Adhyaya 80
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 80

Adhyaya 80

ಅಧ್ಯಾಯ ೮೦ರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅಪೂರ್ವ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಗರುಡನು ಋಷಿಗಳ ಹೋಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನೆಂದು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಸೂತನು ವಿಧಿಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಅಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾಗಿಯೂ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಪವಿತ್ರ ಕಲಶವನ್ನು ಕಶ್ಯಪನು ತಂದು ವಿನತೆಯಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮಂತ್ರಶುದ್ಧ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದರಿಂದ ಮಹಾಬಲ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು. ವಿನತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಡಿದು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ, ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದ ಗರುಡನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವನು ವೈಷ್ಣವ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನವೂ ರಥಧ್ವಜಚಿಹ್ನೆಯೂ ಆಗಿ। ಮುಂದೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ—ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು, ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದವು, ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು? ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಭೃಗು ವಂಶದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಿತ್ರನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಮಾಧವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಗರುಡನು ಅವರನ್ನು ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ದೀರ್ಘ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರೂಪ, ಕುಲ, ಧನ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಭಜಿತ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಆಯ್ಕೆಯ ದೋಷ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸದುಗುಣದ ಅಗತ್ಯ ಬೋಧನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ। ಯಾತ್ರೆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಪ್ರಭಾವವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲ ಜಲಶಾಯೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಪಾರ ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸಮೀಪ ಗರುಡ ಮತ್ತು ನಾರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದೂರವಿರಲು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ನಮಸ್ಕಾರಾದಿ ಮಾಡಿ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾರದನು ಭೂಮಿಯ ಅಳಲನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕಂಸಾದಿ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ದಂಡಸಮಾನ ಭಾರದಿಂದ ಭೂಮಿ ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಒಪ್ಪಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗರುಡನ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—ಮುಂದಿನ ಕಥೆಗೆ ಇದು ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

। अथ सुपर्णाख्यमाहात्म्यं भविष्यंति । ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तेजोवीर्यसमन्वितः । गरुडस्तेन संजज्ञे मुनीनां होमकर्मणा

ಈಗ ‘ಸುಪರ್ಣ’ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಗರುಡನು ಮುನಿಗಳ ಹೋಮಕರ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 2

स कथं तत्र संभूत एतन्नो विस्तराद्वद । विनतायाः समुद्भूत इत्येषा श्रूयते श्रुतिः

ಹಾಗಾದರೆ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು? ಇದನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ‘ಅವನು ವಿನತೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು’ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿ-ಪರಂಪರೆ ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

Verse 3

सूत उवाच । योऽसावाथर्वणैर्मंत्रैः कलशश्चाभिमन्त्रितः । तैर्मंत्रैर्वालखिल्यैश्च महाऽमर्षसमन्वितैः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಕಲಶವು—ಅದೇ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೇ—ಮಹಾ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳಿಂದಲೂ (ಸಂಸ್ಕೃತ) ಆಗಿತ್ತು.

Verse 4

निवारितैश्च दक्षेण सूचिते विहगाधिपे । कश्यपस्तं समादाय कलशं प्रययौ गृहम्

ದಕ್ಷನು (ಅವರನ್ನು) ತಡೆದು ವಿಹಗಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ, ಕಶ್ಯಪನು ಆ ಕಲಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 5

ततः प्रोवाच संहृष्टो विनतां दयितां निजाम् । एतत्पिब जलं भद्रे मन्त्रपूतं महत्तरम्

ಆಗ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ವಿನತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಭದ್ರೇ, ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು.”

Verse 6

येन ते जायते पुत्रः सहस्राक्षाधिको बली । तेजस्वी च यशस्वी च अजेयः सर्व दानवैः

“ಇದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು— ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಬಲವಂತ; ತೇಜಸ್ವಿ, ಯಶಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಾನವರಿಗೂ ಅಜೇಯ.”

Verse 7

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तत्क्षणादेव संपपौ । तत्तोयं सा वरारोहा सद्यो गर्भं ततो दधे

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾನಮಾಡಿದಳು. ಆ ಸುಂದರಾಂಗಿಯು ಆ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದ ಕೂಡಲೇ ತಕ್ಷಣ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 8

एवं तज्जलपानेन तेजोवीर्यसम न्वितः । कश्यपाद्गरुडो जज्ञे सर्वसर्पभयावहः

ಹೀಗೆ ಆ ಜಲಪಾನದಿಂದ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾದ ಗರುಡನು ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಕನಾದನು.

Verse 9

येनामृतं हृतं वीर्यात्परिभूय पुरंदरम् । मातृभक्तिपरीतेन सर्पाणां संनिवेदितम्

ಯಾರ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಅವಮಾನಿತನಾಗಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಆ ಮಾತೃಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಅದನ್ನು ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 10

यो जज्ञे दयितो विष्णोर्वाहनत्वमुपागतः । ध्वजाग्रे तु रथस्यापि यः सदैव व्यवस्थितः

ಯನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಅವರ ವಾಹನಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ರಥಧ್ವಜದ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು ಯಾರು ಅವನು.

Verse 11

येन पूर्वं तपस्तप्त्वा क्षेत्रेऽत्रैव महात्मना । त्रिनेत्रस्तुष्टिमानीतो गतपक्षेण धीमता

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು—ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ—ಹಿಂದಿನಂತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಧೀಮತ್ತಿನಿಂದ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.

Verse 12

पक्षाप्तिर्येन संजाता यस्य भूयोऽपि तादृशी । देवदेवप्रसादेन विशिष्टा चाऽथ निर्मिता

ದೇವದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ದೊರಕಿದವು; ಮತ್ತೆ ಅಂಥವೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆದವು.

Verse 13

मुनय ऊचुः । कथं तस्य गतौ पक्षौ गरुडस्य महात्मनः । पुनर्लब्धौ कथं तेन कथं तुष्टो महेश्वरः । एतन्नो विस्तराद्ब्रूहि सूतपुत्र यथातथम्

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮ ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕಳೆದುಹೋಯವು? ಅವನು ಅವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ತೃಪ್ತನಾದನು? ಓ ಸೂತಪುತ್ರ, ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನಡೆದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 14

सूत उवाच । पुरासीद्ब्राह्मणो मित्रं भृगुवंशकुलोद्वहः । गरुडस्य द्विजश्रेष्ठा बालभावादपि प्रभो

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗುವಂಶದ ಕುಲೋದ್ವಹನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು; ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಓ ಪ್ರಭು, ಅವನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಗರುಡನ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 15

तस्य कन्या पुरा जाता माधवी नाम संमता । रूपौदार्यसमोपेता सर्वलक्षणलक्षिता

ಅವನಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಮಾಧವೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜನ್ಮಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಸೌಂದರ್ಯ-ಔದಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 16

न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी । तादृग्रूपा महाभागा यादृशी सा सुमध्यमा

ಆಕೆ ದೇವಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಗಂಧರ್ವಕನ್ಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸುರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ನಾಗಸ್ತ್ರೀಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸుమಧ್ಯಮೆಗೆ ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣದ ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯವಿತ್ತು.

Verse 17

अथ तस्या वरार्थाय गरुडं विहगाधिपम् । स प्रोवाच परं मित्रं विनयावनतः स्थितः

ನಂತರ ಆಕೆಗೆ ವರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವನು ವಿಹಗಾಧಿಪತಿ ಗರುಡನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ಪರಮ ಮಿತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 18

एतस्या मम कन्याया वरं त्वं विहगाधिप । सदृशं वीक्षयस्वाद्य येन तस्मै ददाम्यहम्

“ಹೇ ವಿಹಗಾಧಿಪ! ನನ್ನ ಈ ಕನ್ಯೆಗೆ ಇಂದು ಅವಳಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ವರನನ್ನು ಕಂಡು ತೋರಿಸು; ಆಗ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಅವನಿಗೇ ನೀಡುವೆನು.”

Verse 19

गरुड उवाच । मम पृष्ठं समारुह्य समस्तं क्षितिमंडलम् । त्वं भ्रमस्व द्विजश्रेष्ठ गृहीत्वेमां च कन्यकाम्

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನ್ನ ಬೆನ್ನೇರಿಸಿ, ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷಿತಿಮಂಡಲದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸು.”

Verse 20

ततस्तस्याः कुमार्या वै अनुरूपं गुणान्वितम् । स्वयं चाहर भर्तारमेषा मैत्री ममोद्भवा

ಆಮೇಲೆ (ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು)—ಈ ಕನ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕ, ಸದುಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ ವರನನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ವತಃ ಕರೆತರು; ಈ ಮೈತ್ರಿ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 21

सूत उवाच । एवमुक्तोऽथ विप्रः स तत्क्षणात्कन्यया सह । आरूढो गारुडं पृष्ठं वरार्थाय द्विजोत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಗರುಡನ ಬೆನ್ನೇರಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯ ವರನ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 22

यंयं पश्यति विप्रः स कुमारं तरुणाकृतिम् । स स नो तस्य चित्तांते वर्ततेस्म कथंचन

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವ ಯಾವ ಯೌವನರೂಪದ ಕುಮಾರನನ್ನು ನೋಡಿದನೋ, ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಲಿಲ್ಲ।

Verse 23

कस्यचिद्रूपमत्युग्रं न कुलं च सुनिर्मलम् । कुलं रूपं च यस्य स्यात्तस्य नो गुणसंचयः

ಕೆಲವರ ರೂಪ ಅತಿಶಯ ಮನೋಹರ, ಆದರೆ ಕುಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಲವಲ್ಲ; ಯಾರಿಗೆ ಕುಲವೂ ರೂಪವೂ ಇದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಗುಣಸಂಚಯವಿಲ್ಲ।

Verse 24

यस्य वा गुणसन्दोहस्तस्य नो रूपमुत्तमम् । पक्षपातं च वित्तं च तथान्यद्वरलक्षणम्

ಅಥವಾ ಯಾರಲ್ಲಿ ಗುಣಸಂದೋಹವಿದೆಯೋ, ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೂಪವಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತ, ಧನ ಮತ್ತು ವರನ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 25

एवं वर्षसहस्रांते भ्रमतस्तस्यभूतलम् । विप्रस्य पक्षिनाथस्य वरार्थाय द्रिजोत्तमाः

ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ವರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜವಾಹನನಾಗಿ ಇದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನು ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದನು।

Verse 26

कदाचिदथ तौ श्रान्तौ भ्रममाणावितस्ततः । क्षेत्रेऽत्रैव समायातौ वासुदेवदिदृक्षया

ಒಮ್ಮೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಲೆದು ದಣಿದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ವಾಸುದೇವನ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೇ ಬಂದರು।

Verse 27

श्वेतद्वीपं समालोक्य तथान्यां बदरीं शुभाम् । क्षीरोदं च सवैकुण्ठं तथान्यं तस्य संश्रयम्

ಅವರು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪವನ್ನೂ, ಶುಭವಾದ ಬದರಿಯನ್ನೂ ಕಂಡರು; ವೈಕುಂಠಸಹಿತ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನೂ, ಅವನ ಆಶ್ರಯವಾದ ಇತರ ಧಾಮಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸಿದರು।

Verse 28

अथ ताभ्यां मुनिर्दृष्टो नारदो ब्रह्मसंभवः । सांत्वपूर्वं तदा पृष्टो विष्णुं ब्रह्म सनातनम्

ನಂತರ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಸಂಭವ ಮುನಿ ನಾರದನನ್ನು ಕಂಡರು; ಮೊದಲು ಸಾಂತ್ವನಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳಿಂದ, ಸನಾತನ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 29

क्व देवः पुंडरीकाक्षः सांप्रतं वर्तते मुने । विष्णुस्थानानि सर्वाणि वीक्षितानि समंततः । आवाभ्यां संप्रहृष्टाभ्यां न संदृष्टः स केशवः

ಓ ಮುನೇ! ಈಗ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ದೇವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ನಾವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೋಡಿ ಬಂದೆವು; ಆದರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆ ಕೇಶವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 30

नारद उवाच । जलशायिस्वरूपेण यावन्मासचतुष्टयम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे स संतिष्ठति सर्वदा

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಜಲಶಾಯೀ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವಾನ್ ಚತುರ್ಮಾಸಪರ್ಯಂತ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

तस्मात्तद्दर्शनार्थाय गम्यतां तत्र मा चिरम् । येन सन्दर्शनं याति द्वाभ्यामपि स चक्रधृक्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗೋಣ, ವಿಳಂಬ ಬೇಡ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ನಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನ ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 32

अहमप्येव तत्रैव प्रस्थितस्तस्य दर्शनात् । प्रस्थितश्च त्वया युको देवकार्येण केनचित्

ನಾನೂ ಅವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೋ ದೇವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸಹ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ.

Verse 33

अथ तौ पक्षिविप्रेन्द्रौ स च ब्रह्मसुतो मुनिः । प्राप्ताः सर्वे स्थितो यत्र जलशायी जनार्दनः

ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು—ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ—ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮುನಿಯೂ, ಎಲ್ಲರೂ ಜಲಶಾಯೀ ಜನಾರ್ದನನು ವಿರಾಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

Verse 34

अथ दृष्ट्वा महत्तेजो वैष्णवं दूरतोऽपि तम् । ब्राह्मणं गरुडः प्राह नारदश्च मुनीश्वरः

ನಂತರ ದೂರದಿಂದಲೇ ಆ ಮಹಾ ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಗರುಡನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಮುನೀಶ್ವರ ನಾರದನೂ ಸಹ ಹೇಳಿದನು.

Verse 35

अत्रैव त्वं द्विजश्रेष्ठ तिष्ठ दूरेऽपि तेजसः । वैष्णवस्य सुतायुक्तः कल्पांताग्निसमम् व

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲು; ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೂರವಾಗಿರು. ಈ ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸು ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಕಲ್ಪಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಇದೆ.

Verse 36

नो चेत्संपत्स्यसे भस्म पतंग इव पावकम् । समासाद्य निशायोगे मूढं भावं समाश्रितः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಭಸ್ಮವಾಗುವೆ—ಬೆಂಕಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಪತಂಗದಂತೆ. ಅಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಮೂಢಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ.

Verse 37

आवाभ्यां तत्प्रसादेन सोढमेतत्सुदुःसहम् । न करोति शरीरार्ति तथान्यदपि कुत्सितम्

ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹ (ತೇಜಸ್ಸನ್ನು) ಸಹಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ನಮಗೆ ದೇಹವೇದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಇನ್ನಾವುದೇ ಹಾನಿಕರ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 38

एवं तं ब्राह्मणं तत्र मुक्त्वा दूरे सुतान्वितम् । गतौ तौ तत्र संसुप्तस्तोये यत्र जनार्दनः

ಹೀಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಸಹಿತ ದೂರದಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು, ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತ ಶಯನಿಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 39

दिव्यस्तुतिपरौ मूर्ध्नि धृतहस्तांजलीपुटौ । पुलकांकितसर्वांगावानन्दाश्रुप्लुताननौ

ಅವರುಿಬ್ಬರೂ ದಿವ್ಯ ಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಬದ್ಧ ಕೈಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ವಾಂಗ ರೋಮಾಂಚಿತ, ಮುಖ ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತೋಯ್ದಿತ್ತು.

Verse 40

त्रिःपरिकम्य तं देवमष्टांगं प्रणतौ हरिम् । दृष्टवन्तौ च पादांते संनिविष्टां समुद्रजाम्

ಆ ದೇವನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಮೂರ ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರು ಅವನ ಪಾದಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕನ್ಯೆ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 41

पादसंवाहनासक्तां विष्णु वक्त्राहितेक्षणाम् । अथापरां वयोवृद्धां श्वेतवस्त्रावगुंठिताम्

ಅವನು ಒಬ್ಬಳನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ, ದೃಷ್ಟಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡನು; ನಂತರ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು—ವಯೋವೃದ್ಧೆ, ಪೂಜ್ಯೆ, ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ—ಕಂಡನು।

Verse 42

सन्निविष्टां तदभ्याशे सम्यग्ध्यानपरायणाम् । द्वादशार्कप्रभायुक्तां कृशांगीं पुलकान्विताम्

ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ, ಸಮ್ಯಕ್ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದ, ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾದ, ಕೃಶಾಂಗಿಯೂ ಭಕ್ತಿರೋಮಾಂಚಯುಕ್ತಳೂ ಆಗಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡನು।

Verse 43

अथ तौ विष्णुना हर्षादुभावपि प्रहर्षितौ । संभाषितौ च संपृष्टौ यदर्थं च समागतौ

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪ್ರಹರ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿದನು; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಿ ಕೇಳಿದನು—ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

Verse 44

श्रीनारद उवाच । अहं हि सुरकार्येण संप्राप्योऽत्र तवांतिकम् । गरुडो वै ब्राह्मणाय यन्मां पृच्छसि केशव

ಶ್ರೀ ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕೇಶವ! ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಮತ್ತು ಗರುಡನೂ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ—ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ।

Verse 45

श्रीभगवानुवाच । कच्चित्क्षेमं मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् । कच्चिन्नेंद्रस्य संजातं भयं दानवसंभवम्

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ದಾನವಸಂಭವವಾದ ಭಯ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಉಂಟಾಯಿತೇ?

Verse 46

यज्ञभागं लभंते स्म कच्चिद्देवाः सवासवाः । कच्चिन्न दानवः कश्चिदुत्कटोऽभूद्धरातले

ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಸಹಿತ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದಾರೆಯೇ? ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉಗ್ರ ದಾನವನೂ ಉದ್ಭವಿಸಿಲ್ಲವಲ್ಲವೇ?

Verse 47

श्रीनारद उवाच । सांप्रतं धरणी प्राप्ता चतुर्वक्त्रस्य संनिधौ । रोरूयमाणा भारार्ता दानवैः पीडिता भृशम् । प्रोवाच पद्मजं तत्र दुःखेन महताऽन्विता

ಶ್ರೀ ನಾರದ ಉವಾಚ—ಇದೀಗ ಧರಣಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಳು. ಅಳುತ ಅಳುತ, ಭಾರದಿಂದ ವ್ಯಥಿತಳಾಗಿ, ದಾನವರಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 48

धरण्युवाच । कालनेमिर्हतो योऽसौ विष्णुनाप्रभविष्णुना । उग्रसेनसुतः कंसः संभूतः स महासुरः

ಧರಣಿ ಉವಾಚ—ಅಪ್ರತಿಹತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಹತನಾದ ಆ ಕಾಲನೇಮಿ, ಉಗ್ರಸೇನನ ಪುತ್ರನಾದ ಕಂಸನಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಮಹಾಸುರನು.

Verse 49

अरिष्टो धेनुकः केशी प्रलम्बोनाम चापरः । तथान्या तु महारौद्रा पूतना नाम राक्षसी

ಅರಿಷ್ಟ, ಧೇನುಕ, ಕೇಶೀ, ಮತ್ತು ಪ್ರಲಂಬನೆಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ; ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರಳಾದ—ಪೂತನಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ.

Verse 50

इतश्चेतश्च धावद्भिर्दानवैरेभिरेव च । वृथा मे जायते पीडा तथान्यैरपि दारुणैः

ಇತ್ತಿಚ್ಚೆತ್ತ ಧಾವಿಸುವ ದಾನವರಿಂದಲೂ, ಇತರ ಕ್ರೂರ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೂ ನನಗೆ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯರ್ಥವೇ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 51

ऊर्ध्वबाहुस्तथा जातो मर्त्यलोके जनोऽधुना । बहुत्वान्न प्रमाति स्म कथंचिद्धि ममोपरि

ಈಗ ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ಕೈಗಳಿರುವ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನನ್ನ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರು ಅಷ್ಟೇನೂ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 52

भारावतरणं देव न करिष्यसि चाशु चेत् । रसातलं प्रयास्यामि तदाऽहं नात्र संशयः

ಓ ದೇವಾ! ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಈ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಹೋಗುವೆನು।

Verse 53

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणा लोककर्तृणा । संमंत्र्य विबुधैः सार्धं प्रेषितोऽहं तवांतिकम्

ಅವಳ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಕರ್ತೃ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 54

प्रोक्तव्यो भगवान्वाक्यं त्वया देवो जनार्दनः । यथाऽवतीर्य भूपृष्ठे भारमस्याः प्रणाशयेत्

ನೀನು ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು: ಅವನು ಭೂಪೃಷ್ಠಕ್ಕೆ ಅವತರಿಸಿ ಅವಳ ಭಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 55

तस्माद्भूभितले देव कृत्वा जन्म स्वयं विभो । भारं नाशय मेदिन्या एतदर्थ मिहागतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವಾ, ಹೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಾನ್ ವಿಭೋ! ನೀನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ, ದೇವಿ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು; ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 56

श्रीभगवानुवाच । एवं मुने करिष्यामि संमंत्र्य ब्रह्मणा सह । भारावतरणं भूमेः साकं देवैः सवासवैः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ಮುನೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿ (ನಿವಾರಿಸಿ) ಬಿಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 57

एवमुक्त्वाऽथ तं विष्णुर्नारदं मुनिपुंगवम् । ततश्च गरुडं प्राह त्वं किमर्थमिहागतः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಮುನಿಪುಂಗವ ನಾರದನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ನಂತರ ಗರುಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ?’