Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 37›Shloka 78
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

चामरांकुशकोदंडै राजपत्नी भवेद्ध्रुवम् । अंगुष्ठमूलान्निर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम्

Transliteration

cāmarāṃkuśakodaṃḍai rājapatnī bhaveddhruvam | aṃguṣṭhamūlānnirgatya rekhā yāti kaniṣṭhikām

Translation

ಚಾಮರ, ಅಂಕುಶ ಅಥವಾ ಕೋದಂಡದಂತೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಗುಷ್ಠಮೂಲದಿಂದ ಹೊರಟು ಕನಿಷ್ಠಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ರೇಖೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Word by Word
चामर-अङ्कुश-कोदण्डैःby (the signs of) fly-whisk, goad, and bow
चामर-अङ्कुश-कोदण्डैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचामर (प्रातिपदिक) + अङ्कुश (प्रातिपदिक) + कोदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (चामरश्च अङ्कुशश्च कोदण्डश्च)
राजपत्नीa king’s wife / queen
राजपत्नी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—राज्ञः पत्नी
भवेत्would be / becomes
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निश्चयार्थक क्रियाविशेषण)
अङ्गुष्ठ-मूलात्from the base of the thumb
अङ्गुष्ठ-मूलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—अङ्गुष्ठस्य मूलम्
निर्गत्यhaving emerged
निर्गत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनिर्गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), उपसर्गः—निर्; अर्थः—‘having gone out/emerged’
रेखाthe line
रेखा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कनिष्ठिकाम्to the little finger
कनिष्ठिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकनिष्ठिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis of Naimiṣāraṇya (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: A learned Kāśī paṇḍita examines a woman’s palm, pointing to emblem-like marks (cāmara, aṅkuśa, kodanda) and a line rising from the thumb-base toward the little finger, while family elders listen.

Characters & Entities
K
Kāśī
S
Skanda
A
Agastya

FAQs

Signs are used to express karmic fruition in status and protection under righteous rule.

None explicitly; the verse belongs to the Kāśī-centered Kāśīkhaṇḍa.

None.

←Previous Verse
Next Verse→