Adhyaya 5: Tvashta’s Wrath, the Birth of Vritra, and the Divine Descent as the Pandavas

Verse 1

पक्षिण ऊचुः । त्वष्टृपुत्रे हते पूर्वं ब्रह्मन्निन्द्रस्य तेजसा । ब्रह्महत्याभिभूतस्य परा हानिरजायत ॥

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, പണ്ടുകാലത്ത് ത്വഷ്ടാവിന്റെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രശക്തിയാൽ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട് മഹാവിപത്തിലേക്ക് വീണു.

Verse 2

तद्धामं प्रविवेशाथ शाक्रतेजोऽपचारतः । निस्तेजाश्चाभवच्छक्रो धर्मे तेजसि निर्गते ॥

അപ്പോൾ ധർമ്മം തന്റെ സ്വധാമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ശക്രന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) പ്രകാശം പിന്മാറിയതോടെ ശക്രനും നിസ്തേജനായി, കാരണം ധർമ്മതേജസ് വിട്ടുപോയാൽ തേജസ്സും അണങ്ങിപ്പോകുന്നു.

Verse 3

ततः पुत्रं हतं श्रुत्वा त्वष्टा क्रुद्धः प्रजापतिः । अवलुञ्च्य जटामेकामिदं वचनमब्रवीत् ॥

അപ്പോൾ തന്റെ പുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന വാർത്ത കേട്ട് പ്രജാപതി ത്വഷ്ടാവ് ക്രുദ്ധനായി. തന്റെ ജടയിൽ നിന്നൊരു മുടിക്കെട്ട് പിഴുതെടുത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 4

अद्य पश्यन्तु मे वीर्यं त्रयो लोकाः सदेवताः । स च पश्यतु दुर्बुद्धिर्ब्रह्महा पाकशासनः ॥

“ഇന്ന് ദേവന്മാരോടുകൂടി മൂന്നു ലോകങ്ങളും എന്റെ പരാക്രമം കാണട്ടെ; ആ ദുഷ്ടബുദ്ധിയായ പാകശാസനൻ—ബ്രാഹ്മണഘാതകൻ—അവനും അതു കാണട്ടെ!”

Verse 5

स्वकर्माभिरतो येन मत्सुतो विनपातितः । इत्युक्त्वा कोपरक्ताक्षो जटामग्नौ जुहाव ताम् ॥

“സ്വകൃത്യങ്ങളിൽ മാത്രം ആസക്തനായതിനാൽ, യാതൊരു രക്ഷാകര ഇടപെടലുമില്ലാതെ എന്റെ പുത്രൻ നശിച്ചു.” എന്നു പറഞ്ഞ്, കോപത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ അവളെ തന്റെ ജടാഗ്നിയിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചു।

Verse 6

ततो वृत्रः समुत्तस्थौ ज्वालामाली महासुरः । महाकायो महादंष्ट्रो भिन्नाञ्जनचयप्रभः ॥

അപ്പോൾ മഹാസുരൻ വൃത്രൻ എഴുന്നേറ്റു—ജ്വാലാമാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ; വിശാലദേഹം, മഹാദംഷ്ട്രങ്ങൾ, ചതച്ച കജ്ജലക്കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെ ധൂമ്രദീപ്തിയിൽ തിളങ്ങുന്നവൻ।

Verse 7

इन्द्रशत्रुरमेयात्मा त्वष्टृतेजोपबृंहितः । अहन्यहनि सोऽवर्धदिषुपातं महाबलः ॥

ഇന്ദ്രശത്രു, അപരിമേയസ്വഭാവൻ, ത്വഷ്ടൃയുടെ അഗ്നിമയശക്തിയാൽ ബലവാനായി—ദിവസംതോറും ആ മഹാബലൻ ശരവർഷണത്തിൽ, അഥവാ യുദ്ധപരാക്രമത്തിൽ, വർധിച്ചു।

Verse 8

वधाय चात्मनो दृष्ट्वा वृत्रं शक्रो महासुरम् । प्रेषयामास सप्तर्षोन्सन्धिमिच्छन् भयातुरः ॥

മഹാസുരൻ വൃത്രൻ സ്വവിനാശത്തിലേക്കുതന്നെ തുനിഞ്ഞിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, ഭയത്തിൽ വ്യാകുലനായ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) സന്ധി ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു സപ്തർഷികളെ വിളിച്ചു വരുത്തി।

Verse 9

सख्यञ्चक्रुस्ततस्तस्य वृत्रेण समयांस्तथा । ऋषयः प्रीतमनसः सर्वभूतहिते रताः ॥

അപ്പോൾ അവർ അവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു; അതുപോലെ വൃത്രനുമായും സന്ധി-കരാറുകൾ ചെയ്തു. മുനിമാർ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിച്ചു।

Verse 10

समयस्थितिमुल्लङ्घ्य यदा शक्रेण घातितः । वृत्रो हत्याभिभूतस्य तदा बलमशीऱ्यत ॥

സ്ഥാപിതമായ സന്ധി-നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ച് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) വൃത്രനെ വധിച്ചപ്പോൾ, വൃത്രവധപാപം മൂലം ആകുലനായ ഇന്ദ്രന്റെ ബലം ക്രമേണ ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 11

तच्छक्रदेहविभ्रष्टं बलं मारुतमाविशत् । सर्वव्यापिनमव्यक्तं बलस्यैवाधिदैवतम् ॥

ആ ബലം ഇന്ദ്രന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു വായുവിൽ പ്രവേശിച്ചു. വായു സർവ്വവ്യാപിയും അവ്യക്തനും ആകുന്നു—ബലത്തിന്റെ അധിദൈവതമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 12

अहल्यां च यदा शक्रो गौतमं रूपमास्थितः । धर्षयामास देवेन्द्रस्तदा रूपमहियत ॥

ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഗൗതമന്റെ രൂപം ധരിച്ചു അഹല്യയെ ലംഘിച്ചപ്പോൾ, ആ ധരിച്ച വേഷം തന്നെയായിരുന്നു പ്രസിദ്ധമായത്।

Verse 13

अङ्गप्रत्यङ्गलावण्यं यदतीव मनोरम । विहाय दुष्टं देवेन्द्रं नासत्यावगमत् ततः ॥

എല്ലാ അംഗോപാംഗങ്ങളിലും അതിമനോഹര സൗന്ദര്യമുള്ള അവൾ, അപ്പോൾ ദുഷ്ടനായ ദേവേന്ദ്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഉപേക്ഷിച്ച് പിന്നീട് നാസത്യന്മാരായ അശ്വിനീദ്വയത്തിന്റെ അടുക്കൽ പോയി।

Verse 14

धर्मेण तेजसा त्यक्तं बलहीनमरूपिणम् । ज्ञात्वा सुरेशं दैतेयास्तज्जये चक्रुरुद्यमम् ॥

ധർമ്മവും ശ്രീയും (തേജസ്/ഐശ്വര്യം) വിട്ടുപോയതിനാൽ ബലഹീനനും രൂപമില്ലാത്തവനെന്നപോലെ ആയ ദേവാധിപൻ ഇന്ദ്രനെ അറിഞ്ഞ് ദൈത്യർ അവനെ ജയിക്കാൻ ശ്രമം തുടങ്ങി।

Verse 15

राज्ञामुद्रिक्तवीर्याणां देवेन्द्रं विजिगीषवः । कुलेष्वतिबला दैत्या अजायन्त महामुने ॥

ഹേ മഹാമുനേ, പരാക്രമം അത്യന്തമായി വർദ്ധിച്ച രാജവംശങ്ങളിൽ ദേവേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച അതിപ്രബല ദൈത്യർ ജനിച്ചു।

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य धरणी भारपीडिता । जगाम मेरुशिखरं सदो यत्र दिवौकसाम् ॥

അതിനുശേഷം കുറെ സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭാരത്താൽ പീഡിതയായ ഭൂമി ദേവന്മാർ വസിക്കുന്ന സ്ഥാനമായ മേരു പർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിലേക്ക് ചെന്നു।

Verse 17

तेषां सा कथयामास भूरिभारावपीडिता । दनुजातमजदैत्योत्थं खेदकारणमात्मनः ॥

ഗുരുഭാരത്താൽ അമർന്നു നിന്ന അവൾ, ദനുജ ദാനവന്മാരിൽ നിന്നുയർന്ന പീഡയാണ് തന്റെ ദുഃഖകാരണമെന്ന് അവരോട് അറിയിച്ചു।

Verse 18

एते भवद्भिरसुरा निहताः पृथुलौजसः । ते सर्वे मानुषे लोके जाता गेहेषु भूभृताम् ॥

ഈ മഹാബലവാന്മാരും വിശാലതേജസ്സുള്ള അസുരന്മാരും നിങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; അവർ എല്ലാവരും മനുഷ്യലോകത്ത് രാജഗൃഹങ്ങളിൽ പുനർജന്മം നേടി।

Verse 19

अक्षौहिण्यो हि बहुलास्तद्भारार्ता व्रजाम्यधः । तथा कुरुध्वं त्रिदशा यथा शान्तिर्भवेन्मम ॥

അക്ഷൗഹിണി സൈന്യങ്ങൾ വാസ്തവത്തിൽ അനേകം; അവരുടെ ഭാരത്താൽ പീഡിതയായി ഞാൻ താഴേക്ക് മുങ്ങുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ത്രിദശ ദേവന്മാരേ, എനിക്ക് ശാന്തി വരുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുവിൻ।

Verse 20

पक्षिण ऊचुः तेजोभागैस्ततो देवा अवतेरुर्दिवो महीम् । प्रजानामुपकारार्थं भूभारहरणाय च ॥

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ തേജസ്സിന്റെ അംശങ്ങളോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു അവതരിച്ചു; ജീവികളുടെ ഹിതത്തിനും ഭൂമിയുടെ ഭാരനിവാരണത്തിനുമായി.

Verse 21

यदिन्द्रदेहजं तेजस्तन्मुमोच स्वयं वृषः । कुन्त्या जातो महातेजास्ततो राजा युधिष्ठिरः ॥

ഇന്ദ്രന്റെ സ്വന്തം ദേഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ തേജസ്സിനെ വൃഷൻ (ധർമ്മം തന്നേ) പ്രസരിപ്പിച്ചു; കുന്തിയിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ജനിച്ചു.

Verse 22

बलं मुमोच पवनस्ततो भीमो व्यजायत । शक्रवीर्यार्धतश्चैव जज्ञे पार्थो धनञ्जयः ॥

പിന്നീട് വായു തന്റെ ബലം പ്രസരിപ്പിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് ഭീമൻ ജനിച്ചു. ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യശക്തിയുടെ പകുതിയിൽ നിന്ന് പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) ജനിച്ചു.

Verse 23

उत्पन्नौ यमजौ माद्रयां शक्ररूपौ महाद्युतिः । पञ्चधा भगवानीत्थमवतीर्णः शतक्रतुः ॥

മാദ്രിയിൽ നിന്ന് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോലെയുള്ള രൂപമുള്ള രണ്ട് തേജസ്വിയായ ഇരട്ടകൾ ജനിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) അഞ്ചുരൂപമായി ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു.

Verse 24

तस्योत्पन्ना महाभागा पत्नी कृष्णा हुताशनात् ।

കൂടാതെ ഹുതാശനൻ (അഗ്നിദേവൻ) നിന്നു അവനു പരമസൗഭാഗ്യവതിയായ ഭാര്യ കൃഷ്ണാ ജനിച്ചു.

Verse 25

शक्रस्यैकस्य सा पत्नी कृष्णा नान्यस्य कस्यचित् । योगीश्वराः शरीराणि कुर्वन्ति बहुलान्यपि ॥

കൃഷ്ണാ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഒരുവനുടെയേ ഭാര്യ; മറ്റാരുടേയും അല്ല. എങ്കിലും യോഗാധിപന്മാർ അനേകം ദേഹങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളവർ ആകുന്നു.

Verse 26

पञ्चानामेकपत्नीत्वमित्येतत्कथितं तव । श्रूयतां बलदेवोऽपि यथा यातः सरस्वतीम् ॥

ഇങ്ങനെ ഏകപത്നീയരായ ആ അഞ്ചുപേരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞു. ഇനി ബലദേവനും സരസ്വതി (നദി)യിലേക്കെങ്ങനെ പോയി എന്നതും കേൾക്കുക.