Adhyaya 11

Verse 1

अगस्तिरुवाच । शृणु सुश्रोणि सुभगे वैश्वानरसमुद्भवम् । पुण्यशीलसुशीलाभ्यां यथोक्तं शिवशर्मणे

ອະກັສຕະຍະ ກ່າວວ່າ: ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຜູ້ມີສະໂພກງາມ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ເລື່ອງລາວທີ່ເກີດຈາກ ໄວສວານະຣະ ຄືໄຟສັກສິດ. ຄູ່ຜູ້ມີຄຸນທຳ ປຸນຍະຊີລາ ແລະ ສຸຊີລາ ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ ຊິວະຊະຣະມະນ ຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນ

Verse 2

अथ कालेन तद्योषिदंतर्वत्नी बभूव ह । विधिवद्विहिते तेन गर्भाधानाख्य कर्मणि

ຕໍ່ມາເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ນາງນັ້ນກໍຕັ້ງຄັນ ເນື່ອງຈາກເຂົາໄດ້ປະກອບພິທີ “ຄັນທະພາທານ” (Garbhādhāna) ຕາມຫຼັກພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ

Verse 3

ततः पुंसवनं तेन स्पंदनात्प्राग्विपश्चिता । गृह्योक्तविधिना सम्यक्कृतं पुंस्त्वविवृद्धये

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ກ່ອນທີ່ຈະຮູ້ສຶກການເຄື່ອນໄຫວຄັ້ງທໍາອິດຂອງທາຣົກໃນຄັນ, ຜູ້ຮູ້ທ່ານນັ້ນໄດ້ປະກອບພິທີ “ປຸງສະວະນະ” (Puṃsavana) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕາມວິທີໃນຄຳສອນຄຶຫຍະ ເພື່ອເສີມພະລັງແຫ່ງບຸດຊາຍ

Verse 4

सीमन्तोथाष्टमे मासि गर्भरूपसमृद्धिकृत् । सुखप्रसव सिद्ध्यै च तेनाकारि क्रियाविदा

ຕໍ່ມາໃນເດືອນທີ 8 ຜູ້ຮູ້ພິທີກຳໄດ້ປະກອບສັງສະການ “ສີມັນຕະ” ເພື່ອໃຫ້ຮູບຮ່າງໃນຄັນເຈີຣິນ ແລະໃຫ້ການຄອດສຳເລັດດ້ວຍຄວາມສຸກສະບາຍ।

Verse 5

अथातः सत्सुतारासु ताराधिप वराननः । केंद्रे गुरौ शुभे लग्ने सुग्रहेष्वयुगेषु च

ຕໍ່ມາ ເມື່ອນັກສັດຕະຣາມົງຄຸນກຳລັງເດັ່ນ ແລະຈັນທຣາ—ເຈົ້າແຫ່ງດາວ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ—ສະຖິດຮ່ວມກັບຄູ (ພຶຫັດ) ໃນຕຳແໜ່ງເກນດຣະອັນດີ ມີລັກນາມົງຄຸນ ແລະດາວດີຢູ່ໃນພາກຄີ່ ເວລານັ້ນຈຶ່ງມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ।

Verse 6

अरिष्टं दीपयन्दीप्त्या सर्वारिष्टविनाशकृत् । तनयो नाम तस्यां तु शुचिष्मत्यां बभूव ह

ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະມີທີ່ທຳລາຍອະຣິດຕະ (ລາງຮ້າຍ) ທັງປວງ ບຸດຊາຍໄດ້ເກີດແກ່ Śuciṣmatī ໂດຍແທ້; ຄວາມສະຫວ່າງຂອງເຂົາເອງກໍລຶບລ້າງລາງອັບມົງຄຸນທຸກຢ່າງ।

Verse 7

सद्यः समस्तसुखदो भूर्भुवःस्वर्निवासिनाम् । गंधवाहागन्धवाहादिग्वधूमुखवासनाः

ໃນທັນທີ ເຂົາກາຍເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຸກຄົບຖ້ວນແກ່ຜູ້ຢູ່ໃນ Bhūḥ, Bhuvaḥ ແລະ Svaḥ; ແລະລົມຫອມກໍພັດມາທຸກທິດ ດັ່ງກິ່ນຫອມຈາກໃບໜ້ານາງແຫ່ງທິດທັງຫຼາຍ।

Verse 8

इष्टगन्धप्रसूनौघैर्ववर्षुस्ते घनाघनाः । देवदुन्दुभयो नेदुः प्रसेदुः सर्वतोदिशः

ເມກໜາແໜ້ນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຕົກດອກໄມ້ຫອມອັນເປັນທີ່ຮັກເປັນສາຍຝົນ; ກອງກະຫຼອງເທວະ (devadundubhi) ກໍດັງກ້ອງ ແລະທິດທັງປວງທຸກດ້ານກໍສະຫງົບຜ່ອງໃສ ເປັນມົງຄຸນ।

Verse 9

परितः सरितः स्वच्छा भूतानां मानसैः सह

ທົ່ວທຸກທິດ ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໃສສະອາດຂຶ້ນ; ແລະພ້ອມກັນນັ້ນ ຈິດໃຈຂອງສັດທັງປວງກໍໃສສະຫງົບ ແລະເຢັນສະບາຍ។

Verse 10

सत्त्वाः सत्त्वसमायुक्ता वसुधासीच्छुभा तदा । कल्याणी सर्वतो वाणी प्राणिनः प्रीणयंत्यभूत्

ສັດທັງຫຼາຍເຕັມໄປດ້ວຍຄຸນສັດຕະວະ; ໃນເວລານັ້ນ ແຜ່ນດິນກໍເປັນມົງຄຸນ; ແລະຈາກທຸກທິດ ວາຈາອັນດີງາມ ໄພເຣາະ ບັງເກີດ ໃຫ້ສັດມີຊີວິດທັງປວງຊື່ນບານ।

Verse 11

तिलोत्तमोर्वशीरंभा प्रभा विद्युत्प्रभा शुभा । सुमंगला शुभालापा सुशीलाड्या वरांगनाः

ຕິໂລຕະມາ, ອຸຣະວະຊີ, ຣັມພາ, ປະພາ, ວິດຍຸດປະພາ, ສຸພາ, ສຸມັງຄະລາ, ສຸພາລາປາ ແລະ ສຸສີລາ—ນາງອັບສະຣາຜູ້ສູງສົງ ອຸດົມດ້ວຍຄວາມງາມ—ປາກົດໃນການສະເຫຼີມສົດຊື່ນ।

Verse 12

क्वणत्कंकण पात्राणि कृत्वा करतलं मुदा । मुक्तमुक्ताफलाढ्यानि यक्षकर्दमवंति च

ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ພວກນາງປະນົມຝາມື; ສຽງກຳໄລ ແລະ ພາຊະນະດັງກິ່ງກັງ; ແລະນຳເຄື່ອງບູຊາທີ່ອຸດົມດ້ວຍໄຂ່ມຸກ ແລະ ພວງແກ້ວໄຂ່ມຸກ ພ້ອມທັງ ຢັກສະ-ກັຣດະມະ (ຂຸມຊັບຂອງຢັກສະ) ມາດ້ວຍ।

Verse 13

वज्रवैदूर्य दीपानि हरिद्रा लेपनानि च । गारुत्मतैकरूपाणि शंखशुक्तिदधीनि च

ມີປະທີບຈາກວັຊຣະ (ເພັດ) ແລະ ໄວດູຣະຍະ (ແກ້ວຕາແມວ), ພ້ອມທັງການທາຂະມິ້ນ; ສິ່ງຂອງທີ່ສ່ອງປະກາຍສີດຽວດຸດຄຣຸດ, ແລະຍັງມີສັງຂ໌, ເປືອກຫອຍ, ແລະນົມສົ້ມ ຈັດໄວ້ເປັນມົງຄຸນວັດຖຸ।

Verse 14

पद्मरागप्रवालाख्यरत्नकुंकुमवंति च । गोमेदपुष्परागेंद्र नीलसन्माल्यभांजि च

ພວກເຂົາໄດ້ມາດ້ວຍການປະດັບປະດາດ້ວຍສິ່ງມົງຄຸນ—ຄຸງຄຸມະ ແລະຜົງອັນມະນີເຊັ່ນ ປັດມະຣາກະ (ຮູບີ) ແລະ ປະວາລະ (ປະກາລັງ); ພ້ອມທັງ ໂກເມດ, ປຸກຄະຣາຊະ (ໂທແພຊ) ເຄື່ອງປະດັບສີຟ້າດຸຈນີລະມະນີ ແລະພວງມາລາອັນງາມສະຫງ່າ।

Verse 15

विद्याधर्यश्च किन्नर्यस्तथाऽमर्यः सहस्रशः । चामर व्यग्रहस्ताग्र मंगलद्रव्यपाणयः

ນາງວິດຍາທະຣີ, ນາງກິນນະຣີ ແລະນາງທິບຍະກັນຍາ ມາຮອດເປັນພັນໆ; ບາງນາງຖືຈາມະຣະ (ພັດຫາງຢັກ) ເພື່ອຮັບໃຊ້, ບາງນາງຖືວັດຖຸມົງຄຸນສໍາລັບພິທີກຳໄວ້ໃນມື।

Verse 16

गंधर्वोरगयक्षाणां सुवासिन्यः शुभस्वराः । गायंत्यो ललितं गीतं तत्राजग्मुरनेकशः

ສະຕຣີຜູ້ປະດັບງາມຂອງພວກຄັນທະຣະວະ, ນາກ ແລະຢັກສະ ຫຼາຍນາງ—ມີສຽງຫວານ ແລະເປັນມົງຄຸນ—ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ ພ້ອມຮ້ອງເພງອ່ອນຊ້ອຍອັນງາມລະມຸນ।

Verse 17

मरीचिरत्रि पुलहः पुलस्त्यः क्रतुरंगिराः । वसिष्ठः कश्यपश्चाहं विभांडो मांडवीसुतः

ມະຣີຈິ, ອະຕຣິ, ປຸລະຫະ, ປຸລັສຕະຍະ, ກຣະຕຸ ແລະ ອັງຄິຣະ; ວະສິດຖະ ແລະ ກັດຍະປະ—ພ້ອມທັງຂ້າເອງ—ອີກທັງ ວິພານຑະ ບຸດຂອງ ມານຑະວີ; ທຸກທ່ານລ້ວນຢູ່ພ້ອມທີ່ນັ້ນ।

Verse 18

लोमशो लोमचरणो भरद्वाजोथ गौतमः । भृगुस्तु गालवो गर्गो जातूकर्ण्यः पराशरः

ໂລມະຊະ ແລະ ໂລມະຈະຣະນະ, ພະຣະດວາຊະ ແລະ ໂຄຕະມະ; ພຣຶກຄຸ, ກາລະວະ, ກັຣຄະ, ຊາຕູກັນຍະ ແລະ ປະຣາຊະຣະ ດ້ວຍ—ມະຫາຣິສີເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດໄດ້ຊຸມນຸມຢູ່ທີ່ນັ້ນ।

Verse 19

तत्र स्नात्वा विधानेन दृष्ट्वा विश्वेश्वरं विभुम् । त्रैलोक्यप्राणिसंत्राणकारिणं प्रणनाम ह

ທີ່ນັ້ນ ລາວໄດ້ອາບນ້ຳຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ ແລ້ວໄດ້ເຫັນພຣະວິສເວສະວະຣະ ຜູ້ເປັນອົງພຣະເຈົ້າຜູ້ຄອບຄຸມທົ່ວສັບພະສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງສັດທັງສາມໂລກ; ຈຶ່ງກ້ມກາບນະມັດສະການດ້ວຍສັດທາ

Verse 20

जमदग्निश्च संवर्तो मतंगो भरतोंशुमान् । व्यासः कात्यायनः कुत्सः शौनकः सुश्रुतः शुकः

ຈະມະດັກນິ ແລະ ສັມວັຣຕ, ມະຕັງກະ ແລະ ພະຣະຕະຜູ້ສະຫວ່າງໄສ; ວະຍາສະ, ກາຕະຍາຍະນະ, ກຸດສະ, ເສົານະກະ, ສຸສຣຸຕະ ແລະ ສຸກະ—ບັນດາລືສີເຫຼົ່ານີ້ກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ

Verse 21

ऋष्यशृंगोथ दुर्वासा रुचिर्नारदतुंबुरू । उत्तंको वामदेवश्च च्यवनोसितदेवलौ

ຣິສະຍະສຣິງຄະ ແລ້ວ ທຸຣວາສະ, ຣຸຈິ, ນາຣະດະ ແລະ ຕຸມບຸຣູ; ອຸຕຕັງກະ ແລະ ວາມະເທວະ, ພ້ອມດ້ວຍ ຈະຍະວະນະ, ອະສິຕະ ແລະ ເທວະລະ—ທຸກອົງລ້ວນມາຮອດທີ່ນັ້ນ

Verse 22

शालंकायनहारी तौ विश्वामित्रोथभार्गवः । मृकंडः सह पुत्रेण दाल्भ्य उद्दालकस्तथा

ສາລັງກາຍະນະ ແລະ ຮາຣີ, ວິສວາມິຕຣະ ແລະ ພາຣຄະວະ; ມຣຶກັນຑະ ພ້ອມບຸດຂອງຕົນ, ແລະ ດາລພະຍະ ກັບ ອຸດດາລະກະ ດ້ວຍ—ທຸກອົງມາຊຸມນຸມກັນທີ່ນັ້ນ

Verse 23

धौम्योपमन्युवत्साद्या मुनयो मुनिकन्यकाः । तच्छांत्यर्थं समाजग्मुर्धन्यं विश्वानराश्रमम्

ບັນດາມຸນີເຊັ່ນ ທໍາມະຍະ, ອຸປະມັນຍຸ ແລະ ວັດສະ ພ້ອມທັງກຸມາຣີຜູ້ບໍາເພັນຕະປະໃນສາຍມຸນີ ໄດ້ຊຸມນຸມກັນເພື່ອຄວາມສະຫງົບແລະພອນນັ້ນ ແລ້ວໄດ້ໄປຮອດອາສຣົມອັນປະເສີດຂອງ ວິສວານະຣະ

Verse 24

ब्रह्मा बृहस्पतियुतो देवो गरुडवाहनः । नंदि भृंगि समायुक्तो गौर्या सह वृषध्वजः

ພຣະພຣະຫມາໄດ້ເສດັດມາພ້ອມພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ; ພຣະເທວະຜູ້ຊົງຄຣຸດເປັນພາຫະນະກໍມາຮອດ. ແລະພຣະສິວະຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ ພ້ອມພຣະເກົາຣີ ມີນັນດິ ແລະ ພຣິງກິນ ຮ່ວມເຂົ້າຮ່ວມໃນພິທີສັກສິດໃຫຍ່ນັ້ນ.

Verse 25

महेंद्रमुख्या गीर्वाणा नागाः पातालवासिनः । रत्नान्यादाय बहुशः ससरित्का महाब्धयः

ເທວະທັງຫຼາຍມີມະເຫນທຣ (ອິນທຣ) ເປັນຫົວໜ້າໄດ້ເສດັດມາ; ນາກາຜູ້ຢູ່ໃນປາຕາລະກໍມາດ້ວຍ. ມະຫາສະມຸດທັງຫຼາຍພ້ອມແມ່ນ້ຳຂອງຕົນ ນຳອັນມະນີຫຼາຍຊະນິດມາຖວາຍຊ້ຳໆ.

Verse 26

स्थावरा जंगमं रूपं धृत्वा याताः सहस्रशः । महामहोत्सवे तस्मिन्बभूवाकालकौमुदी

ສັດທີ່ເຄີຍເປັນສະຖາວະ ກໍຖືຮູບແບບຈັງກະມະ ແລ້ວມາເປັນພັນໆ. ໃນມະຫາມະໂຫດສະວະນັ້ນ ຄວາມສະຫວ່າງຈັນທຣາອັນຜິດລະດູ ດຸດດັ່ງ “ກອມຸດີ” ອັນສັກສິດ ເຫັນຄືຈະບັງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 27

जातकर्म स्वयं चक्रे तस्य देवः पितामहः । श्रुतिं विचार्य तद्रूपां नाम्ना गृहपतिस्त्वयम्

ສຳລັບທ່ານນັ້ນ ພຣະປິຕາມະຫະຜູ້ເປັນເທວະ ຄືພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ປະກອບພິທີຊາຕະກັມມະດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ເມື່ອພິຈາລະນາສຣຸຕິໃຫ້ເໝາະກັບຮູບນັ້ນ ຈຶ່ງປະກາດນາມວ່າ: “ເຈົ້າຈະຊື່ ຄຣິຫະປະຕິ.”

Verse 28

इति नाम ददौ तस्मै देयमेकादशेहनि । नामकर्मविधानेन तदर्थं श्रुतिमुच्चरन्

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ປະທານນາມນັ້ນໃຫ້ແກ່ທ່ານ ເພື່ອໃຫ້ຕັ້ງໃນວັນທີ 11. ຕາມພິທີນາມະກັມມະ ພຣະອົງໄດ້ສວດສຣຸຕິທີ່ບອກຄວາມໝາຍຂອງນາມນັ້ນ.

Verse 29

अयमग्निर्गृहपतिर्गार्हपत्यः प्रजाया वसुवित्तमः । अग्ने गृहपतेभिद्युम्नमभि सह आयच्छस्व

ອັກນີນີ້ແມ່ນ ຄຣິຫະປະຕິ—ໄຟ ກາຣຫະປັດຍະ—ຜູ້ປະທານຊັບສິນແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແກ່ວົງສາ. ໂອ ອັກນີ ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງເຮືອນ ຂໍໃຫ້ຮ່ວມກັນນຳພາແລະປະທານສະຫວ່າງໄສອັນຮຸ່ງໂລດແກ່ພວກເຮົາ.

Verse 30

अग्ने गृहपते स्थित्या परामपि निदर्शयन् । चतुर्निगममंत्रोक्तैराशीर्भिरभिनंद्य च

ໂອ ອັກນີ ໂອ ຄຣິຫະປະຕິ ດ້ວຍລະບຽບອັນໝັ້ນຄົງຂອງທ່ານ ທ່ານເຜີຍແຈ້ງໄດ້ແມ່ນແຕ່ສະພາວະອັນສູງສຸດ. ແລະເຂົາໄດ້ຖວາຍການນົບນ້ອມດ້ວຍພອນທີ່ກ່າວຕາມມັນຕຣາແຫ່ງວິເທດທັງສີ່.

Verse 31

कृत्वा बालोचितां रक्षां हरेण हरिणा सह । निर्ययौ हंसमारुह्य सर्वेषां प्रपितामहः

ເມື່ອໄດ້ປະກອບພິທີຄຸ້ມຄອງອັນເໝາະສົມສຳລັບທາຣົກແລ້ວ ປຣາປິຕາມະຫະ (ພຣະພຣະຫມາ) ບັນພະບຸລຸດໃຫຍ່ຂອງທຸກສັດ ໄດ້ອອກເດີນທາງພ້ອມກັບ ຫຣິ (ວິສນຸ) ແລະ ຫຣະ (ສິວະ) ໂດຍຂຶ້ນຂີ່ຫົງສາ.

Verse 32

अहोरूपमहो तेजस्त्वहो सर्वांगलक्षणम् । अहो शुचिष्मतीभाग्यमाविरासीत्स्वयं हरः

“ໂອ້ ງາມຫຼາຍ! ໂອ້ ຕະເຈະອັນຮຸ່ງໂລດ! ໂອ້ ລັກສະນະມົງຄຸນຄົບຖ້ວນທົ່ວທຸກອະວະຍະ! ໂອ້ ໂຊກອັນບໍລິສຸດສະຫວ່າງໄສ—ຫຣະ (ສິວະ) ປາກົດພຣະອົງໂດຍພຣະອົງເອງ!”

Verse 33

अथवा किमिदं चित्रं शर्वभक्तजनेष्वहो । आविर्भवेत्स्वयं रुद्रो यतोरुद्रास्तदर्चकाः

“ຫຼືວ່າຈະແປກປະຫຼາດອັນໃດ ໃນຫມູ່ຜູ້ພັກຕະຂອງ ສະຣະວະ? ຣຸທຣະ ປາກົດພຣະອົງເອງ; ເພາະຜູ້ນະມັດສະການຂອງພຣະອົງ ໂດຍພະລັງແຫ່ງພັກຕິ ກໍເຫມືອນຈະເປັນ ຣຸທຣະ ເອງ.”

Verse 34

इति स्तुवंतस्त्वन्योन्यं जग्मुः सर्वे यथागतम् । विश्वानरं समापृच्छ्य संप्रहृष्टतनूरुहाः

ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາສັນລະເສີນກັນແລະກັນ ແລ້ວທຸກຄົນກໍຈາກໄປດັ່ງທີ່ໄດ້ມາ। ຫຼັງຈາກລາພຣະວິສະວານະຣ ກາຍກໍຂົນລຸກດ້ວຍປີຕິຍິນດີ។

Verse 35

अतः पुत्रं समीहंते गृहस्थाश्रमवासिनः । पुत्रेण लोकाञ्जयति श्रुतिरेषा सनातनी

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຢູ່ໃນອາສຣົມຄະຫັດຖະ ຈຶ່ງປາຖະນາບຸດຊາຍ; ເພາະໂດຍບຸດ ຍ່ອມຊະນະໂລກທັງຫຼາຍ—ນີ້ແມ່ນຄໍາສອນອັນຖາວອນຂອງສຣຸຕິ।

Verse 36

अपुत्रस्य गृहं शून्यमपुत्रस्यार्जनं वृथा । अपुत्रस्यान्वयश्छिन्नो नापवित्रं ह्यपुत्रतः

ຜູ້ບໍ່ມີບຸດ ເຮືອນຖືກກ່າວວ່າຫວ່າງເປົ່າ; ຜູ້ບໍ່ມີບຸດ ການຫາສົມບັດກໍເປັນໄຮ້ປະໂຫຍດ. ຜູ້ບໍ່ມີບຸດ ສາຍວົງສານຂາດສິ້ນ—ແທ້ຈິງ ບໍ່ມີຜູ້ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດເທົ່າບຸດ।

Verse 37

न पुत्रात्परमो लाभो न पुत्रात्परमं सुखम् । न पुत्रात्परमं मित्रं परत्रेह च कुत्रचित्

ບໍ່ມີລາບໃດສູງກວ່າບຸດ, ບໍ່ມີຄວາມສຸກໃດສູງກວ່າບຸດ. ບໍ່ມີມິດໃດສູງກວ່າບຸດ—ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ ບໍ່ມີທີ່ໃດເລີຍ।

Verse 38

औरसः क्षेत्रजः क्रीतो दत्तः प्राप्तः सुतासुतः । आपत्सुरक्षितश्चान्यः पुत्राः सप्तात्र कीर्तिताः

ທີ່ນີ້ໄດ້ກ່າວເຖິງບຸດ 7 ປະເພດ: ອໍຣະສະ (ເກີດຈາກພັນລະຍາຂອງຕົນ), ກະເຂດຣະຊະ, ບຸດທີ່ຊື້ມາ, ບຸດທີ່ໄດ້ຮັບໃຫ້/ຮັບເປັນບຸດບຸນທຳ, ບຸດທີ່ໄດ້ມາ, ບຸດຂອງທິດາ, ແລະອີກປະເພດໜຶ່ງ—ຜູ້ທີ່ຖືກຄຸ້ມຄອງໃນຍາມວິບັດ।

Verse 39

एषामन्यतमः कार्यो गृहस्थेन विपश्चिता । पूर्वपूर्वः सुतः श्रेयान्हीनःस्यादुत्तरोत्तरः

ໃນບັນດາປະເພດເຫຼົ່ານີ້ ຄະຫັດຖະຜູ້ມີປັນຍາຄວນສະຖາປະນາຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງເປັນບຸດ. ປະເພດທີ່ກ່າວກ່ອນຍ່ອມປະເສີດ; ທີ່ກ່າວຕໍ່ໆມາຍ່ອມຕໍ່າລົງເປັນລຳດັບ.

Verse 40

गणावूचतुः । निष्क्रमोथ चतुर्थेऽस्य मासि पित्राकृतो गृहात् । अन्नप्राशनमब्दार्धे चूडाब्दे चार्थवत्कृता

ພວກຄະນາກ່າວວ່າ: “ຕໍ່ມາໃນເດືອນທີ 4 ບິດາໄດ້ປະກອບພິທີນິສກຣະມະ ຄືນຳເດັກອອກຈາກເຮືອນ. ເມື່ອຄົບຄຶ່ງປີ ໄດ້ເຮັດອັນນະປຣາຊະນະ ຄືປ້ອນອາຫານແຂງຄັ້ງທຳອິດ; ແລະໃນປີແຫ່ງພິທີຈູຑາ ກໍໄດ້ປະກອບຈູຑາ-ສັງສະການ ພ້ອມທານແລະຂອງກຳນັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ”

Verse 41

कर्णवेधं ततः कृत्वा श्रवणर्क्षे सकर्मवित् । ब्रह्मतेजोभिवृद्ध्यर्थं पंचमेऽब्दे व्रतं ददौ

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຜູ້ຊຳນານພິທີກຳໄດ້ເຮັດພິທີກັນນະເວທະ (karṇavedha) ຄືເຈາະຫູ ໃນຍາມນັກຂັດຕະຣາ ສຣະວະນະ. ແລະເພື່ອໃຫ້ພຣະຫມະເຕຊະ ຄືປະກາຍທາງວິນຍານ ເພີ່ມພູນ ໃນປີທີ 5 ຈຶ່ງມອບວຣະຕະ (vrata) ເປັນຂໍ້ປະພຶດອັນສັກສິດ

Verse 42

उपाकर्म ततः कृत्वा वेदानध्यापयत्सुधीः । त्र्यब्दं वेदान्सविधिनाऽध्यैष्ट सांगपदक्रमान्

ຕໍ່ມາເມື່ອໄດ້ປະກອບອຸປາກັມ (upākarma) ແລ້ວ ຜູ້ມີປັນຍາກໍເລີ່ມສຶກສາພຣະເວດ. ຕະຫຼອດສາມປີ ໄດ້ຮຽນພຣະເວດຕາມວິທີ ພ້ອມດ້ວຍເວທາງຄະ, ປະດະປາຖະ (ອ່ານແຍກຄຳ) ແລະ ກຣະມະປາຖະ (ອ່ານຕາມລຳດັບ)

Verse 43

विद्याजातं समस्तं च साक्षिमात्राद्गुरोर्मुखात् । विनयादिगुणानाविष्कुर्वञ्जग्राह शक्तिमान्

ວິຊາຄວາມຮູ້ທັງປວງທີ່ພຶງໄດ້ຮັບ ລາວໄດ້ຮັບໂດຍກົງຈາກປາກຂອງຄູອາຈານ ປານດັ່ງເປັນແຕ່ພະຍານ. ແລະເຖິງຈະມີຄວາມສາມາດ ລາວກໍຮັບໄວ້ພ້ອມການສະແດງຄຸນທຳເຊັ່ນ ວິນະຍະ (vinaya) ຄວາມນອບນ້ອມ ແລະຄຸນດີອື່ນໆ

Verse 44

ततोथ नवमे वर्षे पित्रोः शुश्रूषणे रतम् । वैश्वानरं गृहपतिं दृष्ट्वा कामचरो मुनिः

ຕໍ່ມາໃນປີທີ່ເກົ້າ ເມື່ອເຫັນເດັກນ້ອຍ ຄຣະຫະປະຕິ ໄວສະວານະຣະ ຜູ້ອຸທິດຕົນຮັບໃຊ້ບິດາມານດາຢ່າງໝົດໃຈ ມຸນີຜູ້ເດີນທາງຕາມປາຖະໜາກໍໄດ້ພົບເຂົາ।

Verse 45

विश्वानरोटजं प्राप्य देवर्षिर्नारदः सुधीः । पप्रच्छ कुशलं तत्र गृहीतार्घासनः क्रमात्

ເມື່ອໄປຮອດອາສຣົມຂອງໄວສະວານະຣະ ເທວະຣິສີນາຣະດະຜູ້ຮອບຮູ້ ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍອັຣຄະຍະແລະອາສະນະຕາມຄວນ ກໍຖາມສຸກທຸກຕາມລຳດັບ।

Verse 46

नारद उवाच । विश्वानर महाभाग शुचिष्मति शुभव्रते । कुरुते युवयोर्वाक्यमयं गृहपतिः शिशुः

ນາຣະດະກ່າວວ່າ: “ໂອ ໄວສະວານະຣະຜູ້ມີພາກອັນຍິ່ງ ຜູ້ມີໃຈບໍລິສຸດ ແລະຖືພຣະວຣະຕະອັນເປັນມົງຄຸນ; ເດັກນ້ອຍຄຣະຫະປະຕິນີ້ ແທ້ຈິງປະຕິບັດຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງທ່ານທັງສອງ”

Verse 47

नान्यत्तीर्थं न वा देवो न गुरुर्न च सत्किया । विहाय पित्रोर्वचनं नान्यो धर्मः सुतस्य हि

ສຳລັບບຸດ ນອກຈາກການຖືຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງບິດາມານດາແລ້ວ ບໍ່ມີຕີຣຖະອື່ນ ບໍ່ມີເທວະອື່ນ ບໍ່ມີຄູບາອາຈານອື່ນ ແລະບໍ່ມີກິດຈະກຳບຸນອື່ນໃດ; ນີ້ແຫຼະແມ່ນທຳອັນສູງສຸດຂອງເຂົາ।

Verse 48

न पित्रोरधिकं किंचित्त्रिलोक्यां तनयस्य हि । गर्भधारणपोषाभ्यां पितुर्माता गरीयसी

ສຳລັບບຸດ ໃນສາມໂລກບໍ່ມີສິ່ງໃດຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າບິດາມານດາ; ແລະເນື່ອງດ້ວຍການອຸ້ມຄັນແລະການລ້ຽງດູ ມານດາຈຶ່ງມີພຣະຄຸນໜັກກວ່າ ແລະນ່າບູຊາຍິ່ງກວ່າບິດາ।

Verse 49

अंभोभिरभिषिच्यस्वं जननीचरणच्युतैः । प्राप्नुयात्स्वर्धुनीशुद्ध कबंधाधिकशुद्धताम्

ຖ້າຜູ້ໃດອາບຊໍາລະກາຍດ້ວຍນ້ໍາທີ່ໄຫຼຈາກພະບາດຂອງແມ່ ໂອ້ຜູ້ບໍລິສຸດດຸດຄົງຄາ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຄວາມບໍລິສຸດອັນສູງສຸດ ເກີນກວ່າຄວາມບໍລິສຸດອັນໂດ່ງດັງຈາກພິທີສັກສິດທັງຫຼາຍ।

Verse 50

संन्यस्ताखिलकर्मापि पितुर्वंद्यो हिमस्करी । सर्ववंद्येन यतिना प्रसूर्वंद्या प्रयत्नतः

ແມ່ນແມ່ຈະວາງລະກິດທັງປວງແລ້ວກໍຕາມ ນາງຍັງເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມຂອງພໍ່; ແລະແມ່ນແຕ່ຍະຕິຜູ້ທຸກຄົນນັບຖື ກໍພຶງພະຍາຍາມເປັນພິເສດໃນການບູຊາແມ່ ເພາະນາງແມ່ນແຫຼ່ງກໍ່ເກີດແຫ່ງການເກີດຂອງຕົນ।

Verse 51

इदमेव तपोत्युग्रमिदमेवपरं व्रतम् । अयमेव परो धर्मो यत्पित्रोः परितोषणम्

ນີ້ແຫຼະແມ່ນຕະປະອັນແຂງກ້າແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ; ນີ້ແຫຼະແມ່ນພຣະຕະອັນສູງສຸດ; ນີ້ແຫຼະແມ່ນທຳອັນສູງສຸດ—ຄືການເຮັດໃຫ້ພໍ່ແມ່ພໍໃຈໂດຍສົມບູນ।

Verse 52

मन्येमान्यो नाधमस्य तथान्यस्य यथा युवाम् । सुखाकारैर्विनीतस्य शिशोर्गृहपतेरहम्

ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນຜູ້ໃດຄວນແກ່ການຍົກຍ້ອງຫຼາຍກວ່ານີ້ ແລະບໍ່ເຫັນຜູ້ໃດຕໍ່າຕ້ອຍກວ່ານີ້ ເຊັ່ນທ່ານທັງສອງ; ເພາະທ່ານໄດ້ອົບຮົມເດັກນ້ອຍ «ຄຣິຫະປະຕິ» ໃຫ້ສຸພາບອ່ອນນ້ອມ ດ້ວຍວິທີອ່ອນໂຍນແລະເກື້ອກູນ।

Verse 53

वैश्वानरसमभ्येहि ममोत्संगे निषीद भो । लक्षणानि परीक्षेहं पाणिं दर्शय दक्षिणम्

“ໂອ້ ໄວສະວານະຣະ ຈົ່ງເຂົ້າມາໃກ້ ແລະນັ່ງເທິງຕັກຂອງຂ້ອຍ ເຈົ້າຜູ້ດີ. ຂ້ອຍຈະກວດເບິ່ງນິມິດມົງຄຸນຂອງເຈົ້າ—ຈົ່ງສະແດງມືຂວາໃຫ້ເຫັນ.”

Verse 54

इत्युक्तो मुनिना बालः पित्रोराज्ञामवाप्य सः । प्रणम्य नारदं श्रीमान्भक्त्याप्रह्व उपाविशत्

ເມື່ອໄດ້ຮັບຄໍາສອນຈາກມຸນີ ເດັກນ້ອຍຜູ້ສົງສີນັ້ນໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພໍ່ແມ່. ແລ້ວຈຶ່ງກໍາບັງຄົມນາຣະດະດ້ວຍສັດທາແລະຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລ້ວນັ່ງລົງ.

Verse 55

ततो दृष्ट्वास्य सर्वांगं तालुजिह्वाद्विजानपि । आनीय कुंकुमारक्तं सूत्रं च त्रिगुणीकृतम्

ຕໍ່ມາ ມຸນີໄດ້ກວດເບິ່ງອະວະທົ່ວກາຍຂອງເຂົາ ແມ່ນແຕ່ເພດານປາກ ລີ້ນ ແລະ ແຂ້ວ. ແລ້ວຈຶ່ງນໍາເສັ້ນດ້າຍທີ່ຍ້ອມແດງດ້ວຍຫຍ້າຝຣັ່ງມາ ແລະພັບເປັນສາມຊັ້ນ.

Verse 56

स्मृत्वा शिवौ गणाध्यक्षमूर्ध्वीभूतमुदङ्मुखम् । मुनिः परिममौ बालमापादतलमस्तकम्

ມຸນີໄດ້ລະລຶກເຖິງພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງຄະນະຄະນາ ແລ້ວໃຫ້ເດັກຢືນຕົງຫັນໜ້າໄປທາງທິດເໜືອ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງວັດຈາກຝ່າຕີນຂຶ້ນເຖິງກະຫມ່ອມຫົວ.

Verse 57

तिर्यगूर्ध्वं समो माने योष्टोत्तरशतांगुलः । स भवेत्पृथिवीपालो बालोऽयं ते यथा द्विज

ຖ້າໃນການວັດ ເຂົາສົມສ່ວນທັງຄວາມກວ້າງແລະຄວາມສູງ ແລະເກີນໜຶ່ງຮ້ອຍອັງກຸລະອີກໜຶ່ງວິຕັສຕິ ແລ້ວ, ໂອ ດວິຊະ, ເດັກນີ້ຂອງທ່ານຈະເປັນຜູ້ພິທັກພື້ນດິນ ຄື ກະສັດ.

Verse 58

पंचसूक्ष्मः पंचदीर्घः सप्तरक्तः षडुन्नतः । त्रिपृथुर्लघुगंभीरो द्वात्रिंशल्लक्षणस्त्विति

«ເຂົາມີລັກສະນະລະອຽດ 5 ປະການ, ລັກສະນະຍາວ 5 ປະການ, ລັກສະນະແດງເລືອດ 7 ປະການ, ແລະລັກສະນະນູນສູງ 6 ປະການ; ມີລັກສະນະກວ້າງ 3 ປະການ; ແລະມີຄວາມນຶກລຶກຢ່າງອ່ອນໂຍນ—ດັ່ງນີ້ແທ້ ເຂົາມີລັກສະນະມົງຄຸນ 32 ປະການ»

Verse 59

पंचदीर्घाणि शस्यानि यथादीर्घायुषोस्य वै । भुजौ नेत्रे हनुर्जानु नासाऽस्य तनयस्य ते

ເພື່ອອາຍຸຍືນ ໃນກຸມານນີ້ມີລັກສະນະຍາວ 5 ປະການທີ່ຖືກສັນລະເສີນ: ແຂນ, ດວງຕາ, ຄາງ, ຫົວເຂົ່າ ແລະ ດັ່ງຂອງລູກຊາຍຂອງເຈົ້າ.

Verse 60

ग्रीवाजंघा मेहनैश्च त्रिभिर्ह्रस्वोयमीडितः । स्वरेण सत्त्वनाभिभ्यां त्रिगंभीरः शिशुः शुभः

ເຂົາຖືກສັນລະເສີນວ່າມີລັກສະນະສັ້ນ 3 ປະການ—ຄໍ, ແຂ່ງຂາ(ຂາທ່ອນ), ແລະອະໄວຍະວະເພດ. ແລະດ້ວຍຄວາມເລິກ 3 ປະການ—ສຽງ, ພະລັງຊີວິດ(ສັດຕະວະ), ແລະສະດື—ກຸມານມົງຄຸນນີ້ຈຶ່ງເປັນ ‘ເລິກສາມປະການ’.

Verse 61

त्वक्केशांगुलिदशनाः पर्वाण्यंगुलिजान्यपि । तथास्य पंचसूक्ष्माणि दिक्पालपदभाग्यथा

ຜິວ, ຜົມ, ນິ້ວ, ແຂ້ວ ແລະແມ່ນແຕ່ຂໍ້ນິ້ວຂອງເຂົາກໍລະອຽດອ່ອນນຸ່ມ; ດັ່ງນັ້ນເຂົາມີລັກສະນະ ‘ລະອຽດ’ 5 ປະການ ສົມກັບວາສະນາຜູ້ຈະໄດ້ຖຶງຕຳແໜ່ງດິກປາລາ ຜູ້ພິທັກທິດ.

Verse 62

वक्षः कुक्ष्यलकं स्कंध करं वक्त्रं षडुन्नतम् । तथाऽत्र दृश्यते बाले महदैश्वर्यभाग्यथा

ອົກ, ທ້ອງ, ລອນຜົມ, ໄຫລ່, ມື ແລະ ໃບໜ້າ ເປັນລັກສະນະຍົກສູງ 6 ປະການ; ໃນເດັກນ້ອຍນີ້ປາກົດນິມິດທີ່ສົມຄວນແກ່ສ່ວນແຫ່ງອຳນາດຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ.

Verse 63

पाण्योस्तले च नेत्रांते तालुजिह्वाधरौष्ठकम् । सप्तारुणं च सनखमस्मिन्राज्यसुखप्रदम्

ຝາມື, ມຸມຕາ, ເພດານປາກ, ລີ້ນ ແລະ ຮິມຝີປາກລຸ່ມ—ພ້ອມທັງເລັບ—ມີສີແດງເຮືອງ 7 ປະການ; ສິ່ງນີ້ໃຫ້ຜົນເປັນສຸກແລະຄວາມສະບາຍແຫ່ງລາຊະສົມບັດແກ່ເຂົາ.

Verse 64

ललाटकटिवक्षोभिस्त्रिविस्तीर्णो यथाह्यसौ । सर्वतेजोतिरैश्वर्यं तथा प्राप्स्यति नान्यथा

ຖ້າຫນ້າຜາກ, ແອວ ແລະ ອົກ—ສາມບ່ອນນີ້—ມີສັດສ່ວນດີ ແລະ ກວ້າງຂວາງ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງອຳນາດ ແລະ ປະກາຍຕະຫຼອດ; ບໍ່ມີຢ່າງອື່ນ.

Verse 65

कमठीपृष्ठकठिनावकर्मकरणौ करौ । राज्यहेतू शिशोरस्य पादौ चाध्वनि कोमलौ

ຖ້າມືຂອງເດັກແຂງແກ່ນດັ່ງຫຼັງເຕົ່າ—ເໝາະກັບການງານ—ມືນັ້ນເປັນເຫດໃຫ້ໄດ້ຄອງລາຊະອານາຈັກ; ແລະຖ້າຕີນນຸ່ມສຳລັບການເດີນທາງ, ຜູ້ນັ້ນຖືກກຳນົດໃຫ້ກ້າວໄປຕາມມະຫາທາງ.

Verse 66

अच्छिन्ना तर्जनीं व्याप्य तथा रेखास्य दृश्यते । कनिष्ठा पृष्ठनिर्याता दीर्घायुष्यं यथार्पयेत्

ຖ້າເຫັນເສັ້ນທີ່ບໍ່ຂາດພາດຜ່ານຕາມນິ້ວຊີ້ ແລະ ເສັ້ນຂອງນິ້ວກ້ອຍຍາວອອກໄປທາງດ້ານຫຼັງ, ກ່າວກັນວ່າສິ່ງນີ້ປະທານອາຍຸຍືນ.

Verse 67

पादौ सुमांसलौ रक्तौ समौ सूक्ष्मौ सुशौभनौ । समगुल्फौ स्वेदहीनौ स्निग्धावैश्वर्यसूचकौ

ຕີນທີ່ອວບເນື້ອດີ ມີສີແດງເຮືອ ເທົ່າກັນ ເນື້ອລະອຽດ ແລະ ງາມ; ຂໍ້ຕີນສົມດຸນ; ບໍ່ມີເຫື່ອຫຼາຍເກີນ ແລະ ລື່ນນວນໂດຍທຳມະຊາດ—ເປັນເຄື່ອງຊີ້ເຖິງຄວາມຮັ່ງມີ ແລະ ວາສນາແຫ່ງຄວາມເປັນໃຫຍ່.

Verse 68

स्वल्पाभिः कररेखाभिरारक्ताभिः सदासुखी । लिंगेन कृशह्रस्वेन राजराजो भविष्यति

ຖ້າເສັ້ນລາຍມືມີນ້ອຍ ແລະ ອອກແດງເບົາໆ, ຜູ້ນັ້ນຈະມີຄວາມສຸກເສມອ; ແລະຖ້າອະໄວຍະວະກຳເນີດຜອມແລະສັ້ນ, ຜູ້ນັ້ນຈະເປັນກະສັດເໜືອກະສັດທັງຫຼາຍ.

Verse 69

उत्कंटासनगुल्फास्फिग्नाभिरस्यापि वर्तुला । दक्षिणावर्तमरुणं महदैश्वर्यसूचिका

ແມ່ນແຕ່ກົ້ນ, ຂາອ່ອນ, ຂໍ້ຕີນ ແລະ ສະດືຂອງທ່ານກໍກົມງາມ; ແລະເຄື່ອງໝາຍສີແດງທີ່ວຽນໄປຂວາ (ທັກຊິນາວັດ) ບອກນິມິດເຖິງອຳນາດໃຫຍ່ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີອຸດົມ.

Verse 70

धारैका मूत्रयत्यस्मिन्दक्षिणावर्तिनी यदि । गंधश्च मीनमधुनोर्यदि वीर्ये तदा नृपः

ຖ້ານ້ຳປັດສະວະຂອງທ່ານໄຫຼເປັນສາຍດຽວຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະວຽນຂວາ (ທັກຊິນາວັດ) ແລະຖ້ານ້ຳເຊື້ອມີກິ່ນດຸດປາແລະນ້ຳເຜິ້ງ ທ່ານຈະເປັນນຣິປະ—ກະສັດ.

Verse 71

विस्तीर्णौ मांसलौ स्निग्धौ स्फिचावस्य सुखोचितौ । वामावर्तौ सुप्रलंबौ दोषौ दिग्रक्षणोचितौ

ຖ້າກົ້ນຂອງທ່ານກວ້າງ ເນື້ອເຕັມ ແລະເນີຍນວນ—ເໝາະແກ່ຄວາມສຸກສະບາຍ—ແລະຖ້າອັນດະວຽນຊ້າຍ (ວາມາວັດ) ແລະຫ້ອຍງາມ ທ່ານຍ່ອມເໝາະແກ່ການພິທັກທິດທັງປວງ ຄືຄວນແກ່ການຄຸ້ມຄອງແລະບັນຊາຮາຊະອານາຈັກ.

Verse 72

श्रीवत्सवज्रचक्राब्ज मत्स्यकोदंडदंडभृत् । तथास्य करगा रेखा यथा स्यात्त्रिदिवस्पतिः

ຖ້າເສັ້ນລາຍໃນຝາມືຂອງທ່ານມີເຄື່ອງໝາຍດຸດ ສຣີວັດສະ, ວັຊຣະ, ຈັກຣະ, ດອກບົວ, ປາ, ໂກດັນຑະ (ຄັນທະນູ) ແລະ ດັນຑະ (ໄມ້ຄຳ) ທ່ານຍ່ອມເປັນດຸດເຈົ້າແຫ່ງໄຕໂລກ.

Verse 73

द्वात्रिंशद्दशनश्चायं करकंबु शिरोधरः । कौंचदुंदुभिहंसाभ्र स्वरः सर्वेश्वराधिकः

ທ່ານມີແຂ້ວສາມສິບສອງຊີ້; ມືດຸດສັງຂ໌; ຫົວແລະຄໍຮູບງາມ; ແລະສຽງ—ດຸດນົກຍາງ, ກອງດຸນດຸບີ, ຫົງ ແລະເມກ—ສູງສົ່ງ ຄວນແກ່ການເປັນເຈົ້າເໜືອທັງປວງ.

Verse 74

मधुपिंगलनेत्रोऽसौ नैनं श्रीस्त्यजति क्वचित् । पंचरेखललाटस्तु तथा सिंहोदरः शुभः

ດວງຕາຂອງທ່ານເປັນສີທອງດັ່ງນ້ຳເຜິ້ງ; ພຣະສີລັກສະມີບໍ່ເຄີຍລະທິ້ງທ່ານ. ໜ້າຜາກມີເສັ້ນຫ້າເສັ້ນຊັດເຈນ ແລະທ້ອງດັ່ງສິງ—ລ້ວນແຕ່ເປັນມົງຄຸນ.

Verse 75

ऊर्ध्वरेखांकितपदो निःश्वसन्पद्मगंधवान् । अच्छिद्रपाणिः सुनखो महालक्षणवानयम्

ຝາຕີນຂອງທ່ານມີເສັ້ນຊີ້ຂຶ້ນ; ແມ່ນແຕ່ລົມຫາຍໃຈກໍຫອມດັ່ງດອກປະທຸມ. ຝາມືບໍ່ມີມົນທິນ ເລັບງາມ ແລະທ່ານມີມະຫາລັກສະນະມົງຄຸນ.

Verse 76

किंतु सर्वगुणोपेतं सर्वलक्षणलक्षितम् । संपूर्णनिर्मलकलं पातयेद्विधुवद्विधिः

ແຕ່ເຖິງຜູ້ທີ່ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທັງປວງ ແລະຖືກໝາຍດ້ວຍລັກສະນະມົງຄຸນທັງໝົດ—ສົມບູນ ແລະບໍລິສຸດທຸກສ່ວນ—ກໍອາດຖືກວິທິອັນຜັນຜວນທຳໃຫ້ຕົກຕ່ຳ ດັ່ງດວງຈັນທີ່ຖືກນຳລົງຕາມຄອບຄອງທີ່ກຳນົດໄວ້.

Verse 77

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रक्षणीयस्त्वसौ शिशुः । गुणोपि दोषतां याति वक्रीभूते विधातरि

ດັ່ງນັ້ນ ຄວນປົກປ້ອງເດັກນ້ອຍນັ້ນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມທຸກປະການ ເພາະເມື່ອວິທາຕາ (ຜູ້ກຳນົດຊະຕາ) ກາຍເປັນປະປັກ ຄຸນຄວາມດີກໍກາຍເປັນໂທດໄດ້.

Verse 78

शंकेऽस्य द्वादशेवर्षे प्रत्यूहो विद्युदग्नितः । इत्युक्त्वा नारदो धीमान्स जगाम यथागतम्

“ຂ້ອຍສົງໄສວ່າ ໃນປີທີ່ສິບສອງຂອງເຂົາ ຈະມີອຸປະສັກເກີດຈາກຟ້າຜ່າແລະໄຟ” ເມື່ອກ່າວແລ້ວ ພຣະນາຣະດາຜູ້ມີປັນຍາກໍຈາກໄປ ດັ່ງທີ່ທ່ານໄດ້ມາ.

Verse 79

विश्वानरः सपत्नीकस्तच्छ्रुत्वा नारदेरितम् । तदैव मन्यमानोभूद्वज्रपातं सुदारुणम्

ວິສວານະຣະ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ນາຣະດະໄດ້ກ່າວ ກໍທັນທີຄິດວ່າເປັນດັ່ງຖືກວັຊຣະຟ້າຜ່າອັນນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຫນັກ।

Verse 80

हाहतोस्मीति वचसा हृदयं समताडयत् । मूर्च्छामवाप महतीं पुत्रशोकसमाकुलः

ລາວຮ້ອງວ່າ “ອ້າຍ, ຂ້າພະເຈົ້າພິນາດແລ້ວ!” ແລ້ວກະທົບຫົວໃຈຕົນດ້ວຍຖ້ອຍຄໍານັ້ນ; ຖືກຄວາມໂສກເພາະລູກຊາຍຄອບງໍາ ກໍຕົກສູ່ອາການສະຫຼົບຢ່າງໜັກ।

Verse 81

शुचिष्मत्यपि दुःखार्ता रुरोदातीव दुःसहम् । आर्तस्वरेण हारावैरत्यंत व्याकुलेद्रिया

ແມ່ນແຕ່ ຊຸຈິສະມະຕີ ຜູ້ຖືກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ກໍຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງທົນບໍ່ໄດ້; ດ້ວຍສຽງອາດູນ ອິນທຣີຍະທັງຫມົດວຸ້ນວາຍສັ່ນໄຫວ ນາງຮ້ອງເອີ້ນຊ້ໍາໆ।

Verse 82

हाशिशो हागुणनिधे हा पितुर्वाक्यकारक । हा कुतो मंदभाग्याया जठरे मे समागतः

“ອ້າຍ ລູກນ້ອຍຂອງແມ່! ອ້າຍ ຄັງແຫ່ງຄຸນຄ່າ! ອ້າຍ ຜູ້ປະຕິບັດຕາມວາຈາຂອງພໍ່! ອ້າຍ—ເຈົ້າເຂົ້າມາສູ່ຄັນຂອງຂ້າຜູ້ມີຊະຕາອັບໂຊກນີ້ໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 83

त्वदेकपुत्रां हापुत्रकोऽत्र मां त्रायते पुरा । त्वदृते त्वद्गुणोर्म्याढ्ये पतितां शोकसागरे

“ອ້າຍ ລູກຊາຍເອີຍ—ໃນທີ່ນີ້ ໃຜຈະຄຸ້ມຄອງຂ້າໄດ້ ເມື່ອເຈົ້າແມ່ນລູກພຽງຜູ້ດຽວຂອງຂ້າ? ບໍ່ມີເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ອຸດົມດ້ວຍຄື້ນແຫ່ງຄຸນຄ່າ ຂ້າຕົກລົງໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມໂສກແລ້ວ।”

Verse 84

हा बाल हा विमल हा कमलायताक्ष हा लोकलोचनचकोर कुरंगलक्ष्मन् । हा तात तात नयनाब्ज मयूखमालिन्हा मातुरुत्सवसहस्रसुखैकहेतो

ໂອ ລູກນ້ອຍ—ໂອ ຜູ້ບໍລິສຸດ; ໂອ ຜູ້ມີຕາດັ່ງດອກບົວ; ຄວາມຊື່ນຕາຂອງໂລກ ດັ່ງລູກກວາງງາມ! ໂອ ລູກເອີຍ ລູກເອີຍ—ຕາດອກບົວຂອງເຈົ້າຖືກປະດັບດ້ວຍພວງຮັດສະມີ; ເຈົ້າແມ່ນເຫດດຽວແຫ່ງສຸກງານບຸນນັບພັນຂອງແມ່.

Verse 85

हा पूर्णचंद्रमुख हा सुनखांगुलीक हा चाटुकारवचनामृतवीचिपूर । दुःखैः कियद्भिरहहां गमयात्वमाप्तः किं किं कृतं गृहपते न मया त्वदाप्त्यै

ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າດັ່ງຈັນເຕັມດວງ! ໂອ ຜູ້ມີນິ້ວແລະເລັບງາມ! ໂອ ຜູ້ມີວາຈາຫວານຊື່ນ ດັ່ງຄື້ນນ້ຳອະມຣິຕ! ອ້າວ… ດ້ວຍທຸກຂ໌ກີ່ຢ່າງຈຶ່ງຖືກພາເຈົ້າໄປຈາກຂ້າ? ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງເຮືອນຂ້າ, ຂ້າຍັງມີສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດເພື່ອໄດ້ເຈົ້າແລະຮັກສາເຈົ້າ?

Verse 86

नोप्तो बलिर्न बत कासु च देवता सुतीर्थानि कानि न मयाध्युषितानि वत्स । के के मया न नियमौषधमंत्रयंत्राः संसाधितास्तव कृते सुकृतैकलभ्य

ບໍ່ມີການບູຊາບັນດານໃດທີ່ຂ້າບໍ່ໄດ້ຖວາຍ ແລະຕໍ່ເທວະອົງໃດທີ່ຂ້າບໍ່ໄດ້ອ້ອນວອນ? ໂອ ລູກເອີຍ ທີ່ທ່ານ້ຳສັກສິດໃດທີ່ຂ້າບໍ່ໄດ້ໄປພັກພິງ? ເພື່ອເຈົ້າ—ໂອ ຜູ້ໄດ້ມາດ້ວຍບຸນສະສົມເທົ່ານັ້ນ—ວັດຕະ, ຢາ, ມົນຕຣາ ແລະ ຢັນຕຣາໃດທີ່ຂ້າບໍ່ໄດ້ປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດ?

Verse 87

संसारसागरतरे हर दुःखभारं सारं मुखेंदुमभिदर्शय सौख्यसिंधो । पुन्नामतीव्रनरकार्णव वाडवाग्नेस्संजीवयस्व पितरं निजवाक्सुधोक्षैः

ໂອ ຜູ້ນຳຂ້າຂ້າມທະເລສັງສານ, ຈົ່ງຍົກພາລະແຫ່ງທຸກຂ໌ອອກ! ໂອ ມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມສຸກ, ຈົ່ງເຜີຍຈັນແຫ່ງໃບໜ້າຂອງເຈົ້າອີກຄັ້ງ—ແກ່ນສານແຫ່ງຊີວິດ. ໂອ ໄຟໃຕ້ນ້ຳໃນທະເລນະລົກອັນດຸຮ້າຍຊື່ ‘ປຸນນາມາ’, ຈົ່ງຊຸບຊີວິດພໍ່ດ້ວຍຝົນແຫ່ງວາຈາອະມຣິຕຂອງເຈົ້າເອງ!

Verse 88

किंदेवता अहह जन्ममहोत्सवेऽस्य ज्ञात्वेति भाविमिलिता युगपत्समस्ताः । एकस्थ सर्वगुण शील कलाकलाप सौंदर्यलक्षणपरीक्षणपूर्णहर्षाः

“ນີ້ແມ່ນເທວະອົງໃດ?”—ຄິດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ສັດທັງປວງຈຶ່ງມາຊຸມນຸມພ້ອມກັນໃນມະໂຫດສະວະແຫ່ງການເກີດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງເຂົາ. ເມື່ອພວກເຂົາພິຈາລະນາເຫັນໃນເດັກຄົນດຽວນີ້ວ່າມີຄຸນທັງປວງ, ສີນ, ສິລະປະວິທະຍາ, ຄວາມງາມ ແລະ ລັກສະນະມົງຄຸນຄົບຖ້ວນ, ພວກເຂົາກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ.

Verse 89

शंभो महेश करुणाकर शूलपाणे मृत्युंजयस्त्वमिति वेदविदो वदंति । त्वद्दत्त बालतनये यदि कालकालः स्यादेवमत्र वद कस्य भवेन्न पातः

ໂອ ຊັມພູ ມະເຫດ, ມະຫາກະລຸນາດັ່ງທະເລ, ຜູ້ຖືຕຣິສູນ—ນັກຮູ້ເວດາກ່າວວ່າ ພຣະອົງແມ່ນ ມຣິຕຍຸນຊະຍ ຜູ້ຊະນະຄວາມຕາຍ. ຖ້າລູກນ້ອຍທີ່ພຣະອົງປະທານ ກາລະເອງກາຍເປັນຄວາມຕາຍຂອງເຂົາ, ແລ້ວໃນໂລກນີ້ໃຜຈະບໍ່ພິນາດ?

Verse 90

हा हंतहंतभवता भव तापहारी कस्माद्विधेऽत्र विदधे बहुभिः प्रयत्नैः । बालो विशालगुणसिंधुमगाधमध्यं सद्रत्नसारमखिलं सविधं विधाय

ອາລະ! ອາລະ! ໂອ ວິທາຕາ ຜູ້ດັບຄວາມຮ້ອນແຫ່ງທຸກຂ໌ໂລກ ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງສ້າງເຂົາໃນນີ້ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມຫຼາຍ—ເດັກນ້ອຍຜູ້ເປັນທະເລແຫ່ງຄຸນທຳອັນກວ້າງໃຫຍ່ ລຶກຈົນຫຍັ່ງບໍ່ເຖິງ ເປັນແກ່ນສານແຫ່ງຮັດຕະນະທັງປວງ ແລະສົມບູນທຸກດ້ານ?

Verse 91

हा कालबालकवती किमुतेन राज्ञी त्वत्कालतां न हृतवान्नसुताननेंदुः । बालेति कोमलमृणाल लतांगलीलं दंभोलिनिष्ठुरकठोरकुठारदंष्ट्रः

ອາລະ—ກາລະເຮັດໃຫ້ນາງເປັນຜູ້ບໍ່ມີລູກ! ແລ້ວພຣະຣາຊນີນີ້ເລົ່າ—ດວງຈັນແຫ່ງໃບໜ້າລູກຊາຍຂອງນາງ ບໍ່ໄດ້ຊິງເອົາຊີວິດນາງໄປດອກຫຼື? ‘ເດັກນ້ອຍ!’—ແຕ່ລີລາຮ່າງກາຍອ່ອນນຸ່ມດັ່ງກ້ານບົວແລະເຄືອວັນ ຖືກກາລະຟັນລົງ; ເຂົາມີເຂົ້ຍດັ່ງວັຊຣະອັນໂຫດ ດັ່ງຂວານແຂງ ແລະດັ່ງຄົມດາບບໍ່ເມດຕາ

Verse 92

इत्थं विलप्य बहुशो नयनांबुधारासंपातजात तटिनी शतमुत्तरंगम् । सा तोकशोकजनितानल तापतप्ता प्रोच्छ्वस्यदीर्घविपुलोष्णमहो शुशोष

ນາງຄຳຄວນຢ່າງນັ້ນຊ້ຳໆ ນ້ຳຕາຈາກດວງຕາໄຫຼລົງເປັນສາຍ ດັ່ງຮ້ອຍແມ່ນ້ຳທີ່ມີຄື້ນພອງ. ຖືກໄຟແຫ່ງຄວາມໂສກເພາະລູກເຜົາຜານ ນາງຈຶ່ງຫາຍໃຈຍາວ ໜັກ ແລະຮ້ອນລວກ—ແລ້ວອາລະ ນາງກໍແຫ້ງເຫືອດລົງ

Verse 93

आकर्ण्य तत्करुणवत्परिदेवितानि तानि द्रुमा व्रततयः कुसुमाश्रुपातैः । प्रायो रुदंति पततां विरुतार्तरावैरालोल्यमौलिमसकृत्पवनच्छलेन

ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຄຳຄວນອັນເຕັມໄປດ້ວຍກະລຸນານັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍ—ດັ່ງຕະປະສີຜູ້ຖືພຣະວຣະຕະ—ຄືຈະຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຝົນດອກໄມ້ເປັນນ້ຳຕາ. ສ່ວນໃຫຍ່ພາກັນຄຳຄວນດ້ວຍສຽງອັນທຸກທ້ອນຄ້າຍນົກຕົກລົງ ແລະຍອດໄມ້ກໍໄຫວເອນຊ້ຳໆ ດັ່ງວ່າເປັນເພາະລົມ

Verse 94

रुण्णं तया किल तथा बहुमुक्तकंठमार्तस्वरैः प्रतिरवच्छलतो यथोच्चैः । तद्दुःखतोनुरुरुदुर्गिरिकंदरास्याः सर्वा दिशः स्थगितपत्रिमृगागमा हि

ນາງຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງແຮງກ້າ ຈົນຄໍຕິດຂັດຊ້ຳໆ; ຮ້ອງຄຳຄວນດ້ວຍສຽງທຸກທ້ອນດັງສູງ ຈົນສຽງສະທ້ອນກັບຄືນຊ້ຳໆ. ດ້ວຍແຮງໂສກນັ້ນ ປາກຖ້ຳໃນພູກໍເຫມືອນຮ້ອງໄຫ້ຕາມ; ທຸກທິດຖືກກົດທັບດ້ວຍຄວາມງຽບ ນົກແລະສັດປ່າພາກັນສງົບສຽງ।

Verse 95

श्रुत्वार्तनादमिति विश्वनरोपि मोहं हित्वोत्थितः किमिति किंत्विति किंकिमेतत् । उच्चैर्वदन्गृहपतिः क्व समे बहिस्थः प्राणोंतरात्मनिलयः सकलेंद्रियेशः

ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງທຸກນັ້ນ ວິສະວານະຣະກໍລະທິ້ງຄວາມມົວມົນ ແລ້ວລຸກພຸ່ງຂຶ້ນ ຮ້ອງດັງວ່າ “ແມ່ນຫຍັງ? ເປັນຫຍັງ? ເກີດຫຍັງຂຶ້ນ?” ເຈົ້າເຮືອນກ່າວດັງໆວ່າ “ທ່ານນັ້ນຢູ່ໃສ—ຢູ່ນອກເຮືອນ ທີ່ດິນຮາບບໍ? ຜູ້ເປັນລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດ ສະຖິດເປັນອາດມັນພາຍໃນ ແລະເປັນເຈົ້າແຫ່ງອິນທຣີທັງປວງ”

Verse 96

अगस्त्य उवाच । ततो दृष्ट्वा स पितरौ बहुशोकसमावृतौ । स्मित्वोवाच ततो मातस्त्रासस्त्वीदृक्कुतो हि वाम्

ອະກັດສະຕະຍະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາເມື່ອເຫັນພໍ່ແມ່ຖືກຄວາມໂສກໃຫຍ່ຫຸ້ມຫໍ້ ລາວຍິ້ມແລ້ວກ່າວວ່າ “ແມ່ເອີຍ ເຫດໃດທ່ານທັງສອງຈຶ່ງຢ້ານກົວເຊັ່ນນີ້?”

Verse 97

न मांकृत वपुस्त्राणं भवच्चरणरेणुभिः । कालः कलयितुं शक्तो वराकी चंचलाल्पिका

ຢ່າເຮັດໃຫ້ກາຍຂອງຂ້າເປັນສິ່ງ ‘ຕ້ອງຖືກປົກປ້ອງ’ ດ້ວຍຝຸ່ນຈາກພຣະບາດຂອງທ່ານທັງສອງ. ກາລະ—ເວລາ—ບໍ່ອາດວັດຂ້າໄດ້; ກາລະນັ້ນເປັນພຽງພະລັງນ້ອຍໆ ນ່າສົງສານ ແລະຜັນຜວນ

Verse 98

प्रतिज्ञां शृणुतं तातौ यदि वां तनयो ह्यहम् । करिष्येहं तथा तेन विद्युन्मत्तस्त्रसिष्यति

ພໍ່ແມ່ຜູ້ເຄົາລົບ ຈົ່ງຟັງຄຳປະຕິຍານຂອງຂ້າ. ຖ້າຂ້າເປັນລູກຂອງທ່ານທັງສອງແທ້ ຂ້າຈະກະທຳໃຫ້ເຖິງຂັ້ນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຄຸ້ມຄັ່ງດຸດສາຍຟ້າກໍຈະຕ້ອງສັ່ນກົວ

Verse 99

मृत्युंजयं समाराध्य सर्वज्ञं सर्वदं सताम् । कालकालं महाकालं कालकूटविषादिनम्

ເມື່ອບູຊາພຣະມຣິຕຍຸເຍັນໄຊຢ່າງຖືກພິທີ—ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ ແລະປະທານພອນທັງປວງແກ່ຜູ້ດີ—ກາລະກາລ ມະຫາກາລ ຜູ້ກືນພິດກາລະກູດະໄດ້ເອງ.

Verse 100

इति श्रुत्वा वचस्तस्य जरितौ द्विजदंपती । अकालामृतवर्षौघ शांततापौ तदोचतुः

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ຄູ່ຜົວເມຍພຣາຫມັນຊະລາ—ຄວາມຮ້ອນທຸກຂ໌ສົງບລົງດັ່ງຖືກຝົນອະມຣິຕະຖ້ວມມາຢ່າງບໍ່ຄາດ—ແລ້ວຈຶ່ງເວົ້າຂຶ້ນ

Verse 110

अंधकं यस्त्रिशूलाग्रप्रोतं वर्षायुतं पुरा । त्रैलोक्यैश्वर्यसंमूढं शोषयामास भानुना

ພຣະອົງນັ້ນເຄີຍເສຍບອັນທະກະໄວ້ທີ່ປາຍຕຣິສູນຕະຫຼອດໝື່ນປີ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຫຼົງໃນອຳນາດເຫນືອໄຕໂລກນັ້ນແຫ້ງຫຼອດດ້ວຍຄວາມຮ້ອນແຫ່ງລັດສະໝີຂອງພຣະອົງ—

Verse 120

आलोक्यालोक्य तल्लिंगं तुतोष हृदये बहु । परमानंदकंदाख्यं स्फुटमेतन्न संशयः

ເມື່ອຈ້ອງເບິ່ງລິງຄະນັ້ນຊ້ຳໆ ໃນໃຈກໍເກີດປີຕິຢ່າງຫຼາຍ। ຊັດເຈນໄຮ້ຂໍ້ສົງໄສ ນີ້ແຫຼະຄື ‘ປະຣະມານັນທະ-ກັນດະ’—ຫົວຮາກແຫ່ງຄວາມສຸກສູງສຸດ

Verse 130

विश्वेषां विश्वबीजानां कर्माख्यानां लयो यतः । अस्मिन्निर्वाणदे लिंगे विश्वलिंगमिदं ततः

ເນື່ອງຈາກໃນລິງຄະຜູ້ປະທານນິຣວານນີ້ ເມັດພັນແຫ່ງຈັກກະວານທັງປວງ ແລະເລື່ອງລາວແຫ່ງກັມມະທັງຫມົດ ຍ່ອມລະລາຍສູນໄປ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ວິສະວະ-ລິງຄະ’—ລິງຄະແຫ່ງຈັກກະວານ

Verse 140

उवाच मधुरं धीरः कीरवन्मधुराक्षरम् । मघवन्वृत्रशत्रो त्वां जाने कुलिशपाणिनम्

ຜູ້ໝັ້ນຄົງໄດ້ເວົ້າຢ່າງຫວານ ດ້ວຍພະຍາງສະໄພເພາະດັ່ງສຽງນົກແກ້ວ: “ໂອ ມະຆະວັນ ຜູ້ປະຫານວຶດຕຣະ, ຂ້າຮູ້ຈັກທ່ານວ່າເປັນພຣະອິນທຣ໌ ຜູ້ຖືວັຊຣະ.”

Verse 150

परिज्ञाय महादेवं गुरुवाक्यत आगमात् । हर्ष बाष्पाकुलः सन्न कठो रोमांचकंचुकः

ເມື່ອຮູ້ຈັກພຣະມະຫາເທວະດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຂອງຄູ ແລະອຳນາດແຫ່ງອາຄະມະ, ລາວກໍເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາແຫ່ງປີຕິ; ກາຍແຂງຕຶງດ້ວຍຄວາມປິຕິ ດັ່ງສວມອາພອນແຫ່ງຂົນລຸກຊັນ.

Verse 160

ततः काशीं पुनः प्राप्य कल्पांते मोक्षमाप्नुयात् । वीरेश्वरस्य पूर्वेण गंगायाः पश्चिमे तटे

ຕໍ່ມາເມື່ອກັບໄປຮອດກາສີອີກຄັ້ງ ຈະໄດ້ບັນລຸໂມກະໃນທ້າຍກັນລະປະ—ທາງຕາເວັນອອກຂອງວີເຣສະວະຣະ ແລະຢູ່ຝັ່ງຕາເວັນຕົກແຫ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ.

Verse 163

गणावूचतुः । इत्थमग्निस्वरूपं ते शिवशर्मन्प्रवर्णितम् । किमन्यच्छ्रोतुकामोसि कथयावस्तदीरय

ພວກຄະນະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຊິວະຊັຣມັນ, ດັ່ງນີ້ແຫຼະໄດ້ພັນນາສະພາບເປັນໄຟຂອງເຈົ້າແລ້ວ. ຍັງຢາກຟັງອັນໃດອີກ? ຈົ່ງບອກ—ກ່າວໃຫ້ແຈ້ງ.”