
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಶುಭ–ಅಶುಭ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘ಲಕ್ಷಣವತಿ’ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಗೃಹಸೌಖ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವಾಹ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಎಂಟು ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ—ದೇಹಾಕೃತಿ, ಆವರ್ತ/ವಳಯಗಳು, ಗಂಧ, ಛಾಯೆ, ತೇಜಸ್ಸು/ಸ್ವಭಾವ, ಸ್ವರ, ನಡೆ, ವರ್ಣ. ನಂತರ ಪಾದದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಪಾದ, ಬೆರಳುಗಳು, ನಖ, ಗುಲ್ಫ/ಗೊಡ್ಡೆ, ಪಿಂಡಲಿ, ಮೊಣಕಾಲು, ತೊಡೆ, ಕಟಿ, ನಿತಂಬ, ಗುಹ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉದರ, ನಾಭಿ, ಪಾರ್ಶ್ವ, ವಕ್ಷ, ಸ್ತನ, ಭುಜ, ಬಾಹು, ಕೈ ಮತ್ತು ಹಸ್ತರೇಖೆಗಳು, ಕಂಠ, ಮುಖ, ತುಟಿ, ಹಲ್ಲು, ಕಣ್ಣು, ಕೂದಲು ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವುಗಳ ಫಲ—ಧನ, ಮಾನ, ಸಂತಾನ ಅಥವಾ ಅನಿಷ್ಟ—ನಿಮಿತ್ತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಸ್ತತಲ ಮತ್ತು ಪಾದತಲಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಫಲಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಿಗಳು ದುರ್ಳಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಣ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಉಪಸಂಹರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಪ್ರಕಾರಗಳ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 1
स्कंद उवाच । सदा गृही सुखं भुंक्ते स्त्री लक्षणवती यदि । अतः सुखसमृद्ध्यर्थमादौ लक्षणमीक्षयेत्
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ತ್ರೀ ಲಕ್ಷಣವತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸದಾ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಖಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು।
Verse 2
वपुरावर्तगंधाश्चच्छाया सत्वं स्वरो गतिः । वर्णश्चेत्यष्टधा प्रोक्ता बुधैर्लक्षणभूमिका
ದೇಹರೂಪ, ಆವರ್ತ (ಕೇಶಚಕ್ರ), ಸುಗಂಧ, ಛಾಯೆ/ಕಾಂತಿ, ಸತ್ತ್ವ (ಸ್ವಭಾವಬಲ), ಸ್ವರ, ಗತಿ (ನಡಿಗೆ) ಮತ್ತು ವರ್ಣ—ಇವು ಎಂಟು; ಲಕ್ಷಣಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ।
Verse 3
आपादतलमारभ्य यावन्मौलिरुहं क्रमात् । शुभाशुभानि वक्ष्यामि लक्षणानि मुने शृणु
ಪಾದತಳದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿರೋಮೌಲಿಯ ಕೇಶವರೆಗೆ, ಶುಭಾಶುಭ ದೇಹಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಹೇ ಮುನೇ, ಕೇಳು.
Verse 4
आदौ पादतलं रेखास्ततोंगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठगुल्फद्वयं पार्ष्णी जंघे रोमाणि जानुनी
ಮೊದಲು ಪಾದತಳ ಮತ್ತು ಅದರ ರೇಖೆಗಳು; ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳು, ಇತರ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳು; ನಂತರ ಪಾದಪೃಷ್ಠ, ಎರಡೂ ಗುಲ್ಫಗಳು (ಕಣಕಾಲು), ಮಡಿ, ಪಿಂಡಿಗಳು, ಅವುಗಳ ರೋಮಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳು।
Verse 5
ऊरू कटी नितंबस्फिग्भगो जघन बस्तिके । नाभिः कुक्षिद्वयं पार्श्वोदरमध्य वलित्रयम्
ನಂತರ ಊರುಗಳು, ಕಟಿ, ನಿತಂಬ-ಸ್ಫಿಗ್ ಪ್ರದೇಶ, ಭಗ, ಜಘನ ಮತ್ತು ಬಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶ; ನಾಭಿ, ಎರಡೂ ಕುಕ್ಷಿಗಳು (ಪಾರ್ಶ್ವೋದರ), ಪಾರ್ಶ್ವ, ಉದರಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉದರದ ಮೂರು ವಲಿಗಳು।
Verse 6
रोमाली हृदयं वक्षो वक्षोजद्वयचूचुकम् । जत्रुस्कंधां सकक्षादोर्मणिबंध करद्वयम्
ನಂತರ ರೋಮಾವಳಿ, ಹೃದಯಪ್ರದೇಶ, ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಸ್ತನಯುಗ್ಮ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಚೂಚುಕ; ಜತ್ರು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂಧಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಕಕ್ಷೆಗಳು, ಭುಜಗಳು, ಮಣಿಬಂಧ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳು।
Verse 7
पाणिपृष्ठं पाणितलं रेखांगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठिः कृकाटिका कंठे चिबुकं च हनुद्वयम्
ಮುಂದೆ ಕೈಪೃಷ್ಠ, ಕರತಳ ಮತ್ತು ಅದರ ರೇಖೆಗಳು, ಅಂಗುಠ, ಬೆರಳುಗಳು, ನಖಗಳು; ನಂತರ ಗ್ರೀವಾಪೃಷ್ಠ, ಕೃಕಾಟಿಕಾ (ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗ), ಕಂಠ, ಚಿಬುಕ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಹನುಗಳು।
Verse 8
कपोलौ वक्त्रमधरोत्तरोष्ठौ द्विजजिह्विकाः । घंटिका तालुहसितं नासिकाक्षुतमक्षिणी
ಎರಡು ಕಪೋಲಗಳು, ಮುಖ, ಅಧರ-ಉತ್ತರೋಷ್ಠಗಳು, ದಂತಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಹ್ವೆ; ಗಂಟಿಕಾ, ತಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ; ನಾಸಿಕೆ, ಛೀಂಕು ಹಾಗೂ ನೇತ್ರಗಳು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು।
Verse 9
पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः । षष्टिः षडुत्तरायोषिदंगलक्षणसत्खनिः
ಕಣ್ಮೆಚ್ಚಿನ ರೋಮಗಳು, ಭ್ರೂಗಳು, ಕಿವಿಗಳು, ಲಲಾಟ; ಮೌಲಿ, ಸೀಮಂತ (ಕೇಶವಿಭಾಗ) ಮತ್ತು ಮೌಲಿಜ ಕೇಶಗಳು—ಇವೇ ಸ್ತ್ರೀಯ ಷಡುತ್ತರಷಷ್ಟಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗಲಕ್ಷಣಗಳು।
Verse 10
स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् । अस्वेदमुष्णमरुणं बहुभोगोचितं स्मृतम्
ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾದತಳ ಸ્નಿಗ್ಧ, ಮಾಂಸಲ, ಮೃದು ಮತ್ತು ಸಮವಾಗಿದ್ದು; ಅಧಿಕ ಸ್ವೇದವಿಲ್ಲದೆ, ಉಷ್ಣವಾಗಿ, ಅರುಣವರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ—ಅದು ಬಹುಭೋಗ-ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶುಭಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 11
रूक्षं विवर्णं परुषं खंडितप्रतिबिंबकम् । शूर्पाकारं विशुष्कं च दुःखदौर्भाग्यसूचकम्
ಆದರೆ ಪಾದತಳ ರುಕ್ಷ, ವಿವರ್ಣ, ಪರుష, ಖಂಡಿತ ಗುರುತುಗಳಿರುವುದು, ಶೂರ್ಪಾಕಾರ ಮತ್ತು ಅತಿಶಯ ಶುಷ್ಕವಾಗಿದ್ದರೆ—ಅದು ದುಃಖ ಹಾಗೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 12
चक्र स्वस्तिक शंखाब्ज ध्वजमीनातपत्रवत् । यस्याः पादतले रेखा सा भवेत्क्षितिपांगना
ಯಾವಳ ಪಾದತಳದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಶಂಖ, ಅಬ್ಜ, ಧ್ವಜ, ಮೀನು ಅಥವಾ ಆತಪತ್ರದಂತೆ ರೇಖೆಗಳು ಇರುವವೋ—ಆಕೆ ಕ್ಷಿತಿಪಾಂಗನೆ, ಅಂದರೆ ರಾಜಸಹಚರಿಯಾಗುವಳು।
Verse 13
भवेदखंडभोगायोर्द्ध्वामध्यांगुलिसंगता । रेखाखु सर्पकाकाभा दुःखदारिद्र्यसूचिका
ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ರೇಖೆ ಅಖಂಡವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮಧ್ಯ ಬೆರಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಿರಂತರ ಭೋಗಸೌಖ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲಿ, ಸರ್ಪ ಅಥವಾ ಕಾಗೆಯ ಆಕಾರದ ರೇಖೆ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಪೂರ್ವಸೂಚಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 14
उन्नतो मांसलोंगुष्ठो वर्तुलोतुलभोगदः । वक्रो ह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौभाग्यभंजकः
ಎತ್ತಾಗಿ, ಮಾಂಸಲವಾಗಿ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳು ಅತುಲ ಭೋಗಸೌಖ್ಯ ನೀಡುವುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ವಕ್ರ, ಹ್ರಸ್ವ ಅಥವಾ ಚಪಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸುಖಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುವುದೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 15
विधवा विपुलेन स्याद्दीर्घांगुष्ठेन दुर्भगा । मृदवोंगुलयः शस्ता घनावृत्ताः समुन्नताः
ಅತಿಯಾಗಿ ಅಗಲವಾದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿದ್ದರೆ ಅವಳು ವಿಧವೆಯಾಗುವಳೆಂದು; ಅತಿಯಾಗಿ ದೀರ್ಘವಾದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿದ್ದರೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೃದು ಬೆರಳುಗಳು ಶ್ಲಾಘನೀಯ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ವೃತ್ತವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದರೆ.
Verse 16
दीर्घांगुलीभिः कुलटा कृशाभिरतिनिर्धना । ह्रस्वायुष्या च ह्रस्वाभिर्भुग्नाभिर्भुग्नवर्तिनी
ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಕುಲಟೆ ಎಂದು; ಕೃಶ (ಎಲುಬಿನಂತೆ) ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಅತಿನಿರ್ಧನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹ್ರಸ್ವ ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಹ್ರಸ್ವಾಯು; ಬಾಗಿದ ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಜೀವನಗತಿ ವಿಕೃತ ಹಾಗೂ ಕ್ಲೇಶಕರವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 17
चिपिटाभिर्भवेद्दासी विरलाभिर्दरिद्रिणी । परस्परं समारूढाः पादांगुल्यो भवंति हि
ಚಪಟ ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ಅವಳು ದಾಸಿಯಾಗುವಳೆಂದು; ವಿರಳವಾಗಿ (ದೂರದೂರವಾಗಿ) ಇರುವ ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದರೆ ದರಿದ್ರಿಣಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಪಾದಬೆರಳುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಏರಿಕೊಂಡಿರುವುದೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Verse 18
हत्वा बहूनपि पतीन्परप्रेष्या तदा भवेत् । यस्याः पथि समायांत्या रजोभूमेः समुच्छलेत्
ಅನೇಕ ಪತಿಗಳನ್ನು ಹತಮಾಡಿಸಿ ಆಕೆ ನಂತರ ಪರರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಪರಪ್ರೇಷ್ಯೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಧೂಳು ಎದ್ದು ಹಾರುತ್ತದೆ.
Verse 19
सा पांसुला प्रजायेत कुलत्रयविनाशिनी । यस्याः कनिष्ठिका भूमिं न गच्छंत्याः परिस्पृशेत्
ಆಕೆ ‘ಪಾಂಸುಲಾ’ಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ—ಕುಲದ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳು. ನಡೆಯುವಾಗಲೂ ಅವಳ ಕನಿಷ್ಠಿಕಾ (ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳು) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 20
सा निहत्य पतिं योषा द्वितीयं कुरुते पतिम् । अनामिका च मध्या च यस्या भूमिं न संस्पृशेत्
ಪತಿಯನ್ನು ಹತಮಾಡಿಸಿ ಎರಡನೇ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಆ ಸ್ತ್ರೀ—ಅವಳ ಅನಾಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ (ಪಾದಬೆರಳುಗಳು) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 21
पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम् । पतिहीनत्वकारिण्यौ हीने ते द्वे इमे यदि
ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣವು ಎರಡು ಪತಿಗಳ ನಾಶವನ್ನು, ಎರಡನೆಯದು ಮೂರು ಪತಿಗಳ ನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಎರಡೂ ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪತಿಹೀನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 22
प्रदेशिनी भवेद्यस्या अंगुष्ठाव्यतिरेकिणी । कन्यैव कुलटा सा स्यादेष एव विनिश्चयः
ಯಾರ ಪ್ರದೆಶಿನಿ (ತರ್ಜನಿ ಪಾದಬೆರಳು) ಅಂಗುಷ್ಠಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತದೋ ಆಕೆ ‘ಪ್ರದೆಶಿನಿ’ ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕುಲಟೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ.
Verse 23
स्निग्धाः समुन्नतास्ताम्रा वृत्ताः पादनखाः शुभाः
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪಾದನಖಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿ, ತಾಮ್ರವರ್ಣದಂತೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವು ಶುಭ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।
Verse 24
राज्ञीत्वसूचकं स्त्रीणां पादपृष्ठं समुन्नतम् । अस्वेदमशिराढ्यं च मसृणं मृदुमांसलम्
ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪಾದದ ಮೇಲ್ಭಾಗ (ಪಾದಪೃಷ್ಠ) ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ರಾಜಸೌಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದವು ಬೆವರುರಹಿತ, ಶಿರೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮದ, ಮೃದುವಾದ, ಕೋಮಲ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 25
दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा । रोमाढ्येन भवेद्दासी निर्मांसेन च दुर्भगा
ಪಾದವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ದರಿದ್ರಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಶಿರೆಗಳು ಉಬ್ಬಿ ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಅವಳು ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುವವಳು. ಪಾದದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ರೋಮವಿದ್ದರೆ ದಾಸಿಯಾಗುವಳು; ಮಾಂಸರಹಿತ ಪಾದವಿದ್ದರೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗೆಣೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 26
गूढौ गुल्फौ शिवायोक्तावशिरालौ सुवर्तुलौ । स्थपुटौ शिथिलौ दृश्यौ स्यातां दौर्भाग्यसूचकौ
ಶಿವೆಯ ಉಪದೇಶದಂತೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ (ಗೂಢ) ಗುಲ್ಫಗಳು ಶಿರಾರಹಿತವಾಗಿ ಸುಂದರ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ಆದರೆ ಅವು ದಪ್ಪವಾಗಿ ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 27
समपार्ष्णिः शुभा नारी पृथुपार्ष्णिश्च दुर्भगा । कुलटोन्नतपार्ष्णि स्याद्दीर्घपार्ष्णिश्च दुःखभाक्
ಹಿಮ್ಮಡಿ ಸಮವಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಶುಭ; ಹಿಮ್ಮಡಿ ಅಗಲವಾಗಿರುವವಳು ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿ. ಹಿಮ್ಮಡಿ ಎತ್ತವಾಗಿರುವವಳು ಕುಲಟೆ ಎಂದು; ಹಿಮ್ಮಡಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವವಳು ದುಃಖಭಾಗಿನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 28
रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले । सा राजपत्नी भवति विशिरेसुमनोहरे
ಸ್ತ್ರೀಯ ಜಂಘೆಗಳು ರೋಮರಹಿತವಾಗಿ, ಸಮವಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದರೆ—ಅವಳು ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 29
एकरोमा राजपत्नी द्विरोमा च सुखावहा । त्रिरोमा रोमकूपेषु भवेद्वैधव्यदुःखभाक्
ಪ್ರತಿ ರೋಮಕೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೋಮವಿದ್ದರೆ ಅವಳು ರಾಜಪತ್ನಿ; ಎರಡೆರಡು ರೋಮವಿದ್ದರೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುವವಳು. ಆದರೆ ಕೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ರೋಮವಿದ್ದರೆ ಅವಳು ವೈಧವ್ಯದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 30
वृत्तं पिशितसंलग्नं जानुयुग्मं प्रशस्यते । निर्मांसं स्वैरचारिण्या दरिद्रा याश्च विश्लथम्
ವೃತ್ತವಾಗಿಯೂ ಮಾಂಸಲವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಜೋಡಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಆದರೆ ಮಾಂಸರಹಿತ ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ಸ್ವೈರಾಚಾರಿಣಿಯ ಲಕ್ಷಣ; ಸಡಿಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 31
विशिरैः करभाकारैरूरुभिर्मसृणैर्घनैः । सुवृत्तैरोमरहितैर्भवेयुर्भूपवल्लभाः
ಯಾರ ಉರುಗಳು ಕರಭಾಕಾರವಾಗಿ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿ, ಘನವಾಗಿ, ಸುಂದರ ವೃತ್ತವಾಗಿಯೂ ರೋಮರಹಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೋ—ಅವರು ರಾಜರ ವಲ್ಲಭೆಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 32
वैधव्यं रोमशैरुक्तं दौर्भाग्यं चिपिटैरपि । मध्यच्छिद्रैर्महादुःखं दारिद्र्यं कठिनत्वचैः
ರೋಮಗಳ ರುಕ್ಷವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ವೈಧವ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು, ಚಿಪಿಟಿತನವು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ/ರಂಧ್ರ ಮಹಾದುಃಖದ, ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಚರ್ಮ ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 33
चतुर्भिरंगुलैः शस्ता कटिर्विंशतिसंयुतैः । समुन्नतनितंबाढ्या चतुरस्रा मृगीदृशाम्
ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟಿ ಪ್ರಶಂಸಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಎತ್ತಾಗಿ ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬಗಳುಳ್ಳ, ಚತುರಸ್ರವಾಗಿ ಸಮಪ್ರಮಾಣ ದೇಹವಿರುವ ಮೃಗನಯನಿಯರ ಲಕ್ಷಣ ಇದು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 34
विनता चिपिटा दीर्घा निर्मांसासंकटाकटिः । ह्रस्वा रोमयुता नार्या दुःखवैधव्यसूचिका
ವಿನತವಾದ, ಚಿಪಿಟವಾದ, ದೀರ್ಘಾಂಗಿಯಾದ, ಮಾಂಸರಹಿತವಾಗಿ ಸಂಕಟವಾದ ಕಟಿಯುಳ್ಳ; ಹ್ರಸ್ವಕಾಯ ಮತ್ತು ರೋಮಯುಕ್ತಳಾದ ನಾರಿ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 35
नितंबबिंबो नारीणामुन्नतो मांसलः पृथुः । महाभोगाय संप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणे मतः
ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಾಗಿ, ಮಾಂಸಲವಾಗಿ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಇರುವ ನಿತಂಬಗಳು ಮಹಾಭೋಗಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇತರ ವಿಧದವು ಅಶರ್ಮಣೆ—ಅಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।
Verse 36
कपित्थफलवद्वृत्तौ मृदुलौ मांसलौ घनौ । स्फिचौ वलिविनिर्मुक्तौ रतिसौख्यविवर्धनौ
ಕಪಿತ್ಥಫಲದಂತೆ ವೃತ್ತವಾಗಿ, ಮೃದು, ಮಾಂಸಲ, ಘನವಾಗಿದ್ದು; ಮಡಚುಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಫಿಚೌ ರತಿಸೌಖ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 37
शुभः कमठपृष्ठाभो गजस्कंधोपमो भगः । वामोन्नतस्तु कन्याजः पुत्रजो दक्षिणोन्नतः
ಶುಭ (ಮಂಗಳ) ಭಗವು ಕಮಠದ ಬೆನ್ನಿನಂತೆ ಅಥವಾ ಗಜಸ್ಕಂಧದಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಉನ್ನತವಾದರೆ ಕನ್ಯಾಜನಕ; ಬಲಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಉನ್ನತವಾದರೆ ಪುತ್ರಜನಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 38
आखुरोमा गूढमणिः सुश्लिष्टः संहतः पृथुः । तुंगः कमलपर्णाभः शुभोश्वत्थदलाकृतिः
ಇಲಿಯಂತಿರುವ ರೋಮವಿದ್ದು, ಮಣಿ (ಕ್ಲಿಟೋರಿಸ್) ಗೂಢವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡ, ಸಂಹತ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲ; ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಕಮಲಪತ್ರದಂತೆ—ಶುಭ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಎಲೆಯಾಕಾರದ—ಇಂತಹ ಯೋನಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 39
कुरंगखुररूपोयश्चुल्लिकोदरसन्निभः । रोमशो विवृतास्यश्च दृश्यनासोतिदुर्भगः
ಜಿಂಕೆಯ ಖುರದಂತೆ ರೂಪವಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರೆಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ಕಾಣುವದು; ಅತಿರೋಮಯುಕ್ತ, ‘ಮುಖ’ (ಯೋನಿಮುಖ) ಅತಿಯಾಗಿ ತೆರೆದ, ಮತ್ತು ‘ನಾಸಿಕೆ’ (ಉಬ್ಬು) ಸ್ಪಷ್ಟ—ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಶುಭವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 40
शंखावर्तो भगो यस्याः सा गर्भमिह नेच्छति । चिपिटः खर्पराकारः किंकरी पददो भगः
ಯಾರ ಯೋನಿ ಶಂಖದಂತೆ ಆವರ್ತವಾಗಿದೆಯೋ, ಆಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಚಪ್ಪಟೆ, ಪಾತ್ರೆಯಾಕಾರದದು ‘ದಾಸೀಭಾವ’ ನೀಡುವುದೆಂದು; ಪಾದಾಕಾರದದು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಅಶುಭವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 41
वंशवेतसपत्राभो गजरोमोच्चनासिकः । विकटः कुटिलाकारो लंबगल्लस्तथाऽशुभः
ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ವೇತಸ ಎಲೆಯಂತೆ, ಆನೆಯಂತಿರುವ ರೋಮವಿದ್ದು, ಎತ್ತರವಾದ ‘ನಾಸಿಕೆ’ (ಉಬ್ಬು) ಹೊಂದಿರುವದು; ವಿಕಟ, ವಕ್ರಾಕಾರ, ಮತ್ತು ತೂಗು ‘ಗಲ್ಲ’ (ಪಾರ್ಶ್ವ) ಇರುವದು—ಇದೂ ಅಶುಭವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 42
भगस्य भालं जघनं विस्तीर्णं तुंगमांसलम् । मृदुलं मृदुलोमाढ्यं दक्षिणावर्तमीडितम्
ಯೋನಿಯ ‘ಭಾಲ’ ಮತ್ತು ಜಘನ ಭಾಗ—ವಿಶಾಲ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಲವಾಗಿದ್ದು; ಮೃದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಮಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ (ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ) ಆಗಿದ್ದರೆ—ಅದು ಪ್ರಶಂಸಿತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 43
वामावर्तं च निर्मांसं भुग्नवैधव्यसूचकम् । संकटस्थपुटं रूक्षं जघनं दुःखदं सदा
ವಾಮಾವರ್ತವಾಗಿ ಮಾಂಸರಹಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಕೃತಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುವುದು ವೈಧವ್ಯಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕೋಚಿತ, ರುಕ್ಷ ಮತ್ತು ಒತ್ತಿದ ಜಘನಪ್ರದೇಶವು ಸದಾ ದುಃಖಕರವೆಂದು ಗಣ್ಯ.
Verse 44
बस्तिः प्रशस्ता विपुला मृद्वीस्तोकसमुन्नता । रोमशा च शिराला च रेखांका नैव शोभना
ಬಸ್ತಿ/ಕಟಿ-ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶಾಲ, ಮೃದು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ಆದರೆ ಅತಿರೋಮಶ, ಶಿರಾಲ ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೇಖಾಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ಶೋಭನವಾಗದು.
Verse 45
गंभीरा दक्षिणावर्ता नाभी स्यात्सुखसंपदे । वामावर्ता समुत्ताना व्यक्तग्रंथिर्न शोभना
ಗಂಭೀರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿರುವ ನಾಭಿ ಸುಖಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ವಾಮಾವರ್ತ, ಉಬ್ಬಿದ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಗ್ರಂಥಿಯುಳ್ಳ ನಾಭಿ ಶೋಭನವಾಗದು.
Verse 46
सूते सुतान्बहून्नारी पृथुकुक्षिः सुखास्पदम् । क्षितीशं जनयेत्पुत्रं मंडूकाभेन कुक्षिणा
ಪೃಥು (ವಿಶಾಲ) ಕುಕ್ಷಿಯುಳ್ಳ—ಸುಖದ ಆಸನವಾದ—ನಾರಿ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೆ; ಮತ್ತು ಮಂಡೂಕದಂತೆ ಇರುವ ಕುಕ್ಷಿಯಿಂದ ಭೂಮೀಶ್ವರನಾಗುವ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 47
उन्नतेन वलीभाजा सावर्तेनापि कुक्षिणा । वंध्या प्रव्रजिता दासी क्रमाद्योषा भवेदिह
ಆದರೆ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಮಡಚುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಶುಭಾವರ್ತ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಕ್ಷಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಂಧ್ಯೆ, ನಂತರ ಪ್ರವ್ರಜಿತೆ (ಗೃಹತ್ಯಾಗಿನಿ), ಕೊನೆಗೆ ದಾಸಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 48
समैः समांसैर्मृदुभिर्योषिन्मग्नास्थिभिः शुभैः । पार्श्वेः सौभाग्यसुखयोर्निधानं स्यादसंशयम्
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಸಮವಾಗಿಯೂ, ಮಾಂಸಲವಾಗಿಯೂ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಶುಭವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು, ಮೂಳೆಗಳು ಕಾಣಿಸದಂತಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವಳು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖದ ನಿಧಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
Verse 49
यस्यादृश्य शिरे पार्श्वे उन्नते रोमसंयुते । निरपत्या च दुःशीला सा भवेद्दुःखशेवधिः
ಯಾರ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ, ರೋಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ನರಗಳು ಕಾಣುವಂತೆಯೂ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವಳು ಸಂತಾನಹೀನಳೂ, ದುಃಶೀಲಳೂ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಆಗರವೂ ಆಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 50
उदरेणातितुच्छेन विशिरेण मृदुत्वचा । योषिद्भवति भोगाढ्या नित्यं मिष्टान्नसेविनी
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯ ಹೊಟ್ಟೆಯು ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ, ನರಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಚರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೋ, ಅವಳು ಭೋಗಭಾಗ್ಯವುಳ್ಳವಳೂ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯವೂ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 51
कुंभाकारं दरिद्राया जठरं च मृदंगवत् । कूष्मांडाभं यवाभं च दुष्पूरं जायते स्त्रियाः
ಮಡಿಕೆಯ ಆಕಾರದ ಹೊಟ್ಟೆಯು ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಸೂಚಕ. ಮೃದಂಗ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಯವೆಯ ಆಕಾರದ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
Verse 52
सुविशालोदरी नारी निरपत्या च दुर्भगा । प्रलंबजठरा हंति श्वशुरं चापि देवरम्
ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀಯು ಸಂತಾನಹೀನಳೂ ಮತ್ತು ದುರ್ದೈವಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಜೋತುಬಿದ್ದ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವಳು ಮಾವ ಮತ್ತು ಮೈದುನನಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
Verse 53
मध्यक्षामा च सुभगा भोगाढ्या सवलित्रया । ऋज्वी तन्वी च रोमाली यस्याः सा शर्मनर्मभूः
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯ ಕೇಶರೇಖೆ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿ ಸಣ್ಣದು, ಶುಭ, ಭೋಗಸಂಪನ್ನ, ಮೃದು ತರಂಗಿತ, ಸರಳ, ಸೂಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಮೃದುರೋಮಯುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೋ—ಅವಳು ಗೃಹಕ್ಕೆ ಸುಖಾನಂದದ ಮೂಲವಾಗುತ್ತಾಳೆ।
Verse 54
कपिला कुटिला स्थूला विच्छिन्ना रोमराजिका । चौर वैधव्य दौर्भाग्यं विदध्यादिह योषिताम्
ಸ್ತ್ರೀಯ ಕೇಶರೇಖೆ ಕಪಿಲವರ್ಣ, ವಕ್ರ, ದಪ್ಪ ಅಥವಾ ತುಂಡಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳಸಂಗ, ವೈಧವ್ಯ ಮತ್ತು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 55
निर्लोमहृदयं यस्याः समं निम्नत्व वर्जितम् । ऐश्वर्यं चाप्यवैधव्यं प्रियप्रेम च सा लभेत्
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ರೋಮರಹಿತವಾಗಿ, ಸಮವಾಗಿ, ಕುಳಿವು ಇಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೋ—ಅವಳು ಐಶ್ವರ್ಯ, ಅವೈಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯನ ಸ्नेಹಪೂರ್ಣ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।
Verse 56
विस्तीर्णहृदया योषा पुंश्चली निर्दया तथा । उद्भिन्नरोमहृदया पतिं हंति विनिश्चितम्
ಅತಿಯಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಚಂಚಲ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಯ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಳೆ; ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ರೋಮವಿದ್ದವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ।
Verse 57
अष्टादशांगुलततमुरः पीवरमुन्नतम् । सुखाय दुःखाय भवेद्रोमशं विषमं पृथु
ಹದಿನೆಂಟು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ, ತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ—ರೋಮಸಮೂಹ ಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಸುಖಕರ; ಅಸಮವಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ದುಃಖಕರವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 58
घनौ वृत्तौ दृढौ पीनौ समौ शस्तौ पयोधरौ । स्थूलाग्रौ विरलौ शुष्कौ वामोरूणां न शर्मदौ
ಘನ, ವೃತ್ತ, ದೃಢ, ಪೀನ, ಸಮ ಹಾಗೂ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ತನಗಳು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ಆದರೆ ಅಗ್ರಭಾಗ ಸ್ಥೂಲ, ವಿರಳ ಅಥವಾ ಶುಷ್ಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸುಜಂಘೆಯವರಿಗೆ ಅವು ಸೌಖ್ಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 59
दक्षिणोन्नत वक्षोजा पुत्रिणी त्वग्रणीर्मता । वामोन्नतकुचा सूते कन्यां सौभाग्यसुंदरीम्
ಬಲ ಸ್ತನ ಉನ್ನತವಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಪುತ್ರವತಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ರಣಿ ಎಂದು ಗಣ್ಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಎಡ ಸ್ತನ ಉನ್ನತವಾಗಿರುವವಳು ಸೌಭಾಗ್ಯಸುಂದರಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 60
अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ
ಅರಘಟ್ಟದ ಘಟಿಗಳಂತೆ ಇರುವ ಸ್ತನಗಳು ದುಶೀಲ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮುಂಭಾಗ ಭಾರವಾಗಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರ, ಬದಿಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 61
मूले स्थूलौ क्रमकृशावग्रे तीक्ष्णौ पयोधरौ । सुखदौ पूर्वकाले तु पश्चादत्यंत दुःखदौ
ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಕೃಶವಾಗಿ, ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುವ ಸ್ತನಗಳು ಮೊದಲಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌಖ್ಯಕರ; ಆದರೆ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 62
सुदृढं चूचुकयुगं शस्तं श्यामं सुवर्तुलम् । अंतर्मग्नं च दीर्घं च कृशं क्लेशाय जायते
ಅತಿದೃಢ, ಪ್ರಶಂಸನೀಯ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಸುಗೋಳಾಕಾರದ ಚೂಚುಕಯುಗಲ ಶ್ಲಾಘನೀಯ; ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಮುಳುಗಿದ, ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಕೃಶವಾದುದು ಕ್ಲೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 63
पीवराभ्यां च जत्रुभ्यां धनधान्यनिधिर्वधूः । श्लथास्थिभ्यां च निम्नाभ्यां विषमाभ्यां दरिद्रिणी
ಜತ್ರು-ಪ್ರದೇಶ (ಕಾಲರ್ಬೋನ್) ಪೀವರವಾಗಿ ಸುಗಠಿತವಾಗಿರುವ ವಧು ಧನ-ಧಾನ್ಯದ ನಿಧಿಯಂತೆ ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಶಿಥಿಲ, ಅಂಗಗಳು ಕುಸಿದ, ರೂಪವು ವಿಷಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವಳು ದಾರಿದ್ರ್ಯ-ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 64
अबद्धावनतौ स्कंधावदीर्घावकृशौ शुभौ । वक्रौ स्थूलौ च रोमाढ्यौ प्रेष्य वैधव्यसूचकौ
ಬಂಧಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಹಜವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ—ಎತ್ತಾಗಿರದ—ದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಭುಜಗಳು ಶುಭಲಕ್ಷಣ. ಆದರೆ ವಕ್ರ, ಸ್ಥೂಲ ಮತ್ತು ಅತಿರೋಮಯುಕ್ತ ಭುಜಗಳು ದಾಸ್ಯವನ್ನೂ ವೈಧವ್ಯಸೂಚನವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 65
निगूढसंधी स्रस्ताग्रौ शुभावंसौ सुसंहतौ । वैधव्यदौ समुच्चाग्रौ निर्मांसावतिदुःखदौ
ಸಂಧಿಗಳು ಗೂಢವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ರಭಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ರಸ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಭುಜಗಳು ಶುಭವಾಗಿ ಸुसಂಹತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಆದರೆ ಭುಜಗಳ ತುದಿಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಎತ್ತಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮಾಂಸರಹಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವು ವೈಧವ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾದುಃಖವನ್ನು ನೀಡುವವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 66
कक्षेसु सूक्ष्मरोमे तु तुंगे स्निग्धे च मांसले । शस्तेन शस्ते गंभीरे शिराले स्वेदमेदुरे
ಕಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೋಮವಿದ್ದು, ಅವು ತುಂಗವಾಗಿ, ಸ್ನಿಗ್ಧವಾಗಿ, ಮಾಂಸಲವಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಅವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಗಂಭೀರ, ಸುಗಠಿತ, ಶಿರಾಯುಕ್ತ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ವೇದ ಮತ್ತು ಮೃದುತ್ವ ಹೊಂದಿರುವವು.
Verse 67
स्यातां दोषौ सुनिर्दोषौ गूढास्थि ग्रंथिकोमलौ । विशिरौ च विरोमाणौ सरलौ हरिणीदृशाम्
ಕಕ್ಷ-ಪ್ರದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿರಬೇಕು—ಅಸ್ಥಿಗಳು ಗೂಢವಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸ-ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಕೋಮಲವಾಗಿರಲಿ; ಶಿರೆಗಳು ಹೊರಗೆ ತೋರದಂತೆ, ರೋಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ರಚನೆ ಸರಳವಾಗಿ ಸುಗಠಿತವಾಗಿರಲಿ—ಇವು ಹರಿಣೀದೃಶಿಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿತ.
Verse 68
वैधव्यं स्थूलरोमाणौ ह्रस्वौ दौर्भाग्यसूचकौ । परिक्लेशाय नारीणां परिदृश्यशिरौ भुजौ
ಸ್ಥೂಲವಾದ ರೋಮಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಹ್ರಸ್ವವಾಗಿರುವ ಭುಜಗಳು ವೈಧವ್ಯ ಮತ್ತು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಂಧಿ/ಅಂತಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಭುಜಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪರಿಕ್ಲೇಶಕಾರಕವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 69
अंभोज मुकुलाकारमंगुष्ठांगुलिसंमुखम् । हस्तद्वयं मृगाक्षीणां बहुभोगाय जायते
ಮೃಗಾಕ್ಷಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕಮಲಮುಗುಳಿನಾಕಾರದ, ಅಂಗುಷ್ಠ ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸುಸಂಯೋಜನೆಯಿರುವ ಎರಡೂ ಕೈಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹುಭೋಗ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 70
मृदुमध्योन्नतं रक्तं तलं पाण्योररंध्रकम् । प्रशस्तं शस्तरेखाढ्यमल्परेखं शुभश्रियम्
ಕೋಮಲವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯಭಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತ, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಿರುಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಕರತಲ ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುಭವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಖೆಗಳು ಇದ್ದು ಅತಿಯಾದ ರೇಖೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುಭಶ್ರೀ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 71
विधवा बहुरेखेण विरेखेण दरिद्रिणी । भिक्षुकी सुशिराढ्येन नारी करतलेन वै
ಕರತಲದಲ್ಲಿ ಬಹು ರೇಖೆಗಳಿದ್ದರೆ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಧವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮುರಿದ/ವಿಸಂಗತ ರೇಖೆಗಳಿದ್ದರೆ ದರಿದ್ರಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಂಧ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಉಬ್ಬಿದ ಶಿರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿದ ಕರತಲವಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ಭಿಕ್ಷಾವೃತ್ತಿಗೆ ನಿಯತಳೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 72
विरोम विशिरं शस्तं पाणिपृष्ठंसमुन्नतम् । वैधव्यहेतुरोमाढ्यं निर्मांसं स्नायुमत्त्यजेत्
ರೋಮರಹಿತವಾಗಿದ್ದು ಶಿರೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದ ಕೈ ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕೈಯ ಹಿಂಭಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿರುವುದೂ ಮಂಗಳಕರ. ಆದರೆ ಅತಿರೋಮಯುಕ್ತ ಕೈ—ವೈಧವ್ಯಹೇತುವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು—ಮತ್ತು ಮಾಂಸರಹಿತ, ಸ್ನಾಯುಪ್ರಧಾನ ಕೈಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು (ಅಶುಭ).
Verse 73
रक्ता व्यक्ता गभीरा च स्निग्धा पूर्णा च वर्तुला । कररेखांगना याः स्याच्छुभा भाग्यानुसारतः
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯ ಕರರೇಖೆಗಳು ರಕ್ತವರ್ಣದ, ಸ್ಪಷ್ಟ, ಗಂಭೀರ, ಸ್ನಿಗ್ಧ, ಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿರುತ್ತವೋ, ಆಕೆ ಶುಭಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತಳು; ತನ್ನ ಭಾಗ್ಯಾನುಸಾರ ಶುಭಫಲ ನೀಡುವಳು।
Verse 74
मत्स्येन सुभगा नारी स्वस्तिकेन वसुप्रदा । पद्मेन भूपतेः पत्नी जनयेद्भूपतिं सुतम्
ಮತ್ಸ್ಯಚಿಹ್ನವಿದ್ದರೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಸ್ವಸ್ತಿಕಚಿಹ್ನದಿಂದ ಧನಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಪದ್ಮಚಿಹ್ನದಿಂದ ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗಿ ರಾಜಸುತನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಡುತ್ತಾಳೆ।
Verse 75
चक्रवर्तिस्त्रियाः पाणौ नंद्यावर्तः प्रदक्षिणः । शंखातपत्रक मठा नृपमातृत्वसूचकाः
ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಪಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಗಡೆ ತಿರುಗುವ ನಂದ್ಯಾವರ್ತ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಶಂಖ, ರಾಜಛತ್ರ ಅಥವಾ ಮಂಟಪಸಮಾನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ರಾಜಮಾತೃತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 76
तुलामानाकृतीरेखे वणिक्पत्नीत्वहेतुके । गजवाजिवृषाकाराः करे वामे मृगीदृशाम्
ತುಲಾ ಅಥವಾ ಮಾನದಂಡದ ಆಕಾರದ ರೇಖೆಗಳು ವಣಿಕನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಮೃಗನೇತ್ರಿಯ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಗಜ, ವಾಜಿ ಅಥವಾ ವೃಷಭಾಕೃತಿಗಳೂ ವಿಶೇಷ ಚಿಹ್ನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।
Verse 77
रेखा प्रासादवज्राभा ब्रूयुस्तीर्थकरं सुतम् । कृषीवलस्य पत्नी स्याच्छकटेन युगेन वा
ಪ್ರಾಸಾದ ಅಥವಾ ವಜ್ರದಂತಿರುವ ರೇಖೆ ತೀರ್ಥಕರನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಕಟ ಅಥವಾ ಯುಗದ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ಕೃಷಿವಲನ ಪತ್ನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ।
Verse 78
चामरांकुशकोदंडै राजपत्नी भवेद्ध्रुवम् । अंगुष्ठमूलान्निर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम्
ಚಾಮರ, ಅಂಕುಶ ಅಥವಾ ಕೋದಂಡದಂತೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಗುಷ್ಠಮೂಲದಿಂದ ಹೊರಟು ಕನಿಷ್ಠಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ರೇಖೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 79
यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले
ಅವಳು ಪತಿಹಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸುಧೀನು ಅವಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದುಂದುಭಿಯ ಆಕಾರದ ರೇಖೆಗಳಿದ್ದರೆ ಆ ನಿತಂಬಿನೀ ಸ್ತ್ರೀ ತ್ಯಾಗ/ವಿಯೋಗದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಮತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.
Verse 80
कंक जंबूक मंडूक वृक वृश्चिक भोगिनः । रासभोष्ट्र बिडालाः स्युः करस्था दुःखदाः स्त्रियाः
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕರೆ, ನರಿ, ಕಪ್ಪೆ, ತೋಳ, ಚೇಳು, ಹಾವು, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ ಅಥವಾ ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಅಂಥ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದುಃಖದಾಯಿನಿಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 81
शुभदः सरलोंगुष्ठो वृत्तो वृत्तनखो मृदुः
ಶುಭ ಅಂಗುಷ್ಠವು ಸರಳವಾಗಿಯೂ, ವೃತ್ತವಾಗಿಯೂ, ವೃತ್ತನಖಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
Verse 82
अंगुल्यश्च सुपर्वाणो दीर्घावृत्ताः क्रमात्कृशाः । चिपिटाःस्थपुटा रूक्षाः पृष्ठरोमयुजोऽशुभाः
ಸುಗಠಿತ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ, ದೀರ್ಘವೂ ವೃತ್ತವೂ ಆಗಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸಣ್ಣಗಾಗುವ ಬೆರಳುಗಳು ಶುಭ. ಆದರೆ ಚಪಟ, ದಪ್ಪ-ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ರುಕ್ಷವಾದ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೋಮವಿರುವ ಬೆರಳುಗಳು ಅಶುಭ.
Verse 83
अतिह्रस्वाः कृशा वक्रा विरला रोगहेतुकाः । दुःखायांगुलयः स्त्रीणां बहुपर्वसमन्विताः
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬೆರಳುಗಳು ಅತಿಚಿಕ್ಕ, ಕೃಶ, ವಕ್ರ, ವಿರಳ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಂಧಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವು ರೋಗಹೇತುವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 84
अरुणाः सशिखास्तुंगाः करजाः सुदृशांशुभाः । निम्ना विवर्णाः शुक्त्याभाः पीता दारिद्र्यदायकाः
ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯುಳ್ಳ, ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಖೆಯಂತೆ ತುದಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾದ ನಖಗಳು ಶುಭಕರ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ; ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತ, ವಿವರ್ಣ, ಶುಕ್ತಿಯಂತೆ ಮಂಕು-ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ನಖಗಳು ದಾರಿದ್ರ್ಯಕಾರಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 85
नखेषु बिंदवः श्वेताः प्रायः स्युः स्वैरिणी स्त्रियाः । पुरुषा अपि जायंते दुःखिनः पुष्पितैर्नखैः
ನಖಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಿಂದುಗಳು ಇದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವೈರಿಣಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪುಷ್ಪಿತ (ಚುಕ್ಕೆ-ಚುಕ್ಕೆ) ನಖಗಳಿರುವ ಪುರುಷರೂ ದುಃಖಿಗಳಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 86
अंतर्निमग्नवंशास्थिः पृष्ठिः स्यान्मांसला शुभा । पृष्ठेन रोमयुक्तेन वैधव्यं लभते ध्रुवम्
ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಹೊರಗೆ ಉಬ್ಬದೆ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ ಬೆನ್ನು ಮಾಂಸಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುಭ; ಆದರೆ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ರೋಮಗಳಿದ್ದರೆ ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 87
भुग्नेन विनतेनापि सशिरेणापि दुःखिता । ऋज्वी कृकाटिका श्रेष्ठा समांसा च समुन्नता
ಕೃಕಾಟಿಕಾ (ಕುತ್ತಿಗೆ-ಸಂಧಿ) ಬಾಗಿದ, ಕುಗ್ಗಿದ ಅಥವಾ ಗುಡ್ಡ/ಉಬ್ಬುಳ್ಳದಾಗಿದ್ದರೆ ಅವಳು ದುಃಖಿತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃಕಾಟಿಕಾ ನೇರವಾಗಿ, ಸಮಮಾಂಸಲವಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।
Verse 88
शुष्का शिराला रोमाढ्या विशाला कुटिलाशुभा । मांसलो वर्तुलः कंठः प्रशस्तश्चतुरंगुलः
ಒಣಗಿದ, ಶಿರೆಗಳು ಕಾಣುವ, ರೋಮಯುಕ್ತ, ಬಹಳ ವಿಶಾಲ ಅಥವಾ ವಕ್ರವಾದ ಕಂಠವು ಅಶುಭ. ಮಾಂಸಲವಾಗಿ, ವೃತ್ತವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣವಿರುವ ಕಂಠವು ಶುಭವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 89
शस्ता ग्रीवा त्रिरेखांका त्वव्यक्तास्थिः सुसंहता । निर्मांसा चिपिटा दीर्घास्थपुटा न शुभप्रदा
ಮೂರು ರೇಖೆಗಳ ಗುರುತುಳ್ಳ, ಎಲುಬುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಬಾರದ, ಸುಸಂಹತವಾದ ಗ್ರೀವೆಯು ಶಸ್ತ. ಆದರೆ ಮಾಂಸರಹಿತ, ಚಪಟ, ದೀರ್ಘ ಅಸ್ಥಿಯುಕ್ತ ಗ್ರೀವೆ ಶುಭಫಲ ನೀಡದು.
Verse 90
स्थूलग्रीवा च विधवा वक्रग्रीवा च किंकरी । वंध्या द्विचिपिटग्रीवा ह्रस्वग्रीवा च निःसुता
ದಪ್ಪ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಧವೆಯಾಗುವಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವಕ್ರ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳವಳು ದಾಸಿಯೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ದ್ವಿಚಪಟ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳವಳು ವಂಧ್ಯೆ; ಹ್ರಸ್ವ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳವಳು ನಿಃಸಂತಾನಳೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.
Verse 91
चिबुकंद्वयंगुलं शस्तं वृत्तं पीनं सुकोमलम् । स्थूलं द्विधा संविभक्तमायतं रोमशं त्यजेत्
ಎರಡು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ, ವೃತ್ತ, ಪೀನ, ಅತಿಕೋಮಲವಾದ ಚಿಬುಕವು ಶಸ್ತ. ಆದರೆ ಅತಿಸ್ಥೂಲ, ದ್ವಿಧಾ ವಿಭಕ್ತ, ಆಯತ ಅಥವಾ ರೋಮಯುಕ್ತ ಚಿಬುಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
Verse 92
हनुश्चिबुकसंलग्ना निर्लोमा सुघनाशुभा । वक्रा स्थूला कृशा ह्रस्वा रोमशा न शुभप्रदा
ಚಿಬುಕಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿರುವ, ರೋಮರಹಿತ, ಸುಘನ (ದೃಢ) ಹನು ಶುಭ. ಆದರೆ ವಕ್ರ, ಅತಿಸ್ಥೂಲ, ಅತಿಕೃಶ, ಹ್ರಸ್ವ ಅಥವಾ ರೋಮಯುಕ್ತ ಹನು ಶುಭಫಲ ನೀಡದು.
Verse 93
शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्
ಶುಭಲಕ್ಷಣವತಿಯ ಕಪೋಲಗಳು ತುಂಬಿದವು, ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ಆದರೆ ರೋಮಯುಕ್ತ, ರುಕ್ಷ, ಒಳಗೆ ಕುಸಿದ ಅಥವಾ ಮಾಂಸರಹಿತ ಕಪೋಲಗಳು ಅಶುಭ—ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।
Verse 94
समं समांसं सुस्निग्धं स्वामोदं वर्तुलं मुखम् । जनेतृवदनच्छायं धन्यानामिह जायते
ಸಮ, ಮಾಂಸಲ, ಸುಸ್ನಿಗ್ಧ-ದೀಪ್ತಿಯುಕ್ತ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸುಗಂಧಯುತ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮುಖವು, ತಾಯಿಯ ಮುಖದ কোমಲ ಕಿರಣಛಾಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ—ಅಂಥ ಮುಖ ಧನ್ಯರಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 95
पाटलो वर्तुलः स्निग्धो लेखाभूषितमध्यभूः । सीमंतिनी नामधरो धराजानि प्रियो भवेत्
ಯಾರ (ಚಿಹ್ನ/ಲಕ್ಷಣ) ಪದ್ಮಪಾಟಲ ವರ್ಣದ, ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಸ್ನಿಗ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯಭಾಗ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆಯೋ—ಅವನು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ‘ಸೀಮಂತಿನೀ-ನಾಮಧರ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ।
Verse 96
कृशः प्रलंबः स्फुटितो रूक्षो दौर्भाग्यसूचकः । श्यावः स्थूलोऽधरोष्ठः स्याद्वैधव्य कलहप्रदः
ಅಧರೋಷ್ಠವು ಕೃಶ, ಅತಿಯಾಗಿ ಉದ್ದ, ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ಹಾಗೂ ರುಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸೂಚಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲವಾದ ಅಧರೋಷ್ಠವು ವೈಧವ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಹವನ್ನೂ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 97
मसृणो मत्तकाशिन्याश्चोत्तरोष्ठः सुभोगदः । किंचिन्मध्योन्नतोऽरोमा विपरीतो विरुद्धकृत्
ಮಸೃಣವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಉತ್ತரோಷ್ಠವು ಸುಭೋಗ ಹಾಗೂ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತವಾಗಿ, ರೋಮರಹಿತವಾಗಿ, ವಿಕೃತ (ವಿಪರೀತಾಕಾರ)ವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಅನೌಚಿತ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 98
गोक्षीरसन्निभाः स्निग्धा द्वात्रिंशद्दशनाः शुभाः । अधस्तादुपरिष्टाच्च समाः स्तोकसमुन्नताः
ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ವರ್ಣದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ, ಸ್ನಿಗ್ಧವಾಗಿ ಮಿಂಚುವ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ದಂತಗಳು ಶುಭಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಸಮವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಉನ್ನತವಾದ ದಂತಗಳೂ ಅನುಕೂಲಕರ.
Verse 99
पीताः श्यावाश्च दशनाः स्थूलादीर्घाद्विपंक्तयः । शुक्त्याकाराश्च विरला दुःखदौर्भाग्यकारणम्
ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆಯ ದಂತಗಳು, ದಪ್ಪವಾಗಿ ಅತಿದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಅಸಮ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ತಿಯಾಕಾರದಂತೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೆ—ಅವು ದುಃಖ ಹಾಗೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 100
अधस्तादधिकैर्दंतैर्मातरं भक्षयेत्स्फुटम् । पतिहीना च विकटैः कुलटा विरलैर्भवेत्
ಕೆಳದವಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ದಂತಗಳಿದ್ದರೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ‘ತಾಯಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವಳು’ (ತಾಯಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಕಟ ಹಾಗೂ ವಿರಳ ದಂತಗಳಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಪತಿಹೀನಳಾಗಿ, ಕುಲಟೆಯಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.
Verse 110
गोक्षीरवर्णविशदे सुस्निग्धे कृष्णपक्ष्मणी । उन्नताक्षी न दीर्घायुर्वृत्ताक्षी कुलटा भवेत्
ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ವರ್ಣದಂತೆ ವಿಶದವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ನಿಗ್ಧವಾಗಿ ಮಿನುಗುವ, ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಮೆಚ್ಚುಗಳಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿತ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊರಚಾಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಲ್ಲ; ಅತಿವೃತ್ತ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು ಕುಲಟೆಯಾಗುವಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 120
रोमशेन शिरालेन प्रांशुना रोगिणी मता
ಅತಿಯಾಗಿ ರೋಮಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಶಿರೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ರೋಗಿಣಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 130
कृष्णः स एव भर्तृघ्न्याः पुंश्चल्याश्च प्रकीर्तितः । नाभेरधस्तात्तिलकं मशको लांछनं शुभम्
ಆ ಕಪ್ಪು ಗುರುತು ಪತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಕೆಳಗೆ ತಿಲಕದಂತಹ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಯಂತಹ ಮಚ್ಚೆ ಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 140
सा पतिं हंति वर्षेण यस्या मध्ये कृकाटिकम् । प्रदक्षिणो वा वामो वा रोम्णामावर्त्तकः स्त्रियाः
ಯಾರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಕೃಕಾಟಿಕ' ಗುರುತು ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅವಳು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಪತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ತ್ರೀಯ ರೋಮಗಳ ಸುಳಿ ಬಲಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಎಡಕ್ಕಾಗಲಿ ಇರುವುದು ಒಂದು ಶಕುನವಾಗಿದೆ.
Verse 150
अतः सुलक्षणा योषा परिणेया विचक्षणैः । लक्षणानि परीक्ष्यादौ हित्वा दुर्लक्षणान्यपि
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿಗಳು ಮೊದಲು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ದುರ್ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕು.
Verse 151
लक्षणानि मयोक्तानि सुखाय गृहमेधिनाम् । विवाहानपि वक्ष्यामि तन्निबोध घटोद्भव
ಗೃಹಸ್ಥರ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಎಲೈ ಘಟೋದ್ಭವನೇ (ಅಗಸ್ತ್ಯ), ಈಗ ನಾನು ವಿವಾಹಗಳ ಬಗೆಗೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.