Adhyaya 199

Verse 1

ऋषय ऊचुः । तिस्रःकोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । श्रूयते सूत कार्त्स्न्येन कीर्त्यमाना मुनीश्वरैः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ, ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕೋಟಿ ಇವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಮುನೀಶ್ವರರು ಅವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 2

कथं लभ्येत सर्वेषां तीर्थानां स्नानजं फलम् । अल्पायुर्भिर्महाभाग कलिकाल उपस्थिते

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಕಲಿಕಾಲವು ಬಂದಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಜನರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರಾಗಿರುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳ ಸ್ನಾನಜನ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು?

Verse 3

सूत उवाच । क्षेत्रत्रयमिहाख्यातं तथारण्यत्रयं महत् । पुरीत्रयं वनान्येव त्रीणि ग्रामास्तथात्रयः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಗಳು; ಮೂರು ಪುರಿಗಳು, ಮೂರು ವನಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿ ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳೂ ಇವೆ।

Verse 4

तथा तीर्थत्रयं चान्यत्पर्वतत्रितयान्वितम् । महानदीत्रयं चैव सर्वपातकनाशनम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥತ್ರಯವಿದೆ; ಅದು ಪರ್ವತತ್ರಯದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಹಾನದಿಗಳ ತ್ರಯವೂ ಇದೆ—ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 5

मर्त्यलोकेस्थितं विप्राः सर्वतीर्थफलप्रदम् । सर्वेष्वेतेषु यः स्नाति स सर्वेषां फलं लभेत्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಮর্ত್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಇದು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಯಾರು ಇವೆಲ್ಲದಲ್ಲೂ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

चतुर्विंशतिसंख्यानामिदमाह प्रजापतिः । य एकस्मिंस्त्रिके स्नाति सर्व त्रिकफलं लभेत्

ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಈ ಸಮೂಹದ ಕುರಿತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು, ಸರ್ವ ತ್ರಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

ऋषय ऊचुः त्रीणि क्षेत्राणि कानीह तथारण्यानि कानि च । पुर्यस्तिस्रो महाभाग काःख्याताश्च वनानि च

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಯಾವುವು, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ಆರಣ್ಯಗಳು ಯಾವುವು? ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೂರು ಪುರಿಗಳು ಯಾವುವು, ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ವನಗಳು ಯಾವುವು?

Verse 8

के ग्रामाः कानि तीर्थानि के नगाः सरितश्च काः । नामभिर्वद नः सूत सर्वाण्येतानि विस्तरात्

ಯಾವ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಯಾವ ತೀರ್ಥಗಳು, ಯಾವ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವ ನದಿಗಳು? ಹೇ ಸೂತನೇ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 9

सूत उवाच कुरुक्षेत्रमिति ख्यातं प्रथमं क्षेत्रमुत्तमम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं द्वितीयं परिकीर्तितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—‘ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾದುದು ಮೊದಲನೆಯದು, ಪರಮೋತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಹಾಟಕೇಶ್ವರಜನ್ಯ (ಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಸಂಬಂಧಿತ) ಕ್ಷೇತ್ರವು ಎರಡನೆಯದೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 10

प्राभासिकं तृतीयं तु क्षेत्रं हि द्विजसत्तमाः । एतत्क्षेत्रत्रयं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಮೂರನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರತ್ರಯವು ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 11

यथोक्तविधिना दृष्ट्वा नरः पापात्प्रमुच्यते । यो यं काममभिध्यायन्क्षेत्रेष्वेतेषु भक्तितः

ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೋ—

Verse 12

स्नानं करोति तस्येष्टं मनसो जायते फलम् । चतुर्विंशतिमानेषु स्नातो भवति स द्विजाः

—ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಫಲವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನಿಸಿದವನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

एकं तु पुष्करारण्यं नैमिषारण्यमेव च । धर्मारण्यं तृतीयं तु तेषां संकीर्त्यते द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಒಂದೇ ಪುಷ್ಕರಾರಣ್ಯ, ಮತ್ತೊಂದೇ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯ. ಮೂರನೆಯದು ಧರ್ಮಾರಣ್ಯ—ಇವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ ಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ-ಭಾಗ ಪುಣ್ಯಫಲದ ಪಾಲುದಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 15

वाराणसी पुरीत्येका द्वितीया द्वारकापुरी । अवन्त्याख्या तृतीया च विश्रुता भुवनत्रये

ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿ ಮೊದಲ ಪವಿತ್ರ ನಗರ; ಎರಡನೆಯದು ದ್ವಾರಕಾಪುರಿ; ಮೂರನೆಯದು—ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ರುತವಾದ—ಅವಂತೀ (ಉಜ್ಜಯಿನೀ) ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 16

एतासु यो नरः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ (ಮೂರು) ಪವಿತ್ರ ಪುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ-ಭಾಗ ಪುಣ್ಯದ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

वृन्दावनं वनं चैकं द्वितीयं खांडवं वनम् । ख्यातं द्वैतवनं चान्यत्तृतीयं धरणीतले

ವೃಂದಾವನವು ಒಂದು (ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಪವಿತ್ರ ವನ; ಎರಡನೆಯದು ಖಾಂಡವ ವನ; ಮೂರನೆಯದು—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಖ್ಯಾತ—ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವೈತವನ।

Verse 18

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ ಮೂರು ವನಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂಬಂಧಿತ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ) ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ-ಭಾಗ ಪುಣ್ಯದ ಪಾಲುದಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

कल्पग्रामः स्मृतश्चैकः शालिग्रामो द्वितीयकः । नंदिग्रामस्तृतीयस्तु विश्रुतो द्विजसत्तमाः

ಕಲ್ಪಗ್ರಾಮವು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಶಾಲಿಗ್ರಾಮವು ಎರಡನೆಯದು; ಮೂರನೆಯದು, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಂದಿಗ್ರಾಮ.

Verse 20

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ ಮೂರೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುವರು.

Verse 21

अग्नितीर्थं स्मृतं चैकं शुक्लतीर्थमथापरम् । तृतीयं पितृतीर्थं तु पितॄणामतिवल्लभम्

ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥವು ಒಂದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥ; ಮೂರನೆಯದು ಪಿತೃತೀರ್ಥ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.

Verse 22

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ ಮೂರೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುವರು.

Verse 23

श्रीपर्वतः स्मृतश्चैको द्वितीयश्चार्बुदस्तथा । तृतीयो रैवताख्योऽत्र विख्यातः पर्वतोत्तमाः

ಶ್ರೀಪರ್ವತವು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯದು ಅರ್ಬುದ (ಆಬೂ); ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ರೈವತನೆಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ವತ, ಓ ಪರ್ವತೋತ್ತಮ!

Verse 24

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಈ ಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಭಾಗದ ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

गंगा नदी स्मृता पूर्वा नर्मदाख्या तथा परा । सरस्वती तृतीया तु नदी प्लक्षसमुद्भवा

ಮೊದಲು ಗಂಗಾ ನದಿಯೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ನರ್ಮದಾ ಎಂಬುದು; ಮೂರನೆಯದು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ, ಅದು ಪ್ಲಕ್ಷದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 26

आसु सर्वासु यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ಇವೆಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಭಾಗದ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

एतेष्वेव हि सर्वेषु यः स्नानं कुरुते नरः । सार्धकोटित्रयस्यात्र स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

ಇವೆಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಮೂರುನರೆ ಕೋಟಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

यश्चैकस्मिन्नरः स्नाति स त्रिकस्य फलं लभेत्

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ತ್ರಯದ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । संक्षेपात्तीर्थजं पुण्यं लभ्यते यन्नरैर्भुवि

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನರರು ತೀರ್ಥಜನ್ಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

सांप्रतं किं नु वो वच्मि यत्तद्वदत मा चिरम्

ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ನೀವು ಹೇಳಲು/ಕೇಳಲು ಬಯಸುವುದನ್ನು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 31

ऋषय ऊचुः हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यानि तीर्थानि सूतज । तानि प्रोक्तानि सर्वाणि त्वयाऽस्माकं सुविस्तरात्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರನೇ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀನು ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 32

तथा चायतनान्येव संख्यया रहितानि च । अपि वर्षशतेनात्र स्नानं कर्तुं न शक्यते

ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಆಯತನಗಳು (ದೇವಾಲಯಗಳು) ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮೀರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ (ಎಲ್ಲೆಡೆ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 33

तेषु सर्वेषु मर्त्येन यथोक्तविधिना स्फुटम् । देवतायतनान्येव तथा द्रष्टुं महा मते

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಅವೆಲ್ಲದಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಯಥೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತೆಗಳ ಆಯತನಗಳನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದೂ (ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ).

Verse 34

यस्मिन्स्नातो दिने चैव तस्य व्युष्टिः प्रकीर्तिता । अल्पायुषस्तदा मर्त्याः कृतेऽपि परिकीर्तिताः

ಯಾವ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ದಿನಕ್ಕೇ ತಕ್ಕ ‘ವ್ಯುಷ್ಟಿ’ (ಗಣಿತ ಆಚರಣಾ-ದಿನ) ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಕರೆಂದು—ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ—ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 35

त्रेतायां द्वापरे चापि किमु प्राप्ते कलौ युगे । एवमल्पायुषो ज्ञात्वा मानवान्सूतनंदन

ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಇದೀಗ ಕಲಿಯುಗ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು—ಮಾನವರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಕರೆಂದು ತಿಳಿದು, ಓ ಸೂತನಂದನ, (ಸಲಭೋಪಾಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು)।

Verse 36

लभेरंश्च कथं सर्वतीर्थानां स्नानजं फलम् । देवदर्शनजं वापि विशेषान्निर्धनाश्च ये

ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವನ್ನೂ, ದೇವದರ್ಶನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧನಹೀನರು, ಸಾಧನರಹಿತರು?

Verse 37

अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन तेषां भवेत्पुण्यं सर्वेषामेव हेलया

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವಿದೆಯೇ—ದೈವಿಕವೋ ಮಾನವವೋ—ಅದರಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಸ್ತ (ತೀರ್ಥಗಳ) ಪುಣ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತೆ?

Verse 38

सूत उवाच । अस्मिन्नर्थे पुरा पृष्टो विश्वामित्रो महामुनिः । समुपेत्याश्रमं तस्य आनर्तेन महीभुजा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೆ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು; ಆನರ್ತ ದೇಶದ ರಾಜನು ಅವರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ।

Verse 39

राजोवाच । भगवन्नत्र तीर्थानि संख्यया रहितानि च । तेषु स्नानविधिः प्रोक्तः सर्वेष्वेव पृथक्पृथक्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್! ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವಿಧಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 40

मासे वारे दिने चैव कुत्रचिन्मुनिसत्तमैः । दानानि च तथोक्तानि यथा स्नान विधिस्तथा

ಕೆಲವೆಡೆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಾಸ, ವಾರ, ದಿನಗಳ ಪ್ರಕಾರವೂ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ದಾನಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಸ್ನಾನವಿಧಿಯಂತೆ।

Verse 41

देवानां दर्शनं चापि पृथक्तेन प्रकीर्तितम् । न शक्यते फलं प्राप्तुं सर्वेषां केनचिन्मुने

ದೇವದರ್ಶನವೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಯಾರಿಗೂ ಎಲ್ಲದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 42

अपि वर्षशतेनापि किं पुनः स्तोकवासरैः । तस्माद्वद महाभाग सुखोपायं च देहिनाम्

ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭೋಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 43

एकस्मिन्नपि च स्नातस्तीर्थे प्राप्नोति मानवः । सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानजं सकलं फलम्

ಒಂದು ತೀರ್ಥದಲ್ಲೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಮಾನವನು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 45

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सुचिरं ध्यात्वा विश्वामित्रो महामुनिः । अब्रवीच्छृणु राजेंद्र सरहस्यं वदामि ते

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಬಹುಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ಹೇಳಿದರು: “ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕೇಳು; ರಹಸ್ಯಸಹಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 46

चत्वार्यत्र प्रकृष्टानि मुख्यतीर्थानि पार्थिव । येषु स्नाने कृते राजञ्छ्राद्धे च तदनंतरम् । सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानजं लभ्यते फलम्

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ! ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ. ಹೇ ರಾಜನ್, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 47

सप्तविंशतिलिंगानि तथात्रैव स्थितानि च । सिद्धेश्वरप्रपूर्वाणि सर्वपापहराणि च

ಮತ್ತೂ ಇಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಿಂಗಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ—ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸರ್ವಪಾಪಹರಗಳು.

Verse 48

तेषु सर्वेषु दृष्टेषु भक्त्या पूतेन चेतसा । सर्वेषामेव देवानां भवेद्दर्शनजं फलम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ದರ್ಶನಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 49

तथैकस्मिन्सुरे दृष्टे सर्वदेवसमुद्भवम् । फलं दर्शनजं भावि नराणां द्विजसत्तम

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವದೇವಸಮುದ್ಭವನಾದ ಒಬ್ಬನೇ ದೇವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೂ, ಜನರಿಗೆ (ಸರ್ವದೇವದರ್ಶನದ) ದರ್ಶನಜ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 50

राजोवाच । कानि चत्वारि तीर्थानि तत्र मुख्यानि सन्मुने । येषु स्नातो नरः सम्यक्सर्वेषां लभते फलम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪವಿತ್ರ ಮುನಿವರ್ಯಾ! ಅಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಗಳು ಯಾವುವು? ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

विश्वामित्र उवाच । अत्रास्ति कूपिका पुण्या यस्यां संश्रयते गया । कृष्णपक्षे चतुर्दश्याममावास्यादिने तथा

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಕೂಪಿಕಾ (ಬಾವಿ) ಇದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಗಯಾ ಸ್ವಯಂ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ದಿನದಲ್ಲೂ.

Verse 52

विशेषेण महाभाग कन्यासंस्थे दिवाकरे । निर्विण्णा भूमिलोकानां कृतैः श्राद्धैरनेकधा

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನು ಕನ್ಯಾರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ, ಭೂಲೋಕದ ಜನರು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಗಯಾ ತೃಪ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 53

यस्तस्यां कुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು,

Verse 54

तस्मिन्नहनि राजेंद्र स संतारयते पितॄन् । तथा तीर्थं द्वितीयं तु शंखतीर्थमिति स्मृतम्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಆ ದಿನವೇ ಅವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡನೇ ತೀರ್ಥವು ‘ಶಂಖತೀರ್ಥ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 55

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु पश्येच्छंखेश्वरं ततः । सर्वेषां फलमाप्नोति माघस्य प्रथमेऽहनि

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಂತರ ಶಂಖೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ನರನು, ಮಾಘಮಾಸದ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ತೀರ್ಥಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

तथा मन्नामकं तीर्थे तृतीयं मुख्यतां गतम् । अत्र स्नात्वा तु यः पश्येन्मया संस्थापितं हरम्

ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನ ತೃತೀಯ ತೀರ್ಥವೂ ಪ್ರಧಾನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನು…

Verse 57

विश्वामित्रेश्वरं नाम सर्वेषां स फलं लभेत् । नभस्यस्य सिताष्टम्यां सर्वेषां लभते फलम्

ಅವನ ಹೆಸರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಶ್ವರ; ಅವನ ದರ್ಶನ-ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ (ತೀರ್ಥ/ಕರ್ಮ) ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಭಸ್ಯ (ಭಾದ್ರಪದ) ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಫಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 58

शक्रतीर्थमिति ख्यातं चतुर्थं बालमण्डनम् । तत्र स्नात्वा च पंचाहं शक्रेश्वरमवेक्ष्य च । आश्विनस्य सितेऽष्टम्यां सर्वेषां लभते फलम्

ನಾಲ್ಕನೆಯ ‘ಬಾಲಮಂಡನ’ ತೀರ್ಥವು ‘ಶಕ್ರತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ. ಅಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶಕ್ರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 59

राजोवाच । विधानं वद मे विप्र गयाकूप्याः समुद्भवम् । विस्तरेण महाभाग श्रद्धा मे महती स्थिता

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಗಯಾಕೂಪಿಯ ವಿಧಾನದನ್ನೂ ಅದರ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು; ನನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 60

विश्वामित्र उवाच । अमावास्यादिने प्राप्ते तत्र कन्यागते रवौ । यः श्राद्धं कुरुते भक्त्या स पितॄंस्तारयेन्निजान्

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಕನ್ಯಾರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

भर्तृयज्ञविधानेन शुद्धैः स्थानोद्भवैर्द्विजैः । भर्तृयज्ञविधिं त्यक्त्वा योऽन्येन विधिना नरः

ಭರ್ತೃಯಜ್ಞ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ದ್ವಿಜರಿಂದ (ಶ್ರಾದ್ಧ) ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ವಿಧಿಯಿಂದ ಮಾಡುವವನು…

Verse 62

श्राद्धं करोति मूढात्मा विहीनं स्थानजैर्द्विजैः । स्थानजैरपि वाऽशुद्धैस्तस्य तद्व्यर्थतां व्रजेत्

ಮೂಢನು ಸ್ಥಳೀಯ ದ್ವಿಜರಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ದ್ವಿಜರಿದ್ದರೂ ಅವರು ಅಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಆ ಕರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 63

वृष्टिः स्यादूषरे यद्वत्सत्यमेतन्मयोदितम् । अंधस्याग्रे यथा नृत्यं प्रगीतं बधिरस्य च । तथा च व्यर्थतां याति अन्यस्थानोद्भवैर्द्विजैः

ಬಂಜರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಳೆಯಂತೆ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ; ಕುರುಡನ ಮುಂದೆ ನೃತ್ಯ, ಕಿವುಡನಿಗೆ ಹಾಡಿನಂತೆ—ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಮಾಡಿದ (ಶ್ರಾದ್ಧ) ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 64

ब्राह्मणैः कारयेच्छ्राद्धं मूर्खैरपि द्विजोत्तमाः । चतुर्वेदा अपि त्याज्या अन्यस्थानसमुद्भवाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ! ಅಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು, ಚತುರ್ವೇದಿಗಳಾದರೂ ಸಹ, ತ್ಯಾಜ್ಯರು.

Verse 65

दवे कर्मणि पित्र्ये वा सोमपाने विशेषतः । देशांतरगतो यस्तु श्राद्धं च कुरुते नरः । वैश्वानरपुरस्तेन कार्यं नान्यद्विजस्य च

ದಾನಕರ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮಪಾನ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ—ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ಮೊದಲು ವೈಶ್ವಾನರ (ಅಗ್ನಿ) ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಬೇರೆ (ಅನರ್ಹ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಾರದು.

Verse 66

संनिवेश्य दर्भबटूञ्छ्राद्धं कुर्याद्द्विजोत्तमाः । दक्षिणा भोजनं देयं स्थानिकानां चिरादपि

ದರ್ಭಗಾಸಿನ ಬಟುಕರನ್ನು (ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು) ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು—ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೂ ಸಹ—ತೀರ್ಥಧರ್ಮಭಾವದಿಂದ ಕರ್ಮ ಪೂರ್ಣವಾಗಲು.

Verse 67

पंचगव्यस्य संपूर्णो यथा कुम्भः प्रदुष्यति । बिंदुनैकेन मद्यस्य पतितेन नृपोत्तम

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಕ್ಕೆ ಮದ್ಯದ ಒಂದೇ ಹನಿ ಬಿದ್ದರೂ ಅದು ದೂಷಿತವಾಗುವಂತೆ, ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮವೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಕಲ್ಮಷ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 68

एकेनापि च बाह्येन बहूनामपि भूपते । मध्ये समुपविष्टेन तच्छ्राद्धं दोषमाप्नुयात्

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಅನೇಕರು ಇದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಗಿನ—ಅನರ್ಹ—ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ ಆ ಶ್ರಾದ್ಧವು ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು ಕಲ್ಮಷವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 69

स्थानजोऽपि चतुर्वेदो यद्यपि स्यान्न शुद्धिभाक् । बहूनामपि शुद्धानां मध्ये श्राद्धं विनाशयेत्

ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಚತುರ್ವೇದಜ್ಞನಾಗಿದ್ದರೂ ಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅನೇಕ ಶುದ್ಧರ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತರೂ ಆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 70

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुद्धं ब्राह्मणमानयेत्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶುದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು (ಕರ್ಮಾರ್ಥ) ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 71

स्थानिकं मूर्खमप्येवमलाभे गुणिनामपि । हीनांगमधिकांगं वा दूषितं नो तथा परम्

ಗುಣಿಗಳಾದ (ಯೋಗ್ಯ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯನು—ಮೂಢನಾದರೂ—ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ ದೂಷಿತ (ಅಪವಿತ್ರ) ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಂಗಹೀನನಾಗಲಿ ಅಧಿಕಾಂಗನಾಗಲಿ, ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಕರನು.

Verse 72

कन्यादाने तथा श्राद्धे कुलीनो ब्राह्मणः सदा । आहर्तव्यः प्रयत्नेन य इच्छेच्छुभमात्मनः । सोऽपि शुद्धिसमायुक्तो यदि स्यान्नृपसत्तम

ಕನ್ಯಾದಾನ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕುಲೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು—ತನ್ನಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ—ಅವನು ಶುದ್ಧಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ.

Verse 73

वृक्षाणां च यथाऽश्वत्थो देवतानां यथा हरिः । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथा चाष्टकुलोद्भवः

ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿರುವಂತೆ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲೋದ್ಭವ (ಎಂಟು ಕುಲಜನ್ಯ) ಪ್ರಥಮನಾಗಿ ಗಣ್ಯನು.

Verse 74

आयुधानां यथा वज्रं सरसां सागरो यथा । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथाष्टकुलसंभवः

ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವಂತೆ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಸಂಭವ (ಎಂಟು ಕುಲಜನ್ಯ) ಅತ್ಯುತ್ತಮನು.

Verse 75

उच्चैःश्रवा यथाऽश्वानां गजानां शक्रवाहनः । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथाष्टकुलसंभवः

ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಗಜಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನ ವಾಹನ ಐರಾವತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದಂತೆ, ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಸಂಭವನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮನು।

Verse 76

नदीनां च यथा गंगा सतीनां चाप्यरुंधती । तद्वत्स्थानजविप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकः स्मृतः

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿರುವಂತೆ, ಸತೀಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತೀ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿರುವಂತೆ, ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಿಕನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 77

ग्रहाणां भास्करो यद्वन्नक्षत्राणां निशाकरः । तद्वत्स्थानजविप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकः स्मृतः

ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯ) ಪ್ರಧಾನನಾಗಿರುವಂತೆ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶಾಕರ (ಚಂದ್ರ) ಪ್ರಧಾನನಾಗಿರುವಂತೆ, ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಿಕನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಸ್ಮೃತ।

Verse 78

पर्वतानां यथा मेरुर्द्विपदानां द्विजोत्तमः । स्थानजानां तु विप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकस्तथा

ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ದ್ವಿಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಅತ್ಯುನ್ನತನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಿಕನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು।

Verse 79

पक्षिणां गरुडो यद्वत्सिंहोऽरण्यनिवासिनाम् । स्थानजानां तु विप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकस्तथा

ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರುಡನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅರಣ್ಯನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳಜ ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲಿಕನು ಕೂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।

Verse 80

एवं ज्ञात्वा प्रयत्नेन श्राद्धे यज्ञे च पार्थिव । कन्यादाने विशेषेण योज्यश्चाष्टकुलोद्भवः

ಓ ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾದಾನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟಕುಲೋದ್ಭವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 81

नृत्यंति पितरस्तस्य गर्जंति च पितामहाः । वेदिमूले समालोक्य प्राप्तमष्टकुलं नृप

ಓ ನೃಪನೇ, ವೇದಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಕುಲೋದ್ಭವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಗಮನವನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಪಿತಾಮಹರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 82

पुनर्वदंति संहृष्टाः किमस्माकं प्रदास्यति । दौहित्रश्चापसव्येन जलं दर्भतिलान्वितम्

ಅವರು ಸಂಹೃಷ್ಟರಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—‘ಇವನು ನಮಗೆ ಏನು ಅರ್ಪಿಸುವನು?’—ದೌಹಿತ್ರನು ಅಪಸವ್ಯವಾಗಿ ದರ್ಭ-ತಿಲಸಹಿತ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ।

Verse 83

राजोवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं श्रैष्ठ्यमष्टकुलोद्भवम् । सर्वेषां नागराणां च तत्किं वद महामते

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನೀವು ಅಷ್ಟಕುಲೋದ್ಭವನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅದು ಏಕೆ? ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ।

Verse 84

न ह्यत्र कारणं स्वल्पं भविष्यति द्विजोत्तम

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಇದರ ಕಾರಣ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪವಲ್ಲ।

Verse 85

विश्वामित्र उवाच । सत्यमेतन्महाराज यत्त्वया व्याहृतं वचः । अन्येऽपि नागराः संति वेदवेदांगपारगाः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಚನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾರಂಗತರಾದ ಇತರ ನಾಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 86

श्राद्धार्हा यज्ञयोग्याश्च कन्यायोग्या विशेषतः । परं ते स्थापिता राजन्स्वयमिंद्रेण तत्र च

ಅವರು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಾರ್ಹರು, ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾ-ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವರು. ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಇಂದ್ರನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 87

प्रधानत्वेन सर्वेषां नागरैश्चापि कृत्स्नशः । तेन ते गौरवं प्राप्ताः स्थानेत्रैव विशेषतः

ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾಗರರು ಪ್ರಧಾನತ್ವ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ.

Verse 88

तस्माच्छ्रूाद्धं प्रकर्तव्यं विप्रै श्चाष्टकुलोद्भवैः । अप्राप्तौ चैव तेषां तु कार्यं नागरसंभवैः

ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅಷ್ಟಕುಲೋದ್ಭವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾಗರ ವಂಶಸಂಭವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 89

नान्यस्थानसमुद्भूतैश्चतुर्वेदैरपि द्विजैः । भर्तृयज्ञेन मर्यादा कृता ह्येषा महा त्मना

ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚತುರ್ವೇದೀ ದ್ವಿಜರಿಂದಲೂ (ಈ ಕಾರ್ಯ) ಮಾಡಬಾರದು. ಈ ಮર્યಾದೆಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 90

मुक्त्वा तु नागरं विप्रं योऽन्येनात्र करिष्यति । श्राद्धं वा यदि वा यज्ञं व्यर्थं तस्य भविष्यति

ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವೋ ಯಜ್ಞವೋ ಮಾಡಿಸಿದವನಿಗೆ ಆ ಕರ್ಮ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 91

राजोवाच । संत्यन्ये विविधा विप्रा वेदवेदांगपारगाः । मध्यदेशोद्भवाः शान्तास्तथान्ये तीर्थसंभवाः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದ್ದಾರೆ; ಮಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ತೀರ್ಥಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.”

Verse 92

भर्तृयज्ञेन ये त्यक्ताः श्राद्धे यज्ञे विशेषतः । हीनांगाश्चाधिकांगाश्च द्विर्नग्नाः श्यावदंतकाः

ರಾಜನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು—“ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ-ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದವರು—ಹೀನಾಂಗರು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾಂಗರು, ದ್ವಿರ್ನಗ್ನರು, ಶ್ಯಾವದಂತರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 93

कुनखाः कुष्ठसंयुक्ता मूर्खा अपि विगर्हिताः । श्राद्धार्हाः सूचितास्तेन एतं मे संशयं वद

“ಕೆಲವರು ಕುನಖರು, ಕುಷ್ಠಪೀಡಿತರು, ಮೂರ್ಖರು ಹಾಗೂ ನಿಂದಿತರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಆದರೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಹರೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿರಿ.”

Verse 94

विश्वामित्र उवाच । कीर्तयिष्ये नरव्याघ्र कारणानि बहूनि च । चमत्कारस्य पत्न्याश्च दानेन पतिता यतः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ನರవ్యಾಘ್ರ! ನಾನು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಚಮತ್ಕಾರದ ಪತ್ನಿ ದಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪತಿತಳಾದಳು.”

Verse 95

स्त्रीणां प्रतिग्रहेणैव विप्रेषु प्रोषितेषु च । पृथक्त्वं च ततो जातं बाह्याभ्यन्तरसंज्ञकम्

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹ ಮಾಡಿದುದರಿಂದಲೇ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ—ಅದರಿಂದ ‘ಬಾಹ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಆಭ್ಯಂತರ’ ಎಂಬ ಭೇದವು ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 96

दुर्वाससा ततः शप्ता रुष्टेनेवाहिना यथा । विद्याधनाभिमानेन शापेन पतिताः सदा

ನಂತರ ದುರ್ವಾಸರ ಶಾಪದಿಂದ—ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವಿನ ದಂಶದಂತೆ—ಅವರು ಪತಿತರಾದರು; ವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ಧನದ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಆ ಶಾಪವೇ ಅವರನ್ನು ಸದಾ ಅಧೋಗತಿಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 97

कुशे राज्यगते राजन्राक्षसानां महाभयम् । प्रजयाऽवेदितं सर्वं तस्य राज्ञो महात्मनः

ಓ ರಾಜನೇ! ಕುಶನು ರಾಜ್ಯಭಾರ ವಹಿಸಿದಾಗ ರಾಕ್ಷಸರ ಮಹಾಭಯವನ್ನು—ಪ್ರಜೆಗಳು—ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 98

विभीषणस्य लंकायां दूतश्च प्रेषितस्तदा । सर्वं निवेदयामास प्रजानां भयसंभवम्

ಆಗ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನ ಬಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು; ಅವನು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 99

अभिवन्द्य कुशादेशं रामस्य चरितं स्मरन् । पुर्यां विलोकयामास लङ्कायां रामशासनात्

ಕುಶನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ವಂದಿಸಿ, ರಾಮಚರಿತವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ, ರಾಮಶಾಸನದಂತೆ ಅವನು ಲಂಕಾಪುರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು।

Verse 100

उपप्लवस्य कर्तारो नष्टाः सर्वे दिशो दश । गन्धर्वाणां च लोकं हि भयेन महता गताः

ಉಪಪ್ಲವವನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನಾಶರಾದರು; ಮಹಾಭಯದಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು ಗಂಧರ್ವಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 101

स्थातुं तत्र न शक्तास्ते विभीषणभयेन च । पृथिव्यां समनुप्राप्ताः स्थानान्यपि बहूनि च

ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ವಿಭೀಷಣನ ಭಯದಿಂದ; ಅವರು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ತಲುಪಿದರು.

Verse 102

भयेन महता तत्र कुशस्यैव तु शासने । ब्राह्मणानां च रूपाणि कृत्वा तत्र समागताः

ಅಲ್ಲಿ ಕುಶನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾಭಯದಿಂದ, ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 103

वाडवानां महिम्ना च मध्ये स्थातुं न तेऽशकन् । पतितानां च संस्थानं चमत्कारपुरं गताः

ವಾಡವರ ಮಹಿಮಾಬಲದಿಂದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ; ಪತಿತರ ನಿವಾಸವೆನಿಸಿದ ಚಮತ್ಕಾರಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 104

मायाविशारदैस्तैश्च धनेन विद्यया ततः । अध जग्धं ततस्तैस्तु तेषां मध्ये स्थितं च तैः

ನಂತರ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅವರು ಧನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ಬಲದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಧಃಪತನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು; ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದನ್ನೇ ಅವರು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು.

Verse 105

ततःप्रभृति ते सर्वे राक्षसत्वं प्रपेदिरे । क्रूराण्यपि च कर्माणि कुर्वंति च पदेपदे

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಕ್ಷಸತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.

Verse 106

ततस्ते सर्वथा राजन्वर्जनीयाः प्रयत्नतः । श्राद्धे यज्ञे नरव्याघ्र नरके पातयंति च

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಅವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಜ್ಯರು. ಹೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರ, ಶ್ರಾದ್ಧ-ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನರಕಪಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 107

अन्यच्च दूषणं तेषां कीर्तयिष्ये तवाऽनघ । त्रिजाताः स्थापिता राजन्सर्पाणां गरनाशनात्

ಹೇ ಅನಘ, ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ದೋಷವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ರಾಜನ್, ಸರ್ಪಗಳ ವಿಷನಾಶನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ‘ತ್ರಿಜಾತ’ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು.

Verse 108

नगरत्वं ततो जातं चमत्कार पुरस्य तु । त्रिजातत्वं तु सर्वेषां जातं तत्र विशेषतः

ಅದರಿಂದ ಆ ಚಮತ್ಕಾರಪುರಕ್ಕೆ ‘ನಗರತ್ವ’ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ‘ತ್ರಿಜಾತತ್ವ’ವೂ ಜನಿಸಿತು.

Verse 109

एतेभ्यः कारणेभ्यश्च भर्तृयज्ञेन वर्जिताः । पुनश्च कारणं तेषां स्पर्शादपि न शुद्धिभाक्

ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವರು ಭರ್ತೃ-ಯಜ್ಞದಿಂದ ವರ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣದಿಂದ, ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ ಅವರು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯರು.

Verse 110

कुम्भकोत्थं च संप्राप्तं महच्चण्डालसंभवम्

ಆಗ ಮಹಾಚಂಡಾಲ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕುಂಭಕನ ಉದಯ ಸಂಭವಿಸಿತು।

Verse 111

राजोवाच । एतच्च कारणं विप्र कथयस्व प्रसादतः । स्थावरस्य चरस्यैव जगतो ज्ञानमस्ति ते

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು. ಸ್ಥಾವರ-ಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಞಾನ ನಿನಗೆ ಇದೆ।

Verse 112

विश्वामित्र उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तकथांतरम् । भर्तृयजेन ये त्यक्ताः सर्वेन्ये ब्राह्मणोत्तमाः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭರ್ತೃಯಜ್ಞದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಹೊರತು, ಉಳಿದವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮರು.

Verse 113

वर्धमाने पुरे पूर्वमासीदंत्यजजातिजः । चण्डालः कुंभकोनाम निर्दयः पापकर्मकृत्

ಹಿಂದೆ ವರ್ಧಮಾನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಜ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕುಂಭಕನೆಂಬ ಚಂಡಾಲನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಅವನು ನಿರ್ದಯನಾಗಿ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು।

Verse 114

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्य पुत्रो बभूव ह । विरूपस्यापि रूपाढ्यः पूर्वकर्मप्रभावतः

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ತಂದೆ ವಿರೂಪನಾಗಿದ್ದರೂ, ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪುತ್ರನು ರೂಪವಂತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 115

पिंगाक्षस्य सुकृष्णस्य वयोमध्यस्य पार्थिव । दक्षः सर्वेषु कृत्येषु सर्वलक्षणलक्षितः

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಅವನಿಗೆ ಪಿಂಗಲ ನೇತ್ರಗಳು, ಮನೋಹರ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಯೌವನದ ಮಧ್ಯಾವಸ್ಥೆ; ಎಲ್ಲ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 116

स वृद्धिं द्रुतमभ्येति शुक्लपक्षे यथोडुराट् । तथाऽसौ शंस्यमानस्तु सर्वलोकैः सुरूपभाक् । दृष्ट्वा कुटुंबकं नित्यं वैराग्यं परमं गतः

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ, ಅವನು ಸಹ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗಿ ಸುರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಉನ್ನತಿಗೇರಿದನು; ಆದರೆ ನಿತ್ಯದ ಕುಟುಂಬಜೀವನದ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 117

ततो देशांतरं दुःखाद्भ्रममाण इतस्ततः । चमत्कारपुरं प्राप्तो द्विजरूपं समाश्रितः । स स्नाति सर्वकृत्येषु भिक्षान्नकृतभोजनः

ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಇತ್ತತ್ತ ದೇಶಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು. ಚಮತ್ಕಾರಪುರವನ್ನು ತಲುಪಿ ದ್ವಿಜ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಭೋಜನವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 118

एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणः शंसितव्रतः । छांदोग्यगोत्रविख्यातः सुभद्रोनाम पार्थिवः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು; ಅವನು ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಸुभದ್ರನೆಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 119

नागरो वर्षयाजी च वेदवेदांगपारगः । तत्रासीत्तस्य सञ्जाता कन्यका द्विगुणै रदैः

ಅವನು ನಾಗರ ದೇಶದವನು, ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು; ಅವಳು ದ್ವಿಗುಣ ದಂತಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 120

तथा त्रिभिःस्तनै रौद्रा पृष्ठ्यावर्तकसंयुता । दरिद्रोऽपि सुदुःस्थोऽपि कुलहीनोपि पार्थिव

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಕೆ ರೌದ್ರಸ್ವಭಾವಳಾಗಿ, ತ್ರಿಸ್ತನಿಯೂ ಆಗಿ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಆವರ್ತ-ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಪುರುಷನು ದರಿದ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಲಹೀನನಾಗಿದ್ದರೂ—

Verse 121

दीयमानामपि न तां प्रतिगृह्णाति कश्चन । यद्भक्षयति भर्तारं षण्मासाभ्यंतरे हि सा

ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರೂ ಯಾರೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪತಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 122

यस्याः स्युर्द्विगुणा दंता एवं सामुद्रिका जगुः । त्रिस्तनी कन्यका या तु श्वशुरस्य कुलक्षयम् । संधत्ते नात्र सन्देहस्तस्मात्तां दूरतस्त्यजेत्

ಸಾಮುದ್ರಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಯಾರ ದಂತಗಳು ದ್ವಿಗುಣ (ಎರಡು ಸಾಲು) ಆಗಿರುತ್ತವೋ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತ್ರಿಸ್ತನಿಯಾದ ಕನ್ಯೆ, ಅವಳು ಶ್ವಶುರನ ಕುಲಕ್ಷಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 123

पृष्ठ्यावर्तो भवेद्यस्या असती सा भवेद्द्रुतम् । बहुपापसमाचारा तस्मात्तां परिवर्जयेत्

ಯಾರ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಆವರ್ತ-ಚಿಹ್ನೆಯಿರುತ್ತದೋ, ಆಕೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಅಸತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪಾಪಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 124

अथ तां वृद्धिमापन्नां दृष्ट्वा विप्रः सुभद्रकः । चिन्ताचक्रं समारूढो न शांतिमधिगच्छति

ನಂತರ ವಿಪ್ರ ಸुभದ್ರಕನು ಆಕೆ ಯೌವನಪ್ರಾಪ್ತಳಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಚಿಂತಾಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 125

किं करोमि क्व गच्छामि कथमस्याः पतिर्भवेत् । न कश्चित्प्रतिगृह्णाति प्रार्थितोऽपि मुहुर्मुहुः

ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ, ಈಕೆಗೆ ಪತಿ ಹೇಗೆ ದೊರಕುವನು? ಮರುಮರು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಯಾರೂ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 126

दरिद्रो व्याधितो वाऽपि वृद्धोऽपि ब्राह्मणो हि सः । स्मृतौ यस्मादिदं प्रोक्तं कन्यार्थे प्राङ्महर्षिभिः

ಅವನು ದರಿದ್ರನಾಗಲಿ, ರೋಗಿಯಾಗಲಿ, ವೃದ್ಧನಾಗಲಿ—ಅವನು ದ್ವಿಜನೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಕನ್ಯಾರ್ಥ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।

Verse 127

अष्टवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा च रोहिणी । दशवर्षा भवेत्कन्या अत ऊर्ध्वं रजस्वला

ಎಂಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅವಳು ‘ಗೌರೀ’, ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ರೋಹಿಣೀ’; ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಕನ್ಯಾ’. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಅವಳು ರಜಸ್ವಲೆಯೆಂದು ಗಣ್ಯಳು।

Verse 128

माता चैव पिता चैव ज्येष्ठो भ्राता तथैव च । त्रयस्ते नरकं यांति दृष्ट्वा कन्यां रजस्वलाम्

ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣ—ಈ ಮೂವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕನ್ಯೆ ರಜಸ್ವಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (ಅರಕ್ಷಿತವಾಗಿ) ಕಾಣಿಸಿದರೆ।

Verse 129

एवं चिन्तयतस्तस्य सोंऽत्यजो द्विजरूपधृक् । भिक्षार्थं तद्गृहं प्राप्तो दृष्टस्तेन महात्मना

ಅವನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ದ್ವಿಜರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಅಂತ್ಯಜನು ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಮನೆಗೆ ಬಂದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 130

पृष्टश्च विस्मयात्तेन दृष्ट्वा रूपं तथाविधम् । कुतस्त्वमिह सम्प्राप्तः क्व यास्यसि च भिक्षुक

ಅಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಅವನು ಕೇಳಿದನು— “ಹೇ ಭಿಕ್ಷುಕ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ?”

Verse 131

ईदृग्भव्यतरो भूत्वा कस्मान्माधुकरीं गतः । किं गोत्रं तव मे ब्रूहि कतमः प्रवरश्च ते

“ಇಷ್ಟು ಭವ್ಯವಾದ ರೂಪವಿದ್ದರೂ ನೀನು ಮಧುಕರಿ (ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಭಿಕ್ಷೆ ಸಂಗ್ರಹ) ಯಾಕೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದೀ? ನಿನ್ನ ಗೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಪ್ರವರ ಯಾವುದು?”

Verse 132

सोऽब्रवीद्गौडदेशीयं स्थानं मे सुमहत्तरम् । नाम्ना भोजकटं ख्यातं नानाद्विजसमाश्रितम्

ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ನನ್ನ ನಿವಾಸ ಗೌಡದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ; ‘ಭೋಜಕಟ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತ, ಅನೇಕ ದ್ವಿಜರು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು) ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಊರು.”

Verse 133

तत्रासीन्माधवोनाम ब्राह्मणो वेदपारगः । वसिष्ठगोत्रविख्यात एकप्रवरसूचितः

“ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಾಧವ’ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು, ವೇದಪಾರಂಗತನು; ವಸಿಷ್ಠ ಗೋತ್ರದಿಂದ ಖ್ಯಾತ, ಏಕಪ್ರವರನೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನು.”

Verse 134

तस्याहं तनयो नाम्ना चंद्रप्रभ इति स्मृतः

“ನಾನು ಅವರ ಪುತ್ರನು; ‘ಚಂದ್ರಪ್ರಭ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವೆನು.”

Verse 135

ततोऽहमष्टमे वर्षे यदा व्रतधरः स्थितः । तदा पंचत्वमापन्नः पिता मे वेदपारगः

ನಂತರ ನಾನು ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವ್ರತಧಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾಗ, ವೇದಪಾರಂಗತನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಆ ವೇಳೆಯೇ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು।

Verse 136

माता मे सह तेनैव प्रविष्टा हव्यवाहनम् । ततो वैराग्यमापन्नो निष्क्रांतोऽहं निजालयात्

ನನ್ನ ತಾಯಿಯೂ ಅವರ ಜೊತೆಯೇ ಹವ್ಯವಾಹನವಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ನಂತರ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟೆ।

Verse 137

तीर्थानि भ्रममाणोऽत्र संप्राप्तस्तु पुरं तव । अधुना संप्रयास्यामि प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದೆ; ಈಗ ನಾನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 138

यत्र सोमेश्वरो देवस्त्यक्त्वा कैलासमागतः । न मया पठिता वेदा न च शास्त्रं नृपोत्तम । तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन भिक्षां चराम्यहम्

ಕೈಲಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದೇವ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಬಂದ ಸ್ಥಳ ಅದು. ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ನಾನು ವೇದಗಳನ್ನೂ ಓದಿಲ್ಲ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಿಂದಲೇ ನಾನು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡಿ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ।

Verse 139

विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिन्तयामास चेतसि । ब्राह्मणोऽयं सुदेशीयस्तथा भव्यतमाकृतिः । यदि गृह्णाति मे कन्यां तदस्मै प्रददाम्यहम्

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದೆ: ‘ಇವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಸುದೇಶೀಯನು, ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪವಂತನು; ಇವನು ನನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಇವನಿಗೆ ನೀಡುವೆನು।’

Verse 140

यावद्रजस्वला नैव जायते सा निरूपिता । कृत्स्नं दूषयति क्षिप्रं नैव वंशं ममाधमा

ಅವಳು ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗುವ ತನಕ ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಅಧಮೆ ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ವಂಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ದೂಷಿಸುವಳು।

Verse 141

ततः प्रोवाच तं म्लेच्छं संमंत्र्य सह भार्यया । यदि गृह्णासि मे कन्यां तव यच्छाम्यहं द्विज

ನಂತರ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಮಂತ್ರಿಸಿ ಅವನು ಆ ಮ್ಲೇಚ್ಛನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— ‘ಓ ದ್ವಿಜ, ನೀನು ನನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು।’

Verse 142

भरणं पोषणं द्वाभ्यां करिष्यामि सदैव हि

ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಭರಣ-ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡುವೆನು।

Verse 143

तच्छ्रुत्वा हर्षितः प्राह सोंऽत्यजो नृपसत्तमम् । तवादेशं करिष्यामि यच्छ मे कन्यकां नृप

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಅಂತ್ಯಜನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ನೃಪಸತ್ತಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— ‘ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ಓ ನೃಪ, ನನಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡು।’

Verse 144

तथेत्युक्त्वा गतस्तेन तस्मै दत्ता निजा सुता । गृह्योक्तेन विधानेन विवाहो विहितस्ततः

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋದನು; ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ನಂತರ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿವಾಹವು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿತು।

Verse 145

ततो ददौ धनं धान्यं गृहं क्षेत्रं च गोधनम् । तस्मै तुष्टिसमायुक्तो मन्यमानः कृतार्थताम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ತೃಪ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು ಎಂದು ಮನಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಮನೆ, ಹೊಲಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಧನವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 146

अथ सोऽपि च तां प्राप्य विलासानकरोद्बहून् । खाद्यैः पानैः सुवस्त्रैश्च गन्धमाल्यैर्विभूषणैः

ಅವಳನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಅವನೂ ಅನೇಕ ಭೋಗವಿಲಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು—ರುಚಿಕರ ಆಹಾರಪಾನ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಸುಗಂಧ, ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।

Verse 147

परं स व्रजति प्रायो येन मार्गेण केनचित् । सारमेयाः सशब्दाश्च पृष्ठतोऽनुव्रजंति वै

ಆದರೆ ಅವನು ಯಾವದಾದರೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೋಗುವಾಗ, ನಾಯಿಗಳು ಶಬ್ದಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 148

अन्येषामंत्यजात्यानां यद्वत्तस्य विशेषतः । वेदाभ्यासपरश्चैव यदि संजायते क्वचित् । रक्तं पतति वक्त्रेण तत्क्षणात्तस्य दुर्मतेः

ಇತರ ಅಂತ್ಯಜಾತಿಗಳಂತೆ, ಅವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ—ಅವನು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ವೇದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ, ಅವನ ದುರ್ಮತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಬೀಳುತ್ತದೆ।

Verse 149

एतस्मिन्नंतरे लोकः सर्व एव प्रशंकितः । अब्रवीच्च मिथोऽभ्येत्य चंडालोऽयमसंशयम्

ಈ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಸಂಶಯಗೊಂಡರು; ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ—“ಇವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಚಾಂಡಾಲನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 150

यदेते पृष्ठतो यांति भषमाणाः शुनीसुताः । सुभद्रोऽपि च तत्तेषां श्रुत्वा चिन्तापरोऽभवत्

“ಈ ನಾಯಿಗಳು ಭೋಂ ಭೋಂ ಎಂದು ಭೋಂಕುತ್ತಾ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ”—ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸುಭದ್ರನೂ ಚಿಂತಾಕುಲನಾದನು।

Verse 151

मन्यमानश्च तत्सत्यं दुःखेन महतान्वितः । नूनमंत्यजजातीयो भविष्यति सुतापतिः

ಆ ವರದಿಯನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನು ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ—“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುತೆಯ ಪತಿ ಅಂತ್ಯಜಜಾತಿಯವನೇ ಆಗಿರಬೇಕು” ಎಂದುಕೊಂಡನು।

Verse 152

ज्ञायते चेष्टितैः सर्वैर्यथाऽयं जल्पते जनः

ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ನಡೆನುಡಿಗಳಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ—ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಅವನು ಎಂಥವನು ಎಂಬುದು।

Verse 153

एवं रात्रिंदिवं तस्य चिन्तयानस्य भूपतेः । लोकापवादयुक्तस्य कियान्कालोऽभ्यवर्तत

ಹೀಗೆ ಜನಾಪವಾದದ ಭಾರದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಆ ರಾಜನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದುಹೋಯಿತೋ।

Verse 154

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते आद्याद्या द्विजसत्तमाः । मध्यगेन समायुक्ता ब्रह्मस्थानं समागताः । तस्य शुद्धिकृते प्रोचुर्येन शंका प्रणश्यति

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಪುನಃಪುನಃ ಮಧ್ಯಗ ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅವನ ಶುದ್ಧಿಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಅದರಿಂದ ಸಂಶಯವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 155

अथोचुस्तं द्विजश्रेष्ठा ब्रह्मस्थानस्य मध्यगम् । मध्यगस्य तु वक्त्रेण विवर्णवदनं स्थितम्

ಅನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜನ ಮುಖವು ಪಾಂಡುರವಾಗಿ ವಿವರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿತು।

Verse 156

कुलं गोत्रं निजं ब्रूहि प्रवरांश्च विशेषतः । स्थानं देशं च विप्राणां येन शुद्धिः प्रदीयते

ನಿನ್ನ ಕುಲವೂ ಗೋತ್ರವೂ ಹೇಳು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರವರಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ಥಳ-ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೇಳು—ಅದರಿಂದ ಶುದ್ಧಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು।

Verse 157

अथासौ वेपमानस्तु प्रस्विन्नवदनस्तथा । अधोदृष्टिरुवाचेदं गद्गदं विहिताञ्जलिः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ನಡುಗುತ್ತಾ, ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 158

गर्भाष्टमे पिता मह्यं वर्षे मृत्युं गतस्ततः । ततः सा तं समादाय जननी मे पतिव्रता । मां त्यक्त्वा दुःखितं दीनं प्रविष्टा हव्यवाहनम्

ನನ್ನ ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮೃತನಾದನು. ನಂತರ ನನ್ನ ಪತಿವ್ರತೆ ತಾಯಿ ಅವನನ್ನು (ಅಂತ್ಯೇಷ್ಠಿಗಾಗಿ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನನನ್ನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ದೀನನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 159

अहं वैराग्यमापन्नस्तीर्थयात्रां समाश्रितः । बालभावे पितुर्दुःखात्तापसैरपरैः सह

ಆದರಿಂದ ನಾನು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಂದೆಯ ದುಃಖದಿಂದ, ಇತರ ತಪಸ್ವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆನು।

Verse 160

न मया पठितो वेदो न च शास्त्रं निरूपितम् । तीर्थयात्रापरोऽहं च समायातो भवत्पुरम्

ನಾನು ವೇದವನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪರನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 161

अभद्रेण सुभद्रेण श्वशुरेण दुरात्मना । एतज्जानाम्यहं विप्रा गोत्रं वासिष्ठमेव वा

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ದುರುದ್ದೇಶದ ನನ್ನ ಮಾವ ಅಭದ್ರನು (ಸುಭದ್ರನ ಪುತ್ರ) ಹೇಳಿದಷ್ಟೇ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ—ನನ್ನ ಗೋತ್ರ ವಾಸಿಷ್ಠವೇ.

Verse 162

अथैकप्रवरो देशो गौडो मधुपुरं पुरम् । ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुर्यस्य नो ज्ञायते कुलम् । तस्य शुद्धिः प्रदातव्या धटद्वारेण केवला

ನಂತರ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ದೇಶ ಗೌಡ, ನಗರ ಮಧುಪುರ, ನನಗೆ ಒಂದೇ ಪ್ರವರ.” ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾರ ಕುಲ ತಿಳಿಯದಿದೆಯೋ, ಅವನ ಶುದ್ಧಿ ಕೇವಲ ‘ಧಟ-ದ್ವಾರ’ ವಿಧಿಯಿಂದಲೇ ನೀಡಬೇಕು.”

Verse 163

स त्वं धटं समारुह्य ब्राह्मण्यार्थं च केवलम् । शुद्धिं प्राप्य ततो भोगान्भुंक्ष्वात्रस्थोऽपि केवलम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಧಟದ ಮೇಲೆ ಏರು; ಶುದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಭೋಗ/ಆಹಾರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು।

Verse 164

सोऽब्रवीत्साहसं कृत्वा सर्वानेव द्द्विजोत्तमान् । प्रतिगृह्णाम्यहं कामं तप्तमाषकमेव च

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತಪ್ತ ಮಾಷಕ (ಬಿಸಿ ನಾಣ್ಯ)ವೂ ಸಹ.”

Verse 165

प्रविशामि हुताशं वा भक्षयिष्याम्यहं विषम्

ಅವಶ್ಯಕವಾದರೆ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು; ಇಲ್ಲವೇ ವಿಷವನ್ನೂ ಸೇವಿಸುವೆನು.

Verse 166

किं पुनर्धटदिव्यं च क्रियमाणे सुखावहम् । ब्राह्मणस्य कृते विप्राश्चित्ते नो मामके घृणा

ಆಗ ಸುಖಪ್ರದ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರವಾದ ‘ಘಟ-ದಿವ್ಯ’ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಚ್ಚಿನ (ಪುಣ್ಯಾನಂದ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ! ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಿತಾರ್ಥವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕಾರ ಇರಬಾರದು.

Verse 167

अथ ते ब्राह्मणास्तस्य धटारोहणसंभवम् । शुद्धिं निर्दिश्य वारं च सूर्यस्य च ततः परम् । जग्मुः स्वंस्वं गृहं सर्वे सोऽपि विप्रोंऽत्यजो द्विजाः

ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನ ‘ಘಟಾರೋಹಣ’ ವಿಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಗ್ಯ ವಾರ/ವ್ರತವನ್ನೂ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಮತ್ತು ಆ ‘ವಿಪ್ರ’ನೂ—ನಿಜವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಜ—ಓ ದ್ವಿಜರೇ, (ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು).

Verse 168

ततः प्राह निजां भार्यां रहस्ये नृपसत्तम । ज्ञातोऽहं ब्राह्मणैः सर्वैरंत्यजातिसमुद्भवः । देशातरं गमिष्यामि त्वमागच्छ मया सह

ನಂತರ ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ‘ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠೆ, ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ನನ್ನನ್ನು ಅಂತ್ಯಜ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು; ನೀನು ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಾ.’

Verse 169

भार्योवाच । अहमग्निं प्रवेक्ष्यामि न यास्यामि त्वया सह । पापबुद्धे पतिष्यामि न चाहं नरकाग्निषु

ಹೆಂಡತಿ ಹೇಳಿದಳು: ‘ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು; ನಿನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯವನೇ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿದ್ದು (ಸತ್ತು) ಉಳಿಯುವೆನು; ನರಕಾಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.’

Verse 170

बुध्यमाना न सेविष्ये त्वामंत्यजसमुद्भवम् । पाप संदूषितं सर्वं त्वयैतत्स्थानमुत्तमम्

ಈಗ ನಾನು ಅರಿತೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇ ಅಂತ್ಯಜವಂಶಸಂಭವ. ನಿನ್ನಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಉತ್ತಮಸ್ಥಳವು ಪಾಪದಿಂದ ಕಲుషಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 171

तथा मम पितुर्हर्म्यं संवत्सरप्रयाजिनः । तस्माद्द्रुततरं गच्छ यावन्नो वेत्ति कश्चन

ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಗೃಹಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೂ ಬರಬೇಡ—ಅವರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ದೀಕ್ಷಿತರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವ ಮೊದಲು ಇನ್ನೂ ಬೇಗ ಹೋಗು.

Verse 172

नो चेत्पापसमाचार संप्राप्स्यसि महाऽपदम्

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಪಾಪಾಚಾರಿ, ನೀ ಮಹಾವಿಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವೆ.

Verse 173

ततो निशामुखे प्राप्ते कौपीनावरणान्वितः । नष्टोऽभीष्टां दिशं प्राप्य तदा जीवितजाद्भयात्

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಕೇವಲ ಕೌಪೀನವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಜಾರಿಹೋಗಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತಲುಪಿದನು—ಆ ವೇಳೆ ಜೀವಭಯದಿಂದ ಚಲಿತನಾಗಿ.