Sarga 16

Verse 1

तदन्तःपुरद्वारं समतीत्य जनाकुलम्।प्रविविक्तां ततः कक्ष्यामाससाद पुराणवित्।।।।प्रासकार्मुकबिभ्रद्भिर्युवभिर्मृष्टकुण्डलैः।अप्रमादिभिरेकाग्रै स्स्वनुरक्तैरधिष्ठिताम्।।।।

ສຸມັນຕຣະ ຜູ້ຮູ້ຂົນທຳນຽມໂບຮານ ໄດ້ຜ່ານປະຕູເຂດພະຣາຊວັງພາຍໃນທີ່ແອອັດດ້ວຍຜູ້ຄົນ ແລ້ວເຂົ້າເຖິງລານທີ່ສງົບກວ່າ. ບ່ອນນັ້ນມີໜຸ່ມນ້ອຍຜູ້ຈົ່ງຮັກພັກດີເຝົ້າຮັກສາ—ຕື່ນຕົວ ແລະ ແນ່ວແນ່—ຖືຫອກແລະຄັນທະນູ ຕຸ້ມຫູຂອງເຂົາເຈົ້າກໍສ່ອງປະກາຍງາມ.

Verse 2

तदन्तःपुरद्वारं समतीत्य जनाकुलम्।प्रविविक्तां ततः कक्ष्यामाससाद पुराणवित्।।2.16.1।।प्रासकार्मुकबिभ्रद्भिर्युवभिर्मृष्टकुण्डलैः।अप्रमादिभिरेकाग्रै स्स्वनुरक्तैरधिष्ठिताम्।।2.16.2।।

ສະຖານນັ້ນຖືກອາລັກຂາໂດຍຫນຸ່ມໆຜູ້ຖືຫອກແລະຄັນທະນູ; ສວມຕຸ້ມຫູສົ່ງປະກາຍ, ມີສະຕິບໍ່ປະມາດ, ແນ່ວແນ່ຈິດໃຈດຽວ, ແລະຈົ່ງຮັກພັກດີຕໍ່ນາຍຂອງຕົນ.

Verse 3

तत्र काषायिणो वृद्धान् वेत्रपाणीन् स्वलङ्कृतान्।ददर्श विष्ठितान् द्वारि स्त्र्यध्यक्षान्सुसमाहितान्।।।।

ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເຫັນຜູ້ເຖົ້າຜູ້ເຝົ້າຮັກສາເຂດພະນາງ ຢືນປະຈຳທີ່ປະຕູ ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າສີກາສາຍ ແຕ່ງກາຍສົມຄວນ ຖືໄມ້ເທົ້າ ແລະຢືນຢ່າງມັ່ນຄົງດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ.

Verse 4

ते समीक्ष्य समायान्तं रामप्रियचिकीर्षवः।सहसोत्पतितास्सर्वे स्वासनेभ्यस्ससम्भ्रमाः।।।।

ເມື່ອເຫັນສຸມັນຕຣະກໍາລັງມາ ຜູ້ທັງຫມົດທີ່ປາຖະໜາຄວາມສຸກສະຫງົບແກ່ພຣະຣາມ ກໍລຸກຂຶ້ນພ້ອມກັນທັນທີຈາກບ່ອນນັ່ງ ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນຕື່ນເຕັ້ນ.

Verse 5

तानुवाच विनीतात्मा सूतपुत्रः प्रदक्षिणः।क्षिप्रमाख्यात रामाय सुमंन्त्रो द्वारि तिष्ठति।।।।

ບຸດຂອງສາລະທີຜູ້ມີໃຈຖ່ອມຕົນ ແລະມີມາລະຍາດງາມ ໄດ້ກ່າວກັບພວກເຂົາວ່າ “ຈົ່ງໄປກາບທູນພຣະຣາມໃຫ້ໄວ—ສຸມັນຕຣະກຳລັງຢືນຄອຍຢູ່ທີ່ປະຕູ”

Verse 6

ते राममुपसङ्गम्य भर्तुः प्रियचिकीर्षवः।सहभार्याय रामाय क्षिप्रमेवाभिचक्षिरे।।।।

ເພາະປາຖະໜາຈະເຮັດໃຫ້ນາຍຂອງຕົນພໍໃຈ ພວກເຂົາໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຣາມ ຜູ້ຢູ່ກັບພຣະມະເຫສີ ແລ້ວກາບທູນຂ່າວນັ້ນໂດຍໄວ

Verse 7

प्रतिवेदितमाज्ञाय सूतमभ्यन्तरं पितुः।तत्रैवानाययामास राघवप्रियकाम्यया।।।।

ເມື່ອຊາບຈາກການກາບທູນວ່າ ສາລະທີ—ຜູ້ເປັນຄົນສະນິດແລະໄວ້ວາງໃຈຂອງພຣະບິດາ—ໄດ້ມາແລ້ວ ພຣະຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ) ປາຖະໜາຈະໃຫ້ກຽດ ຈຶ່ງໂປຣດໃຫ້ນຳເຂົ້າມາຍັງທີ່ນັ້ນໃນທັນທີ

Verse 8

तं वैश्रवणसङ्काशमुपविष्टं स्वलङ्कृतम्।ददर्श सूतः पर्य्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे।।।।वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना।अनुलिप्तं परार्ध्येन चन्दनेन परन्तपम्।।।।स्थितया पार्श्वतश्चापि वालव्यजनहस्तया।उपेतं सीतयाभूयश्चित्रया शशिनं यथा।।।।

ສຸມັນຕຣະໄດ້ເຫັນພຣະຣາມ ສ່ອງສະຫວ່າງດຸຈວໄສຣະວະນະ (ກຸເບຣ) ປະທັບນັ່ງຢ່າງສົງ່າງາມ ທຣົງເຄື່ອງປະດັບງາມ ເທິງຕຽງຄຳມີຜ້າປູອັນປະນີດ. ພຣະຜູ້ປາບສັດຕູນັ້ນ ຖືກທາດ້ວຍຈັນທະນາຊັ້ນເລີດ ບໍລິສຸດ ຫອມກອບ ສີແດງເຂັ້ມ. ແລະເມື່ອພຣະສີຕາຢືນຄຽງຂ້າງ ຖືພັດຫາງຈາມຣີ ພຣະອົງກໍປານດັ່ງດວງຈັນທຣາມີດາວຈິຕຣາຄຽງຄູ່

Verse 9

तं वैश्रवणसङ्काशमुपविष्टं स्वलङ्कृतम्।ददर्श सूतः पर्य्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे।।2.16.8।।वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना।अनुलिप्तं परार्ध्येन चन्दनेन परन्तपम्।।2.16.9।।स्थितया पार्श्वतश्चापि वालव्यजनहस्तया।उपेतं सीतयाभूयश्चित्रया शशिनं यथा।।2.16.10।।

ສຸມັນຕຣະໄດ້ເຫັນພຣະຣາມ ສ່ອງສະຫວ່າງດຸຈວໄສຣະວະນະ (ກຸເບຣ) ປະທັບນັ່ງຢ່າງສົງ່າງາມ ທຣົງເຄື່ອງປະດັບງາມ ເທິງຕຽງຄຳມີຜ້າປູອັນປະນີດ. ພຣະຜູ້ປາບສັດຕູນັ້ນ ຖືກທາດ້ວຍຈັນທະນາຊັ້ນເລີດ ບໍລິສຸດ ຫອມກອບ ສີແດງເຂັ້ມ. ແລະເມື່ອພຣະສີຕາຢືນຄຽງຂ້າງ ຖືພັດຫາງຈາມຣີ ພຣະອົງກໍປານດັ່ງດວງຈັນທຣາມີດາວຈິຕຣາຄຽງຄູ່

Verse 10

तं वैश्रवणसङ्काशमुपविष्टं स्वलङ्कृतम्।ददर्श सूतः पर्य्यङ्के सौवर्णे सोत्तरच्छदे।।2.16.8।।वराहरुधिराभेण शुचिना च सुगन्धिना।अनुलिप्तं परार्ध्येन चन्दनेन परन्तपम्।।2.16.9।।स्थितया पार्श्वतश्चापि वालव्यजनहस्तया।उपेतं सीतयाभूयश्चित्रया शशिनं यथा।।2.16.10।।

ເມື່ອນາງສີຕາຢືນຄຽງຂ້າງ ຖືພັດຫາງຢັກໄວ້ໃນມື ພຣະຣາມກໍປາກົດອີກຄັ້ງ ດັ່ງພຣະຈັນທຣາທີ່ມີດາວຈິຕຣາເຄຽງຄູ່.

Verse 11

तं तपन्तमिवादित्यमुपपन्नं स्वतेजसा।ववन्दे वरदं वन्दी विनयज्ञो विनीतवत्।।।।

ສຸມັນຕຣະ—ຜູ້ປະກາດໃນຣາຊສຳນັກ ຜູ້ຊຳນານໃນຄວາມນົບນ້ອມ—ໄດ້ກ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ພຣະຣາມ ຜູ້ປະທານພອນ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງພຣະອາທິດ ແລະ ຕັ້ງມັ່ນໃນຣັດສະມີແຫ່ງພຣະອົງເອງ.

Verse 12

प्राञ्जलिस्सुमुखं दृष्ट्वा विहारशयनासने।राजपुत्रमुवाचेदं सुमन्त्रो राजसत्कृतः।।।।

ເມື່ອເຫັນພຣະຣາຊະກຸມານຜູ້ມີພຣະພັກງາມ ພັກຜ່ອນຢູ່ເທິງຕຽງ ສຸມັນຕຣະຜູ້ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຈາກພຣະຣາຊາ ຈຶ່ງປະນົມມືແລ້ວກ່າວຄໍານີ້

Verse 13

कौशल्यासुप्रजा राम पिता त्वां द्रष्टुमिच्छति।महिष्या सह कैकेय्या गम्यतां तत्र मा चिरम्।।।।

“ໂອ້ ພຣະຣາມ ພຣະໂອຣສຜູ້ປະເສີດຂອງພຣະນາງເກົາສະລະຍາ ພຣະບິດາປາດຖະນາຈະເຫັນພຣະອົງ; ຈົ່ງໄປທີ່ນັ້ນພ້ອມກັບພຣະມະເຫສີ ໄກເກຍີ ໂດຍໄວ ຢ່າຊັກຊ້າ”

Verse 14

एवमुक्तस्तु संहृष्टो नरसिंहो महाद्युतिः।ततस्सम्मानयामास सीतामिदमुवाच ह।।।।

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມ—ຜູ້ເປັນດັ່ງສິງໃນຫມູ່ມະນຸດ ມີຣັດສະມີອັນຍິ່ງ—ກໍປິຕິຍິນດີ. ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ກຽດສຸມັນຕຣະຕາມຄວນ ແລະກ່າວຄໍານີ້ແກ່ນາງສີຕາ

Verse 15

देवि देवश्च देवी च समागम्य मदन्तरे।मन्त्रयेते धृवं किञ्चिदभिषेचनसंहितम्।।।।

“ໂອ້ ພຣະເທວີ, ພຣະຣາຊາແລະພຣະມະເຫສີໄດ້ມາພົບກັນເພື່ອປຶກສາຫາລືບາງຢ່າງ; ແນ່ນອນວ່າເປັນເລື່ອງກ່ຽວກັບພິທີອະພິເສກ (ພິທີລາຊາພິເສກ) ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ”

Verse 16

लक्षयित्वा ह्यभिप्रायं प्रियकामा सुदक्षिणा।सञ्चोदयति राजानं मदर्थमसितेक्षणा।।।।

“ເມື່ອຮູ້ເຖິງພຣະປະສົງແລ້ວ ພຣະມະເຫສີຜູ້ມີນັຍນາດໍາ—ມີໃຈດີ ແລະປາດຖະນາສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກ—ຈຶ່ງຊັກຊວນພຣະຣາຊາເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າ

Verse 17

सा प्रहृष्टा महाराजं हितकामानुवर्तिनी।जननी चार्थकामा मे केकयाधिपतेस्सुता।।।।

ແມ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ພຣະທິດາແຫ່ງກະສັດເກກະຍະ—ຊື່ນບານປິຕິ ດຳເນີນຕາມພຣະປະສົງອັນເປັນກຸສົນຂອງມະຫາຣາຊາ ແລະປາຖະໜາແຕ່ຄວາມຜາສຸກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 18

दिष्ट्या खलु महाराजो महिष्या प्रियया सह।सुमन्त्रं प्राहिणोद्दूतमर्थकामकरं मम।।।।

ແທ້ໆແລ້ວເປັນມົງຄຸນ: ມະຫາຣາຊາພ້ອມດ້ວຍພຣະມະເຫສີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ໄດ້ສົ່ງສຸມັນຕຣະເປັນທູດ—ຜູ້ເກື້ອກູນຄວາມຜາສຸກ ແລະຄວາມປາຖະໜາອັນຊອບທຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 19

यादृशी परिषत्तत्र तादृशो दूत आगतः।ध्रुवमद्यैव मां राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति।।।।

ດັ່ງທີ່ສະພາທີ່ນັ້ນສົມຄວນຢ່າງໃດ ທູດຜູ້ສົມຄວນກໍມາຮອດຢ່າງນັ້ນ. ແນ່ນອນວ່າ ມື້ນີ້ເທົ່ານັ້ນ ພຣະຣາຊາຈະປະກອບພິທີອະພິເສກຂ້າພະເຈົ້າເປັນຢຸວະຣາຊ.

Verse 20

हन्त शीघ्रमितो गत्वा द्रक्ष्यामि च महीपतिम्।सह त्वं परिवारेण सुखमास्व रमस्व च।।।।

ເອົາເຖີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະອອກຈາກນີ້ໂດຍໄວ ໄປເຝົ້າພຣະມະຫາກະສັດ. ທ່ານພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ຈົ່ງຢູ່ນີ້ຢ່າງສະບາຍ ແລະຜ່ອນຄາຍໃຈເຖີດ.

Verse 21

पतिसम्मानिता सीता भर्तारमसितेक्षणा।आद्वारमनुवव्राज मङ्गलान्यभिदध्युषी।।।।

ສີຕາ—ຜູ້ມີນັຍນາດຳ ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຈາກພຣະສະວາມີ—ໄດ້ຕາມພຣະພັດສະດາໄປຈົນເຖິງປາກປະຕູ ພ້ອມທັງຄິດຄຳນຶງເຖິງເຫດການມົງຄົນອັນເປັນສິຣິມົງຄົນນັ້ນ។

Verse 22

राज्यं द्विजातिभिर्जुष्टं राजसूयाभिषेचनम्।कर्तुमर्हति ते राजा वासवस्येव लोककृत्।।।।

“ພຣະຣາຊາພຶງປະທານແກ່ທ່ານ ຣາຊະອານາຈັກທີ່ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຄ້ຳຈຸນ ພ້ອມທັງພິທີອະພິເສກ ‘ຣາຊະສູຍະ’ ເຊັ່ນດຽວກັບຜູ້ສ້າງໂລກໄດ້ປະທານອຳນາດແກ່ ວາສະວະ (ພຣະອິນທຣ໌) ນັ້ນແລ.”

Verse 23

दीक्षितं व्रतसम्पन्नं वराजिनधरं शुचिम्।कुरङ्गशृङ्गपाणिं च पश्यन्ती त्वां भजाम्यहम्।।।।

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະປິຕິຍິນດີ ເມື່ອໄດ້ເຫັນທ່ານຮັບດິກສາແລ້ວ—ມັ່ນຄົງໃນພຣະຕະແລະວັດ ບໍລິສຸດ ນຸ່ງຫົ່ມໜັງກວາງອັນປະນີດ ແລະຖືເຂົາກວາງໄວ້ໃນມື.”

Verse 24

पूर्वां दिशं वज्रधरो दक्षिणां पातु ते यमः।वरुणः पश्चिमामाशां धनेशस्तूत्तरां दिशम्।।।।

“ຂໍໃຫ້ ວັຊຣະທະຣະ (ພຣະອິນທຣ໌) ປົກປ້ອງທ່ານທາງທິດຕາເວັນອອກ; ພຣະຍົມທາງທິດໃຕ້; ວະຣຸນະທາງທິດຕາເວັນຕົກ; ແລະ ທະເນສະ (ກຸເບຣ) ທາງທິດເໜືອ.”

Verse 25

अथ सीतामनुज्ञाप्य कृतकौतुकमङ्गलः।निश्चक्राम सुमन्त्रेण सह रामो निवेशनात्।।।।

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມ ໄດ້ຂໍລາຈາກສີຕາ ແລະສວມເຄື່ອງມົງຄົນອັນເປັນສິຣິມົງຄົນ ແລ້ວຈຶ່ງເສດັດອອກຈາກພຣະນິເວດ ພ້ອມກັບສຸມັນຕຣະ

Verse 26

पर्वतादिव निष्क्रम्य सिंहो गिरिगुहाशयः।लक्ष्मणं द्वारिसोऽपश्यत्प्रह्वाञ्जलिपुटं स्थितम्।।।।

ດັ່ງສິງໂຕອອກຈາກຖ້ຳເຂົາ ເມື່ອພຣະຣາມາເສດັດອອກມາ ກໍໄດ້ເຫັນພຣະລັກສະມະນະຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູ ປະນົມມື ນ້ອມກາຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສັດທາ.

Verse 27

अथ मध्यमकक्ष्यायां समागच्छत्सुहृज्जनैः।स सर्वानर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च।।।।ततः पावकसङ्काशमारुरोह रथोत्तमम्।वैयाघ्रं पुरुषव्याघ्रो राजतं राजनन्दनः।।।।

ຕໍ່ມາໃນລານກາງ ພຣະອົງໄດ້ພົບປະມິດສະຫາຍຜູ້ຈົ່ງຮັກ. ເມື່ອເຫັນທຸກຄົນລໍຖ້າດ້ວຍໃຈປາຖະໜາ ພຣະອົງຈຶ່ງເຂົ້າໄປພົບ ແລະທັກທາຍຕ້ອນຮັບ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະຣາຊະກຸມານ—ເສືອໃນຫມູ່ບຸລຸດ—ສະຫວ່າງດັ່ງໄຟ ນຸ່ງຫົ່ມໜັງເສືອ ແລະຂຶ້ນປະທັບລົດທີ່ດີເລີດເປັນເງິນ.

Verse 28

अथ मध्यमकक्ष्यायां समागच्छत्सुहृज्जनैः।स सर्वानर्थिनो दृष्ट्वा समेत्य प्रतिनन्द्य च।।2.16.27।।ततः पावकसङ्काशमारुरोह रथोत्तमम्।वैयाघ्रं पुरुषव्याघ्रो राजतं राजनन्दनः।।2.16.28।।

ຕໍ່ມາໃນລານກາງ ພຣະອົງໄດ້ພົບປະມິດສະຫາຍຜູ້ຈົ່ງຮັກ. ເມື່ອເຫັນທຸກຄົນລໍຖ້າດ້ວຍໃຈປາຖະໜາ ພຣະອົງຈຶ່ງເຂົ້າໄປພົບ ແລະທັກທາຍຕ້ອນຮັບ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະຣາຊະກຸມານ—ເສືອໃນຫມູ່ບຸລຸດ—ສະຫວ່າງດັ່ງໄຟ ນຸ່ງຫົ່ມໜັງເສືອ ແລະຂຶ້ນປະທັບລົດທີ່ດີເລີດເປັນເງິນ.

Verse 29

मेघनादमसम्बाधं मणिहेमविभूषितम्।मुष्णन्तमिव चक्षूंषि प्रभया सूर्यवर्चसम्।।।।करेणुशिशुकल्पैश्च युक्तं परमवाजिभिः।हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवाशुगम्।।।।प्रययौ तूर्णमास्थाय राघवो ज्वलितश्श्रिया।

ລົດທີ່ນັ້ນກ້ອງກັງວານດັ່ງສຽງເມກຄຳຮ້ອງ ກວ້າງໃຫຍ່ບໍ່ອຶດອັດ ປະດັບດ້ວຍມະນີແລະຄຳ; ຮັດສະໝີຂອງມັນປານຈະຊິງເອົາສາຍຕາ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງພຣະອາທິດ. ຜູກເທົ່າດ້ວຍມ້າຊັ້ນຍອດ ອົງອາດດັ່ງລູກຊ້າງສາວ ແລະເປັນລົດທີ່ມ້າສີຂຽວລາກ ພຸ່ງໄປວ່ອງໄວດັ່ງລົດຂອງພຣະອິນທຣາຜູ້ມີພັນເນດ.

Verse 30

मेघनादमसम्बाधं मणिहेमविभूषितम्।मुष्णन्तमिव चक्षूंषि प्रभया सूर्यवर्चसम्।।2.16.29।।करेणुशिशुकल्पैश्च युक्तं परमवाजिभिः।हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवाशुगम्।।2.16.30।।प्रययौ तूर्णमास्थाय राघवो ज्वलितश्श्रिया।

ລົດທີ່ນັ້ນກ້ອງກັງວານດັ່ງສຽງເມກຄຳຮ້ອງ ກວ້າງໃຫຍ່ບໍ່ອຶດອັດ ປະດັບດ້ວຍມະນີແລະຄຳ; ຮັດສະໝີຂອງມັນປານຈະຊິງເອົາສາຍຕາ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງພຣະອາທິດ. ຜູກເທົ່າດ້ວຍມ້າຊັ້ນຍອດ ອົງອາດດັ່ງລູກຊ້າງສາວ ແລະເປັນລົດທີ່ມ້າສີຂຽວລາກ ພຸ່ງໄປວ່ອງໄວດັ່ງລົດຂອງພຣະອິນທຣາຜູ້ມີພັນເນດ.

Verse 31

स पर्जन्य इवाकाशे स्वनवानभिनादयन्।।।।निकेतान्निर्ययौ श्रीमान्महाभ्रादिव चन्द्रमाः।

ລົດອັນສົງ່າງາມນັ້ນກ້ອງກັງວານດັ່ງເມກຝົນໃນຟ້າ ແລະເຄື່ອນອອກຈາກພະນິເວດ ດັ່ງພຣະຈັນທຣາປາກົດອອກຈາກຫຼັງກ້ອນເມກໃຫຍ່.

Verse 32

छत्रचामरपाणिस्तु लक्ष्मणो राघवानुजः।।।।जुगोप भ्रातरं भ्राता रथमास्थाय पृष्ठतः।

ພຣະລັກສະມະນະ ອະນຸຊາຂອງພຣະຣາມ ຖືສະຫຼອງສະຫຼອງສະຫຼອງ (ສະຫຼອງພຣະອົງ) ແລະພັດຫາງຢັກ (ຈາມະຣະ) ຂຶ້ນນັ່ງລົດສົງຄາມຢູ່ດ້ານຫຼັງ ແລະເປັນນ້ອງຜູ້ສັດຊື່ ຄຸ້ມຄອງພຣະເຊດຖາຂອງພຣະອົງ.

Verse 33

ततो हलहलाशब्दस्तुमुलस्समजायत।।।।तस्य निष्क्रममाणस्य जनौघस्य समन्ततः।

ແລ້ວເມື່ອພຣະອົງເຄື່ອນອອກໄປ ຈາກຝູງຊົນອັນໜາແນ່ຮອບດ້ານ ກໍເກີດສຽງອື້ອຶງຄືນຄືກ ຮ້ອງວ່າ “ຮາ ຮາ!” ດັງກັງວານ.

Verse 34

ततो हयवरा मुख्या नागाश्च गिरिसन्निभाः।।।।अनुजग्मुस्तदा रामं शतशोऽथ सहस्रशः।

ຕໍ່ມາ ບັນດາຜູ້ນຳຊັ້ນເລີດ ຂີ່ມ້າດີເລີດ ແລະຂີ່ຊ້າງໃຫຍ່ດັ່ງພູ ພາກັນຕາມສະເດັດພຣະຣາມ ເປັນຮ້ອຍໆ ແລະເປັນພັນໆ.

Verse 35

अग्रतश्चास्य सन्नद्धाश्चन्दनागरुभूषिताः।।।।खड्गचापधराश्शूरा जग्मुराशंसवो जनाः।

ທາງໜ້າພຣະອົງ ມີວິລະຊົນສວມເກາະ ຖືດາບແລະຄັນທະນູ ທາກາຍດ້ວຍຈັນທະນ໌ແລະໄມ້ກະຫຼູດ (ອາກາຣູ) ເຄື່ອນໄປດັ່ງຜູ້ປະກາດນຳເສດັດ.

Verse 36

ततो वादित्रशब्दाश्च स्तुतिशब्दाश्च वन्दिनाम्।।।।सिंहनादाश्च शूराणां तदा शुश्रुविरे पथि।

ຕໍ່ມາຕາມທາງ ໄດ້ຍິນສຽງດົນຕີ ສຽງສັນລະເສີນຂອງນັກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນ ແລະສຽງໂຫ່ຮ້ອງດັ່ງສິງຫາຂອງນັກຮົບຜູ້ກ້າຫານ.

Verse 37

हर्म्यवातायनस्थाभिर्भूषिताभिस्समन्ततः।।।।कीर्यमाण स्सुपुष्पौघैर्ययौ स्त्रीभिररिन्दमः।

ພຣະຣາມ ຜູ້ປາບສັດຕູ ໄດ້ເສດັດດໍາເນີນຕໍ່ໄປ; ບັນດານາງສາວຜູ້ແຕ່ງກາຍງາມ ຢືນຢູ່ຕາມປ່ອງຢ້ຽມວັງ ໂປຍດອກໄມ້ອັນງາມຫອມເປັນກອງໆ ຈາກທຸກທິດຖວາຍພຣະອົງ.

Verse 38

रामं सर्वानवद्याङ्ग्यो रामपिप्रीषया ततः।।।।वचोभिरग्य्रैर्हर्म्यस्था क्षितिस्थाश्च ववन्दिरे।

ຕໍ່ມາ ນາງສາວຜູ້ງາມພ້ອມໄຮ້ຕໍາໜິ—ບາງນາງຢືນຢູ່ເທິງຊານດາດຟ້າ ບາງນາງຢືນຢູ່ພື້ນດິນ—ພາກັນນ້ອມຄໍານັບຖວາຍພຣະຣາມ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອັນປະເສີດໄພເຣາະ ເພື່ອເຊີຍຊູແລະໃຫ້ພຣະທັຍປິຕິ.

Verse 39

नूनं नन्दति ते माता कौशल्यामातृनन्दन।।।।पश्यन्ती सिद्धयात्रं त्वां पित्र्यं राज्यमवस्थितम्।

ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນໃຈແກ່ແມ່ ແນ່ນອນວ່າ ພຣະນາງເກົາສັນລະຍາ ຈະປິຕິຍິນດີ ເມື່ອໄດ້ເຫັນທ່ານ—ຊີວິດດໍາເນີນສໍາເລັດຜົນ—ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນຣາຊະອານາຈັກຂອງພຣະບິດາ.

Verse 40

सर्वसीमन्तिनीभ्यश्च सीतां सीमन्तिनी वराम्।।।।अमन्यन्त हि ता नार्यो रामस्य हृदयप्रियाम्।

ນາງທັງຫມົດນັ້ນ ໄດ້ເຫັນວ່າ ນາງສີຕາ—ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກໃນພຣະທັຍຂອງພຣະຣາມ—ເປັນນາງຜູ້ສູງສົ່ງຍິ່ງທີ່ສຸດໃນບັນດາສະຕຣີຜູ້ມີກຽດທັງປວງ.

Verse 41

तया सुचरितं देव्या पुरा नूनं महत्तपः।।।।रोहिणीव शशाङ्केन रामसंयोगमाप या।

ແນ່ນອນແທ້ ເທວີຜູ້ປະພຶດດີນັ້ນ ໃນການກ່ອນໄດ້ບຳເນັດຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ເພາະສະນັ້ນນາງຈຶ່ງໄດ້ສົມຄົມກັບພຣະຣາມ—ດຸຈໂຣຫິນີກັບພຣະຈັນທຣາ.

Verse 42

इति प्रासादशृङ्गेषु प्रमदाभिर्नरोत्तमः।।।।शुश्राव राजमार्गस्थः प्रिया वाच उदाहृताः।आत्मसंपूजनै शृण्वन् ययौ रामौ महापथम्।।।।

ດັ່ງນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ຢູ່ເທິງຣາຊະມາກ ພຣະຣາມ—ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ—ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳອັນໄພເຣາະທີ່ນາງສາວທັງຫຼາຍເວົ້າຈາກຍອດປະສາດສູງ; ຟັງການສັນລະເສີນຕົນແລ້ວ ພຣະຣາມກໍເດີນຕໍ່ໄປຕາມມະຫາທາງ.

Verse 43

इति प्रासादशृङ्गेषु प्रमदाभिर्नरोत्तमः।।2.16.42।।शुश्राव राजमार्गस्थः प्रिया वाच उदाहृताः।आत्मसंपूजनै शृण्वन् ययौ रामौ महापथम्।।2.16.43।।

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາຆະວະໄດ້ຍິນກະແສການສົນທະນາຫຼາຍຫຼັ່ງຈາກປະຊາຊົນທີ່ມາຊຸມນຸມ—ຖ້ອຍຄຳຫຼາກຫຼາຍກ່ຽວກັບພຣະອົງເອງ—ໃນຂະນະທີ່ຊາວເມືອງທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງລ້ວນສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 44

स राघवस्तत्र कथाप्रपञ्चान्शुश्राव लोकस्य समागतस्य।आत्माधिकारा विविधाश्च वाचःप्रहृष्टरूपस्य पुरो जनस्य।।।।

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາຆະວະໄດ້ຍິນກະແສການສົນທະນາຫຼາຍຫຼັ່ງຈາກປະຊາຊົນທີ່ມາຊຸມນຸມ—ຖ້ອຍຄຳຫຼາກຫຼາຍກ່ຽວກັບພຣະອົງເອງ—ໃນຂະນະທີ່ຊາວເມືອງທີ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງລ້ວນສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 45

एष श्रियं गच्छति राघवोऽद्यराजप्रसादाद्विपुलां गमिष्यन्।एते वयं सर्व समृद्धकामायेषामयं नो भविता प्रशास्ता।।।।

ມື້ນີ້ ພຣະຣາຆະວະກຳລັງໄປສູ່ສິຣີແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ໂດຍຈະໄດ້ອຳນາດອັນກວ້າງໃຫຍ່ດ້ວຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະຣາຊາ; ເມື່ອພຣະອົງເປັນຜູ້ປົກຄອງຂອງພວກເຮົາ ພວກເຮົາທັງປວງຈະສົມຫວັງທຸກປະການ.

Verse 46

लाभो जनस्यास्य यदेष सर्वंप्रपत्स्यते राष्ट्रमिदं चिराय।न ह्यप्रियं किञ्चन जातु कश्चित्पश्येन्न दुःखं मनुजाधिपेऽस्मिन्।।।।

ຈະເປັນລາພອັນແທ້ແກ່ປະຊາຊົນນີ້ ຖ້າພຣະອົງປົກຄອງອານາຈັກນີ້ທັງໝົດເປັນເວລາຍາວນານ; ພາຍໃຕ້ຈອມມະນຸດອົງນີ້ ບໍ່ມີໃຜຈະເຫັນສິ່ງອັນບໍ່ນ່າພໍໃຈ ແລະບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າເລີຍ.

Verse 47

स घोषवद्भिश्च मतङ्गाजैर्ययैःपुरस्सरै स्स्वस्तिकसूतमागधैः।महीयमानः प्रवरैश्च वादकैरभिष्टुतो वैश्रवणो यथा ययौ।।।।

ພ້ອມດ້ວຍສຽງກຶກກ້ອງຂອງຊ້າງແລະມ້າ ແລະມີສູຕະກັບມາຄະທະ (ນັກສັນລະເສີນ) ເດີນນຳໜ້າ ຂັບຂານຄຳອວຍພອນມົງຄຸນ ພ້ອມທັງນັກດົນຕຣີຊັ້ນຍອດສັນລະເສີນພຣະອົງ—ພຣະຣາມຈຶ່ງເສດັດດຳເນີນຢ່າງສົງ່າງາມ ດຸຈວໄສຣະວະນະ (ກຸເບຣ) ໃນຂະບວນອັນຍິ່ງໃຫຍ່

Verse 48

करेणुमातंङ्गरथाश्वसंकुलंमहाजनौघ परिपूर्णचत्वरम्।प्रभूतरत्नं बहुपण्यसञ्चयंददर्श रामो रुचिरं महापथम्।।।।

ພຣະຣາມໄດ້ທອດພຣະເນດເຫັນຖະໜົນໃຫຍ່ອັນງາມສະຫງ່າ—ແອອັດດ້ວຍຊ້າງເພດຍິງ ຊ້າງ ລົດຮົບ ແລະມ້າ; ສີ່ແຍກເຕັມໄປດ້ວຍຝູງຊົນໃຫຍ່; ອຸດົມດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລະຄັງສິນຄ້າຫຼາກຫຼາຍ.