Adhyaya 42
Tīrtha-Māhātmya and the Discipline of Pilgrimage (Tīrtha-sevā) within Prāyaścitta
ສືບຕໍ່ຈາກບົດກ່ອນ ສູຕະໄດ້ລຽງລໍາດັບລາຍຊື່ຕີຣຖະ ແລະ ສະຖານສັກສິດຂອງພຣະສິວະ ໂດຍຊູ້ວ່າເປັນເຄື່ອງມືຊໍາລະບາບໃນວິໄນປຣາຍັດຈິຕຕະ. ກ່າວເຖິງບ່ອນໃກ້ Japyeśvara ເຊັ່ນ Pañcanada ແລະ Mahābhairava, ຍົກຍ້ອງ Vitastā ເປັນແມ່ນ້ໍາ/ຕີຣຖະສູງສຸດ, ແລະເນັ້ນ Pañcatapa ທີ່ Viṣṇu ບູຊາ Śiva ເພື່ອໄດ້ cakra ຊີ້ຄວາມປະສານສາຍ Śaiva- Vaiṣṇava. ຕໍ່ມາລະບຸ Kāyāvarohaṇa (ບ່ອນຕັ້ງທໍາ Māheśvara), Kanyā-tīrtha, ຕີຣຖະຂອງ Rāma Jāmadagnya, Mahākāla ແລະ Nakulīśvara ອັນລຶກລັບ; ສຸດທ້າຍປະກາດ Kāśī (Vārāṇasī) ເປັນນະຄອນສັກສິດສູງສຸດ ມີບຸນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ແລະມຸ່ງສູ່ມຸກຕິ. ບົດນີ້ຍັງວາງວິໄນການເດີນທາງບູຊາ: ຖ້າລະທິ້ງ svadharma ຜົນຕີຣຖະຈະສູນ; ຜູ້ສໍານຶກຜິດ ແລະຜູ້ຕົກຕໍ່າຄວນໄປຕີຣຖະ, ໂດຍຕ້ອງຊໍາລະໜີ້ສາມປະການ ຈັດການພາລະຄອບຄົວ ແລ້ວຈຶ່ງປະຕິບັດ tīrtha-sevā. ທ້າຍສຸດສັນຍາວ່າ ການຟັງ ຫຼື ສວດທ່ອງມາຫາຕະມະນີ້ເອງ ກໍຊໍາລະບາບໄດ້.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच अन्यच्च तीर्थप्रवरं जप्येश्वरसमीपतः / नाम्ना पञ्चनदं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ກູຣມະປູຣານະ» ໃນ ສັມຫິຕາ «ສັດສາຫັດສຣີ» ພາກຫຼັງ—ຈົບບົດທີ 41. ສູຕະ ກ່າວວ່າ: «ຍັງມີຕີຣຖະອັນປະເສີດ ໃກ້ ຈັບເຢສະວະຣະ ຊື່ ‘ປັນຈະນະດະ’ ບໍລິສຸດ ແລະ ທຳລາຍບາບທັງປວງ»។
Verse 2
त्रिरात्रोपोषितस्तत्र पूजयित्वा महेश्वरम् / सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोके महीयते
ຜູ້ໃດຖືອຸໂປສະຖະສາມຄືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະ ບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະ ຈິດໃຈຈະບໍລິສຸດຈາກບາບທັງປວງ ແລະ ໄດ້ຮັບກຽດສັກສີໃນໂລກຂອງຣຸດຣະ।
Verse 3
अन्यच्च तीर्थप्रवरं शङ्करस्यामितौजसः / महाभैरवमित्युक्तं महापातकनाशनम्
ຍັງມີຕີຣຖະອັນປະເສີດອີກແຫ່ງ ຂອງພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ມີພະລັງອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ຊື່ ‘ມະຫາໄພຣະວະ’ ຜູ້ທຳລາຍບາບໜັກຍິ່ງໄດ້.
Verse 4
तीर्थानां च परं तीर्थं वितस्ता परमा नदी / सर्वपापहरा पुण्या स्वयमेव गिरीन्द्रजा
ໃນບັນດາຕີຣຖະທັງປວງ ວິຕັສຕາ ແມ່ນຕີຣຖະສູງສຸດ; ໃນບັນດາແມ່ນ້ຳ ນາງແມ່ນສູງສຸດ. ນາງບໍລິສຸດ ໃຫ້ບຸນ ແລະ ກຳຈັດບາບທັງປວງ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ນາງແມ່ນທິດາຂອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງພູເຂົາ (ຫິມາລະຍະ) ຜູ້ປາກົດດ້ວຍອຳນາດຂອງນາງເອງ.
Verse 5
तीर्थं पञ्चतपं नाम शंभोरमिततेजसः / यत्र देवादिदेवेन चक्रार्थं पूजितो भवः
ມີຕີຣຖະຊື່ ‘ປັນຈະຕະປະ’ ຂອງພຣະຊັມພູ ຜູ້ມີຣັດສະມີອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້; ທີ່ນັ້ນ ພຣະພະວະ (ຊິວະ) ໄດ້ຮັບການບູຊາໂດຍ ພຣະເທວາທິເທວ (ວິສະນຸ) ເພື່ອໄດ້ຈັກຣະ (ຈັກຣາຍຸດ).
Verse 6
पिण्डदानादिकं तत्र प्रेत्यानन्तफलप्रदम् / मृतस्तत्रापि नियमाद् ब्रह्मलोके महीयते
ທີ່ນັ້ນ ການຖວາຍປິນດາ (ຂ້າວປັ້ນສຳລັບຜູ້ລ່ວງລັບ) ແລະກິດອື່ນໆ ໃຫ້ຜົນບຸນຫຼັງຄວາມຕາຍຢ່າງບໍ່ສິ້ນສຸດ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງວິນັຍອັນສັກສິດ ກໍໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງໃນໂລກຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā).
Verse 7
कायावरोहणं नाम महादेवालयं शुभम् / यत्र माहेश्वरा धर्मा मुनिभिः संप्रवर्तिताः
ທີ່ນັ້ນມີສະຖານສັກສິດອັນເປັນມົງຄຸນຂອງພຣະມະຫາເທວະ ຊື່ວ່າ «ກາຍາວະໂຣຫະນະ». ທີ່ນັ້ນ ບັນດາມຸນີໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ ແລະສະຖາປະນາວິໄນທຳຂອງມາເຮສະວະຣະໃຫ້ດຳເນີນສືບໄປ।
Verse 8
श्राद्धं दानं तपो होम उपवासस्तथाक्षयः / परित्यजति यः प्राणान् रुद्रलोकं स गच्छति
ຜູ້ໃດທີ່ສະຫຼະຊີວິດ ໂດຍຕັ້ງຢູ່ໃນຈິດໃຈແຫ່ງ ສຣາດທະ (ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ), ທານ, ຕະປະ, ໂຮມ, ອຸປະວາສ (ອົດອາຫານ) ແລະບຸນອັນບໍ່ເສື່ອມ ຜູ້ນັ້ນຈະໄປສູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ (Rudraloka).
Verse 9
अन्यच्च तीर्थप्रवरं कन्यातीर्थमिति श्रुतम् / तत्र गत्वा त्यजेत् प्राणांल्लोकान् प्राप्नोति शाश्वतान्
ຍັງມີອີກ ຕີຣະຖະອັນປະເສີດ ທີ່ໄດ້ຍິນກັນວ່າ «ກັນຍາ-ຕີຣະຖະ». ຜູ້ໃດໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ແລະສະຫຼະລົມຫາຍໃຈ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບໂລກອັນນິລັນດອນ.
Verse 10
जामदग्न्यस्य तु शुभं रामस्याक्लिष्टकर्मणः / तत्र स्नात्वा तीर्थ वरे गोसहस्रफलं लभेत्
ໃນຕີຣະຖະອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ ຣາມະ ຈາມະດັກນະ—ຣາມະຜູ້ກະທຳກິດບໍ່ເມື່ອຍລ້າ—ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນຕີຣະຖະອັນປະເສີດນັ້ນ ຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການຖວາຍງົວໜຶ່ງພັນຕົວ.
Verse 11
महाकालमिति ख्यातं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् / गत्वा प्राणान् परित्यज्य गाणपत्यमवाप्नुयात्
ມີທ່ານ້ຳສັກສິດອັນໂດ່ງດັງ ຊື່ວ່າ «ມະຫາກາລາ» ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນສາມໂລກ. ຜູ້ໃດໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ແລ້ວສະຫຼະລົມຫາຍໃຈ ຈະໄດ້ບັນລຸສະຖານະຂອງພຣະຄະນະປະຕິ (ໃນພຣະຄະເນຊາ)។
Verse 12
गुह्याद् गुह्यतमं तीर्थं नकुलीश्वरमुत्तमम् / तत्र सन्निहितः श्रीमान् भगवान् नकुलीश्वरः
ທ່ານ້ຳສັກສິດອັນລຶກລັບຍິ່ງກວ່າຄວາມລຶກລັບທັງປວງ ແມ່ນທີ່ອັນປະເສີດຊື່ «ນະກຸລີອີສະວະຣະ». ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານະກຸລີອີສະວະຣະ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງ ປະທັບຢູ່ຢ່າງປະຈັກແຈ້ງ।
Verse 13
हिमवच्छिखरे रम्ये गङ्गाद्वारे सुशोभने / देव्या सह महादेवो नित्यं शिष्यैश्च संवृतः
ໃນຍອດພູຫິມະວັນອັນງາມ ທີ່ປະຕູອັນສະຫງ່າງາມຂອງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ (ຄັງຄາດວາຣະ) ພຣະມະຫາເທວະປະທັບຢູ່ເປັນນິດ ພ້ອມດ້ວຍເທວີ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍສິດຂອງພຣະອົງ।
Verse 14
तत्र स्नात्वा महादेवं पूजयित्वा वृषध्वजम् / सर्वपापैर्विमुच्येत मृतस्तज्ज्ञानमाप्नुयात्
ທີ່ນັ້ນ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳແລ້ວ ບູຊາພຣະມະຫາເທວະ ຜູ້ຊູທຸງຮູບງົວ (ວຣິສະທະວະຊະ) ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ; ແລະຖ້າຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບປັນຍາຮູ້ແຈ້ງອັນຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນໄພໃນພຣະອົງ।
Verse 15
अन्यच्च देवदेवस्य स्थानं पुण्यतमं शुभम् / भीमेश्वरमिति ख्यातं गत्वा मुञ्चति पातकम्
ຍັງມີອີກ ສະຖານທີ່ຂອງເທວະເທວະ ອັນບໍລິສຸດທີ່ສຸດ ແລະເປັນມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ. ມັນໂດ່ງດັງວ່າ «ພີເມສະວະຣະ»; ຜູ້ໃດໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ຈະຖືກປົດປ່ອຍຈາກບາບກຳ।
Verse 16
तथान्यच्चण्डवेगायाः संभेदः पापनाशनः / तत्र स्नात्वा च पीत्वा च मुच्यते ब्रह्महत्यया
ດັ່ງນັ້ນອີກ ຈຸດບັນຈົບອັນສັກສິດອື່ນໜຶ່ງຂອງແມ່ນ້ຳ ຈັນດະເວກາ ເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ. ຜູ້ໃດໄປອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະດື່ມນ້ຳນັ້ນ ກໍພົ້ນແມ່ນແຕ່ບາບ «ພຣະພຣາຫມະຫັດຕະຍາ» (ຂ້າພຣາຫມະນ) ດ້ວຍ.
Verse 17
सर्वेषामपि चैतेषां तीर्थानां परमा पुरी / नाम्नावाराणसी दिव्या कोटिकोट्ययुताधिका
ໃນບັນດາຕີຣຖະເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ ນະຄອນອັນສູງສຸດແຫ່ງຄວາມສັກສິດ ແມ່ນນະຄອນວາຣານາສີ (ກາສີ) ອັນສະຫວ່າງໄສຕາມນາມ. ບຸນກຸສົນຂອງນາງເກີນກວ່າໂກຕິເທົ່າໂກຕິ ແລະຍັງເກີນໄປອີກ.
Verse 18
तस्याः पुरस्तान्माहात्म्यं भाषितं वो मया त्विह / नान्यत्र लभ्यते मुक्तिर्योगिनाप्येकजन्मना
ກ່ຽວກັບມະຫາດມະຍະຂອງນາງ ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວແກ່ພວກເຈົ້າແລ້ວໃນທີ່ນີ້. ຄວາມຫຼຸດພົ້ນບໍ່ໄດ້ຮັບທີ່ອື່ນ—ແມ່ນແຕ່ໂຍຄີກໍບໍ່ອາດໄດ້ໃນຊາດດຽວ.
Verse 19
एते प्राधान्यतः प्रोक्ता देशाः पापहरा नृणाम् / गत्वा संक्षालयेत् पापं जन्मान्तरशतैः कृतम्
ດິນແດນເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ ແລະໂດຍຈັດລຳດັບ ວ່າເປັນດິນແດນອັນສຳຄັນທີ່ສຸດ ສຳລັບການກຳຈັດບາບຂອງມະນຸດ. ໄປເຖິງແລ້ວ ຍ່ອມຊຳລະໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຮ້ອຍຊາດ.
Verse 20
यः स्वधर्मान् परित्यज्य तीर्थसेवां करोति हि / न तस्य फलते तीर्थमहि लोके परत्र च
ຜູ້ໃດລະທິ້ງສະວະທັມມະ (ໜ້າທີ່ອັນຄວນຂອງຕົນ) ແລ້ວໄປປະຕິບັດຕີຣຖະເສວາ (ການຮັບໃຊ້ສະຖານທີ່ສັກສິດ) ເທົ່ານັ້ນ—ສຳລັບຜູ້ນັ້ນ ຕີຣຖະບໍ່ໃຫ້ຜົນ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ.
Verse 21
प्रायश्चित्ती च विधुरस्तथा पापचरो गृही / प्रकुर्यात् तीर्थसंसेवां ये चान्ये तादृशा जनाः
ຜູ້ປະຕິບັດປຣາຍະຊິດຕະ (ການຊົດໃຊ້ບາບ), ຜູ້ເປັນໝ້າຍ, ແລະເຈົ້າເຮືອນຜູ້ຕົກໃນການປະພຶດບາບ—ພ້ອມທັງຜູ້ອື່ນທີ່ຄ້າຍກັນ—ຄວນບໍລິການດ້ວຍສັດທາ ແລະໄປສະເຫຼີມສະເຫຼີຍຕີຣຖະອັນສັກສິດ ເພື່ອຄວາມບໍລິສຸດ.
Verse 22
सहाग्निर्वा सपत्नीको गच्छेत् तीर्थानि यत्नतः / सर्वपापविनिर्मुक्तो यथोक्तां गतिमाप्नुयात्
ບໍ່ວ່າຈະອຸ້ມພາໄຟສັກສິດ (ອັກນິ) ຫຼືໄປພ້ອມພັນລະຍາ ກໍຄວນໄປຕີຣຖະດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ. ເມື່ອພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ຈະບັນລຸຄວາມຫຼຸດພົ້ນຕາມທີ່ກ່າວໄວ້.
Verse 23
ऋणानि त्रीण्यपाकृत्य कुर्याद् वा तीर्थसेवनम् / विधाय वृत्तिं पुत्राणां भार्यां तेषु निधाय च
ເມື່ອຊຳລະໜີ້ສາມປະການ (ຕໍ່ເທວະ, ຕໍ່ຣິສິ, ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ) ແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນປະຕິບັດການສະເຫຼີມສະເຫຼີຍຕີຣຖະ. ແລະເມື່ອຈັດວາງການດຳລົງຊີວິດໃຫ້ລູກຊາຍ ພ້ອມຝາກພັນລະຍາໄວ້ໃນການດູແລຂອງເຂົາເຈົ້າ ຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄດ້.
Verse 24
प्रायश्चित्तप्रसङ्गेन तीर्थमाहात्म्यमीरितम् / यः पठेच्छृणुयाद् वापि मुच्यते सर्वपातकैः
ໃນການກ່າວເຖິງປຣາຍະຊິດຕະ (ການຊົດໃຊ້ບາບ) ນີ້ ໄດ້ປະກາດມະຫິມາຂອງຕີຣຖະອັນສັກສິດ. ຜູ້ໃດອ່ານ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຟັງ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.
Frequently Asked Questions
Pilgrimage is framed as part of prāyaścitta and must be grounded in svadharma: one should discharge the three debts, arrange family responsibilities, and then perform tīrtha-sevā; abandoning one’s ordained duties for pilgrimage is said to make the tīrtha fruitless.
It functions as samanvaya: the Purāṇa presents inter-devotional legitimacy by depicting Viṣṇu seeking Śiva’s grace for the cakra, reinforcing that Śaiva and Vaiṣṇava worship operate within a shared īśvara-centered sacral order.
The chapter declares Kāśī the highest holy city whose merit surpasses all measures and links it uniquely to liberation, implying that its soteriological efficacy exceeds ordinary tīrtha merit even for advanced practitioners.
Three-night fasting with Maheśvara worship (Pañcanada), piṇḍa/śrāddha rites yielding inexhaustible post-mortem results (Pañcatapa), bathing and worship leading to sin-destruction and liberating knowledge (Gangādvāra/Nakulīśvara region), and confluence bathing/drinking that removes even brahma-hatyā (Caṇḍavegā-saṅgama).