Shloka 23
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः / पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्
Transliteration
sa lohagandhī rājarṣiḥ paridhāvannitastataḥ / paurajānapadaistyakto na lebhe śarma karhicit
Translation
ആ ലോഹഗന്ധി രാജർഷി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടിയലഞ്ഞു; നഗരവാസികളും ജനപദവാസികളും ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ അവന് ഒരിക്കലും ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लोहगन्धीLohagandhi (name)
लोहगन्धी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलोह-गन्धिन् (प्रातिपदिक; लोह + गन्धिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य-नाम
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
सम्बन्ध/विशेषण (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootराज-ऋषि (प्रातिपदिक; राजन् + ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपाधि
परिधावन्running about
परिधावन्:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
TypeVerb
Rootपरि-धाव् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नीतःdriven/led
नीतः:
क्रियाविशेषण/विशेषण (Predicate participle)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःfrom there/thereupon
ततः:
अपादान-भाव (source/therefrom)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—अवधारण/अपादानार्थक (ablatival adverb)
पौर-जानपदैःby the townsmen and countryfolk
पौर-जानपदैः:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootपौर-जानपद (प्रातिपदिक; पौर + जानपद)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
त्यक्तःabandoned
त्यक्तः:
कर्मणि-भाव/विशेषण (being abandoned)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
लेभेobtained/found
लेभे:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
शर्मcomfort/peace
शर्म:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कर्हिचित्ever/at any time
कर्हिचित्:
कालाधिकरण (time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootकर्हिचित् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)