Adhyaya 18

Verse 1

नारद उवाच । धनाधिपस्य जंभेन सायकैर्मर्मभेदिभिः । दिशोपरुद्धाः क्रुद्धेन सैन्यं चाभ्यर्दितं भृशम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಜಂಭನ ಮರ್ಮಭೇದಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು; ಧನಾಧಿಪನ ಸೇನೆಯು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತವಾಯಿತು।

Verse 2

तद्दृष्ट्वा कर्म दैत्यस्य धनाध्यक्षः प्रतापवान् । आकर्णाकृष्टचापस्तु जंभमाजौ महाबलम्

ದೈತ್ಯನ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರತಾಪವಂತ ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲನಾದ ಜಂಭನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು।

Verse 3

हृदि विव्याध बाणानां सहस्रेणाग्निवर्चसाम् । स प्रहस्य ततो वीरो बाणानामयुतत्रयम्

ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಆ ವೀರನು ನಗುತ್ತಾ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು।

Verse 4

नियुतं च तथा कोटिमर्बुदं चाक्षिपत्क्षणात् । तस्य तल्लाघ्रवं दृषट्वा क्रुद्धो गृह्य महागदाम्

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ನಿಯುತ, ಕೋಟಿ, ಅರ್ಬುದದಷ್ಟು (ಅಸ್ತ್ರಸಮೂಹವನ್ನು) ಎಸೆದನು. ಆ ಅಚ್ಚರಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಮಹಾಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 5

धनाध्यक्षः प्रचिक्षेप स्वर्गेप्सुः स्वधनं यथा । मुक्तायां वै नादोऽभूत्प्रलये यथा

ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷನು ಅದನ್ನು ಎಸೆದನು—ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ತನ್ನ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ. ಅದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಪ್ರಳಯಕಾಲದಂತೆ ಮಹಾನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 6

भूतानां बहुधा रावा जज्ञिरे खे महाभयाः । वायुश्च सुमहाञ्जज्ञे खमायान्मेघसंकुलम्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಭಯಂಕರ ಕೂಗುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಮಹಾ ಗಾಳಿ ಎದ್ದಿತು; ಗಗನವು ಮೇಘಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು.

Verse 7

सा हि वैश्रवणस्यास्ते त्रैलोक्याभ्यर्चिता गदा । आयांतीं तां समालोक्य तडित्संघातदुर्द्दशाम्

ಆ ಗದೆ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ)ನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪೂಜಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮಿಂಚಿನ ಗುಚ್ಛದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು (ಶತ್ರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದನು).

Verse 8

दैत्यो गदाविघातार्थं शस्त्रवृष्टिं मुमोच ह । चक्राणि कुणपान्प्रासाञ्छतघ्नीः पट्टिशांस्तथा

ಗದೆಯ ಹೊಡೆತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ದೈತ್ಯನು ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು—ಚಕ್ರಗಳು, ಗದೆಗಳು, ಭಾಲಗಳು, ಶತಘ್ನಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಲ್ಹಾಡಿಗಳೂ।

Verse 9

परिघान्मुशलान्वृक्षान्गिरींश्चातुलविक्रमः । कदर्थीकृत्य शस्त्राणि तानि सर्वाणि सा गदा

ಅತುಲ ವಿಕ್ರಮದ ಆ ಗದೆ ಪರಿಘಗಳು, ಮುಸಳಗಳು, ಮರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳವರೆಗೂ—ಆ ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿ ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 10

कल्पांतभास्करो यद्वन्न्यपतद्दैत्यवक्षसि । स तया गाढभिन्नः सन्सफेनरुधिरं वमन्

ಕಲ್ಪಾಂತದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅದು ದೈತ್ಯನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಬಡಿದಿತು. ಅದರಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಚಿದ್ರಗೊಂಡು ಅವನು ನುರಿಗೆಯೊಡನೆ ರಕ್ತವನ್ನು ವಾಂತಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದನು।

Verse 11

निःपपात रथाज्जंभो वसुधां गतचेतनः । जंभं निपतितं दृष्ट्वा कुजंभो घोरनिश्चयः

ಜಂಭನು ರಥದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಚೇತನಾಹೀನನಾದನು. ಜಂಭನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಘೋರನಿಶ್ಚಯದ ಕುಜಂಭನು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಎದ್ದನು.

Verse 12

धनाधिपस्य संक्रुद्धो नादेनापूरयन्दिशः । चक्रे बाणमयं जालं शकुंतस्येव पंजरम्

ಧನಾಧಿಪನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಘೋಷದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ಪಕ್ಷಿಯ ಪಂಜರದಂತೆ ಬಾಣಮಯ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 13

विच्छिद्य बाणजालं च मायाजालमिवोत्कटम् । मुमोच बाणानपरांस्तस्य यक्षाधिपो बली

ಉಗ್ರ ಮಾಯಾಜಾಲದಂತೆ ಇದ್ದ ಆ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಯಕ್ಷಾಧಿಪನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 14

चिच्छेद लीलया तांश्च दैत्यः क्रोधीव सद्वचः । निष्फलांस्तांस्ततो दृष्ट्वा बाणान्क्रुद्धो धनाधिपः

ದೈತ್ಯನು ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲೀಲೆಯಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು—ಕೋಪಿಷ್ಠನು ಸದುಪದೇಶವನ್ನು ಕಠೋರತೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ. ಬಾಣಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಧನಾಧಿಪನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.

Verse 15

शक्तिं जग्राह दुर्धर्षां शतघंटामहास्वनाम् । प्रेषिता सा तदा शक्तिर्दारयामास तं हृति

ಅವನು ದುರ್ಧರ್ಷ, ನೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಮಹಾನಾದದಂತೆ ಮೊಳಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ಭಾಲ) ಹಿಡಿದನು. ಎಸೆದ ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚೀರಿತು.

Verse 16

यथाल्पबोधं पुरुषं दुःखं संसारसंभवम् । तथास्य हृदयं भित्त्वा जगाम धरणीतलम्

ಅಲ್ಪಬೋಧನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಸಂಸಾರಜನ್ಯ ದುಃಖ ಹೇಗೆ ಆವರಿಸಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಹೃದಯವು ಚಿದ್ರವಾಗಿ ಧರಣೀತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 17

निमेषात्सोभिसंस्तम्भ्य दानवो दारुणाकृतिः । जग्राह पट्टिशं दैत्यो गिरीणामपि भेदनम्

ನಿಮೇಷಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೀಕರಾಕೃತಿಯ ದಾನವನು ತನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಭೇದಿಸಬಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಶವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

Verse 18

स तेन पट्टिसेनाजौ धनदस्य स्तनांतरम् । वाक्येन तीक्ष्णरूपेण मर्माक्षरविसर्पिणा

ಅವನು ಆ ಪಟ್ಟಿಶದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧನದನಾದ ಕುಬೇರನ ಸ್ತನಾಂತರದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು—ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಚನಾಕ್ಷರಗಳಂತೆ.

Verse 19

निर्बिभेदाभिजातस्य हृदयं दुर्जनो यथा । तेन पट्टिश घातेन धनेशः ।परिमूर्छितः

ಆ ಪಟ್ಟಿಶಘಾತದಿಂದ ಧನೇಶನಾದ ಕುಬೇರನು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದನು—ದುರ್ಜನನು ಅಭಿಜಾತನ ಹೃದಯವನ್ನು ಭೇದಿಸುವಂತೆ.

Verse 20

निषसाद रथोपस्थे दुर्वाचा सुजनो यथा । तथागतं तु तं दृष्ट्वा धनेशं वै मृतं यथा

ಅವನು ರಥಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತನು—ದುರ್ವಚನದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಸುಜನನಂತೆ. ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಕಂಡು ಅವರು ಧನೇಶನನ್ನು ಮೃತನಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 21

राक्षसो निरृतिर्देवो निशाचरबलानुगः । अभिदुद्राव वेगेन कुजंभं भीमविक्रमम्

ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ನಿರೃತಿ, ನಿಶಾಚರಬಲವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಕುಜಂಭನ ಕಡೆಗೆ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 22

अथ दृष्ट्वातिदुर्धर्षं कुजंभो राक्षसेश्वरम् । नोदयामास दैत्यान्स राक्षसेशरथं प्रति

ನಂತರ ಅತಿದುರ್ಧರ್ಷನಾದ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಕುಜಂಭನು, ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ರಥದ ವಿರುದ್ಧ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು।

Verse 23

स दृष्ट्वा नोदितां सेनां प्रबलास्त्रां सुभीषणाम् । रथादाप्लुत्य वेगेन निरृती राक्षसेश्वरम्

ಪ್ರೇರಿತವಾದ, ಬಲಿಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ನಿರೃತಿ ವೇಗದಿಂದ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದನು।

Verse 24

खड्गेन तीक्ष्णधारेण चर्मपाणिरधावत । प्रविश्य दानवानीकं गजः पद्मसरो यथा

ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಚರ್ಮಪಾಣಿ ಧಾವಿಸಿದನು; ದಾನವಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಸರೋವರಕ್ಕೆ ಗಜ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ನುಗ್ಗಿದನು।

Verse 25

लोडयामास बहुधा विनिष्कृत्य सहस्रशः । चिच्छेद कांश्चिच्छतशो बिभेदान्यान्वरासिना

ಅವನು ಅವರನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉರುಳಿಸಿ ಎಸೆದು, ಸಹಸ್ರಶಃ ಎಳೆದು ಹೊರತೆಗೆದನು; ಕೆಲವರನ್ನು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಇತರರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು।

Verse 26

संदष्टौष्ठमुखैः पृथ्वीं दैत्यानां सोऽभ्यपूरयत् । ततो निःशेषितप्रायां विलोक्य स्वां चमूं तदा

ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಯೂ ಮುಖವೂ ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡ ದೈತ್ಯರಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ಸೇನೆ ಬಹುತೇಕ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದನು.

Verse 27

मुक्त्वा धनपतिं दैत्यः कुजंभो निरृतिं ययौ । लब्धसंज्ञस्तु जंभोऽपि धनाध्यक्षपदानुगान्

ಧನಪತಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ದೈತ್ಯ ಕುಜಂಭ ನಿರೃತಿದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದನು. ಜಂಭನೂ ಚೇತನ ಪಡೆದು ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷನ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರಿಗಳಾದ ಪರಿವಾರರ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸಿದನು.

Verse 28

जीवग्राहं स जग्राह बद्धा पाशैः सहस्रधा । मूर्तिमंति च रत्ननि पद्मादींश्च निधींस्तथा

ಅವನು ಜೀವಗ್ರಾಹರನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅವರು ಸಾವಿರ ವಿಧವಾಗಿ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರ್ತಿಮಂತ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾದಿ ನಿಧಿ-ಭಂಡಾರಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಕಬಳಿಸಿದನು.

Verse 29

वाहनानि च दिव्यानि विमानानि च सर्वशः । धनेशो लब्धसंज्ञस्तु तामवस्थां विलोक्य सः

ದಿವ್ಯ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವಿಮಾನಗಳೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆಗ ಧನೇಶ (ಕುಬೇರ) ಚೇತನ ಪಡೆದು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಂತನು.

Verse 30

निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च रोषात्ताम्रविलोचनः । ध्यात्वास्त्रं गारुडं दिव्यं बाणं संधाय कार्मुके

ಅವನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಷ್ಣ ನಿಶ್ವಾಸ ಬಿಡುತ್ತ, ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಾಮ್ರವರ್ಣವಾದವು. ದಿವ್ಯ ಗಾರುಡಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಧನುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿದನು.

Verse 31

मुमोच दानवानीके तं बाणं शत्रुदारणम् । प्रथमं कार्मुकं तस्य वह्निज्वालमदृश्यत

ಅವನು ದಾನವಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಶತ್ರುದಾರಕವಾದ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿದನು; ಅವನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೊದಲು ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 32

निश्चेरुर्विस्फुलिंगानां कोटयो धनुषस्तथा । ततो ज्वालाकुलं व्योम चक्रे चास्त्रं समंततः

ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಫುಲಿಂಗಗಳ ಕೋಟಿಗಳು ಹೊರಟವು; ನಂತರ ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಜ್ವಾಲಾಕುಲವಾಗಿಸಿತು।

Verse 33

तदस्त्रं सहसा दृष्ट्वा जंभो भीमपराक्रमः । संवर्तं मुमुचे तेन प्रशांतं गारुडं तदा

ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಹಸಾ ಕಂಡ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಜಂಭನು ಸಂವರ್ತ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಆಗ ಗಾರುಡ ಅಸ್ತ್ರವು ಶಮನವಾಯಿತು।

Verse 34

ततस्तं दानवो दृष्ट्वा कुबेरं रोषविह्वलः । अभिदुद्राव वेगेन पदातिर्धनदं नदन्

ನಂತರ ಕುಬೇರನನ್ನು ಕಂಡ ರೋಷವಿಹ್ವಲನಾದ ದಾನವನು ಕಾಲಾಳಿಯಾಗಿ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಧನದನ ಮೇಲೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 35

अथाभिमुखमायांतं दैत्यं दृष्ट्वा धनाधिपः । बभूव संभ्रमाविष्टः पलायनपरायणः

ನೆರವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಕಂಡ ಧನಾಧಿಪ ಕುಬೇರನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದನು।

Verse 36

ततः पलायतस्तस्य मुकुटो रत्नमंडितः । पपात भूतले दीप्तो रविबिंबमिवांबरात्

ಅವನು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರತ್ನಮಂಡಿತವಾದ ಅವನ ಮುಕುಟವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಆಕಾಶದಿಂದ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬವೇ ಬಿದ್ದಂತೆ.

Verse 37

यक्षणामभिजातानां भग्नं प्रववृते रणात् । मर्तुं संग्राम शिरसि युक्तं नो भूषणाय तत्

“ಅಭಿಜಾತ ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಭಂಗಗೊಂಡು ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಸಮರದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ಯುಕ್ತ—ಆಭರಣವಲ್ಲ, ಅದೇ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಮಾನ.”

Verse 38

इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । युयुत्सवस्तथा यक्षा मुकुटं परिवार्य ते

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅಜೇಯ ಯಕ್ಷರು—ವಿವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ—ಬಿದ್ದ ಮುಕುಟವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತರು।

Verse 39

अभिमान धना वीरा धनस्य पदानुगाः । तानमर्षाच्च संप्रेक्ष्य दानवश्चंडपौरुषः

ಅವರು ಅಭಿಮಾನಸಂಪನ್ನ ವೀರರು, ಧನಾಧಿಪ ಕುಬೇರನ ಪಾದಾನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಅನುಚರರು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಚಂಡಪೌರುಷದ ದಾನವನು ಅಸಹ್ಯ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು।

Verse 40

भुशुण्डीं भीषणाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् । रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान्

ಪರ್ವತಭಾರದಂತೆ ಭಾರಿಯಾದ ಭೀಕರಾಕಾರದ ಭುಶುಂಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮುಕುಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಿಶಾಚರ ರಕ್ಷಕರನ್ನು ಅವನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದನು।

Verse 41

तान्प्रमथ्याथ नियुतं मुकुटं तं स्वके रथे । समारोप्यामररिपुर्जित्वा धनदमाहवे

ಅವರನ್ನು ಚೂರ್ನಮಾಡಿ ದೇವಶತ್ರುವು ಆ ಅಮೂಲ್ಯ ಮುಕುಟವನ್ನು ತನ್ನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

Verse 42

धनानि च निधीन्गृह्य स्वसैन्येन समावृतः । नादेन महता देवान्द्रावयामास सर्वशः

ಧನಗಳನ್ನೂ ನಿಧಿಗಳನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಮಹಾ ನಾದದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಸಿದನು.

Verse 43

धनदोऽपि धनं सर्वं गृहीतो मुक्तमूर्धजः । पदातिरेकः सन्त्रस्तः प्राप्यैवं दीनवत्स्थितः

ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನೂ ತನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಧನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭೀತನಾಗಿ ದೀನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.

Verse 44

कुजंभेनाथ संसक्तो रजनीचरनंदनः । मायाममोघामाश्रित्य तामसीं राक्षसेश्वरः

ಕುಜಂಭನೊಂದಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ರಜನೀಚರಕುಲನಂದನನಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನು ಅಮೊಘ ತಾಮಸೀ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.

Verse 45

मोहयामास दैत्येन्द्रो जगत्कृत्वा तमोमयम् । ततो विफलनेत्राणि दानवानां बलानि च

ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಜಗತ್ತನ್ನು ತಮೋಮಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ದಾನವರ ಸೇನೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.

Verse 46

न शेकुश्चलितुं तत्र पदादपि पदं तदा । ततो नानास्त्रवर्षेण दानवानां महाचमूः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾರದೆ ನಿಂತರು. ಬಳಿಕ ನಾನಾವಿಧ ಅಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದಾನವರ ಮಹಾಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಸಿದಿತು.

Verse 47

जघान निरृतिर्देवस्तमसा संवृता भृशम् । हन्यमानेषु दैत्येषु कुजंभे मूढचेतसि

ಘೋರ ತಮಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿಸಿದಾಗ ದೇವಶಕ್ತಿ ನಿರೃತಿಯು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದಳು. ದೈತ್ಯರು ಹತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕುಜಂಭನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.

Verse 48

महिषो दानवेन्द्रस्तु कल्पांतां भोदसन्निभः । अस्त्रं चकार सावित्रमुल्कासंघातमंडितम्

ಆದರೆ ದಾನವರಾಧಿಪತಿ ಮಹಿಷನು ಕಲ್ಪಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಉಲ್ಕಾಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಸಾವಿತ್ರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 49

विजृंभत्यथ सावित्रे परमास्त्रे प्रातपिनि । प्रणासमगमत्तीव्रं तमो घोरमनंतरम्

ಆ ಪರಮ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಸಾವಿತ್ರ ಅಸ್ತ್ರವು ಜ್ವಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣವೇ, ಉಗ್ರವೂ ಘೋರವೂ ಆದ ತಮಸ್ಸು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶದತ್ತ ಹೋಯಿತು.

Verse 50

ततोऽस्त्रविस्फुलिंगांकं तमः शुक्लं व्यजायत । प्रोत्फुल्लारुणपद्मौघं शरदीवामलं सरः

ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರದ ಸ್ಫುಲಿಂಗಗಳ ಗುರುತುಳ್ಳ ತಮಸ್ಸು ಶುಭ್ರವಾಯಿತು—ಶರದೃತುವಿನ ನಿರ್ಮಲ ಸರೋವರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಳಿದ ಕೆಂಪು ಪದ್ಮಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ.

Verse 51

ततस्तमसि संशांते दैत्येन्द्राः प्राप्तचक्षुषः । चक्रुः क्रुरेण तमसा देवानीकं महाद्भुतम्

ಆ ತಮಸ್ಸು ಶಮನವಾದ ಬಳಿಕ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು; ಕ್ರೂರ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವಸೈನ್ಯದ ಮುಂದೆ ಮಹಾದ್ಭುತವಾದ ಮೋಹದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು।

Verse 52

अथादाय धनुर्घोरमिषुं चाशीविषोपमम् । कुजंभोऽधावत क्षिप्रं रक्षोदेवबलं प्रति

ನಂತರ ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಆಶೀವಿಷಸರ್ಪದಂತಿರುವ ಬಾಣವನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಕುಜಂಭನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸ-ದೇವ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಲದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 53

राक्षसेन्द्रस्तथायांतं दृषट्वा तं स पदानुगः । विव्याध निशितैर्बाणैः कालाशनिसमस्वनैः

ಅವನು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ, ಕಾಲವಜ್ರದಂತ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು।

Verse 54

नादानं न च सन्धानं न मोक्षो वास्य लक्ष्यते । चिच्छेदोग्रैः शरव्रातैस्ताञ्छरानतिलाघवात्

ಅವನಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸಿನ ನಾದವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಂಧಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಬಾಣಮೋಕ್ಷದ ವಿರಾಮವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಅಪಾರ ಲಾಘವದಿಂದ ಉಗ್ರ ಶರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಚಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 55

ध्वजं शरेण तीक्ष्णेन निचकर्तामरद्विषः । सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत्

ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ದೇವದ್ವೇಷಿಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಡವಿದನು; ಭಲ್ಲಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ರಥಾಸನದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಎಸೆದನು।

Verse 56

कालकल्पेन बाणेन तं च वक्षस्याताडयत् । स तु तेन प्रहारेण चकम्पे पीडितो भृशम्

ಕಾಲದ ವಿಧಿಯಂತೆಯೇ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು. ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಂಪಿಸಿದನು.

Verse 57

दैत्येंद्रो राक्षसेन्द्रेण क्षितिकंपेनगो यथा । स सुहूर्तात्समाश्वास्य मत्वा तं दुर्जयं रणे

ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಆಘಾತದಿಂದ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಭೂಕಂಪದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕದಲಿದನು. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಸಿರನ್ನು ಸಮಾಳಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಜಯನೆಂದು ತಿಳಿದನು.

Verse 58

पदातिरासाद्य रथं रक्षो वामकरेण च । केशेषु निरृतिं गृह्य जानुनाक्रम्य च स्थितः

ಆಮೇಲೆ ರಾಕ್ಷಸನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಎಡಗೈಯಿಂದ ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮೊಣಕಾಲಿನಿಂದ ಒತ್ತಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ನಿಂತನು.

Verse 59

ततः खड्गेन च शिरश्छेत्तुमैच्छदमर्षणः । ततः कलकलो जज्ञे देवानां सुमहांस्तदा । कुजंभस्य वशं प्राप्तं दृष्ट्वा निरृतिमाहवे

ನಂತರ ಕೋಪಗೊಂಡವನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರೃತಿ ಕುಜಂಭನ ವಶಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು.

Verse 60

एतस्मिन्नन्तरे देवो वरुणः पाशभृद्धृतः । पाशेन दानवेंद्रस्य बबन्धाशु भुजद्वयम्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಾಶಧಾರಿ ದೇವ ವರుణನು ಬಂದು, ತನ್ನ ಪಾಶದಿಂದ ದಾನವೇಂದ್ರನ ಎರಡೂ ಭುಜಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಂಧಿಸಿದನು.

Verse 61

ततो बद्धभुजं दैत्यं विफलीकृतपौरुषम् । ताडयामास गदया दयामुत्सृज्य पाशभृत्

ಆಗ ಪಾಶಧಾರಿಯು ಕರುಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭುಜಬಂಧಿತನಾಗಿ ಪರಾಕ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಗದೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು।

Verse 62

स तु तेन प्रहारेण स्रोतोभिः क्षतजं स्रवन् । दधार कालमेघस्य रूपं विद्युल्लताभृतम्

ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವನು ಹೊಳೆಗಳಂತೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಮಿಂಚಿನ ಲತೆಯುಳ್ಳ ಕಪ್ಪು ಮಳೆಯಮೇಘದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 63

तदवस्थागतं दृष्ट्वा कुजंभं महिषासुरः । व्यावृत्तवदनारावो भोक्तुमैच्छत्सुरावुभौ

ಕುಜಂಭನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು।

Verse 64

निरृति वरुणं चैव तीक्ष्णदंष्ट्रोत्कटाननः । तावभिप्रायमा लोक्य तस्य दैत्यस्य दूषितम्

ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳೂ ಭಯಂಕರ ಮುಖವೂಳ್ಳ ಆ ವೀರನು ನಿರೃತಿ ಮತ್ತು ವರುಣರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ದೈತ್ಯನ ದೂಷಿತ ದುಷ್ಟ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಅರಿತನು।

Verse 65

त्यक्त्वा रथावुभौ भीतौ पदाती प्रद्रुतौ द्रुतम् । जग्मतुर्महिषाद्भीतौ शरणं पाकशासनम्

ಮಹಿಷನ ಭಯದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ರಥಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿ, ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಇಂದ್ರನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 66

क्रुद्धोऽथ महिषो दैत्यो वरुणं समुपाद्रवत् । तमंतकमुखासन्नमालोक्य हिमदीधितिः

ಆಗ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದೈತ್ಯ ಮಹಿಷನು ವರುಣನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಅವನು ಮುಖಾಮುಖಿ ಮರಣದಂತೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೀತಲಕಾಂತಿಯ ಚಂದ್ರನು ಗಮನಿಸಿದನು।

Verse 67

चक्रे शस्त्रं विसृष्टं हि हिमसंघातमुल्बणम् । वायव्यं चास्त्र मतुलं चंद्रश्चक्रे द्वितीयकम्

ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಯಂಕರ ಹಿಮಸಂಘಾತದ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಚಂದ್ರನು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅತുലವಾದ ವಾಯವ್ಯ (ಗಾಳಿ) ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು।

Verse 68

वायुना तेन चंडंन संशुष्केण हिमेन च । महाहिमनिपातेन शस्त्रैश्चंद्रप्रणोदितैः

ಆ ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿಯಿಂದ, ಒಣಗಿಸುವ ಹಿಮದಿಂದ, ಮಹಾ ಹಿಮಪಾತದಿಂದ, ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನು ಪ್ರೇರಿತ ಮಾಡಿದ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ—

Verse 69

गात्राण्यसुरसैन्यानामदह्यंत समंततः । व्यथिता दानवाः सर्वे सीतच्छादितपौरुषाः

ಅಸುರಸೈನ್ಯದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಹಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ದಾನವರು ವ್ಯಥಿತರಾದರು; ಶೀತವು ಅವರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟಿತು।

Verse 70

न शेकुश्चलिंतुं तत्र नास्त्राण्यादातुमेव च । महिषो निष्प्रयत्नश्च शीतेनाकंपिताननः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಲಿಸಲಾರದೆ, ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಲಾರದೆ ಹೋದರು. ಮಹಿಷನೂ ಶಕ್ತಿಹೀನನಾದನು; ಶೀತದಿಂದ ಅವನ ಮುಖ ಕಂಪಿಸಿತು।

Verse 71

अंसमालिंग्य पाणिभ्यामुपविष्टो ह्यधोमुखः । सर्वे ते निष्प्रतीकारा दैत्याश्चंद्रमसा जिताः

ಅವನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಭುಜಗಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸಿ ಕುಳಿತನು. ಪ್ರತಿಕಾರವಿಲ್ಲದ ಆ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಚಂದ್ರದೇವನಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 72

रणेच्छां दूरतस्त्यक्त्वा तस्थुस्ते जीवितार्थिनः । तत्राब्रवीत्कालनेमिर्दैत्यान्क्रोधविदीपितः

ಯುದ್ಧೇಚ್ಛೆಯನ್ನು ದೂರ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿ ಅವರು ನಿಂತರು. ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲನೇಮಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 73

भोभोः श्रृंगारिणः क्रूराः सर्वशस्त्रास्त्रपारगाः । एकैकोऽपि जगत्कृस्नं शक्तस्तुलयितुं भुजैः

“ಹೋ ಹೋ! ಅಹಂಕಾರಿಗಳೇ, ಕ್ರೂರಿಗಳೇ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರೇ; ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತೂಗಲು ಸಮರ್ಥನು!”

Verse 74

एकैकोऽपि क्षमो ग्रस्तुं जगत्सर्वं चराचरम् । एकैकस्यापि पर्याप्ता न सर्वेऽपि दिवौकसः

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಒಬ್ಬನೇ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ನುಂಗಲು ಸಮರ್ಥನು. ಒಬ್ಬನಿಗೇ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಕಾಗರು.

Verse 75

किं त्रस्तनयनाश्चैव समरे परिनिर्जिताः । न युक्तमेतच्छूराणां विशेषाद्दैत्यजन्मनाम्

ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸೋತು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯಭೀತ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಏಕೆ ಓಡುತ್ತೀರಿ? ಇದು ಶೂರರಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೈತ್ಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ—ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 76

राज्ञश्च तारकस्यापि दर्शयिष्यथ किं मुखम् । विरतानां रणाच्चासौ क्रुद्धः प्राणान्हरिष्यति

ರಾಜ ತಾರಕನಿಗೆ ನೀವು ಯಾವ ಮುಖ ತೋರಿಸುವಿರಿ? ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೆ, ಅವನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೇ ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುವನು.

Verse 77

इति ते प्रोच्यमानापि नोचुः किंचिन्महासुराः । शीतेन नष्टश्रुतयो भ्रष्टवाक्याश्च ते तथा

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಆ ಮಹಾಸುರರು ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಶೀತಪೀಡೆಯಿಂದ ಅವರ ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿ ನಾಶವಾಗಿ, ವಾಕ್ಕೂ ಸಹ ಕುಸಿದುಹೋಯಿತು.

Verse 78

मूकास्तथाभवन्दैत्या मृतकल्पा महारणे । तान्दृष्ट्वा नष्टचेतस्कान्दैत्याञ्छीतेन पीडितान्

ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಮೂಕರಾದರು, ಮೃತರಂತೆ. ಶೀತದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ದೈತ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 79

मत्वा कालक्षमं कार्यं कालनेमिर्महासुरः । आश्रित्य मानवीं मायां वितत्य च महावपुः

ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಲ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮಹಾಸುರ ಕಾಲನೇಮಿ ಮಾನವೀ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತನ್ನ ಮಹಾವಪುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 80

पूरयामास गगनं विदिश एव च । निर्ममे दानवेन्द्रोऽसौ शरीरेभास्करायुतम्

ಅವನು ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿಸಿದನು. ಆ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 81

दिशश्च विदिशश्चैव पूरयामास पावकैः । ततो ज्वालाकुलं सर्वं त्रैलोक्यमभवत्क्षणात्

ಅವನು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದನು. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಜ್ವಾಲಾಕುಲವಾಯಿತು.

Verse 82

तेन ज्वालासमूहेन हिमां शुरगमद्द्रुतम् । ततः क्रमेण विभ्रष्टं शीतदुर्दिनमाबभौ

ಆ ಜ್ವಾಲಾಸಮೂಹದಿಂದ ಹಿಮವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂರವಾಯಿತು. ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಕಠಿಣ ಶೀತದ ದುರ್ಡಿನವೂ ಚದುರಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು.

Verse 83

तद्बलं दानवेंद्राणां मायया कालनेमिनः । तद्दृष्ट्वा दानवानीकं लब्धसंज्ञं दिवाकरः । उवाचारुणमत्यर्थं कोपरक्तांतलोचनः

ಕಾಲನೇಮಿಯ ಮಾಯೆಯಿಂದ ದಾನವೇಂದ್ರರ ಆ ಮಹಾಬಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ದಾನವಸೇನೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಜ್ಞೆ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣಂಚು ಕೆಂಪಾದ ದಿವಾಕರನು ಅರುಣನಿಗೆ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 84

दिवाकर उवाच । नयारुण रथं शीघ्रं कालनेमिरथो यतः

ದಿವಾಕರನು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಅರುಣ, ರಥವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸು; ಕಾಲನೇಮಿಯ ರಥ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ.”

Verse 85

विमर्दे तत्र विषमे भविता भूतसंक्षयः । जित एषशशांकोऽथ वयं यद्बलमाश्रिताः

“ಅಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಮಹಾಸಂಕ್ಷಯ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದರೂ ಈ ‘ಶಶಾಂಕಧ್ವಜ’ನೂ ಜಯಿಸಲ್ಪಡುವನು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಆ ಪ್ರಭುಬಲಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.”

Verse 86

इत्युक्तश्चोदयामास रथं गरुडपूर्वजः । रथे स्थितोऽपि तैरश्वैः सितचामरधारिभिः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಗರುಡನ ಅಗ್ರಜನು ರಥವನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ರಥಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಾಮರಧಾರಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಶೋಭಿಸಿದರು.

Verse 87

जगद्दीपोऽथ भगवाञ्जग्राह विततं धनुः । शरौघो वै पांडुपुत्र क्षिप्रमासीद्विषद्युतिः

ಅನಂತರ ಜಗದ್ದೀಪನಾದ ಭಗವಂತನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾಣಿದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಹೇ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ, ವಿಷದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬಾಣಗಳ ಮಹಾಸಮೂಹವು ಶೀಘ್ರವೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 88

शंबरास्त्रेण संधाय बाणमेकं ससर्ज ह । द्वितीयं चेन्द्रजालेनायोजितं प्रमुमोच ह

ಶಂಬರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ಅವನು ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ಇಂದ್ರಜಾಲದಿಂದ ಯೋಜಿತವಾದ ಎರಡನೆಯ ಬಾಣವನ್ನೂ ಅವನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 89

शंबरास्त्रं क्षणाच्चक्रे तेषांरूपविपर्ययम् । देवानां दानवं रूपं दानवानां च दैविकम्

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಶಂಬರಾಸ್ತ್ರವು ಅವರ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ದೇವರುಗಳಿಗೆ ದಾನವರೂಪ, ದಾನವರಿಗೆ ದೈವಿಕರೂಪ ಕಾಣಿಸಿತು.

Verse 90

मत्वा सुरान्स्वकानेव जघ्ने घोरास्त्रलाघवात् । कालनेमी रुषाविष्टः कृतांत इव संक्षये

ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮವರೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನು ಘೋರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವೇಗದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾದ ಕಾಲನೇಮಿ ಸಂಕ್ಷಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃತಾಂತನಂತೆ ಭೀಕರನಾದನು.

Verse 91

कांश्चित्खड्गेन तीक्ष्णेन कांश्चिन्नाराचवृष्टिभिः । कांश्चिद्गदाभिर्घोराभिः कांश्चिद्धोरैः परश्वधैः

ಕೆಲವರನ್ನು ಅವನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಹೊಡೆದನು, ಕೆಲವರನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ; ಕೆಲವರನ್ನು ಘೋರ ಗದೆಗಳಿಂದ, ಮತ್ತ ಕೆಲವರನ್ನು ಭೀಕರ ಪರಶುಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 92

शिरांसि केषाचिदपातयद्रथाद्भुजांस्तथा सारथींस्चोग्रवेगान् । कांश्चित्पिपेषाथरथस्य वेगात्कांश्चित्तथात्यद्भुतमुष्टिपातैः

ಕೆಲವರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಅವನು ರಥದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರ ಭುಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗವಂತ ಸಾರಥಿಗಳನ್ನೂ. ಕೆಲವರನ್ನು ರಥದ ವೇಗದಿಂದ ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದನು, ಮತ್ತ ಕೆಲವರನ್ನು ಅತಿದ್ಭುತ ಮುಷ್ಟಿಪಾತಗಳಿಂದ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು.