Adhyaya 116: An Exposition on the Causes of Happiness and Suffering

Verse 1

अथ सुखदुःखनिरूपणम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मया प्रोक्तविधानॆन यस्तु कर्माणि कारयेत् ॥ तच्छृणुष्व महाभागे यो साफल्यमाप्नुयात्

ಇದೀಗ ಸುಖ‑ದುಃಖ ನಿರೂಪಣೆ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾರು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವರೋ, ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು; ಇದರಿಂದ ಸಾಫಲ್ಯ ಪಡೆಯುವನು.

Verse 2

एकचित्तः समास्थाय अहङ्कारविवर्ज्जितः ॥ मच्चित्तसंहतॊ नित्यं क्षान्तो दान्तो जितेन्द्रियः

ಏಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ; ನಿತ್ಯ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ದಾಂತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಯಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 3

फलमूलानि शाकानि द्वादश्यां वा कदाचन ॥ पयोव्रतं च तत्काले पुनरेव निरामिषः

ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫಲ‑ಮೂಲ‑ಶಾಕಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪಯೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಿರಾಮಿಷನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 4

षष्ठ्यष्टमी ह्यमावास्या तुभयत्र चतुर्दशी ।। मैथुनं नाभिसेवेत द्वादश्यां च तथा प्रिये

ಷಷ್ಠಿ, ಅಷ್ಟಮಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಥುನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು; ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 5

एवं योगविधानॆन कर्म कुर्याद् दृढव्रतः ।। पूतात्मा धर्मसंयुक्तो विष्णुलोकं तु गच्छति

ಹೀಗೆ ಯೋಗವಿಧಾನದಂತೆ ದೃಢವ್ರತನು ಸಾಧನೆ/ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನಾಗಿ ಧರ್ಮಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

न ग्लानिर्न जरा तस्य न मोहॊ रॊग एव च ।। भुजाष्टादश जायन्ते धन्वी खड्गी शरि गदी

ಅವನಿಗೆ ಗ್ಲಾನಿಯಿಲ್ಲ, ಜರೆಯಿಲ್ಲ, ಮೋಹವಿಲ್ಲ, ರೋಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಭುಜಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ—ಅವನು ಧನುರ್ಧಾರಿ, ಖಡ್ಗಧಾರಿ, ಶರಧಾರಿ ಮತ್ತು ಗದಾಧಾರಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

तेषां व्युष्टिं प्रवक्ष्यामि मम कर्मसमुत्थिताम् ।। षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च

ಅವರ ಅವಧಿಯನ್ನು, ನನ್ನ ಕರ್ಮ/ವಿಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದುದನ್ನು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅರವತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳೂ.

Verse 8

ममार्चनविधिं कृत्वा मम लोके महीयते ।। दुःखमेवं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

ನನ್ನ ಅರ್ಚನಾವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ನಾನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 9

उचितेनोपचारेण दुःखमोक्षविनाशनम् ।। अहङ्कारावृतो नित्यं नरो मोहॆन चावृतः

ಯೋಗ್ಯ ಉಪಚಾರ/ಸೇವೆಯಿಂದ ದುಃಖನಾಶವೂ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಮೋಹದಿಂದಲೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

यो न मां प्रतिपद्येत ततो दुःखतरं नु किम् ।। प्राप्तकाले वैश्वदेवे दृष्ट्वा चातिथिमागतं

ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ವದೇವದ ಯೋಗ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕೂಡ…

Verse 11

अदत्त्वा तस्य यो भुङ्क्ते ततो दुःखतरं नु किम् ।। सर्वान्नानि तु सिद्धानि पाकभेदं करोति यः

ಅತಿಥಿಗೆ ನೀಡದೆ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸುವವನು—ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಅನ್ನಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಭೇದ ಮಾಡುವವನು…

Verse 12

तस्य देवा न चाश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम् ।। असन्तुष्टस्तु वैषम्ये परदाराभिमर्शकः

ಅವನ ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ದೇವರೂ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ಅಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತಿ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಲಂಘಿಸುವವನು…

Verse 13

परोपतापी मन्दात्मा ततो दुःखतरं नु किम् ।। अकृत्वा पुष्कलं कर्म गृहे संवसते नरः

ಇತರರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುವ ನೀಚಮನಸ್ಸಿನವನು—ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ಮಹತ್ತಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ಕೇವಲ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯ…

Verse 14

मृत्युकालवशं प्राप्तस्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ हस्त्यश्व रथयानानि गम्यमानानि पश्यति

ಮೃತ್ಯುಕಾಲದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವನು—ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ಅವನು ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಯಾನಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ (ತಾನೋ ಅಸಹಾಯ).

Verse 15

धावन्त्यस्याग्रतः पृष्ठे ततो दुःखतरं नु किम् ॥ अश्नन्ति पिशितं केचित्केचिच्छालिसमन्वितम्

ಅವರು ಅವನ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಾರೆ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವೇನು? ಕೆಲವರು ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಕ್ಕಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ।

Verse 16

शुष्कान्नं केचिदश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम् ॥ वरवस्त्रावृतां शय्यां समासेवति भूषिताम्

ಕೆಲವರು ಒಣ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವೇನು? (ಇನ್ನೊಬ್ಬನು) ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ, ಅಲಂಕರಿತ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 17

केचित्तृणेषु शेरन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ सुरूपो दृश्यते कश्चित्पुरुषश्चात्मकर्मभिः

ಕೆಲವರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವೇನು? ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನು ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳ ಫಲದಿಂದ ಸುಂದರರೂಪನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

केचिद्विरूपा दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ विद्वान्कृती गुणज्ञश्च सर्वशास्त्रविशारदः

ಕೆಲವರು ವಿರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವೇನು? (ಆದರೆ) ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಕೃತಕರ್ಮ, ಗುಣಜ್ಞ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು।

Verse 19

दरिद्रो जायते दाता ततो दुःखतरं नु किम् ॥ द्विभार्यः पुरुषो यस्तु तयोरेकां प्रशंसति

ದಾನಶೀಲನು ದರಿದ್ರನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖಕರವೇನು? ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೆಂಡತಿಗಳಿರುವ ಪುರುಷನು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

एका तु दुर्भगा तत्र ततो दुःखतरं नु किम् ॥ ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यस्त्रयो वर्णाः सुमध्यमे

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವೇನು? ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯ—ಈ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು.

Verse 21

पापकर्मरता ह्यासन्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ लब्ध्वा तु मानुषीं संज्ञां पञ्चभूत समन्विताम्

ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವೇನು? ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಮಾನವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ.

Verse 22

मामेव न प्रपद्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ एतत्ते कथितं भद्रे दुःखकर्मविनिश्चयम्

ಅವರು ನನ್ನನ್ನೇ ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವೇನು? ಓ ಭದ್ರೇ, ದುಃಖಕರ ಕರ್ಮಗಳ ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 23

सर्वभूताहितं पापं यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ यच्च मां पृच्छते भद्रे शुभं कीदृशमुच्यते

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಿತವಲ್ಲದ ಪಾಪವನ್ನು ನೀನು ವಿಚಾರಿಸಿದ್ದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಓ ಭದ್ರೇ, ‘ಶುಭ’ವೆಂದು ಯಾವುದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ.

Verse 24

तच्छृणुष्वानवद्याङ्गि मम कर्मविनिश्चयम् ॥ कृत्वा तु विपुलं कर्म मद्भक्तेषु निवेदयेत् ॥

ಓ ಅನವದ್ಯಾಂಗೀ, ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಷಯಕ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕೇಳು: ಮಹತ್ತಾದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 25

यस्य बुद्धिर्विजायेत स दुःखायोपजायते ॥ मां पूजयित्वा नैवेद्यं विशिष्टं परिकल्प्य च ॥

ಯಾರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಪರೀತ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಅವನು ದುಃಖಕ್ಕೇ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 26

शेषमन्नं समश्नाति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ त्रिकालं ये प्रपद्यन्ते मयोक्तेन वसुन्धरे ॥

ನಂತರ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅವನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರವೇನು? ಓ ವಸುಂಧರೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ದಿನದ ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಿತಕರವೇನು?

Verse 27

कृत्वा सायाह्निकं कर्म ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ देवतातिथिमर्त्यानां त्यक्त्वा चान्नं वसुन्धरे ॥

ಸಾಯಂಕಾಲದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರವೇನು? ಓ ವಸುಂಧರೇ, ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಇಟ್ಟು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಿತಕರವೇನು?

Verse 28

येन केनचिद्दत्तेन ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मासि मास्येकदिवसस्त्वमावास्येति योच्यते ॥

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾನ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರವೇನು? ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿನವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 29

पितरो यस्य तृप्यन्ति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ भोजनेषु प्रपन्नेषु यवान्नं यः प्रयच्छति ॥

ಯಾರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರವೇನು? ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಯವಾನ್ನ (ಜೋಳ/ಬಾರ್ಲಿ) ನೀಡುವವನು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಿತಕರವೇನು?

Verse 30

अभिन्नमुखरागेण ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ उभयोरपि भार्यासु यस्य बुद्धिर्न नश्यति ॥

ಬದಲಾಗದ ಮುಖಭಾವ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯಾರು ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಎರಡೂ ಪತ್ನಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 31

समं पश्यति यो देवि ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ अहिंसनं तु कुर्वीत विशुद्धेनान्तरात्मना ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 32

अहिंसोपारतः शुद्धः स सुखायोपजायते ॥ परभार्यां सुरूपां तु दृष्ट्वा दृष्टिर्न चालयते ॥

ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ವಿರತಿಯಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದವನು ಸುಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪರನಾರಿಯನ್ನು, ಅವಳು ಸುಂದರಳಾದರೂ, ನೋಡಿ ಕೂಡ ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 33

यस्य चित्तं न गच्छेतु ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मौक्तिकादीनि रत्नानि तथैव कनकानि च ॥

ಯಾರ ಚಿತ್ತವು ದಾರಿ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಮುತ್ತು ಮೊದಲಾದ ರತ್ನಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಚಿನ್ನವೂ (ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುವವು).

Verse 34

लोष्टवत्पश्यते यस्तु ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मुदिते वाश्वनागेन्द्रे उभे सैन्ये पथि स्थिते ॥

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ನೋಡುವವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಅಶ್ವ-ನಾಗಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಹರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎದುರುನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಅಂಥ ಸಮತ್ವವೇ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.

Verse 35

यस्तु प्राणान्प्रमुच्येत ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ लब्धेन चाप्यलब्धेन कुत्सितं कर्म गर्हयन् ॥

ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಲಾಭ ಬಂದರೂ ಬರದರೂ ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಗರ್ಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

यस्तु जीवति सन्तुष्टः स सुखायोपपद्यते ॥ भर्तुस्तु वै व्रतं स्त्रीणामेवमेव वसुन्धरे ॥

ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು ಸುಖಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ವ್ರತ/ಧರ್ಮವು ಭರ್ತೃಪರಾಯಣತೆಯೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 37

निगृहीतेन्द्रियः पञ्च ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ सहते चावमानं तु व्यसने न तु दुर्मनाः ॥

ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಅವನು ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 38

यस्येदं विदितं सर्वं ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ अकामो वा सकामो वा मम क्षेत्रे वसुंधरे ॥

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಓ ವಸುಂಧರೇ, ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಲಿ ಸಕಾಮನಾಗಲಿ—ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 39

यस्तु प्राणान्प्रमुच्येत ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मातरं पितरं चैव यः सदा पूजयेन नरः ॥

ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಯಾರು ಸದಾ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ಆ ಪುರುಷನು.

Verse 40

देवतेव सदा पश्येत् ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ ऋतुकाले तु यो गच्छेन्मासेमासे च मैथुनम् ॥

ಯಾವನು ಸದಾ ಅವಳನ್ನು ದೇವತೆಯಂತೆ ನೋಡುವನೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ, ತಿಂಗಳುತಿಂಗಳಿಗೆ ನಿಯಮವಾಗಿ ಮೈಥುನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವನು ಪ್ರಶಂಸನೀಯನು.

Verse 41

अनन्यमानसो भूत्वा ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ प्रयुक्तः सर्वदेवानां यो मामेवं प्रपूजयेत् ॥

ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯವಾದ ಪೂಜಾವಿಧಾನದಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವನು ಪ್ರಶಂಸನೀಯನು.

Verse 42

तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ एतत्ते कथितं भद्रे शुभनिर्देशनिश्चयः ॥ सर्वलोकहितार्थाय यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

ಅವನಿಗಾಗಿ ನಾನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನೂ ನನಗಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಭದ್ರೇ, ಶುಭ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಈ ದೃಢ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನೀನು ಸರ್ವಲೋಕ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ.

Verse 43

यो मां नैव प्रपद्येत ततो दुःखतरं नु किम् ॥ सर्वाशी सर्वविक्रेता नमस्कारविवर्जितः ॥

ಯಾವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖವೇನು? ಅವನು ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿನ್ನುವವನು, ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾರುವವನು, ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರಭಾವವಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

केचिन्मूकाश्च दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ विद्यमाने धने केचित्कृपणाः भोगवर्जिताः ॥

ಕೆಲವರು ಮೂಕರಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖವೇನು? ಆದರೂ ಧನವಿದ್ದರೂ ಕೆಲ ಕೃಪಣರು ಭೋಗದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

यश्चात्मा वै समश्नाति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ प्रविष्टस्त्वतिथिर्यस्य निराशो यन्न गच्छति ॥

ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಮತ್ತು ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅತಿಥಿ ನಿರಾಶನಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗದೆ ಇರುವನೋ, ಅವನೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಿ।

Verse 46

या तोषयति भर्तारं ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ विद्यते विभवेनापि पुरुषो यस्तु पण्डितः ॥

ಭರ್ತನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಖವೇನು? ಮತ್ತು ವೈಭವ ಇದ್ದರೂ ನಿಜವಾದ ಪಂಡಿತನಾದ ಪುರುಷನು ದುರ್ಲಭನು।