Shloka 42
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
Transliteration
tasmājjarāṃ na te rājangrahītumahamutsahe / yayātiruvāca yastvaṃ me tdṛdayājjāto vayaḥ svaṃ na prayacchasi
Translation
അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ജരയെ സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ ധൈര്യമെടുക്കുന്നില്ല. യയാതി പറഞ്ഞു—“എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചിട്ടും നീ നിന്റെ യൗവനം എനിക്കു തരുന്നില്ല.”
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेत्वर्थक-अव्ययप्रयोग (ablatival adverb)
जराम्old age
जराम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
तेfor you; to you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case/Dative), एकवचन; enclitic
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
ग्रहीतुम्to accept/take
ग्रहीतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to take/accept’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
उत्सहेam able; dare
उत्सहे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + सह् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; enclitic
हृदयात्from (my) heart
हृदयात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
वयःyouth; age
वयः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying ‘वयः’
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
प्रयच्छसिyou give
प्रयच्छसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; parasmaipada