Adhyaya 18

Verse 1

। सूत उवाच । ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपामासमाकुलः । पपात धरणीपृष्ठे पद्भ्यां गत्वा वनांतरम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಆ ಭೂಪಾಲನು ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು।

Verse 2

अथाऽपश्यद्वियत्स्थानात्स त्रीन्प्रेतान्सु दारुणान् । ऊर्ध्वकेशान्सुरक्ताक्षान्कृष्णदन्तान्कृशोदरान्

ಆಗ ಅವನು ಆಕಾಶಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಕಂಡನು—ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತ ಕೂದಲು, ರಕ್ತವರ್ಣ ನೇತ್ರಗಳು, ಕಪ್ಪು ದಂತಗಳು, ಕೃಶೋದರಗಳುಳ್ಳವರು।

Verse 3

तान्दृष्ट्वा भयसंत्रस्तो विशेषेण स भूपतिः । निराशो जीविते कृच्छ्रादिदं वचनमब्रवीत्

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಭೂಪತಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಯಸಂತ್ರಸ್ತನಾದನು; ಆ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೀವಿತದ ಆಶೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 4

के यूयं विकृताकारा मया दृष्टा न कर्हिचित् । एवंविधा नृलोकेऽत्र भ्रमता प्राग्विभीषणाः

“ನೀವು ಯಾರು, ಇಂತಹ ವಿಕೃತಾಕಾರರು? ನಾನು ನಿಮಗೆಂದಿಗೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಭೀಕರರು ಈ ನರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀರಿ?”

Verse 5

विदूरथो नरेन्द्रोऽहं क्षुत्पिपासातिपीडितः । मृगलिप्सुरिह प्राप्तो वने जन्तुविवर्जिते

“ನಾನು ನರೇಂದ್ರ ವಿದೂರಥನು; ಹಸಿವು ದಾಹಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತನು. ಮೃಗವನ್ನು ಬಯಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಜಂತುವಿವರ್ಜಿತ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 6

ततस्तेषां तु यो ज्येष्ठो मांसादः प्रत्युवाच तम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

ನಂತರ ಅವರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾದ ಮಾಂಸಾದನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ವಾಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 7

वयं प्रेता महाराज निवसामोऽत्र कानने । स्वकर्मजनिताद्दोषाद्दुःखेन महता वृताः

ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಾವು ಪ್ರೇತರು; ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಜನಿತ ದೋಷದಿಂದ ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 8

अहं मांसादकोनाम द्वितीयोऽयं विदैवतः । कृतघ्नश्च तृतीयस्तु त्रयाणामेष पापकृत्

ನಾನು ‘ಮಾಂಸಾದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಈ ಎರಡನೆಯವನು ‘ವಿದೈವತ’. ಮೂರನೆಯವನು ‘ಕೃತಘ್ನ’; ಹೀಗೆ ನಾವು ಮೂವರೂ ಪಾಪಕೃತರು.

Verse 9

राजोवाच । सर्वेषां देहि नां नाम जायते पितृमातृजम् । किमेतत्कारणं येन सर्वे यूयं स्वनामकाः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳಿಗೂ ಹೆಸರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀರಿ?

Verse 10

तच्छ्रुत्वा प्राह मांसादः कर्मनामानि पार्थिव । मिथः कृतानि संज्ञार्थमस्माभिः स्वयमेव हि

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾಂಸಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ, ಇವು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಸರುಗಳು; ನಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ವಯಂ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Verse 11

शृणुष्वाऽवहितो भूत्वा सर्वेषां नः पृथक्पृथक् । कर्मणा येन संजातं प्रेतत्वमिह भूमिप

ಹೇ ಭೂಮಿಪ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳು; ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲರದು—ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ—ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತತ್ವ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 12

वयं हि ब्राह्मणा जात्या वैदिशाख्ये पुरे नृप । देवरातस्य विप्रस्य गृहे जाता महात्मनः

ಹೇ ನೃಪಾ! ನಾವು ಜನ್ಮತಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು; ವಿದಿಶಾ ಎಂಬ ಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೇವರಾತನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ।

Verse 13

नास्तिका भिन्नमर्यादाः परदाररताः सदा । पाप कर्मरतास्तत्र शुभकर्मविवर्जिताः

ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ನಾಸ್ತಿಕರು, ಮર્યಾದಾಭಂಗಕಾರರು, ಸದಾ ಪರಸ್ತ್ರೀಾಸಕ್ತರು; ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತರು, ಶುಭಕರ್ಮವರ್ಜಿತರಾದೆವು।

Verse 14

जिह्वालौल्यप्रसंगेन मया भुक्तं सदाऽमिषम् । तेन मे कर्मजं नाम मांसादाख्यं व्यवस्थितम्

ಜಿಹ್ವಾಲೋಲ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕರ್ಮಜನ್ಯ ನಾಮ ‘ಮಾಂಸಾದ’ ಎಂದು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 15

द्वितीयोऽयं महाराज यस्तिष्ठति तवाऽग्रतः । अनेनाऽन्नं सदा भुक्तमकृत्वा देवतार्चनम्

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಎರಡನೆಯವನು, ದೇವತಾರ್ಚನೆ ಮಾಡದೆ ಸದಾ ಅನ್ನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 16

तेन कर्मविपाकेन प्रेतयोनिं समाश्रितः । विदैवत इति ख्यातो द्वितीयोऽयं सुपापकृत्

ಆ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಇವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎರಡನೆಯವನು ‘ವಿದೈವತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ—ಮಹಾಪಾಪಕೃತನು।

Verse 17

सदैवाऽनुष्ठिताऽनेन सुपापेन कृतघ्नता । कृतघ्नः प्रोच्यते तेन कर्मणा नृपसत्तम

ಈ ಮಹಾಪಾಪಿ ಸದಾ ಕೃತಘ್ನತೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವನು ‘ಕೃತಘ್ನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

राजोवाच । आहारेण नृलोकेऽस्मिन्सर्वे जीवन्ति जन्तवः । युष्माकं कतमो योऽत्र प्रोच्यतां मे सविस्तरम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 19

मांसाद उवाच । भोज्यकाले गृहे यत्र स्त्रीणां युद्धं प्रवर्तते । अपि मन्त्रौषधीप्रायं प्रेता भुंजति तत्र हि

ಮಾಂಸಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಭೋಜನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರೌಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಪ್ರೇತಗಳೇ ಭುಂಜಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 20

भुज्यते यत्र भूपाल वेंश्वदेवं विना नरैः । पाकस्याग्रमदत्त्वा च प्रेता भुंजति तत्र च

ಹೇ ಭೂಪಾಲ, ವೈಶ್ವದೇವವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಜನರು ಭುಂಜುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಪಾಕದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸದೆ ಇರುವಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರೇತಗಳು ಭುಂಜುತ್ತವೆ.

Verse 21

रात्रौ यत्क्रियते श्राद्धं दानं वा पर्ववर्जितम् । तत्सर्वं नृपशार्दूल प्रेतानां भोजनं भवेत्

ಹೇ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ರಾತ್ರಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವೋ ದಾನವೋ, ಅಥವಾ ಪರ್ವವನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ಮಾಡುವುದೆಲ್ಲ—ಅದು ಪ್ರೇತಗಳ ಭೋಜನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

यस्मिन्नो मार्जनं हर्म्ये क्रियते नोपलेपनम् । न मांगल्यं च सत्कारः प्रेता भुंजति तत्र हि

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಗೆಯುವುದು (ಮಾರ್ಜನ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೇಪನ/ಲಿಪ್ಪಣೆ ನಡೆಯದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂಗಳಾಚಾರವೂ ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರವೂ ಇಲ್ಲವೋ—ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರೇತರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 23

भिन्नभाण्डपरित्यागो यत्र न क्रियते गृहे । न च वेदध्वनिर्यत्र प्रेता भुञ्जंति तत्र हि

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಗಳ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಿ ವೇದಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸದು—ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರೇತರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

यच्छ्राद्धं दक्षिणाहीनं क्रियाहीनं च वा नृप । तथा रजस्वलादृष्टं तदस्माकं प्रजायते

ಓ ನೃಪ! ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಲ್ಲದ ಶ್ರಾದ್ಧವೋ, ವಿಧಿ-ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೀನವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಜಸ್ವಲೆಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ದೂಷಿತವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧವೋ—ಅದು ನಮ್ಮ (ಪ್ರೇತರ) ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 25

हीनांगा ह्यधिकांगा वा यस्मिञ्च्छ्राद्धे द्विजातयः । भुंजते वृषलीनाथास्तदस्माकं प्रजायते

ಯಾವ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೀನಾಂಗ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾಂಗ (ಅಯೋಗ್ಯ) ದ್ವಿಜರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನుచಿತ ಆಸಕ್ತಿ/ಸಂಗತಿಗೆ ಅಧೀನರಾದವರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಆ ಶ್ರಾದ್ಧ ನಮ್ಮ (ಪ್ರೇತರ) ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 26

अतिथिर्यत्र संप्राप्तः श्राद्धकाल उपस्थिते । अपूजितो गृहाद्याति तच्छ्राद्धं प्रेततृप्तिदम्

ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗ, ಪೂಜೆ-ಸತ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋದರೆ—ಆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಪ್ರೇತತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 27

किं वा ते बहुनोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । अस्माकं भोजनं नित्यं यत्त्वं श्रुत्वा विगर्हसि

ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಓ ನೃಪ, ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳು—ನೀನು ಕೇಳಿ ದೂಷಿಸುವುದೇ ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಭೋಜನ.

Verse 28

यदन्नं केशसूत्रास्थिश्लेष्मादिभिरुपप्लुतम् । हीनजात्यैश्च संस्पृष्टं तदस्माकं प्रजायते

ಕೇಶ, ಸೂತ್ರ, ಅಸ್ಥಿ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಮತ್ತು ಹೀನಜಾತಿ ಎಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಅನ್ನವೇ—ನಮಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 29

राजोवाच । केन कर्मविपाकेन प्रेतत्वं जायते नृणाम् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व मांसाद मम पृच्छतः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಮಾನವರಿಗೆ ಪ್ರೇತತ್ವ ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಓ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ, ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆನು; ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 32

परदाररतश्चैव परवित्तापहारकः । परापवादसंतुष्टः स प्रेतो जायते नरः

ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಪರವಿತ್ತವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಪರಾಪವಾದದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು—ಅಂತಹ ನರನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 33

कन्यां यच्छति वृद्धाय नीचाय धनलिप्सया । कुरूपाय कुशीलाय स प्रेतो जायते नरः

ಧನಲೋಭದಿಂದ ತನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧನಿಗೆ, ನೀಚನಿಗೆ, ಕುರೂಪನಿಗೆ, ಕುಶೀಲನಿಗೆ ನೀಡುವವನು—ಅಂತಹ ನರನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

कुले जातां विनीतां च धर्मपत्नीं सुखोच्छ्रिताम् । यस्त्यजेद्दोषनिर्मुक्तां स प्रेतो जायते नरः

ಸತ್ಕುಲಜಾತೆ, ವಿನಯಶೀಲ, ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ಸುಖಸಂಪನ್ನ, ದೋಷರಹಿತ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಯಾರು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

देवस्त्रीगुरुवित्तानि यो गृहीत्वा न यच्छति । विशेषाद्ब्राह्मणस्वं च स प्रेतो जायते नरः

ದೇವತೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಗುರುವರ್ಯರ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮರಳಿ ಕೊಡದವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವವನ್ನು—ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

परव्यसनसंतुष्टः कृतघ्नो गुरुतल्पगः । दूषको देवविप्राणां स प्रेतो जायते नरः

ಇತರರ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು, ಕೃತಘ್ನನು, ಗುರುಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸುವವನು, ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ದೂಷಿಸುವವನು—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

दीयमानस्य वित्तस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपापकृत् । विघ्नमारभते यस्तु स प्रेतो जायते नरः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಧನದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವ ಮಹಾಪಾಪಿ ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । स प्रेतो जायते राजन्यद्यपि स्यात्षडंगवित्

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಶೂದ್ರನಿಂದ ಪಡೆದ ಅನ್ನವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರಣಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಷಡಂಗವೇದವಿತ್ತನಾದರೂ ಸಹ.

Verse 39

कुलदेशोचितं धर्मं यस्त्यक्त्वाऽन्यत्समाचरेत् । कामाद्वा यदि वा लोभात्स प्रेतो जायते नरः

ತನ್ನ ಕುಲ-ದೇಶೋಚಿತ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕಾಮ ಅಥವಾ ಲೋಭದಿಂದ ಬೇರೆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಮಾನವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

एतत्ते सर्वमाख्यातं मया पार्थिवसत्तम । येन कर्मविपाकेन प्रेतः संजायते नरः

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವಸತ್ತಮ! ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಮಾನವನು ಹೇಗೆ ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 41

राजोवाच । कृतेन कर्मणा येन न प्रेतो जायते नरः । तन्मे कीर्तय मांसाद विस्तरेण विशेषतः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮಾನವನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ಹೇ ಮಾಂಸಾದ! ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.’

Verse 42

मांसाद उवाच । मातृवत्परदारान्यः परद्रव्याणि लोष्टवत् । यः पश्यत्यात्मवज्जंतून्न प्रेतो जायते नरः

ಮಾಂಸಾದನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ತಾಯಿಯಂತೆ, ಪರಧನವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಮಾನವನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.’

Verse 43

अन्नदानपरो नित्यं विशेषेणातिथिप्रियः । स्वाध्यायव्रतशीलो यो न प्रेतो जायते नरः

ಯಾವನು ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತನಾಗಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಲವಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಪ್ರೇತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 44

समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः । समो मानापमानेषु न प्रेतो जायते नरः

ಶತ್ರುವಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಮಣ್ಣುಗಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು, ಬಂಗಾರವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಂಡು, ಮಾನಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರುವವನು—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 46

यूकामत्कुणदंशादीन्सर्वसत्त्वानि यो नरः । पुत्रवत्पालयेन्नित्यं न प्रेतो जायते नरः

ಜೂನು, ಹಾಸಿಗೆಹುಳು, ಕಚ್ಚುವ ಜೀವಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೋಷಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವವನು—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 47

सदा यज्ञक्रियोपेतः सदा तीर्थपरायणः । शास्त्रश्रवणसंयुक्तो न प्रेतो जायते नरः

ಯಾವನು ಸದಾ ಯಜ್ಞಾದಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಸದಾ ತೀರ್ಥಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರವಣದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 48

वापीकूपतडागानामारामाणां विशे षतः । आरोपकः प्रपाणां च न प्रेतो जायते नरः

ಬಾವಿ, ಕೂಪು, ಕೆರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಪೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 49

दानधर्मप्रवृत्तानां धर्ममार्गा नुयायिनाम् । प्रोत्साहं वर्धयेद्यस्तु न प्रेतो जायते नरः

ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗಾನುಯಾಯಿಗಳ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು—ಅವನು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 50

गत्वा गयाशिरः पुण्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् । श्राद्धं देहि महीपाल त्रयाणामपि सादरम्

ಹೇ ಮಹೀಪಾಲಾ! ಪುಣ್ಯವಾದ ಗಯಾಶಿರ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಆ ಮೂವರಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡು।

Verse 51

प्रेतत्वं याति येनेदं त्वत्प्र सादात्सुदारुणम् । नाऽन्यथा मुक्तिरस्माकं भविष्यति कथंचन

ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರೇತತ್ವಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 52

राजोवाच । ईदृग्जातिस्मृतिर्यस्यां प्रेतयोनौ च खे गतिः । धर्माधर्मपरिज्ञानं तच्च कस्मात्प्रनिंदसि

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು— ‘ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿ, ಆಕಾಶಗಮನ, ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ ವಿವೇಚನೆ ಇದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಏಕೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತೀಯ?’

Verse 53

मांसाद उवाच । प्रेतयोनिरियं राजन्नवमी देवसंज्ञिता । गुणत्रयसमायुक्ता शेषैर्दोषैः समंततः

ಮಾಂಸಾದನು ಹೇಳಿದರು— ‘ಹೇ ರಾಜನ್! ಈ ಪ್ರೇತಯೋನಿ “ನವಮಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; “ದೈವ” ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತ್ರಿಗುಣಸಮಾಯುಕ್ತವಾದರೂ, ಉಳಿದ ದೋಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ।’

Verse 54

एका जातिस्मृतिः सम्यगस्यामेवप्रजायते । खेचरत्वं तथैवान्यद्धर्माधर्मविनिश्चयः

ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮೂರು ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ— ನಿಜವಾದ ಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯ।

Verse 55

एतद्गुणत्रयं प्रोक्तं प्रेतयोनौ नृपोत्तम । दोषानपि च ते वच्मि ताञ्च्छृणुष्व समाहितः

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಪ್ರೇತಯೋನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈಗ ಅದರ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 56

यदि तावद्वनादस्माद्यामोन्यत्र वयं नृप । अदृष्टमुद्गराघातैर्नूनं हन्यामहे ततः

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಈ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯ ಗದಾಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ನಾವು ಹೊಡೆದು ಬೀಳುತ್ತೇವೆ.

Verse 57

तथा धर्मक्रियाः सर्वा मानुषाणामुदाहृताः । न प्रेतानां न देवानां नान्येषां मानुषं विना

ಅದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮಾನವರಿಗೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ದೇವರಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಇತರರಿಗೆ ಸಹ ಅಲ್ಲ—ಮಾನವದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 58

पश्यामो दूरतो राजञ्जलपूर्णाञ्जला शयान् । पिपासाकुलिताः श्रांता भास्करे वृषसंस्थिते

ಹೇ ರಾಜನೇ! ದೂರದಿಂದ ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ—ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೆಲವರು ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ; ದಾಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲ, ಶ್ರಾಂತ—ಭಾಸ್ಕರನು ವೃಷಭರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ.

Verse 59

गच्छामः संनिधौ तेषां यदि पार्थिवसतम । अदृष्टमुद्गराघातैर्वयं हन्यामहे ततः

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಾವು ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದೃಶ್ಯ ಗದಾಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ನಾವು ಹೊಡೆದು ಬೀಳುತ್ತೇವೆ.

Verse 60

तथा रसवती सिद्धाः पश्यामो दूरसंस्थिताः । क्षुधाविष्टा गृहस्थानां गृहेषु विविधा नृप

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ದೂರದಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥರ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ರಸವತ್ತಾದ, ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ; ಆದರೂ ನಾವು ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತೇವೆ।

Verse 61

तथा सुफलिनो वृक्षान्कलपक्षिभिरावृतान् । स्निग्धान्सच्छाययोपेतान्सेवितुं न लभामहे

ಹಾಗೆಯೇ ಫಲಭರಿತವಾದ ಮರಗಳನ್ನು—ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಆವೃತ, ಹಸಿರಾಗಿ ಸೊಗಸಾಗಿ, ಮನೋಹರ ನೆರಳಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದವುಗಳನ್ನು—ಆಶ್ರಯಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವೂ ನಮಗೆ ದೊರೆಯದು।

Verse 62

किंवा ते बहुनोक्तेन यद्यत्कर्म विगर्हितम् । क्लेशदं च तदस्माकं स्वयमेवोपतिष्ठते

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಂದನೀಯವೂ ಕ್ಲೇಶಕರವೂ ಆಗಿವೆಯೋ, ಅವೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ।

Verse 63

न च्छिद्रेण विनाऽस्माकं प्राणयात्रा प्रजायते । न जलानि न च च्छाया न यानं न च वाहनम्

ಯಾವುದೇ ‘ಆಧಾರ-ಛಿದ್ರ’ (ಆಶ್ರಯ) ಇಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯದು. ನಮಗೆ ನೀರು ಇಲ್ಲ, ನೆರಳು ಇಲ್ಲ, ಯಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಹನವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 64

एतस्मात्कारणान्नित्यं भ्रमामश्छिद्रहेतवे । प्राप्ते रात्रिमुखे राजन्न प्रातर्न च वासरे

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾವು ಸದಾ ಯಾವುದೋ ‘ಉಪಶಮನ-ಛಿದ್ರ’ವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ರಾಜನೇ! ರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ನಮಗೆ ಬೆಳಗ್ಗಿಲ್ಲ, ಹಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 65

यत्त्वं शंससि चाऽस्माकं खेचरत्वं महीपते । व्यर्थं तदपि न श्रेयः शृणु तत्रापि कारणम्

ಹೇ ಮಹೀಪತೇ! ನೀನು ನಮ್ಮ ‘ಖೇಚರತ್ವ’ವನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಾದರೂ, ಅದೂ ವ್ಯರ್ಥವೇ; ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡದು. ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 66

क्रियते खेचरत्वेन किंकिं धर्मं विनिश्चयैः । यतो न सिध्यते मोक्षो जाति स्मृत्यादिकं तथा

ಕೇವಲ ‘ಖೇಚರತ್ವ’ದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಾವ ಧರ್ಮ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ? ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 67

तस्माद्दोषादिमे राजन्गुणा यद्यपि कीर्तिताः । प्रेतानां यान्समाश्रित्य काचित्सिद्धिर्न जायते

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಇವು ‘ಗುಣಗಳು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಆ ದೋಷದಿಂದ ಅವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 68

विषादो जायते भूयो गुणैरेतैर्नराधिप । अशक्ताः प्रेतयोगाद्वै सर्वस्य शुभकर्मणः

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಈ ‘ಗುಣಗಳಿಂದ’ಲೇ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಷಾದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೇತಯೋಗದ ಬಂಧನದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಿಗೂ ಅಶಕ್ತರಾಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 69

राजोवाच यदि यास्यामि भूयोऽहं गृहमस्मान्महावनात् । तत्करिष्यामि सर्वेषां गयाश्राद्धमसंशयम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಈ ಮಹಾವನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರೆ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಇವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.

Verse 70

तारयिष्यामि सर्वांश्च सर्वपापैः प्रयत्नतः । अप्यात्मदेहदानेन सत्येनात्मानमालभे

ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ತಾರಿಸುವೆನು. ಸತ್ಯವೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ದೇಹದಾನಮಾಡಿದರೂ, ಈ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸುವೆನು।

Verse 71

यस्माद्धृद्गतशंका मे हृता युष्माभिरद्य वै । येन तत्प्राप्य युष्माकमुपकारं करोम्यहम्

ಇಂದು ನೀವು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೂರಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಮಾರ್ಗ ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಸೇವೆ ಮಾಡುವೆನು।

Verse 72

मांसाद उवाच । इतः स्थानान्महाराज नातिदूरे जलाशयः । अस्ति नानाद्रुमोपेतश्चित्ताह्लादकरः परः

ಮಾಂಸಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಅತಿದೂರವಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಅದು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪರಮಾನಂದ ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 73

तस्मादुदङ्मुखो गच्छ यत्र ते जलपक्षिणः । दृश्यंते व्योममार्गेण प्रगच्छतः समंततः

ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಮುತ್ತೆಲ್ಲ ಹಾರುತ್ತಾ ಕಾಣುವವು।

Verse 74

सूत उवाच । अथासौ नृपशार्दूलः समुत्थाय शनैःशनैः । सौम्यां दिशं समुद्दिश्य प्रतस्थे स तु दुःखितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಆ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಸೌಮ್ಯವಾದ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕನ್ನು ಗುರಿಮಾಡಿ ಹೊರಟನು; ಆದರೆ ಅವನು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 76

एवं प्रगच्छता तेन क्षुत्पिपासाकुलेन च । अदूरादेव संदृष्टं नीलं द्रुमकदंबकम् । भ्रममाणैर्बकैर्हंसैः सारसैर्मद्गुभिस्तथा

ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ಅಲ್ಪದೂರದಲ್ಲೇ ನೀಲವರ್ಣದ ಮರಗಳ ದಟ್ಟ ಕದಂಬವನವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಹಂಸಗಳು, ಸಾರಸಗಳು ಹಾಗೂ ಮದ್ಗು ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಲಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 77

अथाऽपश्यन्मनोहारि सौम्यसत्त्वनिषेवितम् । आश्रमं ह्रदतीरस्थं तापसैः सर्वतो वृतम्

ನಂತರ ಅವನು ಮನೋಹರವಾದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವದ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹ್ರದದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 78

पुष्पितैः फलितैर्वृक्षैः समंतात्परिवेष्टितम् । विचित्रैर्मधुरारावैर्नादितं विहगोत्तमैः

ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಪುಷ್ಪಿತ-ಫಲಿತ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಪರಿವೇಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮಧುರ ಕಿಲಿಕಿಲಿಯಿಂದ ನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 79

तत्रापश्यन्नगाधस्तात्तपस्विगणसेवितम् । शिवधर्मपरं शांतं जैमिनिं मुनिसत्तमम्

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಅವನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಜೈಮಿನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ತಪಸ್ವಿಗಳ ಗಣದಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ, ಶಿವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಪರಮ ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 80

अथ गत्वा स राजेंद्रः प्रणिपत्य मुनीश्वरम् । तथान्यानपि तच्छिष्यान्निपपात धरातले

ನಂತರ ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮುನೀಶ್ವರನಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಮುನಿಯ ಇತರ ಶಿಷ್ಯರಿಗೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 81

ते दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वं तं राजलक्षणलक्षितम् । धूलिधूसरितांगं च भस्मावृतमिवाचलम्

ಅವನನ್ನು—ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣದವನನ್ನು—ನೋಡಿ, ರಾಜಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಧೂಳಿನಿಂದ ಧೂಸರವಾದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭಸ್ಮಾವೃತ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು।

Verse 82

मन्यमाना महीपालं विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । प्रोचुश्च मधुरैर्वाक्यैराशीर्वादपुरःसरैः

ಅವನನ್ನು ಭೂಪಾಲ ರಾಜನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು।

Verse 84

पार्थिवस्येव लिंगानि दृश्यंते तव भूरिशः । न विद्मो निश्चयं तस्माद्वदागमनकारणम्

ಹೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ! ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ನಮಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 85

अथोवाच नृपः कृच्छ्रात्पिपासा मां प्रबाधते । तस्माद्वदत पानीयं यत्पीत्वा कीर्तयाम्यहम्

ಆಮೇಲೆ ರಾಜನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ದಾಹವು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ನೀರಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಅದನ್ನು ಕುಡಿದು ನಾನು ಅದರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವೆನು.”

Verse 86

ततस्तैर्दर्शितं तोयं समीपे यन्महीपतेः । सोऽपि पीत्वाऽवगाह्याथ वितृष्णः समपद्यत

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ನೀರನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ರಾಜನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಕುಡಿದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದಾಹರಹಿತನಾದನು।

Verse 87

ततः फलानि पक्वानि तरूणां पतितान्यधः । सुमृष्टानि समादाय भक्षयामास वांछया

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಪಕ್ವಫಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿಸಿ, ಇಷ್ಟದಂತೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 88

ततस्तृप्तिं परां प्राप्य गत्वा जैमिनिसंनिधौ । उपविष्टः प्रणम्योच्चैस्तथान्यांश्च मुनीन्क्रमात्

ನಂತರ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಜೈಮಿನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕುಳಿತನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇತರ ಮುನಿಗಳಿಗೂ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 89

उवाच च निजां वार्तां कृतांजलिपुटः स्थितः । स पृष्टस्तापसैः सर्वैः सुविस्मयसमन्वितैः

ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಅವನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 90

विदूरथो महीपोऽहं माहिष्मत्यां कृतास्पदः । मृगलिप्सुर्वने घोरे प्रविष्टः सैनिकैः सह

ನಾನು ವಿದೂರಥನೆಂಬ ಮಹೀಪತಿ, ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು. ಮೃಗವೇಟೆಯ ಆಸೆಯಿಂದ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಭಯಂಕರ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು।

Verse 91

ततो मे भ्रममाणस्य प्रणष्टाः सर्वसैनिकाः । गुल्मैरंतरिताश्चाऽन्ये न जानेऽहं कथं स्थिताः

ನಂತರ ನಾನು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸೈನಿಕರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದರು; ಕೆಲವರು ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು—ಅವರು ಹೇಗಿದ್ದಾರೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು।

Verse 92

आसीद्धयो ममाऽधस्ताज्जात्यः सर्वगुणान्वितः । सोऽपि कर्मविपाकेन पञ्चत्वं समुपस्थितः ।ा

ನನ್ನ ಕೆಳಗೆ ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ, ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಕುದುರೆ ಇತ್ತು; ಆದರೂ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಅದು ಕೂಡ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಪಂಚತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಯಿತು.

Verse 93

कुतस्त्वमनुसंप्राप्तो वनेऽस्मिञ्जनवर्जिते । एकाकी सुकुमारांगः पदातिः श्रमविह्वलः

ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಈ ಜನವರ್ಜಿತವಾದ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದೆ? ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಸೂಕುಮಾರಾಂಗನಾಗಿ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಶ್ರಮದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ.

Verse 94

ततस्ते तापसाः प्रोचुर्विद्महे न वयं पुरीम् । त्वां च देशं च ते राजन्कोऽयं देशश्च कीर्त्यते

ಆಮೇಲೆ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಮಗೆ ನಗರಗಳ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ದೇಶವನ್ನೂ ನಾವು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಯಾವ ದೇಶ, ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ?

Verse 95

नरेन्द्रैर्नैव नः कार्यं न दिशैर्न पुरैर्नृप । वनेचरा वयं नित्यं शिवाराधनतत्पराः

ಓ ನೃಪನೇ, ನಮಗೆ ನರೇಂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ; ದಿಕ್ಕು-ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ನಿತ್ಯ ವನಚರರು; ಶಿವಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 96

सर्वे शीर्णानि वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च । भक्षयामोऽथ पत्राणि शरी रस्थितिहेतुना

ನಾವು ಮರಗಳಿಂದ ಉದುರಿದ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಂತರ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಎಲೆಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 97

मानुषैः सह संसर्गं संभाषं च नराधिप । न कुर्मो न च पश्यामो गच्छामोऽन्यत्र दूरतः

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ—ಬದಲಾಗಿ ದೂರವಾಗಿ ಇನ್ನೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ।

Verse 98

एकैकस्य तरोर्मूले दिवसं वा दिनद्वयम् । तिष्ठामो न भवेद्येन ममत्वं तत्समुद्भवम्

ಪ್ರತಿ ಮರದ ಬೇರುಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ, ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಎರಡು ದಿನ ಮಾತ್ರ ತಂಗುತ್ತೇವೆ—ಅಲ್ಲಿ ವಾಸದಿಂದ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಮಮತ್ವ ಹುಟ್ಟದಂತೆ।

Verse 99

कारणात्तव राजेंद्र निशामेतां वनस्पतौ । नेष्यामोऽन्यत्र यास्यामः प्रभा तेऽन्यत्र कानने

ಆದರೆ ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾವು ಈ ಮರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಭೆಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು।

Verse 101

एकाकी पार्थिवेन्द्रोऽयं नेष्यति च कथं निशाम् । वनेऽस्मिन्मंत्रयित्वैवं ततोऽत्रैव व्यवस्थिताः

ಈ ಪಾರ್ಥಿವೇಂದ್ರನು ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳೆಯುವನು?—ಎಂದು ವನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು।

Verse 102

तस्मादत्रैव नेष्यामः समेताः शर्वरीमिमाम् । गंतव्यं प्रातरुत्थाय ततः सर्वैर्यदृच्छया

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯೋಣ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು, ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಯದೃಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು।

Verse 103

एवं संवदतां तेषां भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । अस्ताचलमनुप्राप्तः कुंकुमक्षोदसंनिभः

ಅವರು ಹೀಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತೀಕ್ಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಾಚಲವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕುಂಕುಮಚೂರ್ಣದಂತೆ ಅರుణವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 104

अथ तास्तापसान्राजा प्रोवाच प्रणतः स्थितः । संध्याकालः समायातः सांप्रतं मुनिसत्तमाः । तस्मात्संध्याविधिः कार्यः सर्वैरेव यथोचितः

ನಂತರ ರಾಜನು ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈಗ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಬಂದಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿರಿ।”

Verse 105

अथ ते मुनयः सर्वे स च राजा तथा द्विजाः । चक्रुः सायंतनं कर्म यथोद्दिष्टं पुरातनैः

ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು, ರಾಜನು ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜರು ಪುರಾತನರು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 106

कामिभिः कामिनीलोकैः प्रियोक्तैरभिवां छिता । असत्स्त्रीभिर्विशेषेण संप्राप्ता रजनी ततः

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯು ಬಂದಿತು; ಅದು ಕಾಮುಕ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಕಾಮಿನೀಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಚನಗಳ ಮೋಹದಿಂದ ಬಯಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುಶ್ಚರಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕಾಂಕ್ಷಿತವಾಯಿತು।

Verse 107

पीयूषार्णववेलेव विषवृक्षलतेव च । उलूकैश्चक्रवाकैश्च युगपद्या विलोक्यते

ಆ ರಾತ್ರಿಯು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಅಮೃತಸಾಗರದ ತೀರದಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಷವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿದ ಲತೆಯಂತೆ; ಗೂಬೆಗಳಿಗೂ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಅದು ಯುಗಪದೇ ಹಾಗೆಯೇ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 108

उलूका राक्षसाश्चौराः कामिनः कुलटांऽगनाः । यां वांछंति सदा सोत्काः सुवृष्टिमिव कर्षुकाः

ಗೂಬೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಕಳ್ಳರು, ಕಾಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಲಟ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ (ರಾತ್ರಿ)ಯನ್ನು ಸದಾ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ—ರೈತರು ಸುಮಳೆಯನ್ನೇ ಬಯಸುವಂತೆ।