Adhyaya 8
Nārāyaṇa-kavaca — The Armor of Lord Nārāyaṇa
ആറാം സ്കന്ധത്തിലെ ഇന്ദ്ര–അസുര സംഘർഷപരമ്പരയിൽ, ഇന്ദ്രൻ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് ആധിപത്യം വീണ്ടെടുക്കാൻ സഹായിച്ച വിഷ്ണു-മന്ത്രകവചത്തെക്കുറിച്ച് മഹാരാജാ പരീക്ശിത് ശുകദേവ ഗോസ്വാമിയോട് ചോദിക്കുന്നു. ശുകദേവൻ പറയുന്നു: ദേവന്മാരുടെ പുരോഹിതനായി നിയമിതനായ വിശ്വരൂപനെ ഇന്ദ്രൻ സമീപിച്ച് നാരായണ-കവചം പ്രാപിച്ചു. വിശ്വരൂപൻ ആചമനാദി ശുദ്ധി, യോജിച്ച ആസനം–ദിശ, കൂടാതെ അഷ്ടാക്ഷരി (ഓം നമോ നാരായണായ), ദ്വാദശാക്ഷരി (ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ), ഷഡാക്ഷരി (ഓം വിഷ്ണവേ നമഃ) മന്ത്രങ്ങളാൽ ന്യാസം, ദിഗ്ബന്ധനം, ആയുധ-മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ക്രമബദ്ധമായ വിധി ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കവചം മത്സ്യ, വാമന, നൃസിംഹ, വരാഹ, രാമാദി അവതാരങ്ങൾ, കാലവിഭാഗങ്ങളിലെ ഭഗവന്നാമങ്ങൾ, സുദർശനം, ഗദ, ശംഖം, ഖഡ്ഗം, പരിച തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയെ സ്മരിച്ച് സർവ്വദിക്കിലും സംരക്ഷണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി, കൗശിക–ചിത്രരഥ ദൃഷ്ടാന്തം, ഭക്തിയോടെ ശ്രവണമോ പ്രയോഗമോ ചെയ്താൽ അപായനാശവും മാനവും ലഭിക്കും എന്ന ഉറപ്പും നൽകി, തുടർന്നുള്ള ഇന്ദ്രവിജയത്തിന് പശ്ചാത്തലം ഒരുക്കുന്നു।
Shlokas
Verse 1
श्रीराजोवाच यया गुप्त: सहस्राक्ष: सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥ १ ॥ भगवंस्तन्ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिन: शत्रून्येन गुप्तोऽजयन्मृधे ॥ २ ॥
ശ്രീരാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ഏത് വിഷ്ണുമന്ത്ര-കവചം മൂലം സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ വാഹനങ്ങളോടുകൂടിയ ശത്രുസൈന്യത്തെ കളിയെന്നപോലെ ജയിച്ച് ത്രിലോകസമ്പത്ത് അനുഭവിച്ചു, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക। ദയവായി ആ നാരായണാത്മക വർമ്മം വിശദീകരിക്കൂ; അതിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണഹന്തക ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചു।
Verse 2
श्रीराजोवाच यया गुप्त: सहस्राक्ष: सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥ १ ॥ भगवंस्तन्ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिन: शत्रून्येन गुप्तोऽजयन्मृधे ॥ २ ॥
ശ്രീരാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ഏത് വിഷ്ണുമന്ത്ര-കവചം മൂലം സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ വാഹനങ്ങളോടുകൂടിയ ശത്രുസൈന്യത്തെ കളിയെന്നപോലെ ജയിച്ച് ത്രിലോകസമ്പത്ത് അനുഭവിച്ചു, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക। ദയവായി ആ നാരായണാത്മക വർമ്മം വിശദീകരിക്കൂ; അതിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണഹന്തക ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചു।
Verse 3
श्रीबादरायणिरुवाच वृत: पुरोहितस्त्वाष्ट्रो महेन्द्रायानुपृच्छते । नारायणाख्यं वर्माह तदिहैकमना: शृणु ॥ ३ ॥
ശ്രീശുകദേവ ഗോസ്വാമി പറഞ്ഞു—ദേവന്മാർ ത്വാഷ്ട്രപുത്രനായ വിശ്വരൂപനെ പുരോഹിതനായി നിയോഗിച്ചിരുന്നു. മഹേന്ദ്രനായ ഇന്ദ്രൻ ‘നാരായണ-കവചം’ കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ വിശ്വരൂപൻ അത് ഉപദേശിച്ചു. ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കുക।
Verse 4
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
വിശ്വരൂപൻ പറഞ്ഞു—ഭയം വന്നാൽ ആദ്യം കൈകാലുകൾ കഴുകി ആചമനം ചെയ്യണം; പവിത്ര കുശ സ്പർശിച്ച് ഉത്തരമുഖമായി ഗൗരവത്തോടെ മൗനവും ശുചിത്വവും പാലിക്കണം. പിന്നെ അഷ്ടാക്ഷരി ‘ഓം നമോ നാരായണായ’യും ദ്വാദശാക്ഷരി മന്ത്രവും കൊണ്ട് അങ്ങ-കരന്യാസം ചെയ്ത് നാരായണപരമായ വർമ്മം ധരിക്കണം. പാദങ്ങളിൽ തുടങ്ങി ക്രമമായി മുട്ടുകൾ, തുടകൾ, ഉദരം, ഹൃദയം, വക്ഷസ്, മുഖം, ശിരസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രണവാദി അക്ഷരങ്ങൾ ന്യാസം ചെയ്യണം; പിന്നെ വിപരീതക്രമത്തിലും ന്യാസം ചെയ്യണം।
Verse 5
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
ശ്രീ വിശ്വരൂപൻ പറഞ്ഞു—ഭയം വന്നാൽ ആദ്യം കൈകാലുകൾ കഴുകി ആചമനം ചെയ്ത്, പവിത്രനായി വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരുന്നു കുശ സ്പർശിച്ച് മൗനം പാലിക്കണം. തുടർന്ന് അഷ്ടാക്ഷരവും ദ്വാദശാക്ഷരവും മന്ത്രങ്ങളാൽ കര-അംഗന്യാസം ചെയ്ത് ‘ഓം നമോ നാരായണായ’ ജപിച്ചുകൊണ്ട് പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്രമമായി മുട്ടുകൾ, തുടകൾ, ഉദരം, ഹൃദയം, വക്ഷസ്, മുഖം, ശിരസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; പിന്നെ വിപരീതക്രമത്തിലും ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ നാരായണകവചം ധരിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 6
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
ശ്രീ വിശ്വരൂപൻ പറഞ്ഞു—ഭയസമയത്ത് കൈകാലുകൾ കഴുകി ആചമനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി, വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരുന്നു കുശ സ്പർശിച്ച് മൗനം പാലിക്കണം. തുടർന്ന് അഷ്ടാക്ഷരവും ദ്വാദശാക്ഷരവും മന്ത്രങ്ങളാൽ ന്യാസം ചെയ്ത് നാരായണകവചം ധരിക്കണം. ‘ഓം നമോ നാരായണായ’ ജപിച്ചുകൊണ്ട് പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ശിരസ്സുവരെ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്ത്, പിന്നെ വിപരീതക്രമത്തിലും ചെയ്യണം.
Verse 7
करन्यासं तत: कुर्याद् द्वादशाक्षरविद्यया । प्रणवादियकारान्तमङ्गुल्यङ्गुष्ठपर्वसु ॥ ७ ॥
അതിനുശേഷം ദ്വാദശാക്ഷരവിദ്യ ‘ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ’ കൊണ്ട് കരന്യാസം ചെയ്യണം. ഓരോ അക്ഷരത്തിനും മുമ്പിൽ ഓംകാര ചേർത്ത്, വലങ്കൈയിലെ ചൂണ്ടുവിരലിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വിരൽത്തുമ്പുകളിൽ അക്ഷരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് ഇടങ്കൈയിലെ ചൂണ്ടുവിരൽ വരെ പൂർത്തിയാക്കണം. ശേഷിക്കുന്ന നാല് അക്ഷരങ്ങൾ അങ്കുഷ്ഠങ്ങളുടെ സന്ധികളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം.
Verse 8
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
അതിനുശേഷം ഷഡക്ഷരമന്ത്രമായ ‘ഓം വിഷ്ണവേ നമഃ’ ജപിക്കണം. ഓംകാരത്തെ ഹൃദയത്തിൽ, ‘വി’യെ ശിരസ്സിൽ, ‘ഷ’യെ ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തിൽ, ‘ണ’യെ ശിഖയിൽ, ‘വേ’യെ കണ്ണുകൾക്കിടയിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ ‘ന’യെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ സന്ധികളിലും ന്യാസം ചെയ്ത്, ‘മ’യെ അസ്ത്രരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം—ഇങ്ങനെ ജപകൻ മന്ത്രമൂർത്തിയാകുന്നു. അവസാനം വിസർഗസഹിതം ‘മഃ അസ്ത്രായ ഫട്’ എന്നു പറഞ്ഞ് കിഴക്ക് മുതലായ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പ്രയോഗിക്കണം.
Verse 9
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
ഷഡക്ഷരമന്ത്രമായ ‘ഓം വിഷ്ണവേ നമഃ’ ജപിച്ചുകൊണ്ട് ഓംകാരത്തെ ഹൃദയത്തിൽ, ‘വി’യെ ശിരസ്സിൽ, ‘ഷ’യെ ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തിൽ, ‘ണ’യെ ശിഖയിൽ, ‘വേ’യെ കണ്ണുകൾക്കിടയിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ‘ന’യെ എല്ലാ സന്ധികളിലും സ്ഥാപിച്ച് ‘മ’യെ അസ്ത്രരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം; അങ്ങനെ साधകൻ മന്ത്രമൂർത്തിയാകുന്നു. അവസാനം വിസർഗസഹിതം ‘മഃ അസ്ത്രായ ഫട്’ എന്നു പറഞ്ഞ് കിഴക്ക് മുതലായ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 10
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
അതിനുശേഷം ഷഡക്ഷരമന്ത്രമായ “ഓം വിഷ്ണവേ നമഃ” ജപിക്കണം. ‘ഓം’ ഹൃദയത്തിൽ, ‘വി’ ശിരസ്സിൽ, ‘ഷ’ ഭ്രൂമധ്യേ, ‘ണ’ ശിഖയിൽ, ‘വേ’ കണ്ണുകൾക്കിടയിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ന’ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ സന്ധികളിലും ന്യസിച്ച് ‘മ’യെ അസ്ത്രരൂപമായി ധ്യാനിച്ചാൽ ജപകൻ മന്ത്രമൂർത്തിയാകും. അവസാനം വിസർഗം ചേർത്ത് “മഃ അസ്ത്രായ ഫട്” എന്ന് കിഴക്കിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഉച്ചരിക്കണം; മന്ത്രകവചം ദിക്കുകളെ ബന്ധിക്കും.
Verse 11
आत्मानं परमं ध्यायेद् ध्येयं षट्शक्तिभिर्युतम् । विद्यातेजस्तपोमूर्तिमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ ११ ॥
ജപം പൂർത്തിയായ ശേഷം साधകൻ ഗുണതഃ തനിയെ പരമപുരുഷനോടു ഏകമെന്നു ധ്യാനിക്കണം—അവൻ ഷഡൈശ്വര്യസമ്പന്നനും ധ്യാനയോഗ്യനുമാണ്. അവനെ വിദ്യ, തേജസ്, തപസ് എന്നിവയുടെ മൂർത്തിയായി മനസ്സിൽ ധരിച്ചു, പിന്നെ ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ ഈ രക്ഷാകവചസ്തോത്രമായ ‘നാരായണ-കവചം’ ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 12
ॐ हरिर्विदध्यान्मम सर्वरक्षां न्यस्ताङ्घ्रिपद्म: पतगेन्द्रपृष्ठे । दरारिचर्मासिगदेषुचाप- पाशान् दधानोऽष्टगुणोऽष्टबाहु: ॥ १२ ॥
ഓം ഹരിഃ എനിക്ക് സർവ്വരക്ഷയും നല്കട്ടെ. ഗരുഡേന്ദ്രന്റെ പിറകിൽ അധിഷ്ഠിതനായി, തന്റെ പദ്മപാദങ്ങൾ അവനിൽ ന്യസിച്ച്, ശംഖം, ചക്രം, ചർമ്മം (ഢാൽ), ഖഡ്ഗം, ഗദ, ഇഷു (അമ്പുകൾ), ചാപം (വില്ല്), പാശം—എന്നിവ എട്ട് ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന അഷ്ടബാഹുവും അഷ്ടസിദ്ധിസമ്പന്നനുമായ ആ സർവ്വശക്തൻ ഭഗവാൻ എപ്പോഴും എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 13
जलेषु मां रक्षतु मत्स्यमूर्ति- र्यादोगणेभ्यो वरुणस्य पाशात् । स्थलेषु मायावटुवामनोऽव्यात् त्रिविक्रम: खेऽवतु विश्वरूप: ॥ १३ ॥
ജലങ്ങളിൽ മത്സ്യമൂർത്തിയായ ഭഗവാൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ—വരുണന്റെ പാശത്തിൽ നിന്നും ഭയങ്കര ജലചരങ്ങളിൽ നിന്നും. നിലത്തിൽ മായാശക്തി വ്യാപിപ്പിച്ച് വടു-വാമനരൂപം ധരിച്ച വാമനദേവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ആകാശത്തിൽ ത്രിലോകജയിയായ വിശ്വരൂപ ത്രിവിക്രമപ്രഭു എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 14
दुर्गेष्वटव्याजिमुखादिषु प्रभु: पायान्नृसिंहोऽसुरयूथपारि: । विमुञ्चतो यस्य महाट्टहासं दिशो विनेदुर्न्यपतंश्च गर्भा: ॥ १४ ॥
വനം, ദുര്ഗമസ്ഥലങ്ങൾ, യുദ്ധമുഖം മുതലായിടങ്ങളിൽ പ്രഭു നൃസിംഹദേവൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ—അസുരയൂഥപതി ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ശത്രുവായി അവതരിച്ചവൻ. അവന്റെ മഹാട്ടഹാസം പൊട്ടിയപ്പോൾ ദിക്കുകൾ മുഴങ്ങി, അസുരരുടെ ഗർഭിണികളുടെ ഗർഭങ്ങൾ വീണു. ആ കരുണാമയനായ പ്രഭു എല്ലായിടത്തും, പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനസ്ഥലങ്ങളിൽ, എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 15
रक्षत्वसौ माध्वनि यज्ञकल्प: स्वदंष्ट्रयोन्नीतधरो वराह: । रामोऽद्रिकूटेष्वथ विप्रवासे सलक्ष्मणोऽव्याद् भरताग्रजोऽस्मान् ॥ १५ ॥
യജ്ഞസ്വരൂപനായ യജ്ഞേശ്വരൻ വരാഹഭഗവാൻ, തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ദംഷ്ട്രകളിൽ ഭൂമിയെ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തിയവൻ, വഴിയിലെ ദുഷ്ടന്മാരിൽ നിന്ന് എന്നെ കാക്കട്ടെ. പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ പരശുരാമൻ കാക്കട്ടെ; വിദേശത്തിൽ ഭരതാഗ്രജൻ ശ്രീരാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 16
मामुग्रधर्मादखिलात्प्रमादा- न्नारायण: पातु नरश्च हासात् । दत्तस्त्वयोगादथ योगनाथ: पायाद्गुणेश: कपिल: कर्मबन्धात् ॥ १६ ॥
അനാവശ്യമായ ഉഗ്രവും മിഥ്യവുമായ ധർമ്മമാർഗ്ഗങ്ങളും പ്രമാദവും മൂലം വഴുതിപ്പോകുന്നതിൽ നിന്ന് നാരായണൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ; ‘നര’ അവതാരം অহങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കട്ടെ. യോഗനാഥൻ ദത്താത്രേയൻ ഭക്തിയോഗത്തിൽ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് കാക്കട്ടെ; ഗുണേശൻ കപിലൻ കർമബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ മോചിപ്പിക്കട്ടെ.
Verse 17
सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा- द्धयशीर्षा मां पथि देवहेलनात् । देवर्षिवर्य: पुरुषार्चनान्तरात् कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७ ॥
സനത്കുമാരൻ കാമവാസനയിൽ നിന്ന് എന്നെ കാക്കട്ടെ. ശുഭകർമ്മം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ വഴിയിൽ ദേവഹേളന എന്ന അപരാധത്തിൽ നിന്ന് ഹയശീർഷൻ (ഹയഗ്രീവൻ) എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ദേവർഷി നാരദൻ ദേവാരാധനയിലെ അപരാധങ്ങളിൽ നിന്ന് കാക്കട്ടെ; കൂർമരൂപ ഹരി അനന്ത നരകങ്ങളിൽ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 18
धन्वन्तरिर्भगवान् पात्वपथ्याद् द्वन्द्वाद् भयादृषभो निर्जितात्मा । यज्ञश्च लोकादवताज्जनान्ताद् बलो गणात् क्रोधवशादहीन्द्र: ॥ १८ ॥
ഭഗവാൻ ധന്വന്തരി അപഥ്യാഹാരത്തിൽ നിന്നും രോഗഭയത്തിൽ നിന്നും എന്നെ കാക്കട്ടെ. ഇന്ദ്രിയജിതനായ ഋഷഭദേവൻ ശീത-ഉഷ്ണ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭയത്തിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കട്ടെ. യജ്ഞാവതാരം ജനനിന്ദയും ജനഹാനിയും നിന്ന് കാക്കട്ടെ; അഹീന്ദ്രരൂപ ബലരാമൻ അസൂയയുള്ള സർപ്പങ്ങളും ക്രോധവശ ശത്രുക്കളും നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 19
द्वैपायनो भगवानप्रबोधाद् बुद्धस्तु पाषण्डगणप्रमादात् । कल्कि: कले: कालमलात् प्रपातु धर्मावनायोरुकृतावतार: ॥ १९ ॥
വേദജ്ഞാനത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ ദ്വൈപായന വ്യാസൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ. പാഷണ്ഡസംഘങ്ങളുടെ പ്രമാദവും വേദവിരുദ്ധ പ്രവർത്തികളും നിന്ന് ബുദ്ധദേവൻ രക്ഷിക്കട്ടെ. ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനായി മഹാവതാരമായി വന്ന കല്കി, കലിയുഗത്തിന്റെ മലിനതയിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 20
मां केशवो गदया प्रातरव्याद् गोविन्द आसङ्गवमात्तवेणु: । नारायण: प्राह्ण उदात्तशक्ति- र्मध्यन्दिने विष्णुररीन्द्रपाणि: ॥ २० ॥
ദിവസത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രഹരത്തിൽ ഗദാധാരി കേശവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; രണ്ടാം പ്രഹരത്തിൽ വേണുധാരി ഗോവിന്ദൻ രക്ഷിക്കട്ടെ. മൂന്നാം പ്രഹരത്തിൽ സർവശക്തിമാൻ നാരായണൻ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ ശത്രുനാശക ചക്രപാണി വിഷ്ണു എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 21
देवोऽपराह्णे मधुहोग्रधन्वा सायं त्रिधामावतु माधवो माम् । दोषे हृषीकेश उतार्धरात्रे निशीथ एकोऽवतु पद्मनाभ: ॥ २१ ॥
ദിവസത്തിന്റെ അഞ്ചാം പ്രഹരത്തിൽ ഭയങ്കര ധനുസ്സു ധരിച്ച മധുസൂദനൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. സന്ധ്യയിൽ ത്രിധാമസ്വരൂപനായ മാധവൻ രക്ഷിക്കട്ടെ; രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഹൃഷീകേശൻ, നിശീഥത്തിൽ ഏകമായ പദ്മനാഭൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 22
श्रीवत्सधामापररात्र ईश: प्रत्यूष ईशोऽसिधरो जनार्दन: । दामोदरोऽव्यादनुसन्ध्यं प्रभाते विश्वेश्वरो भगवान् कालमूर्ति: ॥ २२ ॥
അർധരാത്രിക്ക് ശേഷം ആകാശം ചുവപ്പാകുന്നതുവരെ ശ്രീവത്സധാരിയായ ഈശ്വരൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. രാത്രിയുടെ അവസാനം വാൾധാരിയായ ജനാർദനൻ രക്ഷിക്കട്ടെ. പ്രഭാതത്തിൽ ദാമോദരൻ രക്ഷിക്കട്ടെ; ദിന-രാത്രി സന്ധികളിൽ കാലമൂർത്തിയായ വിശ്വേശ്വര ഭഗവാൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 23
चक्रं युगान्तानलतिग्मनेमि भ्रमत् समन्ताद् भगवत्प्रयुक्तम् । दन्दग्धि दन्दग्ध्यरिसैन्यमाशु कक्षं यथा वातसखो हुताश: ॥ २३ ॥
ഭഗവാൻ പ്രയോഗിച്ച് നാലുദിക്കുകളിലും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന, യുഗാന്താഗ്നിപോലെ തീക്ഷ്ണധാരയുള്ള ആ ചക്രം—കാറ്റിന്റെ സഹായത്തോടെ തീ ഉണങ്ങിയ പുല്ലിനെ ചാരമാക്കുന്നതുപോലെ—സുദർശനചക്രം നമ്മുടെ ശത്രുസൈന്യത്തെ വേഗം ചാരമാക്കട്ടെ.
Verse 24
गदेऽशनिस्पर्शनविस्फुलिङ्गे निष्पिण्ढि निष्पिण्ढ्यजितप्रियासि । कुष्माण्डवैनायकयक्षरक्षो- भूतग्रहांश्चूर्णय चूर्णयारीन् ॥ २४ ॥
ഹേ പരമപുരുഷന്റെ കൈയിലെ ഗദേ! നീ ഇടിമിന്നൽസ്പർശംപോലെ അഗ്നിസ്ഫുലിംഗങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു; അജിതനായ പ്രഭുവിന് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്. ദയചെയ്ത് എന്റെ ശത്രുക്കളെ തകർത്ത് പൊടിയാക്കുക; കുഷ്മാണ്ഡ, വൈനായക, യക്ഷ, രാക്ഷസ, ഭൂത, ഗ്രഹാദി ദുഷ്ടരെ ചൂർണ്ണമാക്കുക.
Verse 25
त्वं यातुधानप्रमथप्रेतमातृ- पिशाचविप्रग्रहघोरदृष्टीन् । दरेन्द्र विद्रावय कृष्णपूरितो भीमस्वनोऽरेर्हृदयानि कम्पयन् ॥ २५ ॥
ഹേ ശംഖശ്രേഷ്ഠ പാഞ്ചജന്യാ! നീ എപ്പോഴും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രാണവായുവാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിന്റെ ഭയങ്കര നാദം രാക്ഷസർ, പ്രമഥർ, പ്രേതർ, മാതൃകൾ, പിശാചുകൾ, ഭീകരദൃഷ്ടിയുള്ള ബ്രാഹ്മണ-ഭൂതങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ഹൃദയം നടുക്കി അവരെ ഓടിച്ചിടുന്നു।
Verse 26
त्वं तिग्मधारासिवरारिसैन्य- मीशप्रयुक्तो मम छिन्धि छिन्धि । चक्षूंषि चर्मञ्छतचन्द्र छादय द्विषामघोनां हर पापचक्षुषाम् ॥ २६ ॥
ഹേ തീക്ഷ്ണധാര ഖഡ്ഗശ്രേഷ്ഠാ! നീ പരമേശ്വരൻ പ്രയോഗിക്കുന്നവൻ; എന്റെ ശത്രുസൈന്യത്തെ മുറിച്ചുതകർക്കുക, മുറിച്ചുതകർക്കുക. ഹേ നൂറു ചന്ദ്രചിഹ്നങ്ങളുള്ള പരിചേ! പാപികളായ ശത്രുക്കളുടെ കണ്ണുകൾ മൂടി അവരുടെ പാപദൃഷ്ടി അകറ്റുക.
Verse 27
यन्नो भयं ग्रहेभ्योऽभूत् केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्यो भूतेभ्योंहोभ्य एव च ॥ २७ ॥ सर्वाण्येतानि भगवन्नामरूपानुकीर्तनात् । प्रयान्तु सङ्क्षयं सद्यो ये न: श्रेय:प्रतीपका: ॥ २८ ॥
ദുഷ്ടഗ്രഹങ്ങൾ, ധൂമകേതുക്കൾ, അസൂയയുള്ള മനുഷ്യർ, സർപ്പം-വൃശ്ചികം, പുലി-ചെന്നായ പോലുള്ള ദംഷ്ട്രി മൃഗങ്ങൾ, ഭൂതപ്രേതങ്ങൾ, കൂടാതെ ഭൂമി-ജലം-അഗ്നി-വായു എന്നീ തത്ത്വങ്ങൾ, മിന്നൽ, മുൻപാപങ്ങൾ—ഇവയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഭയം; ഭഗവാന്റെ നാമം, രൂപം, ഗുണങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കീർത്തനത്താൽ നമ്മുടെ ശ്രേയസ്സിന് വിരോധമായ ഈ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും ഉടൻ നശിക്കട്ടെ।
Verse 28
यन्नो भयं ग्रहेभ्योऽभूत् केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्यो भूतेभ्योंहोभ्य एव च ॥ २७ ॥ सर्वाण्येतानि भगवन्नामरूपानुकीर्तनात् । प्रयान्तु सङ्क्षयं सद्यो ये न: श्रेय:प्रतीपका: ॥ २८ ॥
ദുഷ്ടഗ്രഹങ്ങൾ, ധൂമകേതുക്കൾ, അസൂയയുള്ള മനുഷ്യർ, സർപ്പം-വൃശ്ചികം, പുലി-ചെന്നായ പോലുള്ള ദംഷ്ട്രി മൃഗങ്ങൾ, ഭൂതപ്രേതങ്ങൾ, കൂടാതെ ഭൂമി-ജലം-അഗ്നി-വായു എന്നീ തത്ത്വങ്ങൾ, മിന്നൽ, മുൻപാപങ്ങൾ—ഇവയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഭയം; ഭഗവാന്റെ നാമം, രൂപം, ഗുണങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കീർത്തനത്താൽ നമ്മുടെ ശ്രേയസ്സിന് വിരോധമായ ഈ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും ഉടൻ നശിക്കട്ടെ।
Verse 29
गरुडो भगवान् स्तोत्रस्तोभश्छन्दोमय: प्रभु: । रक्षत्वशेषकृच्छ्रेभ्यो विष्वक्सेन: स्वनामभि: ॥ २९ ॥
ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ വാഹകനായ ഗരുഡദേവൻ—സ്തോത്രങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, വേദമയനായ പ്രഭു—ഞങ്ങളെ എല്ലാ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കട്ടെ; കൂടാതെ ഭഗവാൻ വിഷ്വക്സേനനും തന്റെ പവിത്ര നാമങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ എല്ലാ അപകടങ്ങളിൽ നിന്നും കാക്കട്ടെ।
Verse 30
सर्वापद्भ्यो हरेर्नामरूपयानायुधानि न: । बुद्धीन्द्रियमन:प्राणान् पान्तु पार्षदभूषणा: ॥ ३० ॥
എല്ലാ ആപത്തുകളിൽ നിന്നും ഹരിയുടെ പവിത്ര നാമങ്ങളും, അവന്റെ ദിവ്യ രൂപങ്ങളും, അവന്റെ വാഹനംയും ആയുധങ്ങളും—അവ അവന്റെ പാർഷദന്മാരുടെ ഭൂഷണങ്ങളായി—ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്, പ്രാണൻ എന്നിവയെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।
Verse 31
यथा हि भगवानेव वस्तुत: सदसच्च यत् । सत्येनानेन न: सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवा: ॥ ३१ ॥
സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും ആയ സൃഷ്ടി ജഡമായിരുന്നാലും, കാരണങ്ങളുടെ കാരണനായ ഭഗവാനിൽ നിന്ന് അത് അഭിന്നമാണ്; ഈ സത്യബലത്താൽ ഞങ്ങളുടെ എല്ലാ ഉപദ്രവങ്ങളും നശിക്കട്ടെ।
Verse 32
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहित: स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्ती: स्वमायया ॥ ३२ ॥ तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरि: । पातु सर्वै: स्वरूपैर्न: सदा सर्वत्र सर्वग: ॥ ३३ ॥
ഏകത്വം അനുഭവിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾക്കു ഭഗവാൻ സ്വയം വികല്പരഹിതൻ; അവൻ സ്വമായാശക്തിയാൽ ഭൂഷണം, ആയുധം, ചിഹ്നം, നാമം എന്നിങ്ങനെ തന്റെ ശക്തികളെ ധരിക്കുന്നു।
Verse 33
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहित: स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्ती: स्वमायया ॥ ३२ ॥ तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरि: । पातु सर्वै: स्वरूपैर्न: सदा सर्वत्र सर्वग: ॥ ३३ ॥
അതു തന്നെയുള്ള സത്യപ്രകാരം സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വത്ര സർവ്വഗനുമായ ഭഗവാൻ ഹരി തന്റെ എല്ലാ സ്വരൂപങ്ങളാലും എപ്പോഴും എല്ലായിടത്തും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।
Verse 34
विदिक्षु दिक्षूर्ध्वमध: समन्ता- दन्तर्बहिर्भगवान्नारसिंह: । प्रहापयँल्लोकभयं स्वनेन स्वतेजसा ग्रस्तसमस्ततेजा: ॥ ३४ ॥
ദിക്കുകളിലും വിദിക്കുകളിലും, മുകളിലും താഴെയും, എല്ലാടവും, അകത്തും പുറത്തും—ഭഗവാൻ നരസിംഹൻ നിലകൊള്ളുന്നു. തന്റെ ഗർജ്ജനത്തോടെ ലോകഭയം അകറ്റി, തന്റെ ദിവ്യ തേജസ്സാൽ എല്ലാത്തേജസ്സും ഗ്രസിക്കുന്ന ശ്രീ നരസിംഹദേവൻ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ।
Verse 35
मघवन्निदमाख्यातं वर्म नारायणात्मकम् । विजेष्यसेऽञ्जसा येन दंशितोऽसुरयूथपान् ॥ ३५ ॥
വിശ്വരൂപൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്രാ, നാരായണാത്മകമായ ഈ കവചം ഞാൻ നിനക്കു വിവരിച്ചു. ഈ രക്ഷാകവചം ധരിച്ചാൽ നീ അസുരസൈന്യനേതാക്കളെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിക്കും.
Verse 36
एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा । पदा वा संस्पृशेत् सद्य: साध्वसात् स विमुच्यते ॥ ३६ ॥
ഈ കവചം ധരിക്കുന്നവൻ കണ്ണാൽ കാണുന്നവനെയോ കാലാൽ സ്പർശിക്കുന്നവനെയോ അവൻ ഉടൻ തന്നെ മേൽ പറഞ്ഞ എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 37
न कुतश्चिद्भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् । राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७ ॥
നാരായണ-കവചവിദ്യ ധരിക്കുന്നവന് എവിടെയിലും നിന്ന് ഭയം ഉണ്ടാകില്ല. രാജശിക്ഷ, കള്ളന്മാർ, ഉഗ്ര അസുരാദികൾ, രോഗാദികൾ എന്നിവ ഒരിക്കലും അവനെ പീഡിപ്പിക്കുകയില്ല.
Verse 38
इमां विद्यां पुरा कश्चित्कौशिको धारयन् द्विज: । योगधारणया स्वाङ्गं जहौ स मरुधन्वनि ॥ ३८ ॥
ഹേ സ്വർഗരാജാ, പുരാതനകാലത്ത് കൗശികൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഈ വിദ്യ ധരിച്ചു, യോഗധാരണയാൽ മരുഭൂമിയിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
Verse 39
तस्योपरि विमानेन गन्धर्वपतिरेकदा । ययौ चित्ररथ: स्त्रीभिर्वृतो यत्र द्विजक्षय: ॥ ३९ ॥
ആ ബ്രാഹ്മണൻ മരിച്ച സ്ഥലത്തിന് മുകളിലൂടെ ഒരിക്കൽ ഗന്ധർവലോകത്തിന്റെ രാജാവായ ചിത്രരഥൻ അനേകം സുന്ദരികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് തന്റെ വിമാനത്തിൽ കടന്നുപോയി.
Verse 40
गगनान्न्यपतत् सद्य: सविमानो ह्यवाक् शिरा: । स वालिखिल्यवचनादस्थीन्यादाय विस्मित: । प्रास्य प्राचीसरस्वत्यां स्नात्वा धाम स्वमन्वगात् ॥ ४० ॥
ഉടൻ തന്നെ ചിത്രരഥൻ തന്റെ വിമാനത്തോടുകൂടി ആകാശത്തിൽ നിന്ന് തലകീഴായി വീണു. വാലിഖില്യ മഹർഷിമാരുടെ വചനപ്രകാരം വിസ്മയത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്റെ അസ്ഥികൾ എടുത്ത് പ്രാചീ സരസ്വതിയിൽ നിക്ഷേപിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിന്നെ തന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
Verse 41
श्रीशुक उवाच य इदं शृणुयात्काले यो धारयति चादृत: । तं नमस्यन्ति भूतानि मुच्यते सर्वतो भयात् ॥ ४१ ॥
ശ്രീശുകദേവ ഗോസ്വാമി പറഞ്ഞു—ഭയസമയത്ത് ശ്രദ്ധയും ആദരവുംകൊണ്ട് ഈ കവചം ശ്രവിക്കുകയോ ധരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനെ സകല ജീവികളും നമസ്കരിക്കും; അവൻ എല്ലാതരം ഭയങ്ങളിൽ നിന്നു ഉടൻ മോചിതനാകും.
Verse 42
एतां विद्यामधिगतो विश्वरूपाच्छतक्रतु: । त्रैलोक्यलक्ष्मीं बुभुजे विनिर्जित्य मृधेऽसुरान् ॥ ४२ ॥
ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ ഈ വിദ്യ വിശ്വരൂപനിൽ നിന്ന് പ്രാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ അസുരന്മാരെ ജയിച്ച്, ത്രിലോകങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യലക്ഷ്മി അവൻ അനുഭവിച്ചു.
Frequently Asked Questions
Nārāyaṇa-kavaca is a protective prayer-armor taught by Viśvarūpa to Indra, combining purification, mantra-nyāsa, directional binding, and sustained remembrance of Bhagavān’s names, avatāras, weapons, and associates. It presents protection as arising from alignment with Nārāyaṇa’s śakti rather than mere physical defense.
Utpatti-nyāsa is the forward placement of the aṣṭākṣarī (oṁ namo nārāyaṇāya) on the body from feet upward (systematically to head), establishing the mantra as ‘manifest’ on the practitioner. Saṁhāra-nyāsa reverses the syllables and the bodily order (from head downward), symbolically ‘withdrawing’ and sealing the mantra’s presence for complete protection.
Because each avatāra embodies a specific mode of divine intervention (utaya) and protection suited to distinct realms and threats—water, land, sky, forest, battlefront, moral confusion, and cosmic decline. The prayer maps fear to the Lord’s saving functions, making remembrance comprehensive rather than partial.
Sudarśana is portrayed as an all-directional, divinely propelled force that burns obstacles like a cosmic fire, destroying hostile influences—both seen (enemies) and unseen (grahas, bhūtas, rākṣasas). The text frames Sudarśana not only as a weapon but as the Lord’s protective potency active in every direction.
Yes. The kavaca culminates by asserting that glorification of the Lord’s name, form, qualities, and paraphernalia destroys impediments, explicitly highlighting the Hare Kṛṣṇa mahā-mantra as a decisive means of protection from sins, calamities, and subtle afflictions—linking ritualized kavaca to nāma-bhakti.
Kauśika is cited as a prior practitioner who employed the kavaca when relinquishing his body by yogic power in a desert. Citraratha’s sudden fall and the Vālikhilya sages’ instruction to dispose of the brāhmaṇa’s bones illustrate the kavaca’s potency and the sanctity surrounding a protected brāhmaṇa’s remains, reinforcing the prayer’s efficacy through itihāsa-style precedent.