुतं यश्च करोति शुभकृत्तदा । तमेव रक्षते कर्म सर्वदैव न संशयः

ഉപകാരയുക്തമായ ശുഭകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനെ, ആ കർമ്മം തന്നെ എല്ലായ്പ്പോഴും രക്ഷിക്കുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 41

अन्ययोनिं प्रयाति स्म प्रेरितः स्वेन कर्मणा । किं करोति पिता माता अन्ये स्वजनबान्धवाः

സ്വകർമം പ്രേരിപ്പിച്ചതാൽ മനുഷ്യൻ മറ്റൊരു യോനിയിലേക്കു (മറ്റൊരു ജന്മത്തിലേക്കു) പോകുന്നു. അപ്പോൾ പിതാവോ മാതാവോ മറ്റു ബന്ധുക്കളോ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?

Verse 42

कर्मणा निहतो यस्तु न स्युस्तस्य च रक्षणे । सूत उवाच । येनैव कर्मणा चैव रक्षितश्चायुनंदनः

സ്വകർമം കൊണ്ടുതന്നെ നിഹതനായവനെ രക്ഷിക്കാൻ ആരുമില്ല. സൂതൻ പറഞ്ഞു—എന്നാൽ അതേ കർമ്മം കൊണ്ടുതന്നെ ആയുവിന്റെ വംശജനെയും രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 43

तस्मात्कृपान्वितो जातः सूदः कर्मवशानुगः । सैरंध्री च तथा जाता प्रेरिता तस्य कर्मणा

അതുകൊണ്ട് കര്‍മവശാനുഗനായ കരുണാസമ്പന്നനായ പാചകനായി ഒരാള്‍ ജനിച്ചു; അതേ കര്‍മബലത്തിന്റെ പ്രേരണയാല്‍ സൈരന്ധ്രീ എന്ന ദാസിയും ജനിച്ചു.

Verse 44

द्वाभ्यामेव सुतश्चायो रक्षितश्चारुलक्षणः । रात्रावेव प्रणीतोऽसौ तस्माद्गेहान्महाश्रमे

സുന്ദരലക്ഷണങ്ങളുള്ള ആ പുത്രനെ ആ രണ്ടുപേരുമാത്രം സംരക്ഷിച്ചു; അതേ രാത്രിയില്‍ തന്നെ അവനെ വീട്ടില്‍നിന്ന് മഹാശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

Verse 45

वशिष्ठस्याश्रमे पुण्ये सैरंध्र्या पुण्यकर्मणा । शुभे पर्णकुटीद्वारे तस्मिन्नेव महाश्रमे

വശിഷ്ഠന്റെ പുണ്യാശ്രമത്തില്‍, പുണ്യകര്‍മിണിയായ സൈരന്ധ്രീയാല്‍, അതേ മഹാശ്രമത്തിലെ പര്‍ണകുടിയുടെ ശുഭദ്വാരത്തില്‍...

Verse 46

गता सा स्वगृहं पश्चान्निक्षिप्य बालकोत्तमम् । एणं निपात्य सूदेन पाचितं मांसमेव हि

പിന്നീട് അവള്‍ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കു പോയി; ശ്രേഷ്ഠ ബാലനെ വെച്ചിട്ട് ഒരു മാന്‍ വീഴ്ത്തിച്ചു, പാചകന്‍ അതിനെ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ മാംസമായി പാകം ചെയ്തു.

Verse 47

भोजयित्वा सुदैत्येंद्रो हुंडो हृष्टोभवत्तदा । शापमशोकसुंदर्या मोघं मेने तदासुरः

ഭോജനമൊരുക്കി സുദൈത്യേന്ദ്രനായ ഹുണ്ടന്‍ അന്ന് ആനന്ദിച്ചു; അപ്പോള്‍ ആ അസുരന്‍ അശോകസുന്ദരിയുടെ ശാപം വ്യര്‍ഥമെന്നു കരുതി.

Verse 48

हर्षेण महताविष्टः स हुंडो दानवेश्वरः । कुंजल उवाच । प्रभाते विमले जाते वशिष्ठो मुनिसत्तमः

മഹാ ഹർഷത്തിൽ ആവിഷ്ടനായ ദാനവാധിപൻ ഹുണ്ടൻ ആനന്ദിച്ചു. കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു—നിർമലമായ പ്രഭാതം ഉദിച്ചപ്പോൾ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ വസിഷ്ഠൻ (അവിടെ) എത്തി.

Verse 49

बहिर्गतो हि धर्मात्मा कुटीद्वारात्प्रपश्यति । संपूर्णं बालकं दृष्ट्वा दिव्यलक्षणसंयुतम्

ധർമ്മാത്മാവ് പുറത്തേക്ക് പോയി കുടിലിന്റെ വാതിലിൽ നിന്ന് നോക്കി. ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ പൂർണ്ണമായ ബാലനെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ വിസ്മയിച്ചു.

Verse 50

संपूर्णेंदुप्रतीकाशं सुंदरं चारुलोचनम् । वशिष्ठ उवाच । पश्यंतु मुनयः सर्वे यूयमागत्य बालकम्

പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ദീപ്തമായ, സുന്ദരവും ചാരുനേത്രങ്ങളുമുള്ള (ആ ബാലൻ). വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—മുനിമാരേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും വന്ന് ഈ ബാലനെ ദർശിക്കൂ.

Verse 51

कस्य केन समानीतं रात्रौ द्वारांगणे मम । देवगंधर्वगर्भाभं राजलक्षणसंयुतम्

ഇത് ആരുടേതാണ്? ആരാണ്—രാത്രിയിൽ—എന്റെ വാതിലിന്റെ അങ്കണത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്? ദേവ-ഗന്ധർവസാരത്തെപ്പോലെ ദീപ്തവും രാജലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ ഇത് ആരാണ്?

Verse 52

कंदर्पकोटिसंकाशं पश्यंतु मुनयोऽमलम् । महाकौतुकसंयुक्ता हृष्टा द्विजवरास्ततः

കോടിക്കോടി കന്ദർപ്പനെപ്പോലെ കാന്തിയുള്ള ആ നിർമല (ബാലനെ) മുനിമാർ കണ്ടു. അപ്പോൾ മഹാകൗതുകത്തോടെ നിറഞ്ഞ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജർ ഹർഷിച്ചു.

Verse 53

समपश्यन्सुतं ते तु आयोश्चैव महात्मनः । वशिष्ठः स तु धर्मात्मा ज्ञानेनालोक्य बालकम्

അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ മഹാത്മാവായ ആയുവിന്റെ പുത്രനെ കണ്ടു. ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ ബാലനെ നിരീക്ഷിച്ച് അവന്റെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

Verse 54

आयुपुत्रं समाज्ञातं चरित्रेण समन्वितम् । वृत्तांतं तस्य दुष्टस्य हुण्डस्यापि दुरात्मनः

ആയുവിന്റെ പുത്രനെ അവന്റെ ആചാരവും സ്വഭാവവും സഹിതം നന്നായി അറിഞ്ഞ ശേഷം, ആ ദുഷ്ടനും ദുരാത്മാവുമായ ഹുണ്ഡന്റെ സമ്പൂർണ്ണ വൃത്താന്തവും അവർ അറിഞ്ഞു.

Verse 55

कृपया ब्रह्मपुत्रस्तु समुत्थाय सुबालकम् । कराभ्यामथ गृह्णाति यावद्द्विजो वरोत्तमः

പിന്നീട് കരുണയാൽ പ്രേരിതനായ ബ്രഹ്മപുത്രൻ എഴുന്നേറ്റ്, ഇരുകൈകളാലും ആ സുന്ദര ബാലനെ പിടിച്ചു; അതുവരെ ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ അവിടെ തന്നെയിരുന്നു.

Verse 56

तावत्पुष्पसुवृष्टिं च चक्रुर्देवाः सुतोपरि । ललितं सुस्वरं गीतं जगुर्गंधर्वकिन्नराः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആ പുത്രന്റെ മേൽ മനോഹരമായ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു. ഗന്ധർവരും കിന്നരരും മധുരസ്വരത്തിൽ ലളിതഗാനം പാടി.

Verse 57

ऋषयो वेदमंत्रैस्तु स्तुवंति नृपनंदनम् । वशिष्ठस्तं समालोक्य वरं वै दत्तवांस्तदा

ഋഷിമാർ വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ രാജകുമാരനെ സ്തുതിച്ചു. അപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ അവനെ നോക്കി അതേ സമയത്ത് ഒരു വരം നൽകി.

Verse 58

नहुषेत्येव ते नाम ख्यातं लोके भविष्यति । हुषितो नैव तेनापि बालभावैर्नराधिप

“നഹുഷ” എന്ന പേരിൽ തന്നെയാകും നിന്റെ കീർത്തി ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാകുക. എങ്കിലും, നരാധിപാ, അതിനാലും നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ തൃപ്തനാകില്ല; ബാലസ്വഭാവങ്ങൾ ശേഷിക്കും.

Verse 59

तस्मान्नहुष ते नाम देवपूज्यो भविष्यसि । जातकर्मादिकं कर्म तस्य चक्रे द्विजोत्तमः

അതുകൊണ്ട് നിന്റെ പേര് ‘നഹുഷ’ ആയിരിക്കും; നീ ദേവന്മാരാലും പൂജ്യനാകും. തുടർന്ന് ആ ദ്വിജോത്തമൻ അവനുവേണ്ടി ജാതകർമ്മാദി സംസ്കാരങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.

Verse 60

व्रतदानं विसर्गं च गुरुशिष्यादिलक्षणम् । वेदं चाधीत्य संपूर्णं षडंगं सपदक्रमम्

അവൻ വ്രത-ദാനവിധി, വിസർജനനിയമങ്ങൾ, ഗുരു-ശിഷ്യലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ അറിഞ്ഞ്, ഷഡംഗങ്ങളോടുകൂടിയ വേദം പദപദ പാഠക്രമത്തോടുകൂടെ സമ്പൂർണ്ണമായി അധ്യയനം ചെയ്തു.

Verse 61

सर्वाण्येव च शास्त्राणि अधीत्य द्विजसत्तमात् । वशिष्ठाच्च धनुर्वेदं सरहस्यं महामतिः

ആ മഹാമതി ആ ദ്വിജസത്തമനിൽ നിന്ന് എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ച്, വശിഷ്ഠനിൽ നിന്ന് രഹസ്യസഹിത ധനുർവേദവും സ്വീകരിച്ചു.

Verse 62

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि ग्राहमोक्षयुतानि च । ज्ञानशास्त्रादिकं न्याय राजनीतिगुणादिकान्

അവൻ ദിവ്യ ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങൾ, ഗ്രാഹമോക്ഷത്തിനുള്ള വിധികൾ, ജ്ഞാനശാസ്ത്രങ്ങൾ, ന്യായവിദ്യ, കൂടാതെ രാജനീതിയുടെ ഗുണങ്ങളും തത്ത്വങ്ങളും കൂടി കൈവരിച്ചു.

Verse 63

वशिष्ठादायुपुत्रश्च शिष्यरूपेण भक्तिमान् । एवं स सर्वनिष्पन्नो नाहुषश्चातिसुंदरः

വശിഷ്ഠന്റെ പുത്രനായ ആയു ഭക്തിയോടെ ശിഷ്യരൂപം ധരിച്ചു. ഇങ്ങനെ നഹുഷൻ സർവ്വവിധത്തിലും സമ്പൂർണ്ണസിദ്ധനായി അത്യന്തം സുന്ദരനായി.

Verse 64

वशिष्ठस्य प्रसादाच्च चापबाणधरोभवत्

വശിഷ്ഠന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ വില്ലും അമ്പുകളും ധരിക്കുന്നവനായി.

Verse 105

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे पंचोत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനാന്തർഗതമായ ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവും ച്യവനചരിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നൂറ്റിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.