Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage

Marutakanyā–Vamśa-varṇana

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय

śarmiṣṭhāyāḥ suto druhyustato 'nuḥ pūrureva ca / kathaṃ jyeṣṭhānatikramya kanīyānrājyamarhati / sutaḥ saṃbodhayāmastvāṃ dharmaṃ samanupālaya

ശർമിഷ്ഠയുടെ പുത്രൻ ദ്രുഹ്യു; പിന്നെ അനു; പിന്നെ പൂരു. ജ്യേഷ്ഠരെ മറികടക്കാതെ ഇളയവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം അർഹിക്കും? മകനേ, ഞങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുന്നു—ധർമ്മം സമ്യകമായി പാലിക്കു.

śarmiṣṭhāyāḥof Śarmiṣṭhā
śarmiṣṭhāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśarmiṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
sutaḥson
sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
druhyuḥDruhyu
druhyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdruhyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); apposition to sutaḥ
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
anuḥAnu
anuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
pūruḥPuru
pūruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpūru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात) for emphasis
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
kathamhow
katham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
FormInterrogative adverb (प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण)
jyeṣṭhānthe elders
jyeṣṭhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjyeṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); object of atikramya
atikramyahaving bypassed
atikramya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootati-√kram (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त)
kanīyānthe younger (one)
kanīyān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkanīyas (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); comparative 'younger'
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
arhatideserves/is entitled to
arhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sutaḥO son
sutaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); vocative sense intended in context 'O son' though form is nominative
saṃbodhayāmaḥwe admonish/advise
saṃbodhayāmaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√budh (धातु)
FormPresent (लट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); causative sense 'to make know/advise' (णिच् implied in stem bodhaya-)
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dharmamdharma/righteousness
dharmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
samanupālayafollow/observe fully
samanupālaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-anu-√pāl (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)