Adhyaya 68

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे धन्वन्तरिसंभवादिवर्णनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः // ६७// ऋषय ऊचुः मरुतेन कथं कन्या राज्ञे दत्ता महात्मना / किंवीर्याश्च महात्मानो जाता मरुतकन्यया

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ വായുപ്രോക്ത മധ്യമഭാഗത്തിന്റെ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദത്തിൽ ‘ധന്വന്തരിസംഭവാദിവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള അറുപത്തേഴാം അധ്യായം. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— മഹാത്മാവ് മരുതൻ എങ്ങനെ കന്യയെ രാജാവിന് ദാനം ചെയ്തു? മരുതകന്ന്യയിൽ നിന്ന് ഏതു വീര്യവാന്മാരായ മഹാത്മാക്കൾ ജനിച്ചു?

Verse 2

सूत उवाच आहरत्स मरुत्सोममन्नकामः प्रजेश्वरः / मासिमासि महातेजाः षष्टिसंवत्सरान्नृप

സൂതൻ പറഞ്ഞു— ഹേ നൃപാ! പ്രജകളുടെ അധിപനായ, അന്നത്തെ ആഗ്രഹിച്ച മഹാതേജസ്സുള്ള മരുതൻ മാസംതോറും സോമം കൊണ്ടുവന്നു— അറുപത് വർഷം വരെ.

Verse 3

तेन ते मरुतस्तस्य मरुत्सोमेन तोषिताः / अक्षय्यान्नं ददुः प्रीताः सर्वकामपरिच्छदम्

അവൻ അർപ്പിച്ച മരുത്സോമത്തിൽ തൃപ്തരായ മരുതന്മാർ പ്രീതിയോടെ അവനു ക്ഷയമില്ലാത്ത അന്നം നൽകി; അത് സർവകാമങ്ങളും പൂരിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു.

Verse 4

अन्नं तस्य सकृद्भुक्तमहोरात्रं न क्षीयते / कोटिशो दीय मानं च सूर्यस्योदयनादपि

അവന്റെ അന്നം ഒരിക്കൽ ഭുജിച്ചാലും പകലും രാത്രിയും ക്ഷയിക്കില്ല; സൂര്യോദയം മുതൽ കോടിക്കണക്കിന് തവണ ദാനം ചെയ്താലും അത് കുറയുകയില്ല.

Verse 5

मित्रज्योतेस्तु कन्याया मरितस्य च धीमतः / तस्माज्जाता महासत्त्वा धर्मज्ञा मोक्षदर्शिनः

മിത്രജ്യോതിയുടെ പുത്രിയും ധീമാനായ മരിതനും നിന്നു മഹാസത്ത്വന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ ധർമ്മജ്ഞരും മോക്ഷദർശികളും ആയിരുന്നു.

Verse 6

संन्यस्य गृहधर्माणि वैराग्यं समुपस्थिताः / यतिधर्ममवाप्येह ब्रह्मभूयाय ते गताः

ഗൃഹധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് അവരിൽ വൈരാഗ്യം ഉദിച്ചു; ഇവിടെ യതിധർമ്മം പ്രാപിച്ച് അവർ ബ്രഹ്മഭാവം നേടുവാൻ പോയി.

Verse 7

अनेनसः सुतो जातः क्षत्रधर्मः प्रतापवान् / क्षत्रधर्मसुतो जातः प्रतिपक्षो महातपाः

അനേനസന്റെ പുത്രനായി പ്രതാപവാനായ ക്ഷത്രധർമ്മൻ ജനിച്ചു; ക്ഷത്രധർമ്മന്റെ പുത്രനായി മഹാതപസ്വിയായ പ്രതിപക്ഷൻ ജനിച്ചു.

Verse 8

प्रतिपक्षसुतश्चापि सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्य जयः पुत्रो विजयस्तस्य जज्ञिवान्

പ്രതിപക്ഷനുമൊരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു; ‘സൃഞ്ജയ’ എന്ന പേരിൽ അവൻ പ്രസിദ്ധൻ. സൃഞ്ജയന്റെ പുത്രൻ ജയൻ; ജയനിൽ നിന്ന് വിജയൻ ജനിച്ചു.

Verse 9

विजयस्य जयः पुत्रस्तस्य हर्यश्वकः स्मृतः / इर्यश्वस्य सुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्

വിജയന്റെ പുത്രൻ ജയൻ; അവന്റെ പുത്രനെ ‘ഹര്യശ്വക’ എന്നു സ്മരിക്കുന്നു. ഇർയശ്വയുടെ പുത്രൻ പ്രതാപശാലിയായ രാജാവ് സഹദേവൻ ആയിരുന്നു.

Verse 10

सहदेवस्य धर्मात्मा अहीन इति विश्रुतः / अहीनस्य चयत्सेनस्तस्य पुत्रो ऽथ संकृतिः

സഹദേവന്റെ ധർമ്മാത്മാവായ പുത്രൻ ‘അഹീന’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. അഹീനന്റെ പുത്രൻ ചയത്സേന; അവന്റെ പുത്രൻ സംകൃതി.

Verse 11

संकृतेरपि धर्मात्मा कृतधर्मा महायशाः / इत्येते क्षत्रधर्माणो नहुषस्य निबोधत

സംകൃതിക്കും ധർമ്മാത്മാവായ ‘കൃതധർമ്മ’ എന്ന മഹായശസ്സുള്ള പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ നഹുഷന്റെ ക്ഷത്രധർമ്മപരമായ വംശത്തെ അറിയുക.

Verse 12

नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः / यतिर्ययातिः संयातिरायतिर्वियतिः कृतिः

നഹുഷന്റെ ആറു അവകാശികൾ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ തേജസ്സുള്ളവർ ആയിരുന്നു—യതി, യയാതി, സംയാതി, ആയതി, വ്യതി, കൃതി.

Verse 13

यतिर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः / काकुत्स्थकन्यां गां नाम लेभे पत्नीं यतिस्तदा

അവരിൽ യതി ജ്യേഷ്ഠനായിരുന്നു; അതിന് ശേഷം യയാതി കനിഷ്ഠൻ. അപ്പോൾ യതി കാകുത്സ്ഥന്റെ പുത്രി ‘ഗാ’ എന്ന പേരുള്ളവളെ ഭാര്യയായി നേടി.

Verse 14

स यतिर्मोक्षमास्थाय ब्रह्मभूतो ऽभवन्मुनिः / तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः

ആ യതി മോക്ഷം ആശ്രയിച്ച് ബ്രഹ്മഭാവം പ്രാപിച്ച മുനിയായി. ആ അഞ്ചുപേരിൽ യയാതി ഭൂമിപതി (രാജാവ്) ആയിരുന്നു.

Verse 15

देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप ह / शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः

അവൻ ഉശനസ് (ശുക്രാചാര്യൻ) എന്നവരുടെ പുത്രി ദേവയാനിയെ ഭാര്യയായി നേടി; കൂടാതെ വൃഷപർവന്റെ പുത്രി അസുരിയായ ശർമിഷ്ഠയെയും നേടി.

Verse 16

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानो व्यजायत / द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

ദേവയാനി യദുവിനെയും തുർവസുവിനെയും പ്രസവിച്ചു; വൃഷപർവന്റെ പുത്രി ശർമിഷ്ഠ ദ്രുഹ്യു, അനു, പൂരു എന്നിവരെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 17

अजीजनन्महावीर्यान्सुतान्देवसुतोपमान् / रथं तस्मै ददौ शक्रः प्रीतः परमभास्वरम्

അവർ ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹാവീര്യമുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. പ്രീതനായ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) അവനു അത്യന്തം ദീപ്തമായ രഥം നൽകി.

Verse 18

असंगं काञ्चनं दिव्यमक्षयौ च महेषुधी / युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्

അവൻ ദിവ്യമായ, അസക്തമായ സ്വർണ്ണമയവും അക്ഷയമായ മഹാതൂണികളോടുകൂടിയതുമായ, മനോജവ അശ്വങ്ങൾ ചേർത്ത രഥത്തിൽ കന്യയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി।

Verse 19

स तेन रथमुख्येन जिगाय सततं महीम् / ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः

ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തിന്റെ ബലത്തിൽ അവൻ നിരന്തരം ഭൂമിയെ ജയിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ യയാതി ദേവ-ദാനവ-മാനവർക്ക് പോലും ദുർദ്ധർഷനായിരുന്നു।

Verse 20

पौरवाणां नृपाणां च सर्वेषां सो ऽभवद्रथी / यावत्सुदेशप्रभवः कौरवो जनमेजयः

പൗരവരുടെയും മറ്റു എല്ലാ രാജാക്കളുടെയും ഇടയിൽ അവൻ തന്നെയായിരുന്നു മഹാരഥി—സുദേശജന്യനായ കൗരവൻ ജനമേജയൻ വരുവോളം।

Verse 21

कुरोः पौत्रस्य राज्ञरतु राज्ञः पारीक्षितस्य ह / जगाम सरथो नाशं शापाद्गार्ग्यस्य धीमतः

പിന്നീട് കുരുവിന്റെ പൗത്രനായ രാജാവ് പാരീക്ഷിതന്റെ ആ രഥം സഹിതം നാശത്തിലേക്ക് പോയി—ധീമാനായ ഗാർഗ്യന്റെ ശാപം മൂലം।

Verse 22

गार्ग्यस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः / दुर्बुद्धिर्हिंसया मास लोहगन्धी नराधिपः

രാജാവ് ജനമേജയൻ ഗാർഗ്യന്റെ ബാലപുത്രനെ പീഡിപ്പിച്ചു; ദുർബുദ്ധിയുള്ള, ഹിംസാപരനായ, ലോഹഗന്ധിയുള്ള ആ നരാധിപൻ.

Verse 23

स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः / पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्

ആ ലോഹഗന്ധി രാജർഷി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടിയലഞ്ഞു; നഗരവാസികളും ജനപദവാസികളും ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ അവന് ഒരിക്കലും ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല।

Verse 24

ततः स दुःखसंतप्तो नालभत्संविदं क्वचित / स प्रायाच्छौनकमृषिं शरणं व्यथितस्तदा

അപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയ അവന് എവിടെയും ആശ്വാസം ലഭിച്ചില്ല; വ്യഥിതനായി അവൻ ശൗനകമുനിയെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 25

इन्द्रोतोनाम विख्यातो यो ऽसौ मुनि रुदारधीः / योजयामास चैन्द्रोतः शौनको जनमेजयम्

‘ഇന്ദ്രോത’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ, ദൃഢബുദ്ധിയുള്ള ആ മുനി; ശൗനകനായ ആ ഇന്ദ്രോതൻ ജനമേജയനെ നിയോഗിച്ചു।

Verse 26

अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः / स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह

ദ്വിജോത്തമർ രാജാവിനെ പാവനമാക്കാൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തി; ലോഹഗന്ധി അവഭൃതസ്നാനത്തിൽ ചെന്ന ശേഷം അപ്രത്യക്ഷനായി।

Verse 27

स वै दिव्यो रथस्तस्माद्वसोश्चेदिपतेस्तथा / दत्तः शक्रेन तुष्टेन लेभे तस्माद्बृहद्रथः

ചേദിപതി വസുവിന്റെ ആ ദിവ്യരഥം സന്തുഷ്ടനായ ശക്രൻ ദാനമായി നൽകി; അതുവഴി ബൃഹദ്രഥൻ അത് ലഭിച്ചു।

Verse 28

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् / प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः

അപ്പോൾ ജരാസന്ധനെ വധിച്ച് കൗരവനന്ദനനായ ഭീമൻ പ്രീതിയോടെ ആ ഉത്തമ രഥം വാസുദേവനു സമർപ്പിച്ചു।

Verse 29

स जरां प्राप्य राजर्षिर्ययातिर्नहुषात्मजः / पुत्रं श्रेष्टं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः

നഹുഷപുത്രനായ രാജർഷി യയാതി ജരയെ പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, ശ്രേഷ്ഠനും മുതിർന്നവനുമായ പുത്രനോട് “യദു!” എന്നു വിളിച്ചു പറഞ്ഞു।

Verse 30

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मि यौवने

ഹേ താതാ! ജരയുടെ വരികളും നരച്ച മുടിയും എന്നെ മൂടിയിരിക്കുന്നു; കാവ്യനായ ഉശനസിന്റെ ശാപം മൂലം ഞാൻ യൗവനത്തിലും തൃപ്തനായിട്ടില്ല।

Verse 31

त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह / जरां मे प्रतिगृह्णीष्व तं यदुः प्रत्युवाच ह

അവൻ പറഞ്ഞു: “യദുവേ, ജരയോടൊപ്പം പാപവും ഏറ്റെടുക്കുക; എന്റെ ജര നീ സ്വീകരിക്ക.” അപ്പോൾ യദു മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 32

अनिर्दिष्टा हि मे भिक्षा ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुता / सा तु व्यायामसाध्या वै न ग्रहीष्यामि ते जराम्

എനിക്ക് ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഭിക്ഷ ഇതുവരെ നിർദ്ദിഷ്ടമല്ല; അത് പരിശ്രമംകൊണ്ടേ സാധ്യമാകൂ, അതിനാൽ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ജര സ്വീകരിക്കുകയില്ല।

Verse 33

जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः / तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे

വാർദ്ധക്യത്തിൽ പാനഭോജനജന്യമായ അനേകം ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകും; അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ജരയെ ഞാൻ സ്വീകരിക്കാൻ ധൈര്യമില്ല।

Verse 34

सितश्मश्रुधरो दीनो जरया शिथिलीकृतः / वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः

വെളുത്ത താടി‑മീശയോടെ, ദീനനായി, ജരയാൽ ശിഥിലനായവൻ; ചുളിവുകൾ നിറഞ്ഞ ശരീരം, നിരാശയും ദുർബലരൂപവും ഉള്ളവൻ।

Verse 35

अशक्तः कार्यकरणे परिबूतस्तु यौवने / सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये

കർമ്മം ചെയ്യാൻ അശക്തനായി, യൗവനത്തിൽ തന്നെ പരിഹസിക്കപ്പെട്ടവനായി; ഉപവീതധാരികളുടെ ഇടയിലും—അത്തരം ജരയെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 36

संति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप / प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै

നൃപനേ, എനിക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട അനേകം പുത്രന്മാർ നിങ്ങൾക്കുണ്ട്; ധർമ്മജ്ഞനേ, അവർ തന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ—മറ്റൊരു പുത്രനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

Verse 37

स एवमुक्तो यदुना दीव्रकोपसमन्वितः / उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्

യദു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ തീക്ഷ്ണകോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു; വാക്കിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ പിതാവ് ജ്യേഷ്ഠപുത്രനെ ശാസിച്ച് പറഞ്ഞു।

Verse 38

आश्रमः कस्तवान्यो ऽस्ति को वा धर्मविधिस्तव / मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः

നിനക്കു മറ്റേതൊരു ആശ്രമമുണ്ട്? നിന്റെ ധർമ്മവിധി ആര്? ഹേ ദുർബുദ്ധേ, ഞാൻ നിന്റെ ദേശികൻ (ഗുരു) ആയിരിക്കെ എന്നെ അവഗണിക്കുന്നതെന്ത്?

Verse 39

एवमुक्त्वा यदुं राजा शशापैनं स मन्युमान् / यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ക്രോധമുള്ള രാജാവ് യദുവിനെ ശപിച്ചു—“എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചിട്ടും നീ നിന്റെ യൗവനം എനിക്കു തരുന്നില്ല.”

Verse 40

तस्मान्न राज्यभाङ्मूढ प्रजा ते वै भविष्यति / तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മൂഢാ, നീ രാജ്യം പങ്കിടുന്നവനാകില്ല; നിനക്ക് പ്രജയും ഉണ്ടാകില്ല. തുർവസുവേ, ജരയോടൊപ്പം പാപവും ഏറ്റുകൊൾക.

Verse 41

तुर्वसुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् / जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः

തുർവസു പറഞ്ഞു—പിതാവേ, കാമഭോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആ ജരയെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ജരയിൽ പാനഭോജനങ്ങളാൽ പല ദോഷങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.

Verse 42

तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ജരയെ സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ ധൈര്യമെടുക്കുന്നില്ല. യയാതി പറഞ്ഞു—“എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചിട്ടും നീ നിന്റെ യൗവനം എനിക്കു തരുന്നില്ല.”

Verse 43

तस्मात्प्रजानु विच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति / संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च

അതുകൊണ്ട്, ഹേ തുർവസു, നിന്റെ പ്രജകൾക്ക് വിച്ഛേദം സംഭവിക്കും; ധർമ്മം സംകീർണ്ണമായപ്പോൾ പ്രതിലോമ നരന്മാരും ഉയരുമ്പോഴും।

Verse 44

पिशिताशिषु चान्येषु मूढ राजा भविष्यसि / गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु वा / वासस्ते पाप म्लेच्छेषु भविष्यति न संशयः

ഹേ മൂഢാ! നീ മാംസാഹാരികളുടെയും മറ്റു അധർമ്മികളുടെയും ഇടയിൽ രാജാവാകും; ഗുരുപത്നിയിൽ ആസക്തരായവരിലോ, തിര്യഗ്യോണിയിൽ പോയവരിലോ. ഹേ പാപി! നിന്റെ വാസം മ്ലേച്ഛരിൽ തന്നെയാകും—സംശയമില്ല।

Verse 45

सूत उवाच एवं तु तुर्वसुंशप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ തുർവസുവിനെ ശപിച്ച് യയാതി തന്റെ പുത്രനോട് (ഇങ്ങനെ) പറഞ്ഞു।

Verse 46

शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् / द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्

പിന്നീട് ശർമിഷ്ഠയുടെ പുത്രനായ ദ്രുഹ്യുവിനോട് അവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്രുഹ്യു! വർണ്ണവും രൂപവും നശിപ്പിക്കുന്ന ആ അവസ്ഥയെ നീ സ്വീകരിക്ക.

Verse 47

जरा वर्षसहस्रंवै यौवनं स्वं ददस्व मे / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

നിന്റെ ജര (വാർദ്ധക്യം) ആയിരം വർഷത്തേക്ക് എനിക്ക് തരിക; നിന്റെ യൗവനവും നൽകുക. നിന്റെ ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായാൽ ഞാൻ നിനക്ക് യൗവനം തിരികെ നൽകാം।

Verse 48

स्वं चादास्यामि भूयो ऽहं पाप्मानं जरया सह / द्रुह्युरुवाच नारोहेत रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् / न सुखं चास्य भवति न जरां तेन कामये

ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ പാപവും ജരയും ചേർത്ത് നിനക്കു നൽകാം. ദ്രുഹ്യു പറഞ്ഞു—വൃദ്ധന്‍ രഥത്തിലോ കുതിരയിലോ കയറാൻ കഴിയില്ല; സ്ത്രീസുഖവും അനുഭവിക്കില്ല. അവന്‍ സുഖമില്ല; അതുകൊണ്ട് ജരയെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

Verse 49

ययातिरुवाच यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

യയാതി പറഞ്ഞു—എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനേ, നിന്റെ യൗവനം എനിക്കു എന്തുകൊണ്ട് തരുന്നില്ല?

Verse 50

तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् / नौप्लवोत्तरसंचारस्तव नित्यं भविष्यति

അതുകൊണ്ട്, ദ്രുഹ്യുവേ, നിനക്കു പ്രിയമായ ആഗ്രഹം എവിടെയും സഫലമാകില്ല; നിനക്കു നിത്യവും നാവും തോണിയും കൊണ്ടുള്ള കടത്തലേ ഉണ്ടാകൂ.

Verse 51

अराजा राजवंशस्त्वं तत्र नित्यं वसिष्यसि / अनो त्वं प्रतिपाद्यस्व पाप्मानं जरया सह

നീ രാജവംശജനായിട്ടും രാജാവാകുകയില്ല; അവിടെയേ നിത്യവും വസിക്കും. ഇനി പാപവും ജരയും ചേർത്ത് അത് സ്വീകരിക്കു.

Verse 52

एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये

ഞാൻ നിന്റെ യൗവനംകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ആയിരം വർഷം സഞ്ചരിക്കും. അനു പറഞ്ഞു—ജരയാൽ ജീർണ്ണനായി ഞാൻ ശിശുവുപോലെ അശക്തൻ, എപ്പോഴും അശുചി. സമയത്ത് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യാനും കഴിയില്ല; അത്തരം ജരയെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

Verse 53

ययातिरूवाच / यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

യയാതി പറഞ്ഞു—എൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച നീ, നിന്റെ യൗവനം എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് നൽകുന്നില്ല?

Verse 54

जरादोष स्त्वयोक्तो ऽयं तस्मात्त्वं प्रतिपत्स्यसे / प्रजा च यौवनं प्राप्ता विनशिष्यत्यनो तव

നീ പറഞ്ഞ ജരാദോഷം തന്നെയാകും നിനക്കു ലഭിക്കുക; നിന്റെ പ്രജയും യൗവനം പ്രാപിച്ച് നിന്റെ വംശത്തെയും നശിപ്പിക്കും.

Verse 55

अग्निप्रस्कन्दनपरास्त्वं वाप्येवं भविष्यसि / पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

നീ അഗ്നിയിൽ ചാടാൻ പോലും തയ്യാറാകുന്നവനാകും—ഇതാണ് നിന്റെ ഭാവി; ഹേ പൂരു, ജരയോടുകൂടെ ഈ പാപവും ഏറ്റെടുക്കുക.

Verse 56

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मियौवने

ഹേ താത, ജരയുടെ മാലയും നരച്ച മുടിയും എന്നെ ചുറ്റിപ്പറ്റി; കാവ്യ ഉശനസിന്റെ ശാപം മൂലം യൗവനത്തിലും എനിക്ക് തൃപ്തിയില്ല.

Verse 57

कञ्चित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

ഞാൻ കുറെകാലം നിന്റെ യൗവനത്തോടെ വിഷയസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; നിന്റെ ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായാൽ നിനക്ക് യൗവനം തിരികെ നൽകാം.

Verse 58

स्वं चैव प्रतिपत्स्ये ऽहं पाप्मानं जरया सह / सूत उवाच एवमुक्तः प्रत्युवाच पुत्रः पितरमञ्जसा

നിങ്ങളുടെ പാപവും വാർദ്ധക്യവും ഞാൻ സ്വീകരിക്കും. സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്രകാരം അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ പുത്രൻ പിതാവിനോട് ഉടൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 59

यथा तु मन्यसे तात करिष्यामि तथैव च / प्रतिपत्स्ये च ते राजन्पाप्मानं जरया सह

പിതാവേ, അങ്ങ് വിചാരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ ചെയ്യാം. രാജാവേ, അങ്ങയുടെ പാപവും ജരയും ഞാൻ ഏറ്റെടുക്കാം.

Verse 60

गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् / जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव

എന്നിൽ നിന്ന് യൗവനം സ്വീകരിച്ച് ആഗ്രഹത്തിനൊത്ത് സുഖിച്ചാലും. ജരയാൽ മൂടപ്പെട്ട ഞാൻ അങ്ങയുടെ പ്രായവും രൂപവും ധരിക്കാം.

Verse 61

यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथार्थवत् / ययातिरुवाच पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते

അങ്ങേക്ക് യൗവനം നൽകിയിട്ട് ഞാൻ അതിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കാം. യയാതി പറഞ്ഞു: ഹേ പുരു, ഞാൻ പ്രസാദിച്ചിരിക്കുന്നു. നിനക്ക് ഭദ്രം ഭവിക്കട്ടെ. പ്രീതനായി ഞാൻ നിനക്കിത് നൽകുന്നു.

Verse 62

सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति / सूत उवाच पूरोरनुमतो राजा ययातिः स्वजरां ततः

നിന്റെ രാജ്യത്തെ പ്രജകൾ സർവ്വ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറി സമൃദ്ധരായിരിക്കും. സൂതൻ പറഞ്ഞു: പിന്നീട് പുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ യയാതി രാജാവ് തന്റെ ജര [കൈമാറി].

Verse 63

संक्रामयामास तदा प्रासादद्भार्गवस्य तु / गौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः

അപ്പോൾ നഹുഷപുത്രനായ യയാതി ഗൗരവവും വയസ്സിന്റെ മഹിമയും കൊണ്ടു ഭാർഗവന്റെ പ്രാസാദത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു।

Verse 64

प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश्चचार विषयान्स्वकान् / यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम्

പ്രീതിയോടെ നിറഞ്ഞ ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ വിഷയങ്ങളെ ഇഷ്ടമെന്നപോലെ, ഉത്സാഹമെന്നപോലെ, കാലോചിതമായി, സുഖത്തോടെ അനുഭവിച്ചു നടന്നു।

Verse 65

धर्माविरोधी राजेन्द्रो यथाशक्ति स एव हि / देवानतर्पयद्यज्ञैः पितॄञ्श्राद्धैस्तथैव च

ധർമ്മവിരുദ്ധനല്ലാത്ത ആ രാജേന്ദ്രൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് യജ്ഞങ്ങളാൽ ദേവന്മാരെയും ശ്രാദ്ധങ്ങളാൽ പിതൃകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി।

Verse 66

दाराननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् / अतिथीनन्नपानैश्च वैश्यंश्च परिपालनैः

അവൻ ദ്വിജസത്തമരെ പ്രിയമായ അനുഗ്രഹദാനങ്ങളാലും ഇഷ്ടവസ്തുക്കളാലും, അതിഥികളെ അന്നപാനങ്ങളാലും, വൈശ്യരെ പരിപാലനരക്ഷയാലും സന്തുഷ്ടരാക്കി।

Verse 67

आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्संनिग्रहेण च / धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयत्

അവൻ ശൂദ്രരെ കരുണയാൽ, ദസ്യുക്കളെ നിയന്ത്രണത്താൽ, എല്ലാ പ്രജകളെയും ധർമ്മത്തിലൂടെ യഥാവിധി സന്തുഷ്ടരാക്കി।

Verse 68

ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः / स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः

യയാതി പ്രത്യക്ഷ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രജകളെ പരിപാലിച്ചു. ആ രാജാവ് സിംഹസമ വിക്രമശാലി, യുവാവായി വിഷയഭോഗങ്ങളിൽ ചരിച്ചവൻ ആയിരുന്നു.

Verse 69

अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् / स मार्गमाणः कामानामतद्दोषनिदर्शनात्

ധർമ്മത്തിന് വിരോധമില്ലാതെ അവൻ ഉത്തമസുഖം അനുഭവിച്ചു. കാമങ്ങളെ തേടിയെങ്കിലും അവയുടെ ദോഷങ്ങൾ അവൻ കണ്ടില്ല.

Verse 70

विश्वाच्या सहितो रेमे वैब्राजे नन्दने वने / अपश्यत्स यदा तान्वै वर्द्धमानान्नृपस्तदा

അവൻ വിശ്വാചിയോടൊപ്പം വൈബ്രാജ നന്ദനവനത്തിൽ രമിച്ചു. രാജാവ് അവരെ വളരുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ…

Verse 71

गत्वा पूरोः सकाशं वै स्वां जरां प्रत्यपद्यत / संप्राप्य स तु तान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः

അവൻ പൂരുവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു തന്റെ ജര വീണ്ടും ഏറ്റെടുത്തു. ആ കാമങ്ങൾ പ്രാപിച്ച ശേഷം രാജാവ് തൃപ്തനും ക്ഷീണിതനും ആയി.

Verse 72

कालं वर्षसहस्रं वै सस्मार मनुजाधिपः / परिसंख्याय काले च कलाः काष्ठास्तथैव च

മനുജാധിപൻ ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ കാലം ഓർത്തു. പിന്നെ കാലത്തിലെ കലകളും കാഷ്ഠകളും മുതലായ അളവുകളും എണ്ണിത്തീർത്തു.

Verse 73

पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह / यथा सुखं यथोत्साहं यथाकालमरिन्दम

അതിനുശേഷം സമയം പൂർത്തിയായി എന്ന് കരുതി അദ്ദേഹം മകനായ പുരുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഹേ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ! സുഖത്തിനും ഉത്സാഹത്തിനും കാലത്തിനും അനുസരിച്ച്...'

Verse 74

सेविता विषयः पुत्र यौवनेन मया तव / पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते गृहाण त्वं स्वयौवनम्

'ഹേ പുത്രാ! നിന്റെ യൗവനം കൊണ്ട് ഞാൻ വിഷയസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ഹേ പുരു! ഞാൻ പ്രീതനായിരിക്കുന്നു. നിനക്ക് ഭദ്രം ഭവിക്കട്ടെ. നിന്റെ യൗവനം നീ സ്വീകരിച്ചാലും.'

Verse 75

राज्यं च त्वं गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः / प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नहुषात्मजः

'നീ ഈ രാജ്യവും സ്വീകരിച്ചാലും, എന്തെന്നാൽ നീ എനിക്ക് പ്രിയം ചെയ്ത പുത്രനാകുന്നു.' നഹുഷപുത്രനായ യയാതി രാജാവ് ജരയെ (വാർദ്ധക്യത്തെ) തിരികെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 76

यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः / अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम्

പുരുവിന് തന്റെ യൗവനം വീണ്ടും ലഭിച്ചു. രാജാവ് തന്റെ ഇളയ മകനായ പുരുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് കണ്ട്...

Verse 77

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् / कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो

ബ്രാഹ്മണർ തുടങ്ങിയ വർണ്ണങ്ങൾ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'ഹേ പ്രഭോ! ശുക്രന്റെ പൗത്രനും ദേവയാനിയുടെ പുത്രനുമായവനെ മറികടന്ന് അങ്ങ് എങ്ങനെയാണ്...'

Verse 78

ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं दास्यसि पूरवे / यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनुदतुर्वसुः

ജ്യേഷ്ഠനായ യദുവിനെ മറികടന്ന് നീ രാജ്യം പൂരുവിന് നൽകും; യദു നിന്റെ മൂത്ത പുത്രനായിട്ടും തുര്വസുവിന് ശേഷം ജനിച്ചതിനാൽ.

Verse 79

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय

ശർമിഷ്ഠയുടെ പുത്രൻ ദ്രുഹ്യു; പിന്നെ അനു; പിന്നെ പൂരു. ജ്യേഷ്ഠരെ മറികടക്കാതെ ഇളയവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം അർഹിക്കും? മകനേ, ഞങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുന്നു—ധർമ്മം സമ്യകമായി പാലിക്കു.

Verse 80

ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः

യയാതി പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണരെ മുൻനിർത്തി എല്ലാ വർണങ്ങളും എന്റെ വചനം കേൾക്കട്ടെ.

Verse 81

ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन / मातापित्रोर्वचनकृद्वीरः पुत्रः प्रशस्यते

ജ്യേഷ്ഠനോട് രാജ്യം ഞാൻ ഒരുവിധത്തിലും നൽകരുത്; മാതാപിതാക്കളുടെ വചനം അനുസരിക്കുന്ന വീരപുത്രൻ പ്രശംസനീയനാകുന്നു.

Verse 82

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः / प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतांमतः

എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ യദു എന്റെ നിയോഗം പാലിച്ചില്ല; പിതാവിന് വിരോധിയായവൻ സജ്ജന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ പുത്രനല്ല.

Verse 83

स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्त्तते पितृमातृषु / यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च

ആ പുത്രൻ പിതാമാതാക്കളോടു പുത്രസദൃശമായി പെരുമാറുന്നു; എന്നാൽ യദു എന്നെ അവമാനിച്ചു, തുർവസുവും അതുപോലെ ചെയ്തു.

Verse 84

द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम् / पूरुणा तु कृतं वाक्यं मानितश्च विशेषतः

ദ്രുഹ്യുവും അനുവും എന്നെ അത്യന്തം അവമാനിച്ചു; എന്നാൽ പൂരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി എന്നെ ആദരിച്ചു.

Verse 85

कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम / सर्वे कामा मम कृताः पूरुणा पुण्यकारिणा

എന്റെ കനിഷ്ഠ അവകാശി അവനാണ്; അവൻ എന്റെ ജര (വൃദ്ധാവസ്ഥ) ഏറ്റെടുത്തു. പുണ്യകർമ്മിയായ പൂരു എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി.

Verse 86

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् / पुत्रो यस्त्वानुवर्त्तेत स राजा तु महामते

കാവ്യ ഉശനസ് (ശുക്രാചാര്യൻ) സ്വയം ഈ വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു—ഹേ മഹാമതേ, നിന്നെ അനുസരിക്കുന്ന പുത്രൻ തന്നെയാണ് രാജാവാകുക.

Verse 87

प्रजा ऊचुः भवतो ऽनुमतो ऽप्येवं पूरू राज्ये ऽभिषिच्यताम् / यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

പ്രജകൾ പറഞ്ഞു—അങ്ങയുടെ അനുവാദത്തോടെ പൂരുവിനെ രാജാഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; കാരണം അവൻ ഗുണസമ്പന്നനായ പുത്രൻ, എപ്പോഴും മാതാപിതാക്കളുടെ ഹിതം തേടുന്നവൻ.

Verse 88

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः / अर्हे ऽस्य पूरू राज्यस्य यः प्रियः प्रियकृत्तव

അവൻ പ്രഭു, കനിഷ്ഠനായാലും, സർവ്വ മംഗളത്തിനും അർഹൻ. പൂരുവിന്റെ രാജ്യത്തിന് അവൻ യോഗ്യൻ; പ്രിയനും പ്രിയകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും ആകുന്നു.

Verse 89

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् / पौरजान पदैस्तुष्टैरित्युक्ते नाहुषस्तदा

ശുക്രന്റെ വരദാനത്താൽ മറുപടി പറയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. പൗരന്മാർ സന്തോഷകരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അപ്പോൾ നാഹുഷൻ മൗനമായി നിന്നു.

Verse 90

अभिषिच्य ततः पूरुं स राज्ये सुतमात्मनः / दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं तु न्यवेशयत्

പിന്നീട് അവൻ തന്റെ പുത്രൻ പൂരുവിനെ രാജസ്ഥാനത്ത് അഭിഷേകം ചെയ്തു സ്ഥാപിച്ചു. തെക്ക്-കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ തുർവസുവിനെ നിയോഗിച്ചു.

Verse 91

दक्षिणापरतो राजा यदुं ज्येष्ठं न्यवेशयत् / प्रतीच्यामुत्तरस्यां च द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

രാജാവ് തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ മൂത്ത യദുവിനെ സ്ഥാപിച്ചു. പടിഞ്ഞാറ്-വടക്ക് ദിക്കിൽ ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും—ആ ഇരുവരെയും നിയോഗിച്ചു.

Verse 92

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् / व्यभजत्पञ्चधा राजा पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

യയാതി സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ സപ്തദ്വീപ ഭൂമിയെ ജയിച്ചതിന് ശേഷം, അപ്പോൾ രാജാവ് നാഹുഷൻ അത് തന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് അഞ്ചായി വിഭജിച്ചു നൽകി.

Verse 93

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना / यथाप्रदेशं धर्मज्ञैर्धर्मेण प्रतिपान्यते

അവരാൽ ഈ സമസ്ത ഭൂമി, സപ്തദ്വീപങ്ങളോടും പ്രജകളോടും കൂടി, പ്രദേശാനുസാരം ധർമ്മജ്ഞന്മാർ ധർമ്മത്താൽ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 94

एवं विभज्य पृथिवीं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु प्रीतिमा नभवन्नृपः

ഇങ്ങനെ നഹുഷൻ അന്ന് ഭൂമിയെ പുത്രന്മാർക്കായി വിഭജിച്ചു നൽകി; രാജശ്രീ പുത്രന്മാർക്കു കൈമാറി ആ രാജാവ് സന്തുഷ്ടനായി।

Verse 95

धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु

വില്ലും അമ്പുകളും വച്ചൊഴിഞ്ഞ്, രാജ്യം പുത്രന്മാർക്കു ഏല്പിച്ച്, ഭാരമൊക്കെയും ബന്ധുക്കളിൽ ഏല്പിച്ചപ്പോൾ ആ രാജാവ് സന്തുഷ്ടനായി।

Verse 96

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना / याभिः प्रत्याहरेत्कामात्कूर्मौंऽगानीव सर्वशः

ഇവിടെ മഹാരാജ യയാതി പുരാതനകാലത്ത് പാടിയ ഗാഥയുണ്ട്; അതിലൂടെ മനുഷ്യൻ കാമത്തിൽ നിന്ന് ആമ തന്റെ അവയവങ്ങൾ പിൻവലിക്കുന്നതുപോലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ എല്ലാടവും പിൻവലിക്കണം।

Verse 97

न जातु कामः कामानमुपभोगेन शाम्यति / हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

കാമവിഷയങ്ങളുടെ ഉപഭോഗം കൊണ്ടു കാമം ഒരിക്കലും ശമിക്കുകയില്ല; അത് അഗ്നിയിൽ നെയ്യാഹുതി ചേർക്കുന്നതുപോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും വർധിക്കുന്നു।

Verse 98

यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः / नालमेकस्य तत्सर्वमिति पश्यन्न मुह्यति

ഭൂമിയിലെ നെല്ലും യവവും, സ്വർണം, പശുക്കൾ, സ്ത്രീകൾ—ഇവയൊക്കെയും ഒരാള്ക്ക് മതിയാകില്ല; ഇങ്ങനെ കണ്ടാൽ ജ്ഞാനി മോഹിക്കുകയില്ല।

Verse 99

यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेष्वमङ्गलम् / कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा

കർമ്മം, മനസ്, വാക്ക്—ഇവയാൽ സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും അമംഗളഭാവം പുലർത്താതിരിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 100

यदा परान्न बिभेति यदान्यस्मान्न बिभ्यति / यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा

അവൻ മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടാതെയും മറ്റുള്ളവർ അവനെ ഭയപ്പെടാതെയും ഇരിക്കുമ്പോൾ; അവൻ ആഗ്രഹിക്കാതെയും ദ്വേഷിക്കാതെയും ഇരിക്കുമ്പോൾ—അപ്പോൾ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 101

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः / यैषा प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

ദുർമതികൾക്ക് ഉപേക്ഷിക്കാൻ ദുഷ്കരം, ജീർണ്ണിച്ചാലും ജീർണ്ണിക്കാത്തത്; പ്രാണാന്തക രോഗംപോലെയുള്ള ആ തൃഷ്ണയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് സുഖം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 102

जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः / जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यति

വയസ്സാകുമ്പോൾ മുടി ജീർണ്ണിക്കുന്നു, പല്ലുകളും ജീർണ്ണിക്കുന്നു; എന്നാൽ ജീവിക്കാനുള്ള ആശയും ധനാശയും—വൃദ്ധനായാലും ജീർണ്ണിക്കുകയില്ല।

Verse 103

यच्च कामसुखं लोके यच्छ दिव्यं महत्सुखम् / कृष्णाक्षयसुखस्यैतत्कलां नर्हन्ति षोडशीम्

ലോകത്തിലെ കാമസുഖവും ദിവ്യമായ മഹാസുഖവും—ഇവയൊന്നും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അക്ഷയസുഖത്തിന്റെ ഷോഡശീ കലക്കും തുല്യമല്ല।

Verse 104

एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्रस्थितो वनम् / भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാജർഷി ഭാര്യയോടുകൂടെ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഭൃഗുതുങ്കത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത് അവിടെത്തന്നെ മഹായശസ്സു നേടി.

Verse 105

पालयित्वा व्रतं चार्षं तत्रैव स्वर्ग माप्तवान् / तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः

ആർഷവ്രതം പാലിച്ച് അദ്ദേഹം അവിടെത്തന്നെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ അഞ്ചു വംശങ്ങൾ പുണ്യവാന്മാരായി ദേവർഷിമാർ ആദരിച്ചവരാണ്.

Verse 106

यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव गभस्तिभिः / धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः

സൂര്യകിരണങ്ങളുപോലെ സമസ്ത ഭൂമിയും ആരാൽ വ്യാപിച്ചുവോ—അവരാൽ മനുഷ്യൻ ധന്യനും സന്താനവാനും ദീർഘായുസ്സുള്ളവനും കീർത്തിമാനുമായിത്തീരും.

Verse 107

ययातेश्चारितं सर्वं पठञ्छृण्वन्द्विजोत्तमाः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! യയാതിയുടെ സമസ്ത ചരിതം വായിച്ചും ശ്രവിച്ചും ഇരിക്കുവിൻ.