Adhyaya 23: Ashvatara’s Vow for Madalasa and the Bestowal of Musical Science by Sarasvati

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे कुवलयाश्वीयॆ मदालसावियोग नाम द्वाविंशोऽध्यायः । त्रयोविंशोऽध्यायः पुत्रावूचतुः स राजपुत्रः संप्राप्य वेगादात्मपुरं ततः । पित्रोरवन्दिषुः पादौ दिदृक्षुश्च मदालसाम् ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ ສຣີ ມາຣະກັນເດຍະ ປຸຣານະ, ໃນວົງຈອນກຸວະລະຍາສະວະ, ບົດທີ 22 ຊື່ວ່າ “ການພັດພາກຈາກ ມະດາລະສາ” ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ ເລີ່ມບົດທີ 23. ບຸດຊາຍທັງສອງໄດ້ກ່າວ. ເຈົ້າຊາຍນັ້ນ ໄປຮອດນະຄອນຂອງຕົນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລ້ວກໍກໍາບັງຄົມທີ່ພຣະບາດຂອງພໍ່ແມ່ ແລະປາຖະໜາຈະໄດ້ເຫັນ ມະດາລະສາ.

Verse 2

ददर्श जनमुद्विग्नमप्रहृष्टमुखं पुरः । पुनश्च विस्मिताकारं प्रहृष्टवदनं ततः ॥

ລາວເຫັນຜູ້ຄົນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ—ມີຄວາມກັງວົນ ໃບໜ້າບໍ່ມີຄວາມຍິນດີ; ແລ້ວອີກຄັ້ງລາວເຫັນຄົນອື່ນມີທ່າທາງປະຫລາດໃຈ ໃບໜ້າສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຄວາມສຸກ।

Verse 3

अन्यमुत्फुल्लनयनं दृष्ट्या दृष्ट्येतिवादिनम् । परिष्वजन्तमन्योन्यमतिकौतूहलान्वितम् ॥

ລາວເຫັນຄົນອື່ນອີກ—ຕາເປີດກວ້າງ ເວົ້າວ່າ «ເບິ່ງ! ເບິ່ງ!» ແລະກອດກັນໄປມາ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້ ແລະຄວາມຕື່ນເຕັ້ນຢ່າງໃຫຍ່।

Verse 4

चिरं जीवोरुकल्याण ! हतास्ते परिपन्थिनः । पित्रोः प्रह्लादय मनस्तथास्माकमकण्टकम् ॥

«ຂໍໃຫ້ມີອາຍຸຍືນ, ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ! ສັດຕູຂອງເຈົ້າທີ່ຄອຍດັກຊຸ່ມ ຖືກສັງຫານແລ້ວ. ບັດນີ້ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ໃຈພໍ່ແມ່ຂອງເຈົ້າຍິນດີ—ແລະເຮັດໃຫ້ເສັ້ນທາງຂອງພວກເຮົາປອດຈາກໜາມ (ປອດຈາກຄວາມລຳບາກ)»।

Verse 5

पुत्रावूचतुः इत्येवं वादिभिः पौरैः पुरः पृष्ठे च संवृतः । तत्क्षणप्रभवानन्दः प्रविवेश पितुर्गृहम् ॥

ເມື່ອຊາວເມືອງເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ແລະລ້ອມລາວທັງດ້ານໜ້າແລະດ້ານຫຼັງ, ລາວ—ຄວາມຍິນດີເກີດຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນເອງ—ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນເຮືອນຂອງບິດາຂອງຕົນ।

Verse 6

पिता च तं परिष्वज्य माता चान्ये च बान्धवाः । चिरं जीवेतिकल्याणीर्ददुस्तस्मै तदाशिषः ॥

ບິດາຂອງລາວກອດລາວ, ແລະແມ່ຂອງລາວກັບຍາດພີ່ນ້ອງອື່ນໆກໍເຊັ່ນດຽວກັນ; ແລ້ວພວກເຂົາໃຫ້ພອນມົງຄຸນ ໂດຍກ່າວວ່າ «ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີອາຍຸຍືນ»।

Verse 7

प्रणिपत्य ततः सोऽथ किमेतदिति विस्मितः । पप्रच्छ पितरं तात ! सोऽस्मै सम्यक् तदुक्तवान् ॥

ແລ້ວເຂົາໄດ້ກົດກະບົດນົບນ້ອມດ້ວຍຄວາມປະຫລາດໃຈ ແລະຖາມພໍ່ວ່າ «ພໍ່ເອີຍ, ນີ້ແມ່ນຫຍັງ?» ພໍ່ກໍໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງຄົບຖ້ວນ។

Verse 8

स भार्यां तां मृतां श्रुत्वा हृदयेष्टां मदालसाम् । पितरौ च पुरो दृष्ट्वा लज्जाशोकाब्धिमध्यगः ॥

ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າ ພັນລະຍາອັນເປັນທີ່ຮັກ Madālasā ໄດ້ເສຍຊີວິດ ແລະເຫັນພໍ່ແມ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ເຂົາກໍຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມອາຍແລະຄວາມໂສກເສົ້າ।

Verse 9

चिन्तयामास सा बाला मां श्रुत्वा निधनं गतम् । तत्याज जीवितं साध्वी धिङ्मां निष्ठुरमानसम् ॥

«ນາງສາວນ້ອຍນັ້ນຄົງຄິດວ່າ: ‘ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າຂ້ອຍຕາຍ ນາງຜູ້ຮັກສາພຣະຈັນທະ (ຜູ້ມີຄວາມບໍລິສຸດ) ກໍລະທິ້ມຊີວິດຂອງນາງ.’ ອັບອາຍແກ່ຂ້ອຍ—ຂ້ອຍຊ່າງໃຈຮ້າຍເຫຼືອເກີນ!»

Verse 10

नृशंसोऽहमनार्योऽहं विना तां मृगलोचनाम् । मत्कृते निधनं प्राप्तां यज्जीवाम्यतिनिर्घृणः ॥

«ຂ້ອຍແມ່ນຄົນໂຫດຮ້າຍ; ຂ້ອຍບໍ່ສົມຄວນ ເມື່ອບໍ່ມີນາງຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງກວາງນັ້ນ. ນາງພົບຄວາມຕາຍເພາະຂ້ອຍ—ແຕ່ຂ້ອຍຍັງມີຊີວິດຢູ່ ປາສຈາກຄວາມເມດຕາສິ້ນເຊີງ.»

Verse 11

पुनः स चिन्तयामास परिसंस्तभ्य मानसम् । मोहोद्गममपास्याशु निःश्वस्योच्छ्वस्य चातरः ॥

ອີກຄັ້ງເຂົາໄດ້ຄິດທົບທວນ ພະຍາຍາມປະຄອງໃຈໃຫ້ໝັ້ນຄົງ; ປັດທິ້ມຄວາມຫຼົງທີ່ກໍາລັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະຫາຍໃຈອອກເຂົ້າ—ກະສັບກະສ່າຍ ແລະວຸ້ນວາຍ.

Verse 12

मृतेति सा मन्ममित्तं त्यजामि यदि जीवितम् । किं मयोपकृतं तस्याः श्लाघ्यमेतत्तु योषिताम् ॥

ຖ້າຂ້ອຍປະລະຊີວິດໂດຍຄິດວ່າ «ນາງຕາຍແລ້ວ» ຂ້ອຍໄດ້ເຮັດປະໂຫຍດອັນໃດໃຫ້ນາງ? ສໍາລັບແມ່ຍິງ ການກະທໍາແບບນັ້ນຖືກສັນລະເສີນວ່າສູງສົ່ງ।

Verse 13

यदि रोदिमि वा दीनो हा प्रियेति ! वदन्मुहुः । तथाप्यश्लाघ्यमेतन्नो वयं हि पुरुषाः किल ॥

ແມ່ນແຕ່ຂ້ອຍຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ ແລະຮ້ອງຊ້ໍາໆວ່າ «ໂອ້ ຄົນຮັກຂອງຂ້ອຍ!» ກໍບໍ່ຖືກນັບວ່ານ່າສັນລະເສີນສໍາລັບພວກເຮົາ ເພາະພວກເຮົາເປັນຊາຍແທ້ໆ।

Verse 14

अथ शोकजडो दीनो स्त्रजा हीनो मलान्वितः । विपक्षस्य भविष्यामि ततः परिभवास्पदम् ॥

ແລ້ວຂ້ອຍຈະກາຍເປັນຄົນທີ່ຈິດໃຈມືດມົນເນື່ອງຈາກຄວາມໂສກ, ທຸກທໍລະມານ, ບໍ່ມີພວງດອກໄມ້, ບໍ່ສະອາດແລະເປື້ອນປົ່ນ, ແລະຈະເປັນເປົ້າໝາຍໃຫ້ສັດຕູດູຖູກ।

Verse 15

मयारिशातनं कार्यं राज्ञः शुश्रूषणं पितुः । जीवितं तस्य चायत्तं सन्त्याज्यं तत्कथं मया ॥

ຂ້ອຍຈໍາເປັນຕ້ອງທໍາລາຍສັດຕູ (ໃນສົງຄາມ); ຂ້ອຍຈໍາເປັນຕ້ອງຮັບໃຊ້ກະສັດ; ຂ້ອຍຈໍາເປັນຕ້ອງປະຄອງພໍ່ຂອງຂ້ອຍ. ແລະຊີວິດຂອງຂ້ອຍພຶງພາສິ່ງນັ້ນ—ດັ່ງນັ້ນຂ້ອຍຈະປະລະໄດ້ແນວໃດ?

Verse 16

किंत्वत्र मन्ये कर्तव्यस्त्यागो भागस्य योषितः । स चापि नोपकाराय तन्वङ्ग्याः किन्तु सर्वथा ॥

ແຕ່ໃນນີ້ ຂ້ອຍຄິດວ່າ ຄວນປະລະສ່ວນແບ່ງຂອງຂ້ອຍໃຫ້ແກ່ແມ່ຍິງນັ້ນ; ແຕ່ແມ່ນແຕ່ສິ່ງນັ້ນກໍບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດຂອງນາງຜູ້ອວຍວະອ່ອນຊ້ອຍ, ແຕ່ໂດຍສິ້ນເຊີງ (ເພື່ອຈຸດປະສົງອື່ນ)។

Verse 17

मया नृशंस्यं कर्तव्यं नोपकार्यपकारि च । या मदर्थे 'त्यजत प्राणांस्तदर्थे 'ल्पमिदं मम ॥

ຂ້າພະເຈົ້າຈຳເປັນຕ້ອງກະທຳການອັນຮຸນແຮງແມ່ນແທ້ ແມ່ນບໍ່ແມ່ນ «ຊ່ວຍຜູ້ຊ່ວຍ» ຫຼື «ເຮັດຮ້າຍຜູ້ບໍ່ເຮັດຮ້າຍ»; ນາງຜູ້ສະຫຼະຊີວິດເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າ—ເທົ່າກັບນັ້ນ ການໃຫ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້ານີ້ນ້ອຍນິດດຽວ.

Verse 18

पुत्रावूचतुरिति कृत्वा मतिं सो 'थ निष्पाद्योदकदानिकम् । क्रियाश्चानन्तरं कृत्वा प्रत्युवाच ऋतध्वजः ॥

ເມື່ອລູກຊາຍທັງສອງໄດ້ກ່າວແລ້ວ ລາວກໍຕັດສິນໃຈ ແລະໄດ້ປະກອບພິທີຖວາຍນ້ຳ; ຫຼັງຈາກປະກອບພິທີຕໍ່ໆໄປແລ້ວ ຣຶຕັດວະຈະ ຈຶ່ງຕອບກັບ.

Verse 19

ऋतध्वज उवाच यदि सा मम तन्वङ्गी न स्याद्भार्या मदालसा । अस्मिन् जन्मनि नान्या मे भवित्री सहचारिणी ॥

ຣຶຕັດວະຈະ ກ່າວວ່າ: ຖ້າ Madālasā ຜູ້ມີອວຍະວະອ່ອນຊ້ອຍນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນເມຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ໃນຊີວິດນີ້ຈະບໍ່ມີຍິງອື່ນໃດເປັນຄູ່ຄອງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 20

तामृते मृगशावाक्षीं गन्धर्वतनयामहम् । न भोक्ष्ये योषितं काञ्चिदिति सत्यं मयोदितम् ॥

ນອກຈາກນາງ—ບຸດສາວຂອງຄັນທະວະ ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງກວາງ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ເສບສົມກັບຍິງໃດອື່ນ; ນີ້ແມ່ນຄຳສັດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວ.

Verse 21

सद्धर्मचारिणीं पत्नीं तां मुक्त्वा गजगामिनीम् । काञ्चिन्नाङ्गीकरिष्यामीत्येतत् सत्यं मयोदितम् ॥

ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຮັບຍິງອື່ນໃດ ເວັ້ນແຕ່ເມຍນັ້ນຜູ້ເດີນຢູ່ໃນທຳອັນດີ, ຜູ້ມີການຍ່າງດັ່ງຊ້າງ; ນີ້ແມ່ນຄຳສັດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວ.

Verse 22

पुत्रावूचतुः परित्यज्य च स्त्रीभोगान् तात! सर्वंस्तया विना । क्रीडन्नास्ते समं तुल्यैर्वयस्यैः शीलसम्पदा ॥

ລູກຊາຍທັງສອງເວົ້າວ່າ: «ພໍ່ເອີຍ, ເມື່ອບໍ່ມີນາງ ລາວໄດ້ລະທິ້ງຄວາມເພີດເພີນກັບແມ່ຍິງທັງປວງ. ລາວຢູ່ແຕ່ຫຼິ້ນກັບໝູ່ທີ່ມີອາຍຸ ແລະນິໄສຄ້າຍກັນ»។

Verse 23

एतत्तस्य परं कार्यं तात! तत् केन शक्यते । कर्तुमत्यर्थदुष्प्राप्यमीश्वरैः किमुतेतरैः ॥

«ພໍ່ເອີຍ, ນີ້ແມ່ນເປົ້າໝາຍສູງສຸດຂອງລາວ; ຜູ້ໃດຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ສຳເລັດໄດ້? ມັນຫາໄດ້ຍາກຢ່າງຍິ່ງ ແມ່ນແຕ່ສຳລັບຜູ້ມີອຳນາດ—ຍິ່ງກວ່ານັ້ນສຳລັບຄົນອື່ນ!»

Verse 24

जड उवाच इति वाक्यं तयोः श्रुत्वा विमर्शमगमत्पिता । विमृश्य चाह तौ पुत्रौ नागराट् प्रहसन्निव ॥

Jaḍa ເວົ້າວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຂອງລູກທັງສອງ ພໍ່ຂອງເຂົາເຈົ້າກໍເຂົ້າສູ່ການຄິດພິຈາລະນາ; ແລ້ວເມື່ອພິຈາລະນາແລ້ວ ພະຣາຊານາກໄດ້ເວົ້າກັບລູກຊາຍທັງສອງ ດັ່ງຄົນຍິ້ມຢູ່.

Verse 25

नागराडश्वतर उवाच यद्यशक्यमिति ज्ञात्वा न करिष्यन्ति मानवाः । कर्मण्युद्यममुद्योगहाण्या हानिस्ततः परम् ॥

ນາກະຣາດ ອັສວະຕະຣາ ເວົ້າວ່າ: «ຖ້າຜູ້ຄົນຄິດວ່າ ‘ເປັນໄປບໍ່ໄດ້’ ແລ້ວບໍ່ລົງມືເຮັດ, ເມື່ອຂາດການເລີ່ມຕົ້ນ ແລະຄວາມພາກພຽນໃນການກະທຳ ກໍຈະມີແຕ່ຄວາມພິນາດເພີ່ມຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ»។

Verse 26

आरभेत नरः कर्म स्वपौरुषमहापयन् । निष्पत्तिः कर्मणो दैवे पौरुषे च व्यवस्थिताः ॥

«ຄົນຄວນເລີ່ມລົງມືເຮັດ ໂດຍບໍ່ລະທິ້ງຄວາມພາກພຽນຂອງຕົນ. ຄວາມສຳເລັດຂອງການກະທຳ ຖືກຕັ້ງຢູ່ທັງໃນພຣະພິລິດ/ຊະຕາ (daiva) ແລະໃນຄວາມພາກພຽນຂອງມະນຸດ (pauruṣa)»។

Verse 27

तस्मादहं तथा यत्नं करिष्ये पुत्रकावितः । तपश्चर्यां समास्थाय यथैतत् साध्यतेऽचिरात् ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍການຊັກຊວນຂອງເຈົ້າ ລູກຊາຍຂອງຂ້າ ຂ້າຈະພະຍາຍາມເຮັດຢ່າງນີ້ ໂດຍຮັບປະຕິບັດຕະປະສະ (ການບຳເນັດ) ເພື່ອໃຫ້ສຳເລັດໄດ້ໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າ.

Verse 28

जड उवाच एवमुक्त्वा स नागेन्द्रः प्लक्षावतरणं गिरेः । तीर्थं हिमवतो गत्वा तपस्तेपे सुदुश्चरम् ॥

ຈະດາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ອົງຈອມເຈົ້າແຫ່ງນາກາ ໄດ້ໄປຍັງທ່ານ້ຳສັກສິດໃນພູຫິມະວັດ ຊື່ວ່າ “ປລັກສາວະຕາຣະນະ” ແລະໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະອັນທົນທານຍາກຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 29

तुष्टाव गीर्भिश्च ततस्तत्र देवीṃ सरस्वतीम् । तन्मना नियताहारो भूत्वा त्रिषवणाप्लुतः ॥

ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ສັນລະເສີນເທວີສາຣັສວະຕີ ຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍບົດສັນລະເສີນ; ມີໃຈຈົ່ງຈອງຢູ່ໃນນາງ ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍອາຫານຕາມລະບຽບ ແລະອາບນ້ຳໃນຈຸດຕໍ່ຂອງເວລາສາມຄັ້ງຕໍ່ວັນ.

Verse 30

अश्वतर उवाच जगद्धात्रीमहं देवीमारिराधयिषुः शुभाम् । स्तोष्ये प्रणम्य शिरसा ब्रह्मयोनिṃ सरस्वतीम् ॥

ອັດສະວະຕາຣະ ກ່າວວ່າ: “ເພື່ອປາດຖະໜາຈະເຮັດໃຫ້ເທວີຜູ້ເປັນມງຄົນ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ ພໍໃຈ ຂ້າຈະສັນລະເສີນສາຣັສວະຕີ—ແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງພຣະພຣະຫມາ—ໂດຍກົ້ມສະຫວັດດີສີສະຂອງຂ້າຕໍ່ນາງ.”

Verse 31

सदसद्देवि! यत् किंचिन्मोक्षवच्चार्थवत् पदम् । तत्सर्वं त्वय्यसंयोगं योगवद्देवि! संस्थितम् ॥

“ໂອ ເທວີ, ໃນຮູບແຫ່ງການມີແລະການບໍ່ມີ—ຖ້ອຍຄຳ/ສຽງເວົ້າໃດໆທີ່ມີ ຈະເປັນຖ້ອຍຄຳນຳໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ ຫຼືຖ້ອຍຄຳທີ່ມີນັຍຄວາມໝາຍ—ທັງໝົດນັ້ນດຳລົງຢູ່ໃນພຣະນາງ ຢ່າງບໍ່ອາດແຍກອອກ ດັ່ງຢ່າງໂຍຄະ (ການປະສານອັນສົມບູນ).”

Verse 32

त्वमक्षरं परं देवि ! यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् । अक्षरं परमं देवि ! संस्थितं परमाणुवत् ॥

ໂອ ພຣະແມ່ເທວີ, ພຣະອົງແມ່ນອັກສອນອະມະຕະອັນສູງສຸດ ທີ່ທຸກສິ່ງທັງປວງຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະອົງ. ໂອ ເທວີ, ພຣະອົງແມ່ນອັກສອນອະມະຕະສູງສຸດນັ້ນ ສະຖິດຢູ່ແມ່ນແຕ່ດັ່ງອະນຸ (ລະອຽດ, ຄອບຄຸມທົ່ວ, ແລະເປັນຮາກຖານ).

Verse 33

अक्षरं परमं ब्रह्म विश्वञ्चैतत् क्षरात्मकम् । दारुण्यवस्थितो वह्निर्भौमाश्च परमाणवः ॥

ພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດແມ່ນອະມະຕະ ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ; ແຕ່ຈັກກະວານທັງໝົດນີ້ມີສະພາບເສື່ອມສະລາຍ. ດັ່ງໄຟສະຖິດໃນໄມ້, ອະນຸພາກ (ອະນຸດິນ) ກໍສະຖິດເປັນຖານລະອຽດຂອງໂລກທີ່ປາກົດ.

Verse 34

तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः । ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत्तु देवि ! स्थिरास्थिरम् ॥

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ, ໃນພຣະອົງມີພຣະພຣະຫມັນ ແລະຈັກກະວານທັງໝົດໂດຍບໍ່ເຫຼືອ. ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພະຍາງ “ໂອມ”—ໂອ ເທວີ—ທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ລ້ວນຢູ່ໃນພຣະອົງ.

Verse 35

तत्र मात्रात्रयं सर्वमस्ति यद्देवि नास्ति च । त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रैविद्यं पावकत्रयम् ॥

ທີ່ນັ້ນ, ໃນມາດຣາສາມ (A-U-M) ຂອງ “ໂອມ” ມີທຸກສິ່ງທີ່ມີຢູ່—ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ບໍ່ມີ (ໃນນັຍຂອງສິ່ງທີ່ຍັງບໍ່ປາກົດ). ມີໂລກສາມ, ວີດາສາມ, ວິຊາສັກສິດສາມປະການ, ແລະໄຟສາມ.

Verse 36

त्रीणि ज्योतींषि वर्णाश्च त्रयो धर्मागमास्तथा । त्रयो गुणास्त्रयः शब्दस्त्रयो वेदास्तथाश्रमाः ॥

ມີແສງສາມ ແລະວັນນະ (ວັນນະ/ຊັ້ນ) ສາມ; ມີຄຳສອນທາງທຳມະສາມປະການດ້ວຍ. ມີຄຸນະສາມ, ສຽງ/ສະຫວະແຫ່ງວີດາສາມ, ວີດາສາມ, ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ອາສຣະມະ (ຂັ້ນຊີວິດ) ກໍຖືກກ່າວເຖິງ.

Verse 37

त्रयः कालास्तथावस्थाः पितरोऽहर्निशादयः । एतन्मात्रात्रयं देवि ! तव रूपं सरस्वति ॥

ມີເວລາສາມ ແລະ ສະພາບສາມເຊັ່ນດຽວກັນ; ພ້ອມທັງພິຕຣິ (Pitṛs) ແລະ ກາງວັນ-ກາງຄືນ ແລະອື່ນໆ ຖືກຮວບຮວມ. ຕຣິຍາດຂອງມາຕຣານີ້, ໂອ ເທວີ—ນີ້ແມ່ນຮູບຂອງພຣະນາງໃນນາມ ສຣະສະວະຕີ।

Verse 38

विभिन्नदर्शिनामाद्या ब्रह्मणो हि सनातनाः । सोमसंस्था हविः संस्थाः पाकसंस्थाश्च सप्त याः ॥

ສໍາລັບຜູ້ທີ່ມີທັດສະນະແຕກຕ່າງ, ຮູບແບບບູຮານ ແລະ ນິລັນດອນ ຂອງ ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ຖືກກ່າວວ່າເປັນຫຼັກ. ທັງເຈັດນັ້ນແມ່ນ: ການສະຖາປະນາອີງໂສມະ (Soma), ການສະຖາປະນາອີງການຖວາຍບູຊາ (oblation), ແລະ ການສະຖາປະນາອີງການປຸງສຸກ (pāka).

Verse 39

तास्त्वदुच्चारणाद्देवि ! क्रियन्ते ब्रह्मवादिभिः । अनिर्देश्यं तथा चान्यदर्धमात्रान्वितं परम् ॥

ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ (ຮູບແບບພິທີທັງເຈັດ) ຖືກປະຕິບັດ, ໂອ ເທວີ, ໂດຍຜູ້ຮູ້ພຣະຫມັນ ຜ່ານພຣະວາຈາ/ຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະນາງ (ອັນໄດ້ຮັບພະລັງຈາກພຣະນາງ). ແລະຍັງມີຫຼັກສູງສຸດອື່ນໜຶ່ງ, ບໍ່ອາດພັນລະນາໄດ້, ມີ ‘ຄຶ່ງ-ມາຕຣາ’ ເປັນຄຸນລັກສະນະ.

Verse 40

अविकार्यक्षयं दिव्यं परिणामविवर्जितम् । तवैत्तत्परमं रूपं यन्न शक्यं मयोदितुम् ॥

ບໍ່ປ່ຽນແປງ ແລະ ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ, ເປັນທິບພະ, ແລະ ພົ້ນຈາກການກາຍປ່ຽນ—ນີ້ແມ່ນຮູບສູງສຸດຂອງພຣະນາງ, ຊຶ່ງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດກ່າວໃຫ້ເປັນຄໍາໄດ້.

Verse 41

न चास्ये न च तज्जिह्वा ताम्रोष्ठादिभिरुच्यते । इन्द्रोऽपि वसवो ब्रह्मा चन्द्रार्कौ ज्योतिरेव च ॥

ໃນນີ້ບໍ່ມີ ‘ປາກ’ ແລະກໍບໍ່ມີ ‘ລີ້ນ’ ດັ່ງທີ່ເວົ້າກ່ຽວກັບຮິມຝີປາກແດງ ແລະອື່ນໆ (ຄືບໍ່ອາດກໍານົດອະໄວຍະວະໃຫ້ແກ່ສະພາວະສູງສຸດ). ແມ່ນແຕ່ອິນທຣະ, ວາສຸ, ພຣະພຣະຫມາ, ແລະ ຈັນທຣາ-ສຸຣະ (ຈັນ-ຕາເວັນ) ກໍເປັນແຕ່ແສງສະຫວ່າງລ້ວນໆ (ແສງອັນອາໄສ) ໃນກໍລະນີນັ້ນ.

Verse 42

विश्वावासं विश्वरूपं विश्वेशं परमेश्वरम् । सांख्यवेदान्तवादोक्तं बहुशाखास्थिरीकृतम् ॥

ເຈົ້າແມ່ນທີ່ພັກພິງຂອງຈັກກະວານ ແມ່ນຮູບສາກົນ ແມ່ນພຣະເຈົ້າແຫ່ງທຸກສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ປົກຄອງສູງສຸດ ດັ່ງທີ່ສາງຂະຍາ ແລະ ເວດານຕະ ໄດ້ປະກາດ ແລະຖືກສະຖາປະນາໃນສາຂາຄຳສອນອັນສັກສິດຫຼາຍປະການ।

Verse 43

अनादिमध्यानिधनं सदसन्न सदेव यत् । एकान्त्वनेकं नाप्येकं भवभेदसमाश्रितम् ॥

ສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຕົ້ນ ບໍ່ມີກາງ ບໍ່ມີທ້າຍ; ເປັນທັງການມີ ແລະ ການບໍ່ມີ ແຕ່ກໍມີຢູ່ຢ່າງແທ້ຈິງ; ເປັນທັງໜຶ່ງແລະຫຼາຍ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ໜຶ່ງຢ່າງດຽວ—ອາໄສຄວາມແຕກຕ່າງຂອງພາວະທີ່ປາກົດອອກມາ।

Verse 44

अनाख्यं षड्गुणाख्यञ्च वर्गाख्यं त्रिगुणाश्रयम् । नानाशक्तिमतामेकं शक्तिवैभविकं परम् ॥

ເຈົ້າແມ່ນຜູ້ບໍ່ອາດພັນລະນາໄດ້; ແຕ່ກໍຖືກເອີ້ນນາມຕາມຄຸນະຫົກປະການ; ຖືກຈັດເປັນຫມວດຫມູ່ ແລະຕັ້ງຢູ່ເທິງສາມກຸນະ—ແຕ່ກໍເປັນພະລັງສັກຕິອັນສູງສຸດ ໜຶ່ງໃນບັນດາພະລັງທີ່ຖືກປະທານອຳນາດ ແລະສະຫງ່າລາສີຂອງເຈົ້າຄືພະລັງອັນແທ້ຂອງເຈົ້າເອງ।

Verse 45

सुखासुखं महासौख्यरूपं त्वयि विभाव्यते । एवं देवि ! त्वया व्याप्तं सकलं निष्कलञ्च यत् । अद्वैतावस्थितं ब्रह्म यच्च द्वैते व्यवस्थितम् ॥

ຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມທຸກ—ພ້ອມທັງຮູບແຫ່ງອານັນດາອັນສູງສຸດ—ຖືກພິຈາລະນາໃນເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ໂດຍເຈົ້າ ທຸກສິ່ງຖືກແຜ່ຊຶມ: ທັງສິ່ງທີ່ມີສ່ວນ ແລະ ສິ່ງທີ່ບໍ່ມີສ່ວນ; ພຣະພຣະຫມັນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນອັດວະຍະ ແລະ ສິ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນທວະຍະກໍດ້ວຍ।

Verse 46

येऽर्था नित्या ये विनश्यन्ति चान्ये ये वा स्थूला ये च सूक्ष्मातिसूक्ष्माः । ये वा भूमौ येऽन्तरीक्षेऽन्यतो वा तेषां तेषां त्वत्त एवोपलब्धिः ॥

ບັນດາສິ່ງທີ່ເປັນນິລັນດອນ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆທີ່ເສື່ອມສະລາຍ; ສິ່ງທີ່ຫຍາບ ແລະ ສິ່ງທີ່ລະອຽດ ຫຼື ລະອຽດຍິ່ງ; ຈະຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ ໃນອາກາດກາງ ຫຼື ບ່ອນອື່ນໃດກໍຕາມ—ທຸກໆສິ່ງນັ້ນຮູ້ໄດ້ກໍໂດຍເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ।

Verse 47

यच्चामूर्तं यच्च मूर्तं समस्तं यद्वा भूतेष्वेकमेकञ्च किञ्चित् । यद्दिव्यस्ति क्ष्मातले खेऽन्यतो वा त्वत्सम्बद्धं त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च ॥

ສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ມີຮູບ ແລະ ສິ່ງໃດທີ່ມີຮູບ—ທັງໝົດ; ສິ່ງອັນໃດອັນໜຶ່ງທີ່ມີຢູ່ໃນຫມູ່ສັດ; ສິ່ງທີ່ເປັນເທວະ ຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ ໃນຟ້າ ຫຼື ທີ່ອື່ນ—ທັງໝົດນັ້ນຜູກພັນກັບພຣະອົງ ແລະ ຖືກປະກາດອອກໂດຍສະຫຼະ ແລະ ພະຍັນຊະນະຂອງພຣະອົງ.

Verse 48

जड उवाच एवं स्तुता तदा देवी विष्णोर्जिह्वा सरस्वती । प्रत्युवाच महात्मानं नागमश्वतरं ततः ॥

ຈະດາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນດັ່ງນີ້ ພຣະເທວີ—ສາຣັສວະຕີ ຜູ້ເປັນລີ້ນຂອງພຣະວິສນຸ—ຈຶ່ງຕອບກັບນາກຜູ້ໃຈກວ້າງ ອັສວະຕາຣະ.

Verse 49

सरस्वत्युवाच वरं ते कंबलब्रातः प्रयच्छाम्युरगाधिप । तदुच्यतां प्रदास्यामि यत्ते मनसि वर्तते ॥

ສາຣັສວະຕີ ກ່າວວ່າ: ໂອ ນ້ອງຊາຍຂອງກຳບະລາ, ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງງູທັງຫຼາຍ, ຂ້າພະເຈົ້າປະທານພອນໃຫ້ເຈົ້າ. ຈົ່ງເວົ້າມາ—ສິ່ງໃດຢູ່ໃນໃຈເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໃຫ້.

Verse 50

अश्वतर उवाच सहायं देहि देवि ! त्वं पूर्वं कंबलमेव मे । समस्तस्वरसंबन्धमुभयोः संप्रयच्छ च ॥

ອັສວະຕາຣະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ເທວີ, ກ່ອນອື່ນຂໍໃຫ້ພຣະອົງຊ່ວຍເຫຼືອຂ້າພະເຈົ້າ—ເຊັ່ນທີ່ພຣະອົງເຄີຍຊ່ວຍພີ່ຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ກຳບະລາ. ແລະຂໍປະທານແກ່ພວກເຮົາທັງສອງ ຄວາມເຊື່ອມໂຍງ/ຄວາມຮູ້ອັນສົມບູນແຫ່ງສຽງທັງປວງ (ສະວະຣະ).

Verse 51

सरस्वत्युवाच सप्त स्वराः ग्रामरागाः सप्त पन्नगसत्तम ! कीटकानि च सप्तैव तावतीश्चापि मूर्च्छनाः ॥

ສາຣັສວະຕີ ກ່າວວ່າ: ມີສຽງ 7 ປະການ; ມີກຣາມ-ຣາກ 7 ປະການ, ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນຫມູ່ງູ; ແລະມີກີຕະກະ 7 ປະການດ້ວຍ—ມູຣຈະນາ (mūrcchanā) ກໍມີ 7 ປະການເຊັ່ນກັນ.

Verse 52

तालाश्चैकोनपञ्चाशत्तथा ग्रामत्रयं च यत् । एतत्सर्वं भवान् गाता कंबलश्च तथानघ ॥

«ຕາລາ 49 ແລະ ກຣາມາ 3 ດ້ວຍ—ໃນທັງໝົດນີ້ ເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ຮູ້ ແລະ ຜູ້ຂັບຮ້ອງ; ແລະ ກັມບະລາ ກໍຈະເປັນເຊັ່ນດຽວກັນ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ»។

Verse 53

ज्ञास्यसे मत्प्रसादेन भुजगेन्द्रापरं तथा । चतुर्विधं पदं तालं त्रिः प्रकारं लयत्रयम् ॥

«ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຂ້ອຍ ເຈົ້າຈະຮູ້ຈັກພຣະອົງເຈົ້ານາກອີກອົງໜຶ່ງດ້ວຍ; (ເຈົ້າຈະຮູ້) ປະດາ (pada) ສີ່ປະເພດ, ຕາລາ, ຄວາມແຕກຕ່າງສາມຢ່າງ, ແລະ ລະຍາ (laya) ສາມປະການ»។

Verse 54

यदित्रयं तथाऽतोद्यं मया दत्तं चतुर्विधम् । एतद्भवान् मत्प्रसादात् पन्नगेन्द्रापरं च यत् ॥

«ສາມປະການ (ຕຣິກ) ແລະ ເຄື່ອງດົນຕີ ātodya ສີ່ປະເພດ ຂ້ອຍໄດ້ປະທານແລ້ວ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຂ້ອຍ ເຈົ້າຈະຮູ້ສິ່ງນີ້ ແລະ ທຸກສິ່ງທີ່ເກີ່ຍວກັບນາກອົງອື່ນ»។

Verse 55

अस्यान्तर्गतमा यत्तं स्वरव्यञ्जनसंमितम् । तदशेषं मया दत्तं भवतः कंबलस्य च ॥

«ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຢູ່ໃນນີ້ ອາໄສ ແລະ ຖືກວັດດ້ວຍ ສະຫຼະ ແລະ ພະຍັນຊະນະ—ທັງໝົດນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ປະທານໃຫ້ເຈົ້າ ແລະ ໃຫ້ກັມບະລາ ດ້ວຍ»។

Verse 56

तथा नान्यस्य भूर्लोके पाताले चापि पन्नग । प्रणेता रौ भवन्तौ च सर्वस्यास्य भविष्यतः । पाताले देवलोके च भूर्लोके चैव पन्नगौ ॥

«ແລະຈະບໍ່ມີຜູ້ອື່ນອີກ ທັງໃນໂລກມະນຸດ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ໃນໂລກໃຕ້ດິນ, ໂອ ນາກ. ໃນການຂ້າງໜ້າ ພວກເຈົ້າສອງຈະເປັນຜູ້ເຜີຍແຜ່ທັງໝົດນີ້—ທັງໃນປາຕາລາ, ໃນໂລກເທວະ, ແລະ ໃນໂລກມະນຸດດ້ວຍ, ໂອ ນາກທັງຫຼາຍ»។

Verse 57

जड उवाच इत्युक्त्वा सा तदा देवी सर्वजिह्वा सरस्वती । जगामादर्शनं सद्यो नागस्य कमलेक्षणा ॥

ຈະດະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະນາງເທວີ—ສະຣະວະຊິຫວາ ສະຣະສະວະຕີ ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ—ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍຫາຍໄປທັນທີຈາກສາຍຕາຂອງນາກາ।

Verse 58

तयोश्च तद्यथावृत्तं भ्रात्रोः सर्वमजायत । विज्ञानमुभयोर्ग्र्यं पदतालस्वरादिकम् ॥

ແລະສໍາລັບພີ່ນ້ອງສອງຄົນນັ້ນ ທຸກສິ່ງເກີດຂຶ້ນຕາມທີ່ນາງໄດ້ກ່າວໄວ້. ສໍາລັບທັງສອງ ຄວາມຮູ້ອັນດີເລີດ—ເກືອບກ່ຽວກັບ pada, tāla, svara ແລະອື່ນໆ—ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 59

ततः कैलासशैलेन्द्र-शिखरस्थितमीश्वरम् । गीतकैः सप्तभिर्नागौ तन्त्रीलयसमन्वितौ ॥

ຕໍ່ມາ ນາກາທັງສອງໄດ້ສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າຜູ້ປະທັບຢູ່ເທິງຍອດເຂົາໄກລາສ ດ້ວຍບົດຮ້ອງເຈັດບົດ ພ້ອມດ້ວຍດົນຕີສາຍແລະ laya (ຈັງຫວະ).

Verse 60

आरिराधयिषू देवं अनङ्गाङ्गहरं हरम् । प्रचक्रतुः परं यत्नमुभौ संहतवाक्कलौ ॥

ເພາະປາດຖະນາຈະປະນີປະນອມພຣະເທວ—ຮະຣະ ຜູ້ທໍາລາຍກາຍຂອງ ອະນັງກະ (ກາມ)—ທັງສອງຜູ້ຮ່ວມກັນທັງສຽງແລະຝີມື ໄດ້ລົງແຮງຢ່າງສຸດຄວາມສາມາດ.

Verse 61

प्रातर्निशायां मध्याह्ने सन्ध्ययोश्चापि तत्परौ । तयोः कालेन महता स्तूयमानो वृषध्वजः ॥

ໃນຕອນເຊົ້າ ຕອນຄ່ໍາ ຕອນທ່ຽງ ແລະໃນເວລາສັນທະຍາທັງຫຼາຍດ້ວຍ ມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ການບູຊານັ້ນ ຕະຫຼອດເວລາອັນຍາວນານ ວຶຣະສະທະວະຈະ (ພຣະສິວະ ຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ) ຖືກພວກເຂົາສັນລະເສີນຢູ່ເສມອ.

Verse 62

तुतोष गीतकैस्तौ च प्राहेशो गृह्यतां वरः । ततः प्रणम्याश्वतरः कंबलेन समं तदा ॥

ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ (ມະເຫສະ) ພໍໃຈດ້ວຍບົດສັນລະເສີນຂອງເຂົາເຈົ້າ ພຣະອົງຈຶ່ງກ່າວວ່າ «ຈົ່ງຮັບພອນໜຶ່ງ»। ແລ້ວ ອັສວະຕາຣະ ພ້ອມກັບ ກັມບະລະ ໄດ້ກົ້ມກາບນົບນ້ອມ।

Verse 63

व्यज्ञापयन्महादेवं शितिकण्ठमुमापतिम् । यदि नौ भगवान्प्रीतो देवदेवस्त्रिलोचनः ॥

ເຂົາເຈົ້າໄດ້ທູນຂໍຕໍ່ ມະຫາເທວະ—ຜູ້ມີຄໍສີຟ້າ ແລະເປັນອົງຄູ່ຂອງ ອຸມາ: «ຖ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ພຣະເທວະເຫນືອເທວະທັງປວງ ຜູ້ມີຕາສາມ ພໍໃຈພວກເຮົາ…»

Verse 64

ततो यथाभिलषितं वरमेनं प्रयच्छ नौ । मृता कुवलयाश्वस्य पत्नी देव ! मदालसा ॥

«ດັ່ງນັ້ນ ຂໍພຣະອົງປະທານພອນນີ້ຕາມທີ່ປາຖະໜາ: ມະດາລະສາ ພຣະມະເຫສີຂອງ ກຸວະລະຍາສວະ ໄດ້ສິ້ນຊີວິດແລ້ວ, ໂອ ພຣະເທວະ»

Verse 65

तेनैव वयसा सद्यो दुहितृत्वं प्रयातु मे । जातिस्मरा यथा पूर्वं तद्वत्कान्तिसमन्विता । योगिनी योगमाता च मद्गेहे जायतां भव ॥

«ຂໍໃຫ້ນາງໄດ້ເປັນບຸດສາວຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນທັນທີ ໃນອາຍຸເທົ່າເກົ່ານັ້ນ; ຂໍໃຫ້ນາງຈື່ຈຳຊາດກ່ອນໄດ້ເຫມືອນເກົ່າ ມີຄວາມງາມດັ່ງເກົ່າ; ແລະໃນຖານະໂຍຄິນີ—ແມ່ແຫ່ງໂຍຄະແທ້—ຂໍໃຫ້ນາງເກີດໃນເຮືອນຂ້າພະເຈົ້າ»

Verse 66

महादेव उवाच यथोक्तं पन्नगश्रेष्ठ ! सर्वमेतद्भविष्यति । मत्प्रसादादसन्दिग्धं शृणु चेदं भुजङ्गम ॥

ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງທີ່ເຈົ້າໄດ້ກ່າວ, ໂອ ນາກຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ, ທຸກຢ່າງນີ້ຈະເກີດຂຶ້ນ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຂ້າ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງ, ໂອ ນາກ»

Verse 67

श्राद्धे तु समनुप्राप्ते मध्यमं पिण्डमात्मना । भक्षयेथाः फणिश्रेष्ठ ! शुचिः प्रयतमांसनः ॥

«ເມື່ອເຖິງໂອກາດພິທີ ສຣາດທະ ແລ້ວ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດານາກຜູ້ມີພັງຫົວ, ເຈົ້າຄວນກິນພິນດາກາງ (ກ້ອນເຂົ້າພິທີສົບ) ດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຈິດທີ່ຖືກຄວບຄຸມ»।

Verse 68

भक्षिते तु ततस्तस्मिन् भवतो मध्यमात्फणात् । समुत्पत्स्यति कल्याणी तथारूपा यथामृता ॥

«ເມື່ອກິນພິນດານັ້ນແລ້ວ, ຈາກພັງຫົວກາງຂອງເຈົ້າ ນາງຜູ້ເປັນມງຄົດຈະປະກົດຂຶ້ນ, ມີຮູບຮ່າງເຫມືອນເມື່ອນາງຕາຍ»।

Verse 69

कामञ्चेममभिध्याय कुरु त्वं पितृतर्पणम् । तत्क्षणादेव सा सुभ्रूः श्वसतो मध्यमात्फणात् ॥

«ໂດຍຖືໄວ້ໃນໃຈຕາມເຈດຕະນານີ້, ຈົ່ງປະກອບພິທີຖວາຍນ້ຳແກ່ບັນພະບຸລຸດ (pitṛ-tarpaṇa). ໃນຂະນະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ, ນາງຜູ້ມີຄິ້ວງາມຈະປະກົດຈາກພັງຫົວກາງຂອງເຈົ້າ ໃນຂະນະທີ່ເຈົ້າຫາຍໃຈ»។

Verse 70

समुत्पत्स्यति कल्याणी तथारूपा यथामृता । एतच्छ्रुत्वा ततस्तौ तु प्रणिपत्य महेश्वरम् ॥

«ນາງຜູ້ເປັນມງຄົດຈະປະກົດຂຶ້ນ ໂດຍມີຮູບຮ່າງເຫມືອນເມື່ອນາງຕາຍ». ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ທັງສອງຈຶ່ງກົ້ມກາບມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara).

Verse 71

रसातलं पुनः प्राप्तौ परितोषसमन्वितौ । तथा च कृतवान् श्राद्धं स नागः कंबलानुजः ॥

ພວກເຂົາໄດ້ກັບໄປຫາ ຣະສາຕະລະ (Rasātala) ອີກຄັ້ງ ດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ. ແລະດັ່ງນັ້ນ, ນາກນັ້ນ—ນ້ອງຊາຍຂອງ ກັມບະລະ (Kambala)—ໄດ້ປະກອບພິທີ ສຣາດທະ.

Verse 72

पिण्डञ्च मध्यमं तद्वद्यथावदुपभुक्तवान् । तञ्चापि ध्यायः कामं ततः सा तनुमध्यमाः ॥

ລາວກໍໄດ້ກິນຄໍາກາງນັ້ນຢ່າງຖືກພິທີ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອລາວຄິດນຶກຕາມປາຖະໜາ ນາງຜູ້ເອວບາງກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 73

जज्ञे निश्वसतः सद्यस्तद्रूपा मध्यमात् फणात् । न चापि कथयामास कंस्यचित् स भुजङ्गमः ॥

ເມື່ອລາວຫາຍໃຈອອກ ທັນໃດນັ້ນ ຜູ້ໜຶ່ງທີ່ມີຮູບຮ່າງດຽວກັນກໍເກີດອອກຈາກຮູດກາງຂອງງູ. ແລະງູນັ້ນບໍ່ໄດ້ບອກໃຫ້ໃຜຮູ້ເລີຍ.

Verse 74

अन्तर्गृहे तां सुदतीं स्त्रीभिर्गुप्तामधारयत् । तौ चानुदिनमागम्य पुत्रौ नागपतेः सुखम् ॥

ລາວໄດ້ເກັບຮັກສານາງຜູ້ມີແຂ້ວງາມໄວ້ໃນຫ້ອງຊັ້ນໃນ ໃຫ້ບັນດາແມ່ຍິງເຝົ້າຍາມ. ແລະລູກຊາຍສອງຄົນມາທຸກມື້ ກາຍເປັນຄວາມຊື່ນບານຂອງຈອມນາກາ.

Verse 75

ऋतध्वजेन सहितौ चिक्र्रीडातेऽमराविव । एकदा तु सुतौ प्राह नागराजौ मुदान्वितः ॥

ພວກເຂົາພ້ອມກັບ Ṛtadhvaja ໄດ້ຫຼິ້ນສະໜຸກດັ່ງອະມະຕະສອງອົງ. ແລ້ວມື້ໜຶ່ງ ກະສັດນາກາຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊື່ນບານ ໄດ້ກ່າວກັບລູກຊາຍສອງຄົນ.

Verse 76

यन्मया पूर्वमुक्तन्तु क्रियते किं न तत्तथा । स राजपुत्रो युवयोरुपकारी ममान्तिकम् ॥

ເປັນຫຍັງສິ່ງທີ່ຂ້ອຍເຄີຍກ່າວໄວ້ກ່ອນ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ເຮັດຕາມ? ຈົ່ງນໍາເຈົ້າຊາຍ—ຜູ້ເປັນຜູ້ອຸປະກາລະຂອງພວກເຈົ້າ—ມາພົບຂ້ອຍ.

Verse 77

कस्मान्नानीयते वत्सावुपकाराय मानदः । एवमुक्तौ ततस्तेन पित्रा स्नेहवता तु तौ ॥

«ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ນໍາເຂົາມາ, ລູກທີ່ຮັກຂອງພໍ່, ເພື່ອຕອບແທນຄຸນຊ່ວຍເຫຼືອຂອງເຂົາ, ໂອ ຜູ້ປະທານກຽດ?» ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ຜູ້ເມດຕາໄດ້ເວົ້າກັບລູກທັງສອງ។

Verse 78

गत्वा तस्य पुरं सख्यू रेमाते तेन धीमता । ततः कुवलयाश्वं तौ कृत्वा किञ्चित्कथान्तरम् ॥

ເມື່ອໄປຮອດເມືອງຂອງເຂົາ ມິດທັງສອງໄດ້ສຸກສະບາຍຢູ່ກັບຜູ້ຮູ້ປັນຍານັ້ນ। ຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກຈັດການເລື່ອງເພີ່ມເຕີມບາງຢ່າງກ່ຽວກັບ ກຸວະລະຍາສະວະ (Kuvalayāśva) ແລ້ວ ພວກເຂົາກໍເຄື່ອນຕໍ່ໄປ ຫຼັງຈາກສົນທະນາອື່ນໆ ອີກໜ່ອຍ।

Verse 79

अब्रूतां प्रणयोपेतं स्वगेहगमनं प्रति । तावाह नृपपुत्रोऽसौ नन्विदं भवतोर्गृहम् ॥

ພວກເຂົາເວົ້າດ້ວຍຄວາມຮັກເຖິງການກັບໄປບ້ານຂອງຕົນ. ເຈົ້າຊາຍນັ້ນກ່າວກັບພວກເຂົາວ່າ: «ແທ້ໆແລ້ວ ນີ້ກໍເປັນບ້ານຂອງພວກເຈົ້າບໍ?»

Verse 80

धनवाहनवस्त्रादि यन्मदीयं तदेव वाम् । यत्तु वां वाञ्छितं दातुं धनं रत्नमथापि वा ॥

«ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ເປັນຂອງຂ້ອຍ—ຊັບສິນ, ພາຫະນະ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະອື່ນໆ—ກໍເປັນຂອງພວກເຈົ້າແທ້. ແລະສິ່ງໃດທີ່ພວກເຈົ້າສອງຄົນປາດຖະໜາໃຫ້ມອບ—ຈະເປັນເງິນ ຫຼືແມ່ນແກ້ວມະນີ—ຈົ່ງຂໍເຖີດ»។

Verse 81

तद्दोयतां द्विजसुतौ यदि वां प्रणयो मयि । एतावता अहं दैवेन वञ्चितोऽस्मि दुरात्मना ॥

«ຖ້າພວກເຈົ້າສອງຄົນມີຄວາມຮັກຕໍ່ຂ້ອຍ, ໂອ ລູກຊາຍແຫ່ງພຣາຫມັນ, ຈົ່ງໃຫ້ສິ່ງນັ້ນເຖີດ. ເພາະແຕ່ເທົ່ານີ້ ຂ້ອຍຖືກຊະຕາກຳຫລອກລວງ—ໂດຍອໍານາດອັນໂຫດຮ້າຍນັ້ນ»។

Verse 82

यद्भवद्भ्यां ममत्‍वं नो मदीये क्रियते गृहे । यदि वां मत्प्रियं कार्यमनुग्राह्योऽस्मि वां यदि ॥

«ຖ້າເນື່ອງຈາກເຈົ້າທັງສອງ ຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ ‘ເປັນຂອງຂ້ອຍ’ ກໍາລັງຖືກອ້າງໃນເຮືອນຂ້ອຍ; ແລະຖ້າມີສິ່ງໃດທີ່ຖືກໃຈຂ້ອຍຈະຕ້ອງເຮັດ—ຖ້າຂ້ອຍເປັນຜູ້ທີ່ຄວນໄດ້ຮັບຄວາມເມດຕາຈາກເຈົ້າ—»

Verse 83

तद्धने मम गेहे च ममत्‍वमनुकल्प्यताम् । युवयोऱ्यन्मदीयं तन्मामकं युवयोः स्वकम् ॥

«ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ກໍານົດຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕໍ່ຊັບນັ້ນແລະເຮືອນຂ້ອຍ. ສິ່ງໃດທີ່ເປັນຂອງຂ້ອຍ ຈົ່ງນັບວ່າເປັນຂອງເຈົ້າ; ແລະສິ່ງໃດທີ່ເປັນຂອງເຈົ້າ ຈົ່ງນັບວ່າເປັນຂອງເຈົ້າເອງ (ຢ່າງປອດໄພ).»

Verse 84

एतत् सत्यं विजानीतं युवां प्राणा बहिश्चराः । पुनर्नैवं विभिन्नार्थं वक्तव्यं द्विजसत्तमौ ॥

«ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ວ່າ ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງ: ເຈົ້າທັງສອງແມ່ນຊີວິດຂອງຂ້ອຍເອງ ທີ່ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ພາຍນອກ (ຈາກຂ້ອຍ). ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ຢ່າເວົ້າອີກໃນທາງທີ່ແບ່ງແຍກເຈດຈໍານົງຂອງພວກເຮົາ.»

Verse 85

मत्प्रसादपरौ प्रीत्या शापितौ हृदयेन मे । ततः स्नेहार्द्रवदनौ तावुभौ नागनन्दनौ ॥

«ແມ່ນແທ້ວ່າ ພວກເຂົາອຸທິດຕົນເພື່ອຄວາມໂປດປານຂອງຂ້ອຍ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮັກ ຂ້ອຍໄດ້ສາບແຊ່ງພວກເຂົາຈາກໃຈ. ແລ້ວເຈົ້າຊາຍນາກາທັງສອງ ໃບໜ້າອ່ອນນຸ່ມດ້ວຍຄວາມເອັນດູ (ກໍໄດ້) ຕອບກັບ.»

Verse 86

ऊचतुर्नृपतेः पुत्रं किञ्चित् प्रणयकोपितौ । ऋतध्वज ! न सन्देहो यथैवाह भवानिदम् ॥

«ທັງສອງ ມີຄວາມໂກດນ້ອຍໆປົນກັບຄວາມຮັກ ໄດ້ເວົ້າກັບລູກຊາຍກະສັດວ່າ: ‘ໂອ ຣິຕະດະວະຈະ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ດັ່ງທີ່ເຈົ້າໄດ້ເວົ້ານັ້ນແທ້.’»

Verse 87

तथैव चास्मन्मनसि नात्र चिन्त्यमतोऽन्यथा । किन्त्वावयोः स्वयं पित्रा प्रोक्तमेतन्महात्मना ॥

«ແທ້ດັ່ງນັ້ນ ຢູ່ໃນໃຈຂອງພວກເຮົາ; ບໍ່ມີອັນໃດໃຫ້ສົງໄສ. ແຕ່ຄໍານີ້ ພໍ່ຂອງພວກເຮົາເອງ—ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ໄດ້ກ່າວແກ່ພວກເຮົາ»។

Verse 88

द्रष्टुं कुवलयाश्वं तमिच्छामीति पुनः पुनः । ततः कुवलयाश्वोऽसौ समुत्थाय वरासनात् । यथाह तातेति वदन् प्रणाममकरोद्भुवि ॥

«(ພວກເຂົາກ່າວວ່າ) ‘ພວກເຮົາປາຖະໜາຈະເຫັນ ກຸວະລະຍາສະວະ’ ຊ້ໍາໆ. ແລ້ວ ກຸວະລະຍາສະວະ ລຸກຂຶ້ນຈາກບ່ອນນັ່ງອັນປະເສີດ ແລະກ່າວວ່າ ‘ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ, ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ’ ແລ້ວກໍກົ້ມກາບລົງດິນ»។

Verse 89

कुवलयाश्व उवाच धन्योऽहमति पुण्योऽहं कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया । यत्तातो मामभिद्रष्टुं करोति प्रवणं मनः ॥

ກຸວະລະຍາສະວະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ມີພອນ; ເປັນຜູ້ມີບຸນຍິ່ງນັກ. ຈະມີໃຜເຫມືອນຂ້າພະເຈົ້າອີກ, ເມື່ອໃຈຂອງພໍ່ຂ້າພະເຈົ້າໂນ້ມໄປຈະມາເບິ່ງຂ້າພະເຈົ້າ?»

Verse 90

तदुत्तिष्ठत गच्छामस्ताताज्ञां क्षणमप्यहम् । नातिक्रान्तुमिहेच्छामि पदेभ्यां तस्य शपाम्यहम् ॥

«ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ—ໄປກັນເຖີດ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ປາຖະໜາຈະຊັກຊ້າຄໍາສັ່ງຂອງພໍ່ ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຂະນະດຽວ. ຂ້າພະເຈົ້າສາບານໂດຍພຣະບາດຂອງທ່ານ (ວ່າຈະບໍ່ຊັກຊ້າ)»।

Verse 91

जड उवाच एवमुक्त्वा ययौ सोऽथ सह ताभ्यां नृपात्मजः । प्राप्तश्च गोमतीं पुण्यां निर्गम्य नगराद्वहिः ॥

ຈະດາ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ລູກຊາຍຂອງກະສັດ ກໍອອກເດີນທາງພ້ອມກັບສອງຄົນນັ້ນ; ແລະເມື່ອອອກຈາກເມືອງ ກໍໄປຮອດແມ່ນ້ໍາໂກມະຕີອັນສັກສິດ»។

Verse 92

तन्मध्येन ययुस्ते वै नागेन्द्रनृपनन्दनाः । मेने च राजपुत्रोऽसौ पारे तस्यास्तयोर् गृहम् ॥

ຜ່ານກາງຂອງແມ່ນ້ຳນັ້ນ, ລູກຊາຍຂອງພະຍານາກໄດ້ເດີນທາງຕໍ່ໄປ. ແລະ ເຈົ້າຊາຍອົງນັ້ນຄິດວ່າ ເຮືອນຂອງພວກເຂົາຢູ່ຝັ່ງເບື້ອງນັ້ນ.

Verse 93

ततश्चाकृष्य पातालं ताभ्यां नीतो नृपात्मजः । पाताले ददृशे चोभौ स पन्नगकुमारकौ ॥

ຈາກນັ້ນ, ດຶງພະອົງລົງໄປສູ່ ບາດານ (Pātāla), ທັງສອງໄດ້ນຳພາເຈົ້າຊາຍໄປ. ໃນ ບາດານ, ພະອົງໄດ້ເຫັນທັງສອງເປັນເຈົ້າຊາຍພະຍານາກໜຸ່ມ.

Verse 94

फणामणिकृतोद्योतौ व्यक्तस्वस्तिकलक्षणौ । विलोक्य तौ सुरूपाङ्गौ विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥

ພວກເຂົາເ່ຮືອງແສງດ້ວຍລັດສະໝີທີ່ເກີດຈາກແກ້ວປະເສີດເທິງຫົວຂອງພວກເຂົາ, ມີເຄື່ອງໝາຍ ສະຫວັດດິກະ ທີ່ເປັນມຸງຄຸນຢ່າງຊັດເຈນ. ເມື່ອເຫັນຊາຍໜຸ່ມຮູບງາມທັງສອງນັ້ນ, ຕາຂອງພະອົງກໍເບີກກວ້າງດ້ວຍຄວາມປະຫລາດໃຈ.

Verse 95

विहस्य चाब्रवीत् प्रेम्णा साधु भो द्विजसत्तमौ । कथयामासतुस् तौ च पितरं पन्नगेश्वरम् ॥

ດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ, ພະອົງກ່າວດ້ວຍຄວາມຮັກແພງວ່າ: 'ເວົ້າໄດ້ດີແລ້ວ, ໂອ້ ພາມ ຜູ້ປະເສີດ!' ແລະ ທັງສອງນັ້ນກໍໄດ້ບອກພະອົງກ່ຽວກັບພໍ່ຂອງພວກເຂົາ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງງູ.

Verse 96

शान्तमश्वतरं नाम माननीयं दिवौकसाम् । रमणीयं ततोऽपश्यत् पातालं स नृपात्मजः ॥

ພະອົງໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ສານຕະມັດສະວະຕະຣະ (Śāntamaśvatara), ຜູ້ສົມຄວນໄດ້ຮັບກຽດແມ້ແຕ່ໃນບັນດາຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນສະຫວັນ. ຈາກນັ້ນ ເຈົ້າຊາຍອົງນັ້ນກໍໄດ້ເຫັນ ບາດານ ທີ່ໜ້າຊື່ນຊົມ.

Verse 97

कुमारैस्तरुणैर्वृद्धैरुरगैरुपशोभितम् । तथैव नागकन्याभिः क्रीडन्तीभिरितस्ततः ॥

ມັນຖືກປະດັບດ້ວຍນາກ—ທັງເດັກນ້ອຍ ວັຍໜຸ່ມ ແລະຜູ້ເຖົ້າ—ພ້ອມທັງນາກນາງສາວ ທີ່ຫຼິ້ນຢູ່ບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້।

Verse 98

चारुकुण्डलहाराभिस्ताराभिर्गगनं यथा । गीतशब्दैस्तथान्यत्र वीणावेणुस्वनानुगैः ॥

ດ້ວຍຕຸ້ມຫູແລະສາຍຄໍອັນງາມ ມັນຄ້າຍຟ້າທີ່ມີດາວ; ບ່ອນອື່ນກໍກ້ອງກັງວານດ້ວຍບົດຮ້ອງ ພ້ອມສຽງວີນາແລະຂຸ່ຍ।

Verse 99

मृदङ्गपणवातोद्यम् हारिवेश्मशताकुलम् । वीक्षमाणः स पातालं ययौ शत्रुजितः सुतः ॥

ປາຕາລາເຕັມໄປດ້ວຍການຕີກອງມຣິດັງກະ ແລະປະນະວະ ແລະແອດແນ້ນດ້ວຍຄຸ້ມວັງອັນງາມຫຼາຍຮ້ອຍ. ເມື່ອເບິ່ງເຫັນມັນ ບຸດຂອງສັດຣຸຈິດກໍໄປຕໍ່ຂ້າງໜ້າ।

Verse 100

सह ताभ्यामभीष्टाभ्यां पन्नगाभ्यामरिन्दमः । ततः प्रविश्य ते सर्वे नागराजनिवेशनम् ॥

ພ້ອມກັບນາກທີ່ຮັກທັງສອງນັ້ນ ຜູ້ປະຫານສັດຕູກໍເຂົ້າໄປ—ພ້ອມກັບພວກເຂົາທັງໝົດ—ສູ່ທີ່ປະທັບຂອງພະຣາຊານາກ।

Verse 101

ददृशुस्ते महात्मानमुरगाधिपतिं स्थितम् । दिव्यमाल्याम्बरधरं मणिकुण्डलभूषणम् ॥

ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາເຫັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງນາກຜູ້ມີໃຈກວ້າງ ຢືນຢູ່—ນຸ່ງຫົ່ມພວງມາລາແລະເຄື່ອງນຸ່ງອັນເທວະ; ປະດັບດ້ວຍຕຸ້ມຫູອັນຝັງເພັດພອຍ।

Verse 102

स्वच्छमुक्ताफललताहारिहारोपशोभितम् । केयूरिणं महाभागमासने सर्वकाञ्चने ॥

ນາເຄນດຣາມີຄວາມສະຫງ່າງາມສະຫວ່າງໄສ ປະດັບດ້ວຍພວງໄຂ່ມຸກຂາວໃສ ແລະກຸ່ມສາຍໄຂ່ມຸກຫຼາຍຊັ້ນ ສວມກຳໄລແຂນ ເປັນອົງຈອມທີ່ມີສິລິມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ປະທັບເທິງບັນລັງທອງຄຳລ້ວນ।

Verse 103

मणिविद्रुमवैदूर्य-जालान्तरितरूपके । स ताभ्यां दर्शितस्तस्य तातोऽस्माकमसाविति ॥

ໃນພະລັງສະຫງ່ານັ້ນ ທີ່ຖັກທໍດ້ວຍຕາຂ່າຍແຫ່ງແກ້ວມະນີ ປະກາລັງ ແລະ ໄວດູຣະຍະ ທັງສອງໄດ້ຊີ້ບອກວ່າ: “ນີ້ແມ່ນພໍ່ຂອງພວກເຮົາ.”

Verse 104

वीरः कुवलयाश्वोऽयं पित्रे चासौ निवेदितः । ततो ननाम चरणौ नागेन्द्रस्य ऋतध्वजः ॥

“ນີ້ແມ່ນວິລະຊົນ ກຸວະລະຍາສະວະ” ແລະໄດ້ນຳເຂົາໄປຖວາຍແດ່ພໍ່ຂອງຕົນ। ແລ້ວ ຣຶຕະດະວະຈະ ໄດ້ກົ້ມກາບຢູ່ທີ່ພະບາດຂອງນາເຄນດຣາ।

Verse 105

तमुत्थाप्य बलाद्गाढं नागेन्द्रः परिषस्वजे । मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय चिरं जीवेत्युवाच सः ॥

ນາເຄນດຣາຍົກເຂົາຂຶ້ນດ້ວຍກຳລັງ ແລະກອດແນ່ນຫນາ; ແລ້ວດົມຈູບທີ່ກະຫຼອດຫົວ ແລະກ່າວວ່າ: “ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີອາຍຸຍືນ.”

Verse 106

निहतामित्रवर्गश्च पित्रोः सुश्रूषणं कुरु । वत्स ! धन्यस्य कथ्यन्ते परोक्षस्यापि ते गुणाः ॥

“ເມື່ອເຈົ້າໄດ້ສັງຫານກອງສັດຕູແລ້ວ ບັດນີ້ຈົ່ງຮັບໃຊ້ພໍ່ແມ່ໃຫ້ດີ. ໂອ ລູກເອີຍ! ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມບໍ່ຢູ່ ຄຸນຄວາມດີຂອງຜູ້ມີພອນກໍຖືກເວົ້າຂານ.”

Verse 107

भवतो मम पुत्राभ्यामसामान्या निवेदिताः । त्वमेवानेन वर्धेथा मनोवाक्कायचेष्टितैः ॥

ໂດຍລູກຊາຍຂອງຂ້າ ຄຸນລັກສະນະອັນພິເສດຂອງເຈົ້າໄດ້ຖືກລາຍງານແລ້ວ. ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເຈຣິນຮຸ່ງເຮືອງໂດຍນີ້ ດ້ວຍການກະທຳທາງໃຈ ຄຳເວົ້າ ແລະກາຍ.

Verse 108

जीवितं गुणिनः श्लाघ्यं जीवान्नेव मृतोऽगुणः । गुणवान् निर्वृतिं पित्रोः शत्रूणां हृदयज्वरम् ॥

ຊີວິດຂອງຜູ້ມີຄຸນທຳນັ້ນຄວນແກ່ການສັນລະເສີນ; ຜູ້ຂາດຄຸນທຳ ແມ່ນເທົ່າກັບຕາຍແມ່ນຍັງມີຊີວິດ. ຄົນມີຄຸນທຳນຳຄວາມຍິນດີໃຫ້ພໍ່ແມ່ ແລະນຳໄຂ້ຮ້ອນໃນໃຈຂອງສັດຕູ.

Verse 109

करोत्यात्महितं कुर्वन् विश्वासञ्च महाजने । देवताः पितरो विप्रा मित्रार्थिविकलादयः ॥

ເມື່ອປະພຶດເຊັ່ນນີ້ ລາວສຳເລັດປະໂຫຍດຂອງຕົນ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນຫມູ່ຜູ້ໃຫຍ່. ເທວະດາ, ບັນພະບຸລຸດ, ພຣາຫມັນ, ໝູ່ມິດ, ຜູ້ຂໍພຶ່ງ, ຜູ້ທຸກຍາກ ແລະອື່ນໆ ລ້ວນເບິ່ງໄປຫາຄົນເຊັ່ນນັ້ນ.

Verse 110

बान्धवाश्च तथैच्छन्ति जीवितं गुणिनश्चिरम् । परिवादनिवृत्तानां दुर्गतेषु दयावताम् । गुणिनां सफलं जन्म संश्रितानां विपद्गतैः ॥

ຍາດພີ່ນ້ອງກໍປາຖະໜາໃຫ້ຜູ້ມີຄຸນທຳມີອາຍຸຍືນ. ສຳລັບຜູ້ທີ່ຫ້າມຕົນຈາກການນິນທາ ແລະມີເມດຕາຕໍ່ຜູ້ໂຊກຮ້າຍ ການເກີດຂອງຜູ້ມີຄຸນທຳຈຶ່ງເປັນຜົນ—ເພາະເປັນທີ່ພຶ່ງໃຫ້ຜູ້ຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ.

Verse 111

जड उवाच एवमुक्त्वा स तं वीरं पुत्राविदमथाब्रवीत् । पूजां कुवलयाश्वस्य कर्तुकामो भुजङ्गमः ॥

ຈະດະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ລາວຈຶ່ງຫັນໄປກ່າວກັບວີຣະບຸລຸດນັ້ນ—ຜູ້ທີ່ລູກຊາຍຂອງລາວຮູ້ຈັກ—ໃນຂະນະທີ່ພະຍານາກຜູ້ເປັນເຈົ້າ ປາຖະໜາຈະບູຊາ Kuvalayāśva (ກຳລັງຕຽມການ).

Verse 112

स्नानादिकक्रमं कृत्वा सर्वमेव यथाक्रमम् । मधुपानादिसम्भोगमाहारञ्च यथेप्सितम् ॥

ເມື່ອໄດ້ປະຕິບັດລໍາດັບພິທີເລີ່ມຈາກການອາບນ້ໍາ—ທຸກຢ່າງຕາມລະບຽບ—ແລ້ວ ທ່ານໄດ້ດື່ມນ້ໍາເຜິ້ງ ແລະສິ່ງເພີດເພີນອື່ນໆ ພ້ອມທັງຮັບປະທານອາຫານຕາມປາດຖະນາ।

Verse 113

ततः कुवलयाश्वेन हृदयोत्सवभूतया । कथया स्वल्पकं कालं स्थास्यामो हृष्टचेतसः ॥

ແລ້ວຕໍ່ມາ ກັບຄຸວະລະຍາສະວະ ໂດຍການສົນທະນາທີ່ເປັນດັ່ງງານບຸນແກ່ດວງໃຈ ພວກເຮົາຈະຢູ່ຕໍ່ອີກໄມ່ດົນ ດ້ວຍໃຈຊື່ນບານ।

Verse 114

अनुमेना च तन्मौनं वचः शत्रुजितः सुतः । तथा चकार नृपतिः पन्नगानामुदारधीः ॥

ແລະ ບຸດຂອງສັດຣຸຈິດ ໄດ້ຍອມຮັບຄໍານັ້ນດ້ວຍຄວາມງຽບ; ດັ່ງນັ້ນ ກະສັດ—ຜູ້ໃຈກວ້າງ ເປັນເຈົ້າໃຫຍ່ໃນຫມູ່ນາກ—ຈຶ່ງປະພຶດຕາມນັ້ນ।

Verse 115

समेत्य तैरात्मजभूपनन्दनैर्महोरगाणामधिपः स सत्यवाक् । मुदान्वितोऽन्नानि मधूनि चात्मवान् यथोपयोगं बुभुजे स भोगभुक् ॥

ເມື່ອໄດ້ພົບກັບບຸດທັງຫຼາຍຂອງກະສັດ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງນາກໃຫຍ່ຜູ້ສັດຊື່ ມີຄວາມຍິນດີ ແລະສະຫງົບຄວບຄຸມຕົນ ໄດ້ຮັບປະທານອາຫານ ແລະນ້ໍາເຜິ້ງດື່ມຢ່າງເໝາະສົມ—ທ່ານຜູ້ເສບສຸກໃນສຸກທັງປວງ।