Adhyaya 14

Verse 1

अर्जुन उवाच । कुमारनाथमाहात्म्यं यत्त्वयोक्तं कथांतरे । तदहं श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण महामुने

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ! ನೀವು ಮತ್ತೊಂದು ಕಥಾಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕುಮಾರನಾಥನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

नारद उवाच । तारकं विनिहत्यैव वज्रांगतनयं प्रभुः । गुहः संस्थापयामास लिंगमेतच्च फाल्गुन

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಫಾಲ್ಗುನಾ! ವಜ್ರಾಂಗನ ಪುತ್ರ ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಭು ಗುಹನು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 3

दर्शनाच्छ्रवणाद्ध्यानात्पूजया श्रुतिवंदनैः । सर्वपापापहः पार्थ कुमारेशो न संशयः

ಹೇ ಪಾರ್ಥಾ! ದರ್ಶನ, ಶ್ರವಣ, ಧ್ಯಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿವಂದನೆಗಳಿಂದ ಕುಮಾರೇಶನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 4

अर्जुन उवाच । अत्याश्चर्यमयी रम्या कथेयं पापनाशिनी । विस्तरेण च मे ब्रूहि याथातथ्येन नारद

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಕಥೆ ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಮಯ, ರಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪನಾಶಿನಿ. ಹೇ ನಾರದಾ! ನಡೆದಂತೆಯೇ, ವಿವರವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 5

वज्रांगः कोप्यसौ दैत्यः किंप्रभावश्च तारकः । कथं स निहतश्चैव जातश्चैव कथं गुहः

ವಜ್ರಾಂಗನೆಂಬ ಆ ದೈತ್ಯನು ಯಾರು? ತಾರಕನಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಭಾವಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು? ಅವನು ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು, ಹಾಗೆಯೇ ಗುಹ (ಕುಮಾರ) ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು?

Verse 6

कथं संस्थापितं लिंगं कुमारेश्वरसंज्ञितम् । किं फलं चास्य लिंगस्य ब्रूहि तद्विस्तरान्मम

ಕುಮಾರೇಶ್ವರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? ಈ ಲಿಂಗಾರಾಧನೆಯ ಫಲವೇನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 7

नारद उवाच । प्रणिपत्य कुमाराय सेनान्ये चेश्वराय च । श्रृणु चैकमनाः पार्थ कुमारचरितं महत्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಕುಮಾರನಾದ ದೇವಸೇನಾಪತಿಗೂ ಹಾಗೂ ಈಶ್ವರನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕುಮಾರದ ಮಹಾಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 8

मानसो ब्रह्मणः पुत्रो दक्षो नाम प्रजापतिः । षष्टिं सोऽजनयत्कन्या वीरिण्यां नाम फाल्गुन

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರನಾದ ದಕ್ಷನೆಂಬ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಹೇ ಫಾಲ್ಗುಣ, ವೀರಿಣಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 9

ददो स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । सप्तविंशतिं सोमाय चतस्रोरिष्टनेमिने

ಅವನು ಹತ್ತು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಹದಿಮೂರು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಸೋಮನಿಗೆ, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 10

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे चैव ददौ प्रभुः । नामधेयान्यमूषां च सपत्नीनां च मे श्रृणु

ಆ ಪ್ರಭುವು ಭೂತ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಕೃಶಾಶ್ವರಿಗೆ ಸಹ ತಲಾ ಎರಡು (ಪತ್ನಿಯರನ್ನು) ದಾನಮಾಡಿದನು. ಈಗ ಆ ಸಹಪತ್ನಿಯರ ನಾಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 11

यासां प्रसूतिप्रभवा लोका आपूरितास्त्रयः । भानुर्लम्बा ककुद्भूमिर्विश्वा साध्या मरुत्वती

ಯಾರ ಸಂತಾನಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ತುಂಬಿಹೋದವೋ—ಅವರು ಭಾನು, ಲಂಬಾ, ಕಕುದ್ಭೂಮಿ, ವಿಶ್ವಾ, ಸಾಧ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮರುತ್ವತೀ.

Verse 12

वसुर्सुहूर्ता संकल्पा धर्मपत्न्यः सुताञ्छृणु । भानोस्तु देवऋषभ सुतोऽभवत्

ವಸು, ಸುಹೂರ್ತಾ, ಸಂಕಲ್ಪಾ—ಇವರು ಧರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯರು; ಅವರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೇಳು. ಭಾನುತನಿಂದ ದೇವಋಷಭನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 13

विद्योत आसील्लंबायां ततश्च स्तनयित्नवः । ककुदः शकटः पुत्रः कीकटस्तनयो यतः

ಲಂಬೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯೋತನು ಜನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸ್ತನಯಿತ್ನವರು (ಮೇಘಗರ್ಜನ ದೇವತೆಗಳು) ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಕಕುದ ಮತ್ತು ಶಕಟ ಎಂಬ ಪುತ್ರರೂ ಜನಿಸಿ, ಅವನಿಂದ ಕೀಕಟನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 14

भुवो दुर्गस्तथा स्वर्गो नंदश्चैव ततोऽभवत् । विश्वेदेवाश्च विश्वाया अप्रजांस्तान्प्रचक्षते

ಭೂದಿಂದ ದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ ಜನಿಸಿದರು; ಅವಳಿಂದ ನಂದನೂ ಹುಟ್ಟಿದನು. ವಿಶ್ವೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಜನಿಸಿದರು—ಅವರನ್ನು ಸಂತಾನರಹಿತರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

साध्या द्वादश साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुतः । मरुत्वान्सुजयंतश्च मरुत्वत्या बभूवतुः

ಸಾಧ್ಯೆಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾಧ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವಳ ಪುತ್ರ ಅರ್ಥಸಿದ್ಧಿ. ಮರುತ್ವತಿಯಿಂದ ಮರುತ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಜಯಂತ ಜನಿಸಿದರು.

Verse 16

नरनारायणौ प्राहुर्यौ तौ ज्ञानविदो जनाः । वसोश्च वसवश्चाष्टौ मुहूर्तायां मुहूर्तकाः

ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನರ-ನಾರಾಯಣರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಸುವಿನಿಂದ ಎಂಟು ವಸುಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ಮುಹೂರ್ತೆಯಿಂದ ಮುಹೂರ್ತಕರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 17

ये वै फलं प्रयच्छंति भूतानां स्वं स्वकालजम् । संकल्पायाश्च संकल्पः कामः संकल्पजः सुतः

ಯಾರು ಭೂತಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕಲ್ಪೆಯಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ಜನಿಸಿದನು; ಸಂಕಲ್ಪಜನ್ಯ ಪುತ್ರ ಕಾಮನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 18

सुरूपासूत तनयान्रुद्रानेकादशैव तु । कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः

ಸುರೂಪಾ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರು: ಕಪಾಲೀ, ಪಿಂಗಳ, ಭೀಮ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿಲೋಹಿತ.

Verse 19

अजकः शासनः शास्ता शंभुश्चांत्यो भवस्तथा । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये विरूपायाः सुताः स्मृताः

ಅಜಕ, ಶಾಸನ, ಶಾಸ್ತಾ, ಶಂಭು, ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ ಭವ—ಇವರು ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಇತರ ಪಾರ್ಷದರು ವಿರೂಪೆಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

प्रजापतेरंगिरसः स्वधा पत्नी पितॄनथ । जज्ञे सनी तथा पुत्रमथर्वागिरसं प्रभुम्

ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅಂಗಿರಸನ ಪತ್ನಿ ಸ್ವಧಾ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತಳಾಗಿ, ಸನಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ನಂತರ ಪ್ರಭುವಾದ ಪುತ್ರ ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸನನ್ನೂ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು.

Verse 21

कृशाश्वस्य च द्वे भार्ये अर्चिश्च दिषणा तथा । अस्त्रगामो ययोः पुत्रः ससंहारः प्रकीर्तितः

ಕೃಶಾಶ್ವನಿಗೆ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು—ಅರ್ಚಿಸ್ ಮತ್ತು ದಿಷಣಾ. ಅವರ ಪುತ್ರ ಅಸ್ತ್ರಗಾಮ; ಅವನು ‘ಸಸಂಹಾರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 22

पतंगी यामिनी ताम्रा तिमिश्चारिष्टनेमिनः । पतंग्यसूत पतगान्यामिनी शलभानथ

ಪತಂಗೀ, ಯಾಮಿನೀ, ತಾಮ್ರಾ, ತಿಮಿ—ಇವರು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಯ ಪತ್ನಿಯರು. ಪತಂಗೀ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಯಾಮಿನೀ ನಂತರ ಶಲಭಗಳನ್ನು (ಮಿಡತೆಗಳನ್ನು) ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು.

Verse 23

ताम्रायाः श्येनगृध्राद्यास्तिमेर्यादोगणास्तथा । अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूदमिदं जगत्

ತಾಮ್ರೆಯಿಂದ ಶ್ಯೇನ, ಗೃಧ್ರ ಮೊದಲಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ತಿಮಿಯಿಂದ ತಿಮಿರ್ಯಾದಿ ಜಲಚರಗಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯರ ಪ್ರಸೂತಿ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 24

श्रृणु नामानि लोकानां मातॄणां शंकराणि च । अदितिर्दितिर्दनुः सिंही दनायुः सुरभिस्तथा

ಇದೀಗ ಲೋಕಗಳ ಮಾತೃಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನೂ, ಶಂಕರಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಶುಭ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು—ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಸಿಂಹೀ, ದನಾಯು ಮತ್ತು ಸುರಭಿ.

Verse 25

अरिष्टा विनता ग्रावा दया क्रोधवशा इरा । कद्रुर्मुनिश्च ते चोभे मातरस्ताः प्रकीर्तिताः

ಅರಿಷ್ಟಾ, ವಿನತಾ, ಗ್ರಾವಾ, ದಯಾ, ಕ್ರೋಧವಶಾ ಮತ್ತು ಇರಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಕದ್ರು ಹಾಗೂ ಮುನಿ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ—ಮಾತೃಗಳೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು.

Verse 26

आदित्याश्चादितेः पुत्रा दितेर्दैत्याः प्रकीर्तिताः । दनोश्च दानवाः प्रोक्ता राहुः सिंहीसुतो ग्रहः

ಆದಿತ್ಯರು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ದೈತ್ಯರು ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ದನುನಿಂದ ದಾನವರು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಗ್ರಹ ರಾಹು ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಪುತ್ರನು.

Verse 27

दनायुषस्तथा जातो दनायुश्च गणो बली । गावश्च सुरभेर्जातारिष्टापुत्रा युगंधराः

ದನಾಯುವಿನಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ದನಾಯುಷ್ ಎಂಬ ಬಲಿಷ್ಠ ಗಣ ಜನ್ಮಿಸಿದನು. ಸುರಭಿಯಿಂದ ಗೋವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಯುಗಂಧರರು ಅರಿಷ್ಟೆಯ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

विनतासूत अरुणं गरुडं च महाबलम् । ग्रावायाः श्वापदाः पुत्रा गणः क्रोधवशस्तथा

ವಿನತೆಯು ಅರುಣನನ್ನೂ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಗರುಡನನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು. ಗ್ರಾವೆಯಿಂದ ಶ್ವಾಪದಗಳು (ಹಿಂಸ್ರ ಮೃಗಗಳು) ಪುತ್ರರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೋಧವಶೆಯಿಂದಲೂ ಒಂದು ಗಣ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 29

जातः क्रोधवशायाश्च इराया भूरुहाः स्मृताः । कद्रूसुताः स्मृता नागा मुनेरप्सरसां गणाः

ಕ್ರೋಧವಶೆಯಿಂದ (ಅನೇಕ ಜೀವಗಳು) ಜನಿಸಿದವು; ಇರೆಯಿಂದ ವೃಕ್ಷ-ಲತೆಗಳು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕದ್ರುವಿನ ಪುತ್ರರು ನಾಗರೆಂದು ಸ್ಮೃತರು; ಮುನಿಯಿಂದ ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಗಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 30

तत्र द्वौ तनयौ यौ च दितेस्तौ विष्णुना हतौ । हिरण्यकशिपुर्वीरो हिरण्याक्षस्तथाऽपरः

ಅಲ್ಲಿ ದಿತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು—ವೀರ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ।

Verse 31

ततो निहतपुत्रा सा दितिराराध्य कश्यपम् । अयाचत वरं देवी पुत्रमन्यं महाबलम्

ನಂತರ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದ ದಿತಿ ಕಶ್ಯಪನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ದೇವಿ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದಳು—ಮಹಾಬಲವಂತನಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಪುತ್ರನನ್ನು।

Verse 32

समरे शक्रहंतारं स तस्या अददात्प्रभुः । नियमे चापि वर्तस्व वर्षाणां च सहस्रकम्

ಪ್ರಭುವು ಅವಳಿಗೆ ವರ ನೀಡಿದನು—ಸಮರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು; ಮತ್ತು ಹೇಳಿದನು—“ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸು।”

Verse 33

इत्युक्ता सा तथा चक्रे पुष्करस्था समाहिता । वर्तंत्या नियमे तस्याः सहस्राक्षः समाहितः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಳು ಅವಳು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದಳು—ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಾಸಿಸಿದಳು; ಅವಳ ನಿಯಮಾಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 34

उपासामाचरद्भक्त्या सा चैनमन्वमन्यत । दशवत्सरशेषस्य सहस्रस्य तदा दितिः

ಅವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸನೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು; ಆಗ ದಿತಿಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದವು।

Verse 35

उवाच शक्रं सुप्रीता भक्त्या शक्रस्य तोषिता । दितिरुवाच । अत्रोत्तीर्णव्रतप्रायां विद्धि देवसत्तम

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಕ್ರನನ್ನು ಪರಮ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಅವನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡಳು ಮಾತನಾಡಿದಳು. ದಿತಿಯು ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ! ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವ್ರತವು ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.”

Verse 36

भविष्यति तव भ्राता तेन सार्धमिमां श्रियम् । भोक्ष्यसे त्वं यथानयायं त्रैलोक्यं हतकंटकम्

“ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಉದ್ಭವಿಸುವನು; ಅವನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಈ ರಾಜ್ಯಶ್ರೀ-ವೈಭವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ—ಅದರಿಂದ ಈ ತ್ರಿಲೋಕವು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಅದರ ಕಂಟಕ-ಉಪದ್ರವಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವವು।”

Verse 37

इत्युक्त्वा निद्रयाविष्टा चरणाक्रांतमूर्धजा । दिवा सुप्ता दितिर्देवी भाव्यर्थबलनोदिता

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವಿ ದಿತಿಯು ನಿದ್ರಾವಶಳಾದಳು; ಅವಳ ಕೂದಲು ಪಾದದಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಭವಿಷ್ಯಾರ್ಥದ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಹಗಲು ನಿದ್ರಿಸಿದಳು।

Verse 38

तत्तु रंध्रमवेक्ष्यैव योगमूर्तिस्तदाविशत् । जठरस्थं दितेर्गर्भं चक्रे वज्रेण सप्तधा

ಆ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಶಕ್ರನು ಯೋಗಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಂದೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ವಜ್ರದಿಂದ ದಿತಿಯ ಜಠರಸ್ಥ ಗರ್ಭವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚಿದ್ರಿಸಿದನು।

Verse 39

एकैकं च पुनः खण्डं चकार मघवा ततः । सप्तधा सप्तधा कोपादुद्बुध्य च ततो दितिः

ನಂತರ ಮಘವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಂಡವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ವಿಭಜಿಸಿದನು—ಏಳು-ಏಳಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಏಳು-ಏಳಾಗಿ. ಆಗ ದಿತಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಳು।

Verse 40

न हंतव्यो न हंतव्य इति सा शक्रमब्रवीत् । वज्रेण कृत्त्यमानानां बुद्धा सा रोदनेन च

"ಕೊಲ್ಲಬೇಡ, ಕೊಲ್ಲಬೇಡ" ಎಂದು ಅವಳು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ ಅವರ ಅಳುವಿನಿಂದ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು.

Verse 41

ततः शक्रश्च मा रोदीरिति तांस्तान्यथाऽवदत् । निर्गत्य जठरात्तस्मात्ततः प्रांजलिरग्रतः

ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಅವರಿಗೆ "ಅಳಬೇಡಿರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಅವರು ಕೈಮುಗಿದು ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತರು.

Verse 42

उवाच वाक्यं चात्रस्तो मातरं रिषपूरिताम् । दिवास्वापं कृथा मातः पादाक्रांतशिरोरुहा

ಆಗ ಭಯಗೊಂಡ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ತಾಯಿಯೇ, ನೀನು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕೂದಲು ಕಾಲಿಗೆ ತಗುಲಿತ್ತು."

Verse 43

सुप्ताथ सुचिरं वाते धिन्नो गर्भो मया तव । कृता एकोनपंचाशद्भागा वज्रेण ते सुताः

"ನೀನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ವಾಯುರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದೆನು. ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ನಲ್ವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದೆನು."

Verse 44

सत्यं भवतु ते वाक्यं सार्धं भोक्ष्यामि तैः श्रियम् । दास्यामि तेषां स्थानानि दिवि यावदहं दिते

"ನಿನ್ನ ಮಾತು ಸತ್ಯವಾಗಲಿ. ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆನು. ಓ ದಿತಿ, ನಾನಿರುವವರೆಗೂ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವೆನು."

Verse 45

मा रोदीरिति मे प्रोक्ताः ख्याताश्च मरुतस्त्विति । इत्युक्ता सा च सव्रीडा दितिर्जाता निरुत्तरा

“ಅಳಬೇಡಿರಿ” ಎಂದು ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದೆನು; ಆದಕಾರಣ ಅವರು ‘ಮರುತರು’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ದಿತಿ ವಾಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು.

Verse 46

सार्धं तैर्गतवानिंद्रो दिगंते वायवः स्मृताः । ततः पुनश्च भर्तारं दितिः प्रोवाच दुःखिता

ಅವರೊಡನೆ ಇಂದ್ರನೂ ಹೊರಟನು; ಅವರು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಯುಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ದುಃಖಿತ ದಿತಿ ಮತ್ತೆ ಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 47

पुत्रं मे भगवन्देहि शक्रहंतारमूर्जितम् । यो नास्त्रशस्त्रैर्वध्यत्वं गच्छेत्त्रिदिववासिनाम्

ಹೇ ಭಗವನ್, ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು—ಬಲಿಷ್ಠ, ಶಕ್ರಹಂತ—ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳು ಅಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ವಧಿಸಲಾರದು ಅವನನ್ನು.

Verse 48

न ददास्युत्तरं विद्धि मृतामेव प्रजापते । इत्युक्तः स तदोवाच तां पत्नीमतिदुःखिताम्

“ನಾನು ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಅವಳು ಮೃತಪ್ರಾಯಳೇ” ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಆಗ ಅತಿದುಃಖಿತ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 49

दशवर्षसहस्राणि तपोनिष्ठा तु तप्स्यसे । वज्रसारमयैरंगैरच्छेद्यैरायसैर्दृढैः

ನೀನು ತಪೋನಿಷ್ಠಳಾಗಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವೆ; ಆಗ (ಪುತ್ರ) ವಜ್ರಸಾರಮಯ ಅಂಗಗಳಿರುವ, ಛೇದಿಸಲಾಗದ, ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ದೃಢನಾಗಿರುವನು.

Verse 50

वज्रांगोनाम पुत्रस्ते भविता धर्मवत्सलः । सा तु लब्धवरा देवी जगाम तपसे वनम्

ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ‘ವಜ್ರಾಂಗ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಜನಿಸುವನು. ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ದೇವಿ ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 51

दशवर्षसहस्राणि तपो घोरं समाचरत् । तपसोंऽते भगवती जनयामास दुर्जयम्

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವಳು ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ತಪಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವತಿ ದುರ್ಜಯನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು.

Verse 52

पुत्रमप्रतिकर्माणमजेयं वज्रदुश्छिदम् । स जातामात्र एवाभूत्सर्वशा स्त्रार्थपारगः

ಅವಳು ಪ್ರತಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅತೀತನಾದ, ಅಜೇಯನಾದ, ವಜ್ರದಂತೆ ಛೇದಿಸಲಾಗದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಜನ್ಮಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಶಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದನು.

Verse 53

उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम् । तमुवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपं सुतम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ತಾಯಿ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಆಗ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ದಿತಿಯು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 54

बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक । तेषआमपचितिं कर्तुमिच्छे शक्रवधादहम्

ಮಗನೇ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ) ನನ್ನ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವರ ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಶಕ್ರನ ವಧವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 55

बाढमित्येव सं प्रोच्य जगाम त्रिदिवं बली । ससैन्यं समरे शक्रं स च बाह्वायुधोऽजयत्

“ಬಾಢಮ್” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಶಕ್ರನನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಬಾಹ್ವಾಯುಧನೇ ವಿಜಯಿಯಾದನು.

Verse 56

पादेनाकृष्य देवेंद्रं सिंहः क्षुद्रमृगं यथा । मातुरंतिकमागच्छद्याचमानं भयातुरम्

ಸಿಂಹವು ಕ್ಷುದ್ರ ಮೃಗವನ್ನು ಎಳೆಯುವಂತೆ, ಅವನು ಪಾದದಿಂದ ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡನು. ಭಯಾತುರನಾಗಿ ಕರುಣೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ಇಂದ್ರನು, ಅವನು ತಾಯಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 57

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगता तत्र संत्रस्तावथो ब्रह्मा जगाद तम्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಕಶ್ಯಪರು ಭಯಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 58

मुंचामुं पुत्र याचंतं किमनेन प्रयोजनम् । अवमानो वधः प्रोक्तो वीरसंभावितस्य च

“ಪುತ್ರನೇ, ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಇವನನ್ನು ಬಿಡು; ಇದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ವೀರನೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಅವಮಾನವೇ ವಧಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.”

Verse 59

अस्मद्वाक्येन यो मुक्तो जीवन्नपि मृतो हि सः । शत्रुं ये घ्नंति समरे न ते वीराः प्रकीर्तिताः

“ನಮ್ಮ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಯಾರು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮೃತನಂತೆಯೇ. ಹೀಗೆ ಬಿಡಲಾದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುವವರು ವೀರರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 60

कृत्वा मानपरिग्लनिं ये मुंचंति वरा हि ते । यतामान्यतमं मत्वा त्वया मातुर्वचः कृतम्

ಮಾನಕ್ಕೆ ಗಾಯಮಾಡಿದ ಮೇಲೆಯೂ ಶತ್ರುವನ್ನು ಬಿಡುವವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ನೀನು ತಾಯಿಯ ವಚನವನ್ನು ಪರಮ ಮಾನ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 61

तथा पितुर्वचः कार्यं मुंचामुं पुत्र वासवम् । एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्

ಅದೇ ರೀತಿ, ಪುತ್ರನೇ, ಪಿತೃವಚನವೂ ನೆರವೇರಬೇಕು—ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಬಿಡು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಜ್ರಾಂಗನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 62

न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता मया । त्वं सुरासुरनाथो वै मम च प्रपितामहः

ನನಗೆ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ದೇವಾಸುರರ ನಾಥರು, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು.

Verse 63

करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः । न च कांक्षे शक्रभुक्तामिमां त्रैलोक्यराजताम्

ಹೇ ದೇವಾ, ನಿಮ್ಮ ವಚನದಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು; ಈ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡನು. ಶಕ್ರನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಈ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 64

परभुक्ता यथा नारी परभुक्तामिवस्रजम् । यच्च त्रिभुवनेष्वस्ति सारं तन्मम कथ्यताम्

ಪರನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ (ತ್ಯಾಜ್ಯ), ಪರನು ಧರಿಸಿದ ಹಾರಿನಂತೆ—ಅದೇ ರೀತಿ ಈ (ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ). ತ್ರಿಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಜ ಸಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 65

ब्रह्मोवाच । तपसो न परं किंचित्तपो हि महतां धनम् । तपसा प्राप्यते सर्वं तपोयोग्योऽसि पुत्रक

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ತಪಸ್ಸಿಗಿಂತ ಪರಮವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ತಪಸ್ಸೇ ಮಹಾತ್ಮರ ಧನ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಓ ಪುತ್ರ, ನೀನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನು.

Verse 66

वज्रांग उवाच । तपसे मे रतिर्देव न विघ्नं तत्र मे भवेत् । त्वत्प्रसादेन भगवन्नित्युक्त्वा विरराम सः

ವಜ್ರಾಂಗನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಾ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರತಿ ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ವಿಘ್ನವಾಗದಿರಲಿ. ಓ ಭಗವನ್, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ವಿರಮಿಸಿದನು.

Verse 67

ब्रह्मोवाच । क्रूरभावं परित्यज्य यदीच्छसि तपः सुत । अनया चित्तबुद्ध्या तत्त्वयाप्तं जन्मनः फलम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸುತ, ನೀನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಕ್ರೂರಭಾವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಈ ಸತ್ಯಚಿತ್ತ-ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜನ್ಮಫಲವು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 68

इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्ज्जयतलोचनाम् । तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थं पद्मसंभवः

ಇಂತೆಂದು ಪದ್ಮಜನು (ಬ್ರಹ್ಮನು) ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಗ್ಗಿದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಪದ್ಮಸಂಭವ ದೇವನು ಅವಳನ್ನು ಪತ್ನ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 69

वरांगीति च नामास्याः कृतवांश्च पितामहः । जगाम च ततो ब्रह्मा कश्यपेन समं दिवम्

ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮನು) ಅವಳಿಗೆ ‘ವರಾಂಗೀ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಶ್ಯಪನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 70

वज्रांगोऽपि तया सार्धं जगाम तपसे वनम् । ऊर्द्धूबाहुः स दैत्येंद्रोऽतिष्ठदब्दसहस्रकम्

ವಜ್ರಾಂಗನೂ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 71

कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावानधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निसाधकः

ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ, ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧೋಮುಖನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 72

निराहारो घोरतपास्तपोराशिरजायत । ततः सोंऽतर्जले चक्रे कालं वर्षसहस्रकम्

ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಘೋರತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನ ಪರ್ವತದಂತೆ ಆಯಿತನು. ನಂತರ ಜಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 73

जलांतरप्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता । तस्यैव तीरे सरसस्तत्परा मौनमाश्रिता

ಅವನು ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಣಿ ಪತ್ನಿ ಅದೇ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲೇ, ಅವನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟು, ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಳು.

Verse 74

निराहारं पतिं मत्वा तपस्तेपे पतिव्रता । तस्यास्तपसि वर्तंत्या इंद्रश्चक्रे विभीषिकाम्

ಪತಿ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಇಂದ್ರನು ಅವಳನ್ನು ಕದಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭೀತಿದಾಯಕ ವಿಪತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 75

भूत्वा तु मर्कटाकारस्तस्याअभ्याशमागतः । अपविध्य दृशं तस्या मूत्रविष्ठे चकार सः

ಮಂಗನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ಅವಳ ಹತ್ತಿರ ಬಂದನು. ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಅವಳ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಭಂಗ ತರುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 76

तथा विलोलवसनां विलोलवदनां तथा । विलोलकेशां तां चक्रे विधित्सुस्तपसः क्षतिम्

ಅವಳ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವನು ಅವಳ ವಸ್ತ್ರ, ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೇಶಗಳನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 77

ततश्च मेषरूपेण क्लेशं तस्याश्चकार सः । ततो भुजंगरूपेण बद्धा चरणयोर्द्वयोः

ತದನಂತರ ಟಗರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಹಾವಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಅವಳ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು.

Verse 78

अपाकर्षत दूरं स तस्माद्देवभृतस्तथा । तपोबालाच्च सा तस्य न वध्यत्वं जगाम ह

ಆ ದೇವನು (ಇಂದ್ರ) ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಳೆದೊಯ್ದನು, ಆದರೆ ತಪೋಬಲದಿಂದಾಗಿ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ವಶವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 79

क्षमया च महाभागा क्रोधमण्वपि नाकरोत् । ततो गोमायुरूपेण तमदूषयदाश्रमम्

ಆ ಮಹಾ ಸಾಧ್ವಿಯು ಕ್ಷಮಾಗುಣದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನು ನರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 80

अग्निरूपेण तस्याश्च स ददाह महाश्रमम् । चकर्ष वायुरूपेण महोग्रेण च तां शुभाम् । एवं सिहवृकाद्याभिर्भीषिकाभिः पुनःपुनः

ಅಗ್ನಿರೂಪದಿಂದ ಅವನು ಅವಳ ಮಹಾಶ್ರಮವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಮಹೋಘ್ರವಾದ ವಾಯುರೂಪದಿಂದ ಆ ಶುಭಾಂಗಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. ಹೀಗೆ ಸಿಂಹ, ತೋಳ ಮೊದಲಾದ ಭೀಕರ ವಿಭೀಷಿಕೆಗಳಿಂದ ಪುನಃಪುನಃ ಅವಳ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಕದಲಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 81

विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा । शैलस्य दुष्टतां मत्वा शापं दातुं व्यवस्यत

ವಜ್ರಾಂಗನ ಮಹಿಷಿ ಯಾವತ್ತೂ ವಿರಮಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಶೈಲನ ದುಷ್ಟತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವಳು ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 82

तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषाविग्रहः । उवाच तां वरारोहां त्वरयाथ सुलोचनाम्

ಅವಳು ಶಾಪ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೈಲನು ಮಾನವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ವರಾರೋಹೆ, ಸುಲೋಚನೆಗೆ—“ತ್ವರಿಸಬೇಡ/ಶೀಘ್ರ ತಣಿದುಕೋ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 83

शैल उवाच । नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योऽहं सर्वदेहिनाम् । अतिखेदं करोत्येष ततः क्रुद्धस्तु वृत्रहा

ಶೈಲನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಮಹಾವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಾನು ದುಷ್ಟನಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೂ ನಾನು ಸೇವ್ಯನು. ಆದರೆ ಈವನು (ಇಂದ್ರ) ಅತಿಯಾದ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವೃತ್ರಹಾ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।”

Verse 84

एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रिकः । तस्मिन्याते स भगवान्काले कमलसंभवः

ಈ ನಡುವೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವು ಕಳೆದಿತು. ಆ ಕಾಲ ಮುಗಿದಾಗ ಭಗವಾನ್ ಕಮಲಸಂಭವ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 85

तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तमागम्य जलाशये

ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಜಲಾಶಯದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಜ್ರಾಂಗನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 86

ब्रह्मोवाच । ददामि सर्वकामांस्ते उत्तिष्ठ दितिनन्दन । एवमुक्तस्तदोत्थाय दैत्येंद्रस्तपसो निधिः । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಏಳು, ದಿತಿನಂದನ.” ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ತಪೋನಿಧಿಯಾದ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಎದ್ದು, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 87

वज्रांग उवाच । आसुरो मेऽस्तु मा भावः शक्रराज्ये च मा रतिः । तपोधर्मरतिश्चास्तु वृणोम्येतत्पितामह

ವಜ್ರಾಂಗನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಸುರಭಾವ ಇರದಿರಲಿ; ಶಕ್ರರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರದಿರಲಿ. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ರತಿ ಇರಲಿ—ಪಿತಾಮಹ, ಇದನ್ನೇ ನಾನು ವರಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 88

एवमस्त्विति तं ब्रह्मा प्राह विस्मितमानसः । उपेक्षते च शक्रं स भाव्यर्थं कोऽतिवर्तते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ “ಎವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ರನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಭವ್ಯವಾದುದನ್ನು ಯಾರು ಮೀರಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 89

ऋषयो मनुजा देवाः शिवब्रह्ममुखा अपि । भाव्यर्थं नाति वर्तंते वेलामिव महोदधिः

ಋಷಿಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ದೇವರುಗಳು—ಶಿವ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮೊದಲಾದವರೂ ಸಹ—ಭವ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಹಾಸಮುದ್ರವು ತನ್ನ ತೀರರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟದಂತೆ।

Verse 90

इति चिंत्य विरिंचोऽपि तत्रैवांतरधीयत । वज्रांगोऽपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः

ಇಂತೆ ಚಿಂತಿಸಿ ವಿರಿಂಚನು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ವಜ್ರಾಂಗನ ತಪಸ್ಸು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಅವನು ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 91

आहारमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके । भार्याहीनोऽफलश्चेति स संचिंत्य इतस्ततः

ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ‘ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ನಿಷ್ಫಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಅವನು ಇತ್ತತ್ತ ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 92

विलोकयन्स्वकां भार्यां विधित्सुः कर्म नैत्यकम् । विलोकयन्ददर्शाथ इहामुत्र सहयिनीम्

ನಿತ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಬಯಸಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು; ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಚರಿಣಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 93

रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम् । तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन्

ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಂಡನು—ದೀನಳಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಮರಗಳ ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಖ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ದೈತ್ಯನು ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 94

वज्रांग उवाच । केन तेऽपकृतं भीरु वर्तंत्यास्तपसि स्वके । कथं रोदिषि वा बाले मयि जीवति भर्तरि । कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि भामिनि

ವಜ್ರಾಂಗನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭೀರು! ನಿನ್ನ ಸ್ವತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ನಿನಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನು ಯಾರು? ಹೇ ಬಾಲೆ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಭರ್ತನು ಜೀವಂತಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ಅಳುತ್ತೀಯೆ? ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ನಿನ್ನ ಆಸೆ ಏನೋ ಬೇಗ ಹೇಳು; ಅದನ್ನು ನಾನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 95

गृहेश्वरीं सद्गुणभूषितां शुभां पंग्वंधयोगेन पतिं समेताम् । न लालयेत्पूरयेन्नैव कामं स किं पुमान्न पुमान्मे मतोस्ति

ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ, ಮಂಗಳಕರಳಾದ, ಪಂಗು-ಅಂಧ ನ್ಯಾಯದಂತೆ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಗೃಹಿಣಿಯನ್ನು ಯಾರು ಆದರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ಅವಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಎಂಥ ಪುರುಷ? ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಪುರುಷನೇ ಅಲ್ಲ.