Adhyaya 278

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे पुरुवंशवर्णनं नाम सप्तसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथाष्टसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सिद्धौषधानि अग्निर् उवाच आयुर्वेदं प्रवक्ष्यामि सुश्रुताय यमब्रवीत् देवो धन्वन्तरिः सारं मृतसञ्जीवनीकरं

ດັ່ງນັ້ນ ໃນອັກນິມະຫາປຸຣານະ ບົດທີ 277 ຊື່ «ການພັນລະນາວົງສາປູຣຸ» ຈົບລົງ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 278: «ຢາສິດທາ (Siddha)». ອັກນິກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍອາຍຸເວດ—ຄຳສອນທີ່ຍະມະໄດ້ກ່າວແກ່ສຸສຣຸຕະ—ຄືສາລະສຳຄັນທີ່ເທວະທັນວັນຕະຣິໄດ້ເຜີຍແຜ່ ເປັນສາລະ ‘ຊຸບຊີວິດ’ (mṛtasañjīvanī)».

Verse 2

सुश्रुत उवाच आयुर्वेदं मम ब्रूहि नराश्वेभरुगर्दनम् सिद्धयोगान्सिद्धमन्त्रान्मृतसञ्जीवनीकरान्

ສຸສຣຸຕະກ່າວວ່າ: «ຂໍທ່ານຈົ່ງສອນອາຍຸເວດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ—ຄວາມຮູ້ທີ່ຮັກສາຄວາມທຸກທ້ອນຂອງມະນຸດ, ມ້າ, ແລະຊ້າງ—ແລະຂໍສອນສູດຢາສິດທາ ແລະມົນຕຣາສິດທາ ທີ່ໃຫ້ຜົນ mṛtasañjīvanī ຄືການຟື້ນຄືນຊີວິດ ແມ່ນກະທັ້ງຜູ້ຕາຍ».

Verse 3

धन्वन्तरिर् उवाच रक्षन् बलं हि ज्वरितं लङ्घितं भोजयेद्भिषक् सविश्वं लाजमण्डन्तु तृड्ज्वरान्तं शृतं जलम्

ທັນວັນຕະຣິກ່າວວ່າ: «ເພື່ອຮັກສາກຳລັງຂອງຄົນເຈັບ ແພດຄວນໃຫ້ຜູ້ເປັນໄຂ້ກິນອາຫານຫຼັງຈາກການອົດອາຫານ (ການລົດພາລະຮ່າງກາຍ). ແລະຄວນໃຫ້ນ້ຳຂ້າວຈາງ (lāja-maṇḍa) ປຸງດ້ວຍ viśva (ຂີງແຫ້ງ). ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຫິວນ້ຳແລະໄຂ້ສົງບົດ ຈົ່ງໃຫ້ນ້ຳຕົ້ມ (ນ້ຳຢາ)».

Verse 4

मुस्तपर्पटकोशीरचन्दनोदीच्यनागरैः षडहे च व्यतिक्रान्ते तित्तकं पाययेद्ध्रुवं

ດ້ວຍ mustā, parpaṭa, uśīra, candana, udīcya ແລະ nāgara—ເມື່ອຜ່ານໄປ 6 ມື້ແລ້ວ—ຄວນໃຫ້ດື່ມນ້ຳຕົ້ມຂົມ (tiktaka) ຢ່າງແນ່ນອນ.

Verse 5

स्नेहयेत्तक्तदोषन्तु ततस्तञ्च विरेचयेत् जीर्णाः षष्टिकनीवाररक्तशालिप्रमोदकाः

ຄວນໃຫ້ການຫຼໍ່ລື່ນ (snehana) ແກ່ຜູ້ປ່ວຍທີ່ມີໂທດຈາກນ້ຳນົມສົ້ມຈາງ (takta) ກ່ອນ; ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງໃຫ້ການຖ່າຍລ້າງ (virecana). ຫຼັງການບຳບັດ ຄວນກິນຂ້າວ ṣaṣṭika ເກົ່າ, ຂ້າວ nīvāra, ຂ້າວ śāli ສີແດງ ແລະ ເຄັກເບົາ pramodaka.

Verse 6

तद्विधास्ते ज्वरेष्विष्टा यवानां विकृतिस् तथा मुद्गा मसूराश् च णकाः कुलत्थाश् च सकुष्ठकाः

ອາຫານປຸງແບບນັ້ນເປັນທີ່ນິຍົມໃນໄຂ້; ອີກທັງ ຂ້າວບາເລທີ່ຜ່ານການປຸງແຕ່ງ, ແລະ ຖົ່ວມຸດກາ (green gram), ຖົ່ວມະສູຣາ (lentil), ຖົ່ວຈະນະກາ (chickpea), ແລະ ຖົ່ວກຸລັດຖາ (horse-gram) ທີ່ປຸງຮ່ວມກັບ kuṣṭha ກໍໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ.

Verse 7

पक्वदोषन्त्विति ञ आटक्यो नारकाद्याश् च कर्कोटककतोल्वकम् पटोलं सफलं निम्बं पर्पटं दाडिमं ज्वरे

ໃນໄຂ້ທີ່ໂທດທັງຫຼາຍຢູ່ໃນສະພາບ “ສຸກ/ສົມບູນ” (pakva) ຜູ້ຮູ້ກ່າວວ່າ ຄວນໃຊ້ກຸ່ມຢາເລີ່ມຈາກ āṭakī ແລະ nāraka; ພ້ອມທັງ karkoṭaka ແລະ katolva. ອີກທັງ paṭola, nimba (ມີຜົນ), parpaṭa ແລະ ໝາກທັບທິມ ເປັນປະໂຫຍດໃນໄຂ້.

Verse 8

अधोगे वमनं शस्तमूर्ध्वगे च विरेचनम् रक्तपित्ते तथा पानं षडङ्गं शुण्ठिवर्जितम्

ເມື່ອອາການເຄື່ອນໄປທາງລຸ່ມ ຄວນໃຫ້ການອາເມັດ (vamana); ແລະເມື່ອເຄື່ອນໄປທາງເທິງ ຄວນໃຫ້ການຖ່າຍລ້າງ (virecana). ອີກທັງໃນ raktapitta ຄວນໃຫ້ດື່ມຕຳຮັບ “ṣaḍaṅga” ໂດຍຕັດ śuṇṭhī (ຂີງແຫ້ງ) ອອກ.

Verse 9

शक्तुगोधूमलाजाश् च यवशालिमसूरकाः सकुष्ठचणका मुद्गा भक्ष्या गोधूमका हिताः

ແປ້ງຄົ້ວ (saktu), ເຂົ້າສາລີ, ເຂົ້າພອງ (lāja), ພ້ອມທັງ ບາເລ, ເຂົ້າ, ຖົ່ວ masūra (lentil) ແລະ ຖົ່ວ caṇaka (chickpea) ທີ່ປຸງກັບ kuṣṭha, ພ້ອມທັງ ຖົ່ວ mudga (green gram) — ເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຫານທີ່ຄວນກິນ. ອາຫານທີ່ເຮັດຈາກເຂົ້າສາລີເປັນປະໂຫຍດ.

Verse 10

साधिता घृतदुग्धाभ्यां क्षौद्रं वृषरसो मधु अतीसारे पुराणानां शालीनां भक्षणं हितं

ໃນອາການຖອກທ້ອງ ຄວນຮັບປະທານຢາອາຫານທີ່ປຸງດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແລະນົມ ພ້ອມກັບນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳສະກັດພືດ vṛṣa ແລະ madhu; ການກິນເຂົ້າ śāli ເກົ່າແກ່ ເປັນຂອງດີຕໍ່ຮ່າງກາຍ។

Verse 11

अनभिष्यन्दि यच्चान्नं लोध्रवल्कलसंयुतम् मारुतं वर्जयेद् यत्नः कार्यो गुल्मेषु सर्वथा

ຄວນກິນອາຫານທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ທໍ່ທາງອຸດຕັນ (anabhisyandi) ແລະປະສົມກັບເປືອກ lodhra. ຄວນພະຍາຍາມຫຼີກລ້ຽງການກະຕຸ້ນ vāta (ລົມ) ຢ່າງລະມັດລະວັງ. ໃນພະຍາດ gulma ຕ້ອງຮັກສາຄວາມລະມັດລະວັງນີ້ທຸກປະການ।

Verse 12

वाट्यं क्षीरेण चाश्नीयाद्वास्तूकं घृतसाधितं गोधूमशालयस्तिक्ता हिता जठरिणामथ

ຄວນກິນ vāṭya ຄູ່ກັບນົມ; ແລະກິນ vāstūka ທີ່ປຸງດ້ວຍ ghee. ເຂົ້າສາລີ, ເຂົ້າ śāli, ເຂົ້າບາເລ ແລະອາຫານ/ສະໝຸນໄພລົດຂົມ ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ປ່ວຍ jaṭhara-roga (ໂລກທ້ອງ/ຍ່ອຍ).

Verse 13

गोधूमशालयो मुद्गा ब्रह्मर्क्षखदिरो ऽभया पञ्चकोलञ्जाङ्गलाश् च निम्बधात्र्यः पटोलकाः

ເຂົ້າສາລີ ແລະເຂົ້າ śāli, mudga (ຖົ່ວຂຽວ), brahmarkṣa ແລະ khadira, ພ້ອມທັງ abhaya (harītakī); ກຸ່ມ pañcakola ແລະກຸ່ມ jāṅgala (ຂອງແຫ້ງດິນດອນ); neem ແລະ dhātrī (āmalakī); ແລະ paṭolaka (ໝາກບວບປາຍແຫຼມ) ຖືກລຽງຊື່ໄວ້।

Verse 14

मातुलङ्गरसाजातिशुष्कमूलकसैन्धवाः कुष्ठिनाञ्च तथा शस्तं पानार्थे खदिरोदकं

ສໍາລັບຜູ້ປ່ວຍ kuṣṭha (ໂລກຜິວໜັງ) ແນະນໍາໃຫ້ດື່ມນ້ຳປະສົມດ້ວຍນ້ຳສົ້ມມາຕຸລັງກະ (citron), jāti (ດອກມະລິ), ຫົວໄຊເທົ່າແຫ້ງ ແລະ saindhava (ເກືອຫີນ). ອີກທັງ ນ້ຳທີ່ຕົ້ມກັບ khadira ກໍ່ຖືກກໍານົດໃຫ້ດື່ມເປັນຂອງດີ.

Verse 15

मसूरसुद्गौ पेयार्थे भोज्या जिर्णाश् च शालयः निम्बपर्पटकैः शाकैर् जाङ्गलानां तथा रसः

ເພື່ອເຮັດນ້ຳຂ້າວຈາງ (peya) ຄວນໃຊ້ຖົ່ວມະສູຣ ແລະ ມຸດກະ (ຖົ່ວຂຽວ) ແລະຄວນກິນເຂົ້າ śāli ເກົ່າທີ່ສຸກງອມ. ອີກທັງ ອາຫານຜັກທີ່ປຸງກັບນີມ ແລະ parpaṭaka ແນະນຳ, ແລະນ້ຳຊີ້ນ/ນ້ຳຊຸບຂອງສັດປ່າແຫ້ງ (jāṅgala) ກໍດີ.

Verse 16

विडङ्गं मरिचं मुस्तं कुष्ठं लोध्रं सुवर्चिका मनःशिला च वालेयः कुष्ठहा मूत्रपेषितः

ວິດັງກະ (vidanga), ພິກໄທດຳ, ມຸສຕະ (musta), ກຸດຖະ (kuṣṭha/costus), ໂລດຣະ (lodhra), ສຸວັຣຈິກາ (suvarcikā) ແລະ ມະນະສິລາ (manaḥśilā/realgar) — ທັງໝົດນີ້ພ້ອມກັບ ວາເລຍະ (vāleya) ເມື່ອບົດລະອຽດດ້ວຍນ້ຳປັດສະວະ ຈະເປັນຕຳຮັບທີ່ທຳລາຍ kuṣṭha (ໂລກຜິວໜັງເຮື້ອຮັງ).

Verse 17

अपूपकुष्ठकुल्माषयवाद्या मेहिनां हिताः यवान्नविकृतिर्मुद्गा कुलत्था जीर्णशालयः

ສຳລັບຜູ້ທີ່ປ່ວຍ meha (prameha) ອາຫານທີ່ເປັນປະໂຫຍດມີ apūpa (ເຂົ້າໜົມ), kuṣṭha, kulmāṣa (ຖົ່ວຄົ່ວ) ແລະການປຸງຈາກຍະວະ (barley) ແລະອື່ນໆ. ອີກທັງ ອາຫານຈາກຍະວະ-ເຂົ້າ, ມຸດກະ (ຖົ່ວຂຽວ), ກຸລັດຖະ (horse-gram) ແລະເຂົ້າ śāli ເກົ່າ ກໍເໝາະສົມ.

Verse 18

तिक्तरुक्षाणि शाकानि तिक्तानि हरितानि च तैलानि तिलशिग्रुकविभीतकेङ्गुदानि च

ຜັກທີ່ຂົມ ແລະແຫ້ງ (ruṣa) ພ້ອມທັງຜັກໃບຂຽວທີ່ຂົມ; ແລະນ້ຳມັນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ນ້ຳມັນງາ, ນ້ຳມັນຊິກຣູ (moringa), ນ້ຳມັນວິພີຕະກະ (bibhitaka) ແລະນ້ຳມັນອິງກຸດີ (ingudī) ຄວນນຳໃຊ້/ພິຈາລະນາ.

Verse 19

मुद्गाः सयवगोधूमा धान्यं वर्षस्थतञ्च यत् जाङ्गलस्य रसः शस्तो भोजने राजयक्ष्मिणां

ສຳລັບຜູ້ປ່ວຍ rājayakṣmā (ໂລກຊອກຊີມ) ແນະນຳໃຫ້ກິນ ມຸດກະ (ຖົ່ວຂຽວ), ເມັດທັນຍາພືດເຊັ່ນ ຍະວະ (barley) ແລະ ໂກທູມ (wheat), ແລະເມັດທັນຍາພືດໃດໆທີ່ເກັບໄວ້ຜ່ານລະດູຝົນ. ອີກທັງ ນ້ຳຊີ້ນ/ນ້ຳຊຸບຂອງສັດປ່າແຫ້ງ (jāṅgala) ເປັນອາຫານທີ່ດີ.

Verse 20

कौलत्थमौद्गको रास्नाशुष्कमूलकजाङ्गलैः पूपैर् वा विस्करैः सिद्धैर् दधिदाडिमसाधितैः

ການປຸງອາຫານຈາກຖົ່ວມ້າ (kulattha) ແລະຖົ່ວຂຽວ (mudga) ຕົ້ມຮ່ວມກັບ rāsnā, ຫົວໄຊເທົ່າແຫ້ງ, ແລະເນື້ອສັດປ່າແຫ້ງແລ້ງ; ຫຼື ເຄັກ pūpa ແລະນົກປ່າເນື້ອເບົາ (viskara) ທີ່ປຸງໃຫ້ສຸກດີ ແລ້ວຄຸກກັບນົມສົ້ມແລະທັບທິມ—ແນະນຳເປັນອາຫານບຳບັດ।

Verse 21

मातुलङ्गरसक्षौद्रद्राक्षाव्योषादिसंस्कृतैः यवगोधूमशाल्यन्नैर् भोजयेच्छ्वासकासिनं

ຄວນໃຫ້ຜູ້ປ່ວຍທີ່ຫາຍໃຈຫຍຸ້ງ (ຫອບ) ແລະໄອ ຮັບປະທານອາຫານຈາກຂ້າວບາເລ, ເຂົ້າສາລີ, ແລະເຂົ້າ ທີ່ປຸງດ້ວຍນ້ຳມາຕຸລັງກະ (citron), ນ້ຳເຜິ້ງ, ໝາກອະງຸ່ນແຫ້ງ, ແລະເຄື່ອງເທດ tri-kaṭu (ຂີງແຫ້ງ, ພິກໄທດຳ, ພິກໄທຍາວ) ແລະອື່ນໆ।

Verse 22

दषमूलवलारास्नाकुलत्थैर् उपसाधिताः पेयाः पूपरसाः क्वाथाः श्वासहिक्कानिवारणाः

ເປຍາ (ເຂົ້າຕົ້ມເຫຼວ), ນ້ຳຊຸບ/ສານສະກັດຈາກ pūpa (pūpa-rasa), ແລະຄວາຖະ (ນ້ຳຕົ້ມຢາ) ທີ່ຕົ້ມກັບ daśamūla, valā, rāsnā ແລະ kulattha ເປັນຢາທີ່ຊ່ວຍບັນເທົາອາການຫອບ (śvāsa) ແລະສະອຶກ (hikkā)។

Verse 23

शुष्कमूलककौलत्थमूलजाङ्गलजैरसैः यवगोधूमशाल्यन्नं जीर्णम् सोशीरमाचरेत्

ຄວນຮັບປະທານອາຫານທີ່ຍ່ອຍດີ—ຂ້າວບາເລ, ເຂົ້າສາລີ, ແລະເຂົ້າ—ຄຽງກັບນ້ຳຊຸບ/ນ້ຳສະກັດທີ່ປຸງຈາກຫົວໄຊເທົ່າແຫ້ງ, kulattha, ຮາກຢາ, ແລະນ້ຳເນື້ອສັດປ່າ; ແລະໃຫ້ມີ uśīra (ເວຕິເວີ) ປະກອບດ້ວຍ।

Verse 24

सोथवान् सगुडां पथ्यां खादेद्वा गुडनागरम् तक्रञ्च चित्रकञ्चोभौ ग्रहणीरोगनाशनौ

ຜູ້ທີ່ມີອາການບວມ (edema) ຄວນກິນ harītakī (pathyā) ຄຸກກັບ guda (ນ້ຳຕານອ້ອຍກ້ອນ); ຫຼືກິນ guda ກັບ nāgara (ຂີງແຫ້ງ). ນ້ຳນົມສົ້ມຈາງ (buttermilk) ແລະ citraka ທັງສອງເປັນຜູ້ທຳລາຍໂຣກ grahaṇī (ຄວາມຜິດປົກກະຕິການຍ່ອຍແລະດູດຊຶມ).

Verse 25

पुराणयवगोधूमशालयो जङ्गलो रसः मुद्गामलकखर्जूरमृद्वीकावदराणि च

ເຂົ້າບາເລີເກົ່າ, ເຂົ້າສາລີ ແລະ ເຂົ້າ śāli; ນ້ຳຊຸບເນື້ອຈາກສັດປ່າປະເພດ jaṅgala (ຢູ່ດິນແຫ້ງ); ພ້ອມທັງ ຖົ່ວຂຽວ (mudga), āmalakī, ໝາກອິນທະພານ, ອະງຸ່ນແຫ້ງ ແລະ ໝາກພຸດ—ເຫຼົ່ານີ້ເປັນອາຫານທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ।

Verse 26

मधु सर्पिः पयः शक्रं निम्बपर्पटकौ वृषम् तक्रारिष्टाश् च शस्यन्ते सततं वातरोगिणाम्

ສຳລັບຜູ້ປ່ວຍໂລກວາຕະ (Vāta) ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ເປັນປະຈຳ: ນ້ຳເຜິ້ງ, ກີ (ghee), ນົມ, Śakra (ເຄື່ອງດື່ມ/ການປຸງບຳລຸງກຳລັງ), ນີມ ແລະ parpaṭaka, vṛṣa (vāsā), ແລະ ariṣṭa ທີ່ຫມັກດ້ວຍນ້ຳນົມສົ້ມ (buttermilk)។

Verse 27

हृद्रोगिणो विरेच्यास्तु पिप्पल्यो हिक्किनां हिताः तक्रावलालसिन्धूनि मुक्तानि शिशिराम्भसा

ຜູ້ປ່ວຍໂລກຫົວໃຈຄວນຮັບການຮັກສາດ້ວຍການຖ່າຍລ້າງ (virecana); ພິບພະລີ (pippalī—ພິກໄທຍາວ) ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ຜູ້ທີ່ເປັນອາການສະອຶກ (hiccup)។ ນ້ຳນົມສົ້ມ (buttermilk), āvalāla (ນ້ຳຂ້າວຕົ້ມສົ້ມ) ແລະ ເກືອຫີນ ຄວນກິນຫຼັງຈາກລະລາຍກັບນ້ຳເຢັນ।

Verse 28

मुक्ताः सौवर्चलाजादि मद्यं शस्तं मदात्यये सक्षौद्रपयसा लाक्षां पिवेच्च क्षतवान्नरः

ເພື່ອແກ້ອາການເມົາເກີນ (madātyaya) ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ເຫຼົ້າທີ່ປຸງດ້ວຍ muktā (ໄຂ່ມຸກ), ເກືອດຳ sauvarcala ແລະອື່ນໆ. ແລະຜູ້ຊາຍທີ່ມີບາດແຜຄວນດື່ມ lākṣā (ລາກ) ຜະສົມນ້ຳເຜິ້ງ ແລະ ນົມ।

Verse 29

भद्राविष्टाश्चेति ख सदामये इति ञ दमात्यये इति ट क्षयं मांसरसाहारो वह्निसंरक्षणाज्जयेत् शालयो भोजने रक्ता नीवारकलमादयः

«ໝາຍເຫດການອ່ານ: ‘bhadrāviṣṭāś ca’—ສະບັບຜັນ kha; ‘sadāmaye’—ສະບັບຜັນ ña; ‘damātyaye’—ສະບັບຜັນ ṭa.» ໂລກ kṣaya (ຄວາມຊຸດໂຊມ/ຜອມແຫ້ງ) ຖືກເອົາຊະນະໄດ້ໂດຍກິນນ້ຳເນື້ອ/ນ້ຳຊຸບເນື້ອເປັນອາຫານ ແລະຮັກສາໄຟຍ່ອຍອາຫານ (agni). ໃນມື້ອາຫານຄວນໃຊ້ເຂົ້າ śāli ສີແດງ ແລະເມັດພືດເຊັ່ນ nīvāra, kalama ແລະອື່ນໆ.

Verse 30

यवान्नविकृतिर्मासं शाकं सौवर्चलं शटी पथ्या तथैवार्शसां यन्मण्डं तक्रञ्च वारिणा

ສໍາລັບຜູ້ປ່ວຍໂລກຮິດສະດວງ (arśas) ອາຫານທີ່ປຸງຈາກຂ້າວບາເລ, māṣa (ຖົ່ວດໍາ), ຜັກໃບ, sauvarcala (ເກືອດໍາ), śaṭī ແລະ pathyā ເປັນຂອງຄວນ. ນອກນັ້ນ ນ້ໍາຂ້າວຈາງ (maṇḍa) ແລະນ້ໍານົມສົ້ມ (takra) ດື່ມຄູ່ກັບນ້ໍາ ກໍ່ເປັນປະໂຫຍດ.

Verse 31

मुस्ताभ्यासस् तथा लेपश्चित्रकेण हरिद्रया यवान्नविकृतिः शालिर्वास्तूकं ससुवर्चलम्

ໃຫ້ທາ mustā (ຫຍ້າຫົວ) ເປັນປະຈໍາ ແລະທາຢາພອກທີ່ປຸງດ້ວຍ citraka ແລະຂີ້ໝິ້ນ; ການປຸງອາຫານຈາກຂ້າວບາເລ; ແລະການໃຊ້ເຂົ້າ śāli, ຜັກ vāstūka ຄູ່ກັບ suvarcalā—ເຫຼົ່ານີ້ເປັນມາດຕະການທີ່ກ່າວວ່າມີປະໂຫຍດ.

Verse 32

त्रपुषर्वारुगोधूमाः क्षीरेक्षुघृतसंयुताः मूत्रकृच्छ्रे च शस्ताः स्युः पाने मण्डसुरादयः

ສໍາລັບອາການປັດສະວະຍາກ/ເຈັບ (mūtrakṛcchra) ຄວນໃຊ້ trapuṣa (ໝາກບວບຂວດ), vāru (ໝາກແຕງ) ແລະ godhūma (ເຂົ້າສາລີ) ຮ່ວມກັບນ້ໍານົມ, ນ້ໍາອ້ອຍ ແລະ ghee. ສໍາລັບດື່ມ ກໍ່ກໍານົດໃຫ້ນ້ໍາຂ້າວຈາງ (maṇḍa), surā (ເຫຼົ້າຫມັກ) ແລະເຄື່ອງດື່ມຄ້າຍຄືກັນ.

Verse 33

लाजाः शक्तुस् तथा क्षौद्रं शून्यं मांसं परूषकम् वार्ताकुलावशिखिनश्छर्दिघ्नाः पानकानि च

ຂ້າວຄົ້ວ (lājā), ແປ້ງເມັດຄົ້ວ (śaktu) ແລະນ້ໍາເຜິ້ງ (kṣaudra); ຊີ້ນບໍ່ມັນ (śūnya-māṃsa), ໝາກ parūṣaka; ແລະອາຫານທີ່ປຸງຈາກຫມາກເຂືອ, ນົກກະທາ ແລະນົກຢູງ—ພ້ອມທັງເຄື່ອງດື່ມເຢັນທີ່ເໝາະ (pānaka)—ເປັນຢາທີ່ຫ້າມອາການອາເມັນ.

Verse 34

शाल्यन्नन्तोयपयसी केवलोष्णे शृते ऽपि वा तृष्णाघ्ने मुस्तगुडयोर्गुटिका वा मुखे धृता

ເຂົ້າ śāli ທີ່ຕົ້ມກັບນ້ໍາແລະນ້ໍານົມ—ປຸງຢ່າງງ່າຍໆໂດຍການຕົ້ມ (ແມ່ນແຕ່ຕົ້ມໃນນ້ໍາຮ້ອນລ້ວນໆກໍໄດ້)—ຊ່ວຍດັບຄວາມຫິວນ້ໍາຫນັກ. ຫຼືອີກທາງ ໃຫ້ອົບກ້ອນນ້ອຍຈາກ mustā ແລະນ້ໍາຕານອ້ອຍກ້ອນ (jaggery) ໄວ້ໃນປາກ ກໍ່ດັບຫິວນ້ໍາໄດ້.

Verse 35

यवान्नविकृतिः पूपं शुष्कमूलकजन्तथा शाकं पटोलवेत्राग्रमुरुस्तम्भविनाशनम्

ອາຫານທີ່ເຮັດຈາກນ້ຳຂ້າວຕົ້ມບາເລ ແລະ ເຄັກບາເລ (pūpa) ພ້ອມທັງຫົວຫມາກກະເທົ່າແຫ້ງ ແລະ ອາຫານຜັກໃບ—ໂດຍສະເພາະ patola (ໝາກຟັກປາຍແຫຼມ) ແລະ ປາຍອ່ອນຂອງອ້ອຍ (vetrāgra)—ກ່າວວ່າຊ່ວຍທຳລາຍຄວາມຕຶງຕັນ/ອຸດຕັນໃນຕົ້ນຂາ (uru-stambha) ໄດ້।

Verse 36

मुद्गाढकमसूराणां सतिलैर् जाङ्गलैरसैः ससैन्धवघृतद्राक्षाशुण्ठ्यामलककोलजैः

ນ້ຳແກງ/ນ້ຳຕົ້ມທີ່ເຮັດຈາກຖົ່ວມຸງ (mudga), ຖົ່ວມ້າ (āḍhaka) ແລະ ຖົ່ວເລນຕິນ (masūra) ຮ່ວມກັບງາ ແລະ ນ້ຳຊີ້ນຂອງສັດປ່າແຫ້ງດິນ (jāṅgala-rasa) ປະສົມກັບເກືອຫີນ (saindhava), ນ້ຳມັນເນີຍກີ (ghṛta), ອະງຸ່ນແຫ້ງ (drākṣā), ຂີງແຫ້ງ (śuṇṭhī), ອາມະລະກີ (āmalakī) ແລະ ພຸດຊູຈູບ/ໂກລາ (kola).

Verse 37

यूषैः पुराणगोधूमयवशाल्यन्नमभ्यसेत् विसर्पी ससिताक्षौद्रमृद्वीकादाडिमोदकम्

ຜູ້ປ່ວຍດ້ວຍ visarpa (ໂລກຜິວໜັງລາມ) ຄວນກິນເປັນປະຈຳ ເຂົ້າສາລີເກົ່າ, ບາເລ ແລະ ເຂົ້າ śāli ເປັນອາຫານ ພ້ອມກັບນ້ຳແກງຖົ່ວ (yūṣa). ອີກທັງຄວນດື່ມນ້ຳປຸງດ້ວຍນ້ຳຕານແລະນ້ຳເຜິ້ງ ມີອະງຸ່ນແຫ້ງ ແລະ ໝາກທັບທິມ.

Verse 38

रक्तयष्टिकगोधूमयवमुद्गादिकं लघु काकमारी च वेत्राग्रं वास्तुकञ्च सुवर्चला

rakta-yaṣṭikā (ຢາສົມຸນໄພສີແດງ), ຂ້າວສາລີ, ບາເລ, ຖົ່ວມຸງ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ທຳນອງດຽວກັນ ເປັນອາຫານເບົາ ຍ່ອຍງ່າຍ. ເຊັ່ນດຽວກັນ kākamārī, ປາຍອ່ອນຂອງອ້ອຍ (vetrāgra), vāstuka ແລະ suvarcalā ກໍເບົາເຊັ່ນກັນ.

Verse 39

वातशोणितनाशाय तोयं शस्तं सितं मधु पथ्या तथैव काशस्य मण्डं तक्रञ्च वारुणमिति ख , ञ , च यूषमिति ख , ज च नाशारोगेशु च हितं घृतं दुर्वाप्रसाधितम्

ເພື່ອບັນເທົາ vāta-śoṇita (ວາຕະຜິດປົກກະຕິຮ່ວມກັບເລືອດກຳເນີດ) ແນະນຳໃຫ້ດື່ມນ້ຳ; ພ້ອມທັງນ້ຳຕານ, ນ້ຳເຜິ້ງ ແລະ harītakī (pathyā) ກໍດີ. ຍັງມີ maṇḍa (ນ້ຳຂ້າວຕົ້ມ), takra (ນົມສົ້ມ/ບັດເຕີມິລກ) ແລະ vāruṇī (ເຫຼົ້າຫມັກ) ທີ່ເປັນປະໂຫຍດ. (ບາງສຳນວນອ່ານວ່າ “yūṣa” ແມ່ນນ້ຳແກງຖົ່ວ.) ສຳລັບໂລກທີ່ກ່ຽວກັບອາການດັງ ກີ (ghṛta) ທີ່ປຸງດ້ວຍຫຍ້າ durvā ກໍເປັນປະໂຫຍດ.

Verse 40

भृङ्गराजरसे सिद्धं तैलं धात्रीरसे ऽपि वा नश्यं सर्वामयेष्विष्टं मूर्धजन्तूद्भवेषु च

ນ້ຳມັນທີ່ຕົ້ມປຸງໃນນ້ຳຄັ້ນຂອງ bhṛṅgarāja ຫຼືໃນນ້ຳຄັ້ນຂອງ dhātrī (āmalakī) ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ເປັນນາສະຍະ (ຫຍອດດັງ)។ ມີປະໂຫຍດຕໍ່ໂລກທຸກປະເພດ ແລະຕໍ່ອາການທີ່ເກີດຈາກພະຍາດພາຣາຊິດໃນສ່ວນຫົວ/ໜັງຫົວດ້ວຍ।

Verse 41

शीततोयान्नपानञ्च तिलानां विप्र भक्षणम् द्विजदार्ढ्यकरं प्रोक्तं तथा तुष्टिकरम्परम्

ໂອ ພຣາຫມັນ, ການດື່ມນ້ຳເຢັນຄຽງຄູ່ກັບອາຫານແລະເຄື່ອງດື່ມ, ແລະການກິນເມັດງາຂອງຜູ້ເປັນດວິຊະ, ຖືກກ່າວວ່າເຮັດໃຫ້ແຂງແຮງ ແລະມັ່ນຄົງ; ຍັງເປັນຄວາມພໍໃຈຢ່າງສູງສຸດອີກດ້ວຍ।

Verse 42

गण्डूषं तिलतैलेन द्विजदार्ढ्यकरं परं विडङ्गचूर्णं गोमूत्रं सर्वत्र कृमिनाशने

ການອົບປາກ/ກັ້ນນ້ຳມັນງາໄວ້ໃນປາກ (gandūṣa) ເປັນວິທີອັນຍອດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຂ້ວແຂງແຮງຂອງດວິຊະ. ຜົງວິດັງກະ ແລະນ້ຳປັດສະວະງົວ ເປັນຕົວທຳລາຍແມ່ທ້ອງ/ພາຣາຊິດໃນທຸກກໍລະນີ।

Verse 43

धात्रीफलान्यथाज्यञ्च शिरोलेपनमुत्तमम् शिरोरोगविनाशाय स्निग्धमुष्णञ्च भोजनम्

ໝາກທາດຣີ (āmalakā) ແລະນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ເປັນຢາທາຫົວທີ່ດີເລີດ. ເພື່ອກຳຈັດໂລກຫົວ ຄວນກິນອາຫານທີ່ມີຄວາມມັນນຸ່ມ ແລະອຸ່ນຮ້ອນ।

Verse 44

तैलं वा वस्तमूत्रञ्च कर्णपूरणमुत्तमम् कर्णशूलविनाशाय सर्वशुक्तानि वा द्विज

ນ້ຳມັນ ຫຼືນ້ຳປັດສະວະແບ້ ເປັນຂອງດີເລີດສຳລັບການຫຍອດເຕີມໃສ່ຫູ (karṇa-pūraṇa). ເພື່ອທຳລາຍອາການເຈັບຫູ ຈົ່ງໃຊ້ມາດຕະການເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ, ໂອ ຜູ້ເປັນດວິຊະ।

Verse 45

गिरिमृच्चन्दनं लाक्षा मालती कलिका तथा संयोज्या या कृता वर्तिः क्षतशुक्रहरी तु सा

ດິນແຮ່ຈາກພູ (girimṛt), ໄມ້ຈັນ, ລາກ (lac) ແລະ ຕາດອກມາລະຕີ—ເມື່ອນໍາມາປະສົມແລ້ວເຮັດເປັນວາຣຕິ (varti) ຢາ, ກ່າວວ່າຊ່ວຍກໍາຈັດໂລກ kṣata (ບາດເຈັບ/ແຜ) ແລະ ຄວາມບົກພ່ອງຂອງ śukra (ນ້ໍາເຊື້ອ/ພະລັງຊີວິດສືບພັນ)។

Verse 46

व्योषं त्रिफलया युक्तं तुच्छकञ्च तथा जलम् सर्वाक्षिरोगशमनं तथा चैव रसाञ्जनं

ວະໂຍສ (Trikatu) ປະສົມກັບ ຕຣິຟະລາ ພ້ອມທັງ tucchaka ແລະ ນ້ໍາ—ຕໍາຮັບນີ້ ແລະອີກທັງ rasāñjana (ສານສະກັດ berberis ໃຊ້ເປັນຢາທາຕາ) ກ່າວວ່າຊ່ວຍບັນເທົາໂລກຕາທຸກຊະນິດ।

Verse 47

आज्यभृष्टं शिलापिष्टं लोध्रकाञ्जिकसैन्धवैः आश्च्योतनाविनाशाय सर्वनेत्रामये हितम्

ຄົວໃນນ້ໍາມັນເນີຍ (ghee) ແລ້ວຈຶ່ງບົດໃສ່ຫີນ—ປະສົມກັບ lodhra, kāñjika (ນ້ໍາຂ້າວຫມັກສົ້ມ) ແລະ ເກືອຫີນ—ຕໍາຮັບນີ້ເປັນປະໂຫຍດໃນການທໍາລາຍອາການທີ່ຕ້ອງຫຍອດຕາ (āścyotana) ແລະເໝາະສົມຕໍ່ໂລກຕາທຸກຊະນິດ।

Verse 48

गिरिमृच्चन्दनैर् लेपो वहिर्नेत्रस्य शस्यते नेत्रामयविघातार्थं त्रिफलां शीलयेत् सदा

ເພື່ອປ້ອງກັນໂລກຕາ ແນະນໍາໃຫ້ທາພາຍນອກຕາ (lepa) ດ້ວຍດິນແຮ່ຈາກພູ (girimṛt) ແລະ ໄມ້ຈັນ; ແລະຄວນໃຊ້ ຕຣິຟະລາ ຢູ່ເສມອ ເພື່ອຂັດຂວາງອາການໂລກຕາ।

Verse 49

रात्रौ तु मधुसर्पिर्भ्यां दीर्घमायुर्जिजीविषुः शतावरीरसे सिद्धौ वृष्यौ क्षीरघृतौ स्मृतौ

ຕອນກາງຄືນ ຜູ້ປາດຖະໜາຈະມີອາຍຸຍືນ ຄວນຮັບປະທານນ້ໍາເຜິ້ງ ແລະ ghee. ນົມ ແລະ ghee ທີ່ຕົ້ມປຸງໃນນ້ໍາຄັ້ນ śatāvarī ຖືກຈໍາໄວ້ຕາມປະເພນີວ່າ ເປັນຢາເພີ່ມພະລັງກາມ ແລະບໍາລຸງຊີວິດ।

Verse 50

कलम्बिकानि माषाश् च वृष्यौ क्षीरघृतौ तथा सर्वशुक्लान्नीति ख आयुष्या त्रिफला ज्ञेया पूर्ववन्मधुकान्विता

ການປຸງ «ກະລຳບິກາ» ແລະ ຖົ່ວດຳ (māṣa) ເປັນສິ່ງບຳລຸງກຳລັງທາງເພດ; ນົມ ແລະ ນ້ຳມັນເນີຍ (ghṛta) ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ອາຫານທີ່ເປັນ “ອາຫານຂາວທັງໝົດ” ກໍຖືກຊົມເຊີຍ. ຕຣິຟະລາ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າເປັນສິ່ງສົ່ງເສີມອາຍຸ (āyuṣya) ປຸງຕາມທີ່ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ແລະ ປະສົມມະທຸກ (licorice) ດ້ວຍ.

Verse 51

मधुकादिरसोपेता बलीपलितनाशिनी वचासिद्धघृतं विप्र भूतदोषविनाशनम्

ໂອ ພຣາຫມັນ, ນ້ຳມັນເນີຍຢາ (ghṛta) ທີ່ຕົ້ມສຸກດ້ວຍ ວະຈາ (sweet flag) ແລະ ມີນ້ຳຮສສົ່ງເສີມຈາກ ມະທຸກ ແລະ ສ່ວນປະກອບອື່ນໆ ນັ້ນ ທຳລາຍຮອຍຍັບ ແລະ ຜົມຫງອກ ພ້ອມທັງກຳຈັດອາການທຸກທ້ອນທີ່ເຊື່ອວ່າເກີດຈາກ ພູຕະ (ພະຍາດຈາກວິນຍານ).

Verse 52

कव्यं बुद्धिप्रदञ्चैव तथा सर्वार्थसाधनम् वलाकल्ककषायेण सिद्धमभ्यञ्जने हितम्

ການປຸງນີ້ກ່າວກັນວ່າ ຊ່ວຍເພີ່ມປັນຍາ ແລະ ບັນລຸເປົ້າໝາຍທີ່ປາຖະໜາທັງປວງ. ເມື່ອປຸງດ້ວຍນ້ຳຕົ້ມຂົມ (kaṣāya) ທີ່ເຮັດຈາກພາສະຕ໌ (kalka) ຂອງ ວະລາ (valā) ຈະເປັນປະໂຫຍດສຳລັບການທານ້ຳມັນ/ນວດບຳບັດ (abhyanga).

Verse 53

रास्नासहचरैर् वापि तैलं वातविकारिणाम् अनभिष्यन्दि यच्चान्नं तद्ब्रणेषु प्रशस्यते

ສຳລັບໂລກທີ່ເກີດຈາກ ວາຕະ (vāta) ແນະນຳນ້ຳມັນທີ່ປຸງດ້ວຍ ຣາສນາ (rāsnā) ແລະ ສະຫະຈະຣະ (sahacara) ເປັນຕົ້ນ. ແລະ ອາຫານໃດທີ່ບໍ່ເປັນອະພິຊະນດິ (ບໍ່ອຸດຕັນຊ່ອງທາງ/ບໍ່ກ່ອຍໃຫ້ເກີດນ້ຳເຫຼືອ) ອາຫານນັ້ນຖືກສັນລະເສີນວ່າດີໃນກໍລະນີບາດແຜ.

Verse 54

शक्तुपिण्डी तथैवाम्ला पाचनाय प्रशस्यते पक्वस्य च तथा भेदे निम्बचूर्णञ्च रोपणे

ສັກຕຸປິນດີ (Śaktupiṇḍī) ແລະ ອາມລາ (Āmlā) ຖືກຊົມເຊີຍວ່າຊ່ວຍຍ່ອຍອາຫານ. ແລະ ສຳລັບການແຕກເປີດຂອງຝີທີ່ສຸກງອມແລ້ວ, ຜົງນີມ (neem) ແນະນຳໃຊ້ເພື່ອການສົມານແຜ.

Verse 55

तथा शूच्युपचारश् च बलिकर्म विशेषतः सूतिका च तथा रक्षा प्राणिनान्तु सदा हिता

ເຊັ່ນດຽວກັນ ການປະພຶດຕາມຄວາມບໍລິສຸດ ແລະໂດຍສະເພາະພິທີບູຊາບາລິ (bali) ພ້ອມທັງລະບຽບຫຼັງຄອດ ແລະມາດຕະການປ້ອງກັນ—ລ້ວນເປັນປະໂຫຍດແກ່ສັດມີຊີວິດເສມອໄປ।

Verse 56

भक्षणं निम्बपत्राणां सर्पदष्टस्य भेषजम् तालनिम्बदलङ्केश्यं जीर्णन्तैलं यवाघृतम्

ການກິນໃບນີມ (neem) ເປັນຢາສໍາລັບຜູ້ຖືກງູກັດ। ອີກທັງໃຫ້ຕໍາຮັບຈາກໃບຕາລາ-ນີມ, ນ້ໍາມັນເກົ່າ, ແລະເຂົ້າບາເລຜະສົມກັບກີ (ghee) ດ້ວຍ।

Verse 57

धूपो वृश्चिकदष्टस्य शिखिपत्रघृतेन वा अर्कक्षीरेण संपिष्टं लोपा वीजं पलाशजं

ສໍາລັບຜູ້ຖືກແມງປ່ອງຕໍາ ຄວນໃຫ້ການອົບຄວັນຢາ (fumigation): ເມັດ lopā ທີ່ເກີດຈາກຕົ້ນ palāśa ນໍາມາບົດກັບ ghee ທີ່ປຸງດ້ວຍໃບ śikhī ຫຼືບົດກັບນ້ໍານົມຂາວ (latex) ຂອງ arka।

Verse 58

वृश्चिकार्तस्य कृष्णा वा शिवा च फलसंयुता अर्कक्षीरं तिलं तैलं पललञ्च गुडं समम्

ສໍາລັບຜູ້ທີ່ທຸກທໍລະມານຈາກການຕໍາຂອງແມງປ່ອງ ໃຫ້ໃຊ້ kṛṣṇā (ພິກໄທດໍາ/ພິກຍາວ) ຫຼື śivā (harītakī) ພ້ອມຜົນຂອງມັນ; ແລ້ວຈັດເຮັດສ່ວນຜະສົມເທົ່າກັນຂອງນ້ໍານົມ arka (latex), ງາ, ນ້ໍາມັນງາ, palala (ເນື້ອ/ປາບົດ), ແລະນ້ໍາຕານອ້ອຍ (jaggery).

Verse 59

पानाज्जयति दुर्वारं श्वविषं शीघ्रमेव तु पीत्वा मूलं त्रिवृत्तुल्यं तण्डुलीयस्य सर्पिषा

ໂດຍການດື່ມຕໍາຮັບນີ້ ຈະຊະນະໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ແມ່ນແຕ່ພິດຫມາທີ່ຕ້ານທານຍາກ। ຄວນດື່ມຮາກ taṇḍulīya ກັບ ghee ໃນປະລິມານເທົ່າກັບ trivṛt।

Verse 60

सर्पकीटविषाण्याशु जयत्यतिबलान्यपि चन्दनं पद्मकङ्कुष्ठं लताम्बूशीरपाटलाः

ພິດທີ່ແຮງກ້າ ທີ່ເກີດຈາກງູ ແລະ ແມງໄມ້ ກໍຖືກກຳຈັດໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍຈັນທະນະ (ໄມ້ຈັນ), ປັດມະກະ, ກາṅກຸສຖະ, ລະຕາ, ອັມບູ, ອຸສີຣ (ເວຕິເວີ) ແລະ ປາຕະລາ।

Verse 61

कन्ठ्यं वृद्धिप्रदञ्चैवेति ख प्रत्युपचारैश्चेति ख कलसंयुतेति क निर्गुण्डी शारिवा सेलुर्लूताविषहरो गदः शिरोविरेचनं शस्तं गुडनागरकं द्विज

«ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ຄໍ ແລະ ຊ່ວຍເພີ່ມພູມບຳລຸງ»—ດັ່ງນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້। «ຄວນໃຊ້ຄຽງຄູ່ກັບມາດຕະການຫຼັງການຮັກສາທີ່ເໝາະສົມ»—ດັ່ງນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້។ «(ຈັດເຮັດ/ໃຊ້)ຮ່ວມກັບກະລະສະ (kalasa)»—ດັ່ງນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້। ຕຳຮັບທີ່ປະກອບດ້ວຍ nirguṇḍī, śārivā ແລະ selu ເປັນຢາທຳລາຍພິດແມງມຸມ; ແລະສຳລັບການຊຳລະສິສະ (śirovirecana) ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ນ້ຳຕານກ້ອນ (jaggery) ກັບຂີງແຫ້ງ, ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ।

Verse 62

स्नेहपाने तथा वस्तौ तैलं धृतमनुत्तमम् स्वेदनीयः परो वह्निः शीताम्भःस्तम्भनं परम्

ສຳລັບການດື່ມນ້ຳມັນເພື່ອຫຼໍ່ລື່ນ (snehapāna) ແລະ ການສວນທາງທະວານດ້ວຍຢາ (vasti) ນ້ຳມັນ ແລະ ເນີຍໃສ (ghee) ເປັນສິ່ງທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ສຳລັບການເຮັດໃຫ້ເຫື່ອອອກ (svedana) ໄຟແມ່ນຕົວກະທຳສູງສຸດ; ສຳລັບ stambhana (ການຢຸດ/ກັ້ນການໄຫຼ) ນ້ຳເຢັນແມ່ນດີທີ່ສຸດ।

Verse 63

त्रिवृद्धि रेचने श्रेष्ठा वमने मदनं तथा वस्तिर्विरेको वमनं तैलं सर्पिस् तथा मधु वातपित्तबलाशानां क्रमेण परमौषधं

Trivṛt ແມ່ນຢາທີ່ດີທີ່ສຸດສຳລັບການຖ່າຍລ້າງ (recana); Madana ກໍເປັນຢາດີທີ່ສຸດສຳລັບການອາເມັດ (vamana) ເຊັ່ນກັນ. ສຳລັບ vasti (ສວນຢາ), vireka (ຖ່າຍລ້າງ) ແລະ vamana (ອາເມັດ), ຕົວພາ/ຕົວຊ່ວຍຢາ (anupāna) ທີ່ສູງສຸດ ຕາມລຳດັບສຳລັບ vāta, pitta ແລະ śleṣman (kapha) ແມ່ນ ນ້ຳມັນ, ເນີຍໃສ (ghee) ແລະ ນ້ຳເຜິ້ງ।