Adhyaya 47

Verse 1

नाम षट्चत्वारिंशोध्यायः गरुड उवाच / भगवन्देवदेवेश कृपया परया वद / दानं दानस्य माहात्म्यं वैतरण्याः प्रमाणकम्

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭഗവൻ, ദേവദേവേശ്വരാ! പരമകരുണയാൽ എനിക്ക് ദാനത്തിന്റെ സ്വരൂപവും ദാനമാഹാത്മ്യവും, കൂടാതെ വൈതരണിയുടെ പ്രാമാണിക വിവരണവും അരുളിച്ചെയ്യണമേ.

Verse 2

श्रीकृष्ण उवाच / या सा वैतरणी नाम यममार्गे महासरित् / अगाधा दुस्तरा पापैर्दृष्टमात्रा भयावहा

ശ്രീകൃഷ്ണൻ അരുളിച്ചെയ്തു— യമമാർഗ്ഗത്തിലെ ‘വൈതരണി’ എന്ന മഹാനദി അത്യഗാധമാണ്; പാപികൾക്ക് അതു കടക്കുക ദുഷ്കരം. അതിനെ കണ്ടമാത്രത്തിൽ തന്നെ ഭയം പടരുന്നു.

Verse 3

पूयशोणिततोयाढ्या मांसकर्दमसकुंला / पापिनञ्चागतान्दृष्ट्वा नानाभयसमावृता

ആ നദി പൂയും രക്തവും കലർന്ന ജലത്തോടെ നിറഞ്ഞതും, മാംസക്കളിമണ്ണാൽ കുത്തിനിറഞ്ഞതുമാണ്. അവിടെ എത്തിയ പാപികളെ കണ്ടപ്പോൾ (ജീവികൾ) പലവിധ ഭയങ്ങളിൽ മൂടപ്പെടുന്നു.

Verse 4

क्वाथ्यते सत्वरं तोयं पात्रमध्ये घृतं यथा / क्रिमिभिः सङ्कुलं पूयं वज्रतुण्डैः समावृतम्

അവിടത്തെ ജലം പാത്രത്തിലെ നെയ്യുപോലെ വേഗത്തിൽ തിളയ്ക്കുന്നു. പുഴുക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ദുർഗന്ധമുള്ള പൂയം, വജ്രസമമായ കഠിനചുണ്ടുകളുള്ള ജീവികൾ ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 5

शिशुमारैश्च मकरैर्वज्रकर्तरिकायुतैः / अन्यैश्च जलजीवैश्च हिंसकैर्मांसभेदिभिः

അവിടെ ശിശുമാരങ്ങളും മകരങ്ങളും വജ്രസമമായ കത്രികപോലുള്ള പല്ലുകളോടെ ഉണ്ടാകുന്നു; മറ്റു ജലജീവികളും ഉണ്ട്—ഹിംസകങ്ങൾ, മാംസം കീറുന്നവർ.

Verse 6

उद्यान्ति द्वादशादित्याः प्रलयान्ते तथा हि ते / तपन्ति तत्र वै मर्त्याः क्रन्द मानास्तु पापिनः

പ്രളയാന്തത്തിൽ ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാർ ഉദിക്കുന്നു—ഇത് നിശ്ചയം. അവിടെ മർത്ത്യർ ഭീകരതാപത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു; പാപികൾ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് ആ ദാഹം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 7

हा भ्रातः पुत्र तातेति प्रलपन्ति मुहुर्मुहुः / विचरन्ति निमज्जन्ति ग्लानिं गच्छन्ति जन्तवः

അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും “ഹാ സഹോദരാ! ഹാ പുത്രാ! ഹാ പിതാവേ!” എന്നു നിലവിളിച്ച് വിലപിക്കുന്നു. ജീവികൾ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു, നിരാശയിൽ മുങ്ങുന്നു, ഒടുവിൽ ക്ഷീണത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.

Verse 8

चतुर्विधैः प्राणिगणैर्दृष्टा व्याप्ता महानदी / तरन्ति गोप्रदानेन त्वन्यथा च पतन्ति ते

നാലുവിധ പ്രാണിസമൂഹങ്ങൾ കണ്ടും നിറഞ്ഞുമിരിക്കുന്ന ആ മഹാനദി. ഗോദാനംകൊണ്ട് അതു കടക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ അവർ അതിലേക്കു വീഴും.

Verse 9

मां नरा ये ऽवमन्यन्ते चाचार्यं गुरुमेव च / वृद्धानन्यांश्चापि मूढास्तेषां वासस्तु तत्र वै

എന്നെയും ആചാര്യ-ഗുരുവിനെയും, മുതിർന്നവരെയും മറ്റ് പൂജ്യരെയും അവമാനിക്കുന്ന മൂഢന്മാർക്ക്—നിശ്ചയമായും അവിടെയേ, ദണ്ഡഭൂമിയിൽ വാസമുണ്ട്.

Verse 10

पतिव्रतां साधुशीलामूढां धर्मेषु निश्चलाम् / परित्यजन्ति ये मूढास्तेषां वासस्तु सन्ततम्

പതിവ്രതയും സദ്ഗുണശീലയും ലളിതഹൃദയയും ധർമ്മത്തിൽ അചഞ്ചലയും ആയ ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന മൂഢന്മാർക്ക്—വാസം എപ്പോഴും ദുഃഖത്തിലായിരിക്കും.

Verse 11

विश्वासप्रतिपन्नानां स्वामिमित्रतपस्विनाम् / स्त्रीबालविकलादीनां वधं कृत्वा पतन्ति हि / पच्यन्ते तत्र मध्ये तु क्रन्दमानास्तु पापिनः

തങ്ങളിലേക്കു വിശ്വാസം വെച്ചവരായ സ്വാമി, സുഹൃത്ത്, തപസ്വി എന്നിവരെയും സ്ത്രീ, ബാലൻ, വികലൻ മുതലായവരെയും വധിക്കുന്ന പാപികൾ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പതിക്കും. അവിടെ യാതനയുടെ നടുവിൽ അവർ കരഞ്ഞുകൂകി വേവിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 12

शान्तं बुभुक्षितं विप्रंयो विघ्नायोपसर्पति / क्रिमिभिर्भक्ष्यते तत्र यावदाभूतसंप्लवम्

ശാന്തനും വിശപ്പുള്ളവനുമായ ബ്രാഹ്മണനെ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ആരെങ്കിലും അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നാൽ, അവൻ അവിടെ (യമലോകത്തിൽ) പുഴുക്കൾകൊണ്ട് തിന്നപ്പെടും; യുഗാന്തപ്രളയം വരെയും ആ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും।

Verse 13

ब्राह्मणाय प्रतीश्रुत्य यमार्थं न ददाति तम् / आहूय नास्ति यो ब्रूयात्तस्य वासस्तु तत्र वै

ബ്രാഹ്മണനോട് നൽകാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് ആ ദാനം നൽകാത്തവനും, ഒരാളെ വിളിച്ചിട്ട് പിന്നെ ‘ഇവിടെ ഇല്ല’ എന്നു പറഞ്ഞു വഞ്ചിക്കുന്നവനും—അവന് അവിടെ (യമലോകത്തിൽ) വാസം തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകും।

Verse 14

अग्निदो गरदश्चैव कूटसाक्षी च मद्यपः / यज्ञविध्वंसकश्चैव राज्ञीगामी च पैशुनः

അഗ്നിദാതാവ് (തീ കൊളുത്തുന്നവൻ), വിഷം കൊടുക്കുന്നവൻ, കൂറ്റസാക്ഷി, മദ്യപൻ; യജ്ഞം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, പരസ്ത്രീഗാമി, പൈശുന്യക്കാരൻ—ഇവരെല്ലാം മഹാപാപികളായി എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 15

कथाभङ्गकरश्चैव स्वयन्दत्ता पहारकः / क्षेत्रसेतुविभेदी च परदारप्रधर्षकः

വാക്ക് ലംഘിക്കുന്നവൻ, സ്വയം നൽകിയതു പിന്നെ കവർന്നെടുക്കുന്നവൻ; വയലിന്റെ അതിരുമേടും കെട്ടും പൊളിക്കുന്നവൻ, കൂടാതെ പരസ്ത്രീയെ ബലാൽസംഗം ചെയ്യുന്നവൻ—ഇവരും ഘോരപാപികൾ ആകുന്നു।

Verse 16

ब्राह्मणो रसविक्रेता तथा यो वृषलीपतिः / गोधनस्य तृषार्तस्य वाप्या भेदं करोति यः

മദ്യാദി മത്തുപദാർത്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ശൂദ്രസ്ത്രീയെ പ്രധാന ഭാര്യയായി വയ്ക്കുന്നവൻ, ദാഹത്തിൽ വലയുന്ന ഗോധനത്തിനായി കുളത്തിന്റെ കരമ്പ് പൊളിക്കുന്നവൻ—ഇവർ മഹാപാപികൾ; പരലോകത്തിൽ ദുഃഖഫലം അനുഭവിക്കും।

Verse 17

कन्याविदूषकश्चैव दानं दत्त्वानुतापकः / शूबद्रस्तु कपिलापायी ब्राह्मणो मांसभोजनः

കന്യയെ അപമാനിച്ച് കലുഷിതമാക്കുന്നവൻ, ദാനം നൽകി പിന്നെ അനുതപിക്കുന്നവൻ, ദുഷ്ടാചാരിയ്‌, കപിലാ പശുവിന്റെ പാൽ കുടിക്കുന്നവൻ, മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—ഇവരും പാപികൾ; പരലോകത്തിൽ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും।

Verse 18

एते वसन्ति सततं मा विचारं कृथाः क्वचित् / कृपणो नास्तिकः क्षुद्रः स तस्यां निवसेत्खग

അവർ അവിടെ സദാ വസിക്കുന്നു—ഒരിക്കലും സംശയിക്കരുത്. കൃപണൻ, നാസ്തികൻ, ക്ഷുദ്രചിത്തൻ—അവൻ തീർച്ചയായും ആ അവസ്ഥ/സ്ഥാനത്തിൽ വസിക്കും, ഹേ ഖഗ (ഗരുഡ)!

Verse 19

सदामर्षो सदा क्रोधी निजवाक्यप्रमाणकृत् / परोक्त्युच्छेदको नित्यं वैतरण्या वसेच्चिरम्

എപ്പോഴും അസഹിഷ്ണുവും എപ്പോഴും ക്രോധിയുമായ്‌, സ്വന്തം വാക്കിനേ പ്രമാണമാക്കുകയും മറ്റുള്ളവരുടെ വാക്ക് നിരന്തരം ഖണ്ഡിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—വൈതരണിയിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും।

Verse 20

यस्त्वहङ्कारवान्पापी स्वविकत्थनकारकः / कृतघ्नो गर्भसन्तापी वैतरण्यां स मज्जति

അഹങ്കാരത്തിൽ നിറഞ്ഞ പാപി, സ്വയം പുകഴ്ത്തി പൊങ്ങച്ചം പറയുന്നവൻ, കൃതഘ്നൻ, ഗർഭത്തിന് വേദന വരുത്തുന്നവൻ (അജന്മ/മാതൃത്വത്തെ ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നവൻ)—അവൻ വൈതരണിയിൽ മുങ്ങുന്നു।

Verse 21

कदापि भाग्ययोगेन तरणेच्छा भवेद्यदि / सानुकूला भवेद्येन तदाकर्णय काश्यप

എപ്പോഴെങ്കിലും ഭാഗ്യയോഗത്താൽ കടക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം ഉദിച്ചാൽ, ഹേ കാശ്യപ, കടക്കൽ അനുകൂലമാക്കുന്ന ഉപായം കേൾക്കുക.

Verse 22

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनोदये / चन्द्रसूर्योपरागे वा संक्रान्तौ दर्शवासरे

അയനം, വിഷുവം, പുണ്യമായ വ്യതീപാതം, സൂര്യോദയം, ചന്ദ്ര/സൂര്യഗ്രഹണം, സംക്രാന്തി, അമാവാസി—ഇവ പ്രത്യേകമായി പാവനമായ കാലങ്ങളാണ്.

Verse 23

अन्येषु पुण्यकालेषु दीयते दानमुत्तमम् / यदा तदा भवेद्वापि श्राद्धा दानं प्रति ध्रुवम्

മറ്റു പുണ്യകാലങ്ങളിൽ ദാനം നൽകുന്നത് ഉത്തമം; എന്നാൽ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴായാലും ദാനം ചെയ്യുന്നത് ഉറച്ചതും അനിവാര്യവുമായ ധർമ്മമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 24

तदैब दानकालः स्याद्यतः सम्पत्तिरस्थिरा / अनित्यानि शरीराणि विभवो नैव शाश्वतः

അതുതന്നെയാണ് ദാനത്തിന് യോജിച്ച സമയം; കാരണം സമ്പത്ത് അസ്ഥിരമാണ്, ശരീരങ്ങൾ അനിത്യമാണ്, ഐശ്വര്യം ശാശ്വതമല്ല.

Verse 25

नित्यं सन्निहितो मृत्युः कर्तव्यो धर्मसंगहः / कृष्णां वा पाटलां वापि कुर्याद्वैतरणीं शुभाम्

മരണം നിത്യം സമീപത്താണ്; അതിനാൽ ധർമ്മസംഗ്രഹം ചെയ്യുകയും പാലിക്കുകയും വേണം. കൂടാതെ കൃഷ്ണവർണ്ണമോ പാടല (ചുവപ്പുനിറം) വർണ്ണമോ ആയ പശുവിലൂടെ ശുഭമായ വൈതരണിയും ഒരുക്കണം.

Verse 26

स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां कांस्यपात्रोपदोहनीम् / कृष्णवस्त्रयुगाच्छन्नां सप्तधान्यसमन्विताम्

സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളും വെള്ളിഖുരങ്ങളും ഉള്ള, കാംസപാത്രത്തിൽ ദോഹനയോഗ്യമായ പശുവിനെ; കൃഷ്ണവസ്ത്രയുഗംകൊണ്ട് മൂടി, സപ്തധാന്യങ്ങളോടുകൂടി—ഇങ്ങനെ ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 27

कार्पासद्रोणशिखरे आसीनं ताम्रभाजने / यमं हैमं प्रकुर्वीत लोहदण्डसमन्वितम् / इक्षुदण्डमयं बद्ध्वा प्लवं सुदृढबन्धनैः

കാർപ്പാസക്കൂമ്പാരത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ ആസീനനായും, താമ്രഭാജനത്തിൽ സ്ഥാപിതനായും, ലോഹദണ്ഡം സഹിതമായ യമന്റെ സ്വർണ്ണമൂർത്തി നിർമ്മിക്കണം; കൂടാതെ ഇക്ഷുദണ്ഡങ്ങളാൽ ഒരു പ്ലവം (തോണി/തെപ്പ്) ഉണ്ടാക്കി ശക്തബന്ധനങ്ങളാൽ ദൃഢമായി കെട്ടണം।

Verse 28

उडुपोपरि तां धेनुं सूर्यदेहसमुद्भवाम् / कृत्वा प्रकल्पयेद्विप्रश्छत्रोपानहसंयुतम्

സൂര്യദേഹത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്ന ആ ധേനുവിനെ ഒരു ചെറിയ തോണി (ഉഡുപ) മേൽ സ്ഥാപിച്ച്, ബ്രാഹ്മണൻ ഛത്രവും ഉപാനഹവും (പാദരക്ഷ) സഹിതം വിധിപൂർവ്വം ക്രമീകരിക്കണം।

Verse 29

अङ्गुलीयकवासांसि ब्राह्मणाय निवेदयेत् / इममुच्चारयेन्मन्त्रं संगृह्य सजलान्कुशान्

ബ്രാഹ്മണനു അങ്കുലീയകവും വസ്ത്രങ്ങളും സമർപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് ജലത്തിൽ നനച്ച കുശങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 30

यमद्वारे महाघोरे श्रुत्वा वैतरणीं तदीम् / तर्तुकामो ददाम्येनां तुभ्यं वैतरणीं नमः

യമന്റെ മഹാഘോര ദ്വാരത്തിൽ ആ വൈതരണീ നദിയെക്കുറിച്ച് കേട്ട്, അതു കടക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഈ ‘വൈതരണീ’ (ദാനം/കർമ്മം) നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു—വൈതരണീയ്ക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 31

गावो मे अग्रतः सन्तु गावो मे सन्तु पार्श्वतः / गावो मे हृदये सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम्

പശുക്കൾ എന്റെ മുമ്പിൽ ഇരിക്കട്ടെ; പശുക്കൾ എന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ഇരിക്കട്ടെ. പശുക്കൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കട്ടെ; ഞാൻ പശുക്കളുടെ മദ്ധ്യേ വസിക്കട്ടെ.

Verse 32

विष्णुरूप द्विजश्रेष्ठ मामुद्धर महीसुर / सदक्षिणा मया दत्ता तुभ्यं वैतरणीनमः

ഹേ വിഷ്ണുരൂപ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ മഹീസുരാ, എന്നെ ഉദ്‌ധരിക്കണമേ. ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ ദാനം ഞാൻ നിനക്കു അർപ്പിച്ചു; വൈതരണീസ്വരൂപനേ, നമസ്കാരം.

Verse 33

धर्मराजञ्च सर्वेशं वैतरण्याख्यधेनुकाम् / सर्वं प्रदक्षिणीकृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत्

സർവേശനായ ധർമ്മരാജനെയും ‘വൈതരണി’ എന്ന ധേനുദാനത്തെയും ആദരിച്ചു, എല്ലാം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് പിന്നെ ബ്രാഹ്മണനോട് വിധിപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കണം.

Verse 34

पुच्छं संगृह्य धेन्वाश्च अग्रे कृत्वा तु वै व्दिजम् / धेनुके त्वं प्रतीक्षस्व यमद्वारे महाभये

ധേനുവിന്റെ വാൽ പിടിച്ച്, ദ്വിജനെ മുന്നിൽ നിർത്തി—ഹേ ധേനുവേ, മഹാഭയമുള്ള യമദ്വാരത്തിൽ നീ കാത്തിരിക്കണം.

Verse 35

उत्तारणाय देवेशि वैतरण्ये नमो ऽस्तु ते / अनुव्रजेत्तु गच्छन्तं सर्वं तस्य गृहं नयेत्

ഹേ ദേവേശി, കടത്തിവിടുന്ന വൈതരണീ, നിനക്കു നമസ്കാരം. പുറപ്പെടുന്ന പ്രാണനെ അനുഗമിക്കണം; അവനുടേതായ എല്ലാം അവന്റെ വീട്ടിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി അവനുവേണ്ടി അർപ്പിക്കണം.

Verse 36

एवं कृते वैनतेय सा सरित्सुतरा भवेत् / सर्वान्कामानवाप्नोति यो दद्याद्भुवि मानवः

ഹേ വൈനതേയ (ഗരുഡാ)! വിധിപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ നദി എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാവുന്നതാകും. ഭൂമിയിൽ ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 37

सुकृतस्य प्रभावेण सुखञ्चेह परत्र च / स्वस्थे सहस्रगुणितमातुरे शतसंमितम्

സുകൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സുഖം ലഭിക്കുന്നു. ആരോഗ്യസ്ഥിതിയിൽ ഫലം ആയിരമടങ്ങ്, രോഗാവസ്ഥയിൽ നൂറുമടങ്ങ് എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 38

मृतस्यैव तु यद्दानं परोक्षे तत्समं स्मृतम् / स्वहस्तेन ततो देयं मृते कः कस्य दास्यती

മരണത്തിനു ശേഷം മാത്രം ചെയ്യുന്ന ദാനം പരോക്ഷദാനത്തോട് സമമാണെന്ന് സ്മൃതികൾ പറയുന്നു. അതിനാൽ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ദാനം ചെയ്യണം; മരിച്ചാൽ ആരാണ് ആര്ക്ക് നൽകുക?

Verse 39

दानधर्मविहीनानां कृपणैर्जीवेतक्षितैः / अस्थिरेण शरीरेण स्थिरं कर्म समाचरेत्

ദാനധർമ്മരഹിതർ കൃപണരെന്നു നിന്ദിക്കപ്പെട്ട് ജീവിക്കുന്നു. ഈ അസ്ഥിര ശരീരത്തോടുകൂടിയും സ്ഥിരമായ (പുണ്യ) കർമ്മം ദൃഢമായി ആചരിക്കണം.

Verse 40

अवश्यमेव यास्यन्ति प्राणाः प्राघुणि (घूर्णि) का इव

പ്രാണൻ നിർബന്ധമായും വിട്ടുപോകുന്നു—ചുറ്റുന്ന ലട്ടുവിനെപ്പോലെ. കാലത്തിന്റെ വേഗത്തിന് മുമ്പിൽ ഇവിടെ ആരും നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.

Verse 41

इतीदमुक्तं तव पक्षिराज विडम्बनं जन्तुगणस्य सर्वम् / प्रेतस्य मोक्षाय तदौद्ध्वन्दैहिकं हिताय लोकस्य चरेच्छुभाय तु

ഓ പക്ഷിരാജാ! സർവ്വ ജീവസമൂഹത്തിന്റെയും ഈ സംസാരം ഒരു വഞ്ചനാപൂർണ്ണമായ വിഡംബനാപ്രപഞ്ചമാണെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. പ്രേതന്റെ മോക്ഷത്തിനും ലോകഹിതത്തിനും—ജനങ്ങൾ ശുഭമാർഗം അനുസരിക്കേണ്ടതിനായി—മരണാനന്തരവും ദേഹസ്ഥിതിയുമായ അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഉപദേശം പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 42

सूत उवाच / एवं विप्राः समाद्दिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना / गरुड प्रेतचरितं श्रुत्वा सन्तुष्टिमागतः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ! സർവ്വശക്തനായ വിഷ്ണുവാൽ യഥാവിധി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ഗരുഡൻ പ്രേതചരിതം ശ്രവിച്ച് സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു।

Verse 43

व्रततीर्थादिकं सर्वं पुनः पप्रच्छ केशवम् / ध्यात्वा मनसि सर्वेशं सर्वकारणकारणम्

വ്രതം, തീർത്ഥം മുതലായ എല്ലാം സംബന്ധിച്ച് അദ്ദേഹം വീണ്ടും കേശവനോട് ചോദിച്ചു; മനസ്സിൽ സർവേശ്വരനും സർവകാരണമൂലകാരണമുമായ ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു।

Verse 44

ऋषयः सर्वमेवैतज्जन्तूनां प्रभवादिकम् / मरणं जन्म च तथा प्रेतत्वञ्चौर्ध्वदैहिकम्

ഋഷിമാർ ഇതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്—ജീവികളുടെ ഉത്ഭവാദി കാര്യങ്ങൾ, മരണവും ജന്മവും, പ്രേതത്വവും ഔർദ്ധ്വദൈഹിക (ശ്രാദ്ധാദി) കർമ്മങ്ങളും കൂടി।

Verse 45

मया प्रोक्तं वै मुक्त्यै निदानं चैव सर्वशः / लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराजयः / येषामिन्दीवरश्यामो हृदयस्थो जनार्दनः

മോക്ഷത്തിനുള്ള ഉപായവും അതിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കാരണം-നിദാനവും ഞാൻ എല്ലാം പ്രസ്താവിച്ചു. ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ നീലതാമരവർണ്ണനായ ജനാർദ്ദനൻ വസിക്കുന്നുവോ, അവർക്കു ലാഭമേ ലാഭം, ജയമേ ജയം—അവർക്കു പരാജയം എങ്ങനെ വരും?

Verse 46

धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयति नानृतम् / क्षमा जयति न क्रोधो विष्णुर्जयति नासुराः

ധർമ്മം ജയിക്കുന്നു, അധർമ്മമല്ല; സത്യം ജയിക്കുന്നു, അസത്യമല്ല. ക്ഷമ ജയിക്കുന്നു, ക്രോധമല്ല; വിഷ്ണു ജയിക്കുന്നു, അസുരന്മല്ല.

Verse 47

विष्णुर्माता पिता विष्णुर्विष्णुः स्वजनबान्धवाः / येषामेव स्थिरा बुद्धिर्न तेषां दुर्गतिर्भवेत्

വിഷ്ണുവേ മാതാവും, വിഷ്ണുവേ പിതാവും; വിഷ്ണുവേ സ്വജനബന്ധുക്കളും. ആരുടെ ബുദ്ധി അവനിൽ സ്ഥിരമോ, അവർക്കു ദുര്‍ഗതി വരികയില്ല.

Verse 48

मङ्गलं भगवान्विष्णुर्मङ्गलं गरुडध्वजः / मङ्गलं पुण्डरीकाक्षो मङ्गलायतनं हरिः

മംഗളമയൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു; മംഗളമയൻ ഗരുഡധ്വജൻ. മംഗളമയൻ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ; ഹരിയാണ് മംഗളത്തിന്റെ ആലയം.

Verse 49

हरिर्भागीरथी विप्रा विप्रा भागीरथी हरिः / भागीरथी हरिर्विप्राः सारमेतज्जगत्त्रये

ഹരി, ഭാഗീരഥി, വിപ്രർ—സാരത്തിൽ ഒന്നുതന്നെ; വിപ്രർ, ഭാഗീരഥി, ഹരി—ഇതും ഒന്നുതന്നെ. ത്രിലോകത്തിൽ ഇതാണ് സാരം.

Verse 50

वैष्णविं वाक्सुधां पीत्वा ऋषयस्तुष्टिमाययुः

വൈഷ്ണവ വാക്‌സുധ പാനം ചെയ്ത് ഋഷിമാർ പരമ തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു.

Verse 51

प्रशशंसुस्तथान्योन्यं सूतं सर्वार्थदर्शिनम् / प्रहर्षमतुलं प्रापुर्मुनयः शौनकादयः

അപ്പോൾ ശൗനകാദി മുനിമാർ പരസ്പരം പ്രശംസിച്ചു; സർവാർത്ഥദർശിയായ സൂതനെ സ്തുതിച്ച് അതുലാനന്ദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 52

अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोपि वा / यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरं शुचिः

അപവിത്രനായാലും പവിത്രനായാലും, ഏതു അവസ്ഥയിൽ എത്തിയാലും—പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ (കമലനേത്രനായ ഭഗവാനെ) സ്മരിക്കുന്നവൻ ബാഹ്യാന്തരമായി ശുദ്ധനാകുന്നു।