Adhyaya 14
Shukla YajurvedaAdhyaya 1430 Mantras

Adhyaya 14

Fourth and fifth layers of the fire altar.

← Adhyaya 13Adhyaya 15

Mantras

Mantra 1

ध्रु॒वक्षि॑तिर्ध्रु॒वयो॑निर्ध्रु॒वाऽसि॑ ध्रु॒वं योनि॒मा सी॑द साधु॒या । उख्य॑स्य के॒तुं प्र॑थ॒मं जु॑षा॒णाऽश्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ನೀನು ಧ್ರುವಕ್ಷಿತಿ (ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಯವಳು), ಧ್ರುವಯೋನಿ (ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರವಳು) ಆಗಿದ್ದೀ; ನೀನು ಧ್ರುವಳೇ. ಧ್ರುವ ಯೋನಿಯ ಮೇಲೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಶುಭವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಉಖ್ಯ (Ukhya)ಯ ಪ್ರಥಮ ಕೇತು (ಸಂಕೇತ/ಚಿಹ್ನೆ)ವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೇ, ನೀವು ಅವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ.

Mantra 2

कुला॒यिनी॑ घृ॒तव॑ती॒ पुरु॑न्धिः स्यो॒ने सी॑द॒ सद॑ने पृथि॒व्याः । अ॒भि त्वा॑ रु॒द्रा वस॑वो गृणन्त्वि॒मा ब्रह्म॑ पीपिहि॒ सौभ॑गायाश्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ಗೂಡುಳ್ಳವಳೇ, ಘೃತಸಮೃದ್ಧಳೇ, ಬಹುದಾಯಿನಿ ಪುರುಂಧಿ—ಪೃಥಿವಿಯ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ, ಸುಖಕರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆಸೀನಳಾಗು. ರುದ್ರರೂ ವಸುಗಳೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಿ; ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪವಿತ್ರ ವಚನಗಳನ್ನು) ನೀನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು. ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ, ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೇ, ಅವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನಗೊಳಿಸಿರಿ.

Mantra 3

स्वैर्दक्षै॒र्दक्ष॑पिते॒ह सी॑द दे॒वाना॑ᳪ सु॒म्ने बृ॑ह॒ते रणा॑य । पि॒तेवै॑धि सू॒नव॒ आ सु॒शेवा॑ स्वावे॒शा त॒न्वा सं वि॑शस्वा॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ಹೇ ದಕ್ಷಪಿತೃ (ಪವಿತ್ರ ಕೌಶಲ್ಯದ ಪಿತಾ), ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಸನಗ್ರಹಿಸು; ದೇವರ ಸುಮ್ನದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ. ತಂದೆಯಂತೆ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ದಯಾಳುವಾಗು; ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಿನ್ನ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗು. ಅಶ್ವಿನೌ—ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸುವರು.

Mantra 4

पृ॒थि॒व्याः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णाऽऽय॑जस्वा॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ನೀನು ಪೃಥಿವಿಯ ಪುರುಷ (ಮಣ್ಣಿನ ತುಂಬಿಕೆ); ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ‘ಅಪಃ’ (ಜಲಗಳು): ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಗೃಣಂತು. ಹೇ ಸ್ತೋಮಪೃಷ್ಠ, ಘೃತವತೀ, ಇಲ್ಲಿ ಆಸನಗ್ರಹಿಸು; ಪ್ರಜೆಯೊಡನೆ ಧನವನ್ನು ನಮಗಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸು. ಅಶ್ವಿನೌ—ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸುವರು.

Mantra 5

अदि॑त्यास्त्वा पृ॒ष्ठे सा॑दयाम्य॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्त्रीं वि॒ष्टम्भ॑नीं दि॒शामधि॑पत्नीं॒ भुव॑नानाम् |ऊ॒र्मिर्द्र॒प्सो अ॒पाम॑सि वि॒श्वक॑र्मा त॒ ऋषि॑र॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ಅದಿತಿಯ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಧಾರ್ತ್ರೀ, ವಿಷ್ಠಂಭನೀ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತ್ನೀ, ಭುವನಗಳ. ನೀನು ಅಪಾಂ ಊರ್ಮಿ, ದ್ರಪ್ಸ; ನಿನ್ನ ಋಷಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ. ಅಶ್ವಿನೌ—ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸುವರು.

Mantra 6

शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च ग्रैष्मा॑वृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः| ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | ग्रै॒ष्मा॑वृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रुवे सी॑दतम्

ಶುಕ್ರವೂ ಶುಚಿಯೂ ಆದ ಈ ಎರಡು ಗ್ರೈಷ್ಮ ಋತುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿವೆ. ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತರಬಂಧ (ಅಂತಃಶ್ಲೇಷ) ಆಗಿರುವೆ. ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿ; ಆಪಃ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿ; ಓಷಧಿಗಳು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿ; ಅಗ್ನಯಃ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿ—ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮಃ—ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ (ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ)ಕ್ಕಾಗಿ, ಏಕವ್ರತ (ಒಂದೇ ವಿಧಿಯ)ವರಾಗಿ. ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ ನಡುವಿನ ಏಕಮನಸ್ಕರಾದ ಆ ಅಗ್ನಯಃ, ಗ್ರೈಷ್ಮ ಋತುಗಳನ್ನು ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನ (ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡುತ್ತ) ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಸಂವಿಶಂತಿ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ. ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಧ್ರುವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿರಿ.

Mantra 7

स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्दे॒वैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योना॒धैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्वसु॑भिः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जू रु॒द्रैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योना॒धैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूरा॑दि॒त्यैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्विश्वै॑र्दे॒वैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ, ವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ, ಯೋನಾಧಾರ (ಜನನಾಸನ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ—ಅಗ್ನಿ ವೈಶ್ವಾನರನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಶ್ವಿನೌ—ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸಲಿ. (ಮತ್ತೆ:) ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ, ವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ; ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ… ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ… ಆದಿತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ… ವಿಶ್ವದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ; ಯೋನಾಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಜೂರ—ಅಗ್ನಿ ವೈಶ್ವಾನರನಿಗಾಗಿ ಅಶ್ವಿನೌ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಸೀನಗೊಳಿಸಲಿ.

Mantra 8

प्रा॒णं मे॑ पाह्यपा॒नं मे॑ पाहि व्या॒नं मे॑ पाहि॒ चक्षु॑र्म उ॒र्व्या वि भा॑हि॒ श्रोत्रं॑ मे श्लोकय । अ॒पः पि॒न्वौष॑धीर्जिन्व द्वि॒पाद॑व चतु॑ष्पात् पाहि दि॒वो वृष्टि॒मेर॑य

ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ನನ್ನ ಅಪಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ನನ್ನ ವ್ಯಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ವಿಶಾಲ ಪೃಥಿವಿಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಚಕ್ಷುವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸು; ನನ್ನ ಶ್ರೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಶ್ರವಣಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡು. ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಅನ್ನು ಪೋಷಿಸು/ಪ್ರೇರಿಸು; ಓಷಧಯಃ (ಔಷಧಿ/ಸಸ್ಯಗಳು) ಅನ್ನು ಪೋಷಿಸು; ದ್ವಿಪಾದ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪಾದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ದಿವದಿಂದ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸು.

Mantra 9

मू॒र्धा वय॑: प्र॒जाप॑ति॒श्छन्द॑: क्ष॒त्रं वयो॒ मय॑न्दं॒ छन्दो॑ विष्ट॒म्भो वयोऽधि॑पति॒श्छन्दो॑ वि॒श्वक॑र्मा॒ वय॑: परमे॒ष्ठी छन्दो॑ ब॒स्तो वयो॑ विव॒लं छन्दो॒ वृष्णि॒र्वयो॑ विशा॒लं छन्द॒: पुरु॑षो॒ वय॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ व्या॒घ्रो वयोऽना॑धृष्टं॒ छन्द॑: सि॒ᳪहो वय॑श्छ॒दिश्छन्द॑: पष्ठ॒वाड्वयो॑ बृह॒ती छन्द॑ उ॒क्षा वय॑: क॒कुप् छन्द॑ ऋष॒भो वय॑: स॒तोबृ॑हती॒ छन्द॑:

ಮೂರ್ಧಾ (ಶಿರಸ್ಸು) ವಯಃ—ಪ್ರಜಾಪತಿ ಛಂದಸ್ಸು. ಕ್ಷತ್ರ (ರಾಜಶಕ್ತಿ) ವಯಃ—ಮಯಂದ ಛಂದಸ್ಸು. ವಿಷ್ಟಂಭ (ಆಧಾರ) ವಯಃ—ಅಧಿಪತಿ ಛಂದಸ್ಸು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಯಃ—ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಛಂದಸ್ಸು. ಬಸ್ತ (ಮೇಕೆ) ವಯಃ—ವಿವಲಂ ಛಂದಸ್ಸು. ವೃಷ್ಣಿ (ವೃಷಭ) ವಯಃ—ವಿಶಾಲ ಛಂದಸ್ಸು. ಪುರುಷ ವಯಃ—ತಂದ್ರಾ (ಆಲಸ್ಯ) ಛಂದಸ್ಸು. ವ್ಯಾಘ್ರ ವಯಃ—ಅನಾಧೃಷ್ಟ (ಅಜೇಯ) ಛಂದಸ್ಸು. ಸಿಂಹ ವಯಃ—ಛದಿ ಛಂದಸ್ಸು. ಪಷ್ಠವಾಡ್ ವಯಃ—ಬೃಹತೀ ಛಂದಸ್ಸು. ಉಕ್ಷಾ ವಯಃ—ಕಕುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು. ಋಷಭ ವಯಃ—ಸತೋಬೃಹತೀ ಛಂದಸ್ಸು.

Mantra 11

अ॒न॒ड्वान्वय॑: प॒ङ्क्तिश्छन्दो॑ धे॒नुर्वयो॒ जग॑ती॒ छन्द॒त्र्यवि॒र्वय॑स्त्रि॒ष्टुप् छन्दो॑ दित्य॒वाड्वयो॑ वि॒राट् छन्द॒: पञ्चा॑वि॒र्वयो॑ गाय॒त्री छन्द॑ स्त्रिव॒त्सो वय॑ उ॒ष्णिक् छन्द॑ऽ स्तु॑र्य॒वाड्वयो॑ऽनु॒ष्टुप् छन्दो॑ लो॒कं ता इन्द्र॑म् ।। १ ०।। इन्द्रा॑ग्नी॒ अव्य॑थमाना॒मिष्ट॑कां दृᳪहतं यु॒वम् । पृ॒ष्ठेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं च॒ वि बा॑धसे

ಅನಡ್ವಾನ್ (ಜೋತದ ಎತ್ತು) ವಯಃ—ಪಙ್ಕ್ತಿ ಛಂದಸ್ಸು. ಧೇನು (ಹಸು) ವಯಃ—ಜಗತೀ ಛಂದಸ್ಸು. ತ್ರ್ಯವಿ (ತ್ರಿಗುಣ ಕುರಿ) ವಯಃ—ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು. ದಿತ್ಯವಾಡ್ (ವಹಕ) ವಯಃ—ವಿರಾಟ್ ಛಂದಸ್ಸು. ಪಂಚಾವಿ (ಪಂಚಗುಣ ಕುರಿ) ವಯಃ—ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸು. ಸ್ತ್ರಿವತ್ಸ (ಮೂರು ಕರುಗಳಿರುವ) ವಯಃ—ಉಷ್ಣಿಕ್ ಛಂದಸ್ಸು. ಸ್ತುರ್ಯವಾಡ್ (ವಹಕ) ವಯಃ—ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು. ‘ಲೋಕಂ ತಾ ಇಂದ್ರಂ’ ॥10॥ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಅವ್ಯಥಮಾನೌ, ಇಷ್ಟಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿರಿ, ಯೌವನೇನ; ನಿಮ್ಮ ಪೃಷ್ಠದಿಂದ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೀರಿ.

Mantra 12

वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीम॒न्तरि॑क्षं यच्छा॒न्तरि॑क्षं दृᳪहा॒न्तरि॑क्षं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । वा॒युष्ट्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಲಿ—ವ್ಯಚಸ್ವತೀ (ವಿಸ್ತಾರವತಿ), ಪ್ರಥಸ್ವತೀ (ದೂರವಿಸ್ತಾರವತಿ). ನೀನು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ಧರಿಸು; ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸು; ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡ. ಸರ್ವರಿಗಾಗಿ—ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನಗಳಿಗಾಗಿ; ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಥೋಚಿತ ಚರ್ಯೆಗಾಗಿ. ವಾಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ—ಮಹಾ ಸ್ವಸ್ತಿಯಿಂದ, ಅತಿ ಶಾಂತ ಛರ್ದಿಷಾ (ಆಶ್ರಯ/ಆವರಣ) ಯಿಂದ; ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸ್ವದ್, ನೀನು ಧ್ರುವವಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗು.

Mantra 13

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिक् स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिक् स्व॒राड॒स्युदी॑ची॒ दिगधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिक्

ನೀನು ರಾಣಿಯೆ; ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು. ನೀನು ವಿರಾಟ್; ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕು. ನೀನು ಸಮ್ರಾಟ್; ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು. ನೀನು ಸ್ವರಾಟ್; ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು. ನೀನು ಅಧಿಪತ್ನಿ—ಬೃಹತಿ ದಿಕ್ಕು.

Mantra 14

वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । वा॒युष्टेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾಗಿ ಆಸೀನಗೊಳಿಸಲಿ. ಸರ್ವರಿಗೆ—ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಗಳಿಗೆ—ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ವಾಯುವೇ ನಿನ್ನ ಅಧಿಪತಿ; ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸರೆಂಬವರ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಹೇ ಧ್ರುವಾ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಆಸೀನವಾಗು.

Mantra 15

नभ॑श्च नभ॒स्य॒श्च॒ वार्षि॑कावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | वार्षि॑कावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

ನಭಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ, ಹಾಗೂ ಎರಡು ವಾರ್ಷಿಕ ಋತುಗಳು—ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತರಂಗ ಬಂಧನ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಆಪಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಓಷಧಯಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಅಗ್ನಯಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ—ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಮಃ, ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಏಕವ್ರತರು. ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಏಕಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಈ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ನಡುವೆಯಿರುವರೋ, ಅವರು ವಾರ್ಷಿಕ ಋತುಗಳಂತೆ ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನರಾಗಿ, ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಸಂವಿಶಂತಿಯೋ ಹಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ. ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸವಿಧಾನವಾಗಿ, ಹೇ ಧ್ರುವೇ, ಆಸೀನವಾಗಿರಿ.

Mantra 16

इ॒षश्चो॒र्जश्च॑ शार॒दावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्याय॒ सव्र॑ताः । ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे शा॒र॒दावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

ಇಷ್ ಮತ್ತು ಊರ್ಜ್, ಹಾಗೂ ಎರಡು ಶಾರದ ಋತುಗಳು—ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತರಂಗ ಬಂಧನ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಆಪಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಓಷಧಯಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ; ಅಗ್ನಯಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಲಿ—ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಮಃ, ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಏಕವ್ರತರು. ಯೇ ಅಗ್ನಯಃ ಏಕಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಈ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ನಡುವೆಯಿರುವರೋ, ಅವರು ಶಾರದ ಋತುಗಳಂತೆ ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನರಾಗಿ, ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಸಂವಿಶಂತಿಯೋ ಹಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ. ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸವಿಧಾನವಾಗಿ, ಹೇ ಧ್ರುವೇ, ಆಸೀನವಾಗಿರಿ.

Mantra 17

आयु॑र्मे पाहि प्रा॒णं मे॑ पाह्यपा॒नं मे॑ पाहि व्या॒नं मे॑ पाहि॒ चक्षु॑र्मे पाहि॒ श्रोत्रं॑ मे पाहि॒ वाचं॑ मे पिन्व॒ मनो॑ मे जिन्वात्मानं॑ मे पाहि॒ ज्योति॑र्मे यच्छ

ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ಅಪಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ವ್ಯಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನ್ನ ಕಿವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನನ್ನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸು; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸು. ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನನಗೆ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Mantra 18

मा छन्द॑: प्र॒मा छन्द॑: प्र॑ति॒मा छन्दो॑ अस्रीवय॒श्छन्द॑: प॒ङ्क्तिश्छन्द॑ उ॒ष्णिक् छन्दो॑ बृह॒ती छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप् छन्दो॑ वि॒राट् छन्दो॑ गा॑य॒त्री छन्द॑ स्त्रि॒ष्टुप् छन्दो॒ जग॑ती॒ छन्द॑:

ಛಂದಸ್ಸೇ ಮಾಪ; ಛಂದಸ್ಸೇ ಸಮ್ಯಕ್‌ ಮಾಪ; ಛಂದಸ್ಸೇ ಪ್ರತಿಮಾಪ; ಛಂದಸ್ಸೇ ಅಸ್ರೀವಯಸ್; ಛಂದಸ್ಸೇ ಪಙ್ಕ್ತಿ; ಛಂದಸ್ಸೇ ಉಷ್ಣಿಕ್; ಛಂದಸ್ಸೇ ಬೃಹತೀ; ಛಂದಸ್ಸೇ ಅನುಷ್ಟುಪ್; ಛಂದಸ್ಸೇ ವಿರಾಟ್; ಛಂದಸ್ಸೇ ಗಾಯತ್ರೀ; ಛಂದಸ್ಸೇ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್; ಛಂದಸ್ಸೇ ಜಗತೀ.

Mantra 19

पृ॒थि॒वी छन्दो॒ ऽन्तरि॑क्षं॒ छन्दो॒ द्यौ॒श्छन्द॒: समा॒श्छन्दो॒ नक्ष॑त्राणि॒ छन्दो॒ वाक् छन्दो॒ मन॒श्छन्द॑: कृ॒षिश्छन्दो॒ हिर॑ण्यं॒ छन्दो॒ गौश्छन्दो॒ ऽजाश्छन्दो ऽश्व॒श्छन्द॑:

ಪೃಥಿವಿ ಛಂದಸ್ಸು; ಅಂತರಿಕ್ಷ ಛಂದಸ್ಸು; ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ಛಂದಸ್ಸು; ಋತುಗಳು ಛಂದಸ್ಸು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಛಂದಸ್ಸು; ವಾಕ್ (ವಾಣಿ) ಛಂದಸ್ಸು; ಮನಸ್ಸು ಛಂದಸ್ಸು; ಕೃಷಿ ಛಂದಸ್ಸು; ಹಿರಣ್ಯ (ಚಿನ್ನ) ಛಂದಸ್ಸು; ಗೌ (ಹಸು) ಛಂದಸ್ಸು; ಅಜಗಳು (ಮೇಕೆಗಳು) ಛಂದಸ್ಸು; ಅಶ್ವ (ಕುದುರೆ) ಛಂದಸ್ಸು.

Mantra 20

अ॒ग्निर्दे॒वता॒ वातो॑ दे॒वता॒ सूर्यो॑ दे॒वता॑ च॒न्द्रमा॑ दे॒वता॒ वस॑वो दे॒वता॑ रु॒द्रा दे॒वता॑ ऽऽदि॒त्या दे॒वता॑ म॒रुतो॑ दे॒वता॒ विश्वे॑ दे॒वा देवता॒ बृह॒स्पति॑र्दे॒वतेन्द्रो॑ दे॒वता॒ वरु॑णो दे॒वता॑

ಅಗ್ನಿಯೇ ದೇವತೆ; ವಾಯುವೇ ದೇವತೆ; ಸೂರ್ಯನೇ ದೇವತೆ; ಚಂದ್ರನೇ ದೇವತೆ; ವಸುಗಳೇ ದೇವತೆ; ರುದ್ರಗಳೇ ದೇವತೆ; ಆದಿತ್ಯಗಳೇ ದೇವತೆ; ಮರುತಗಳೇ ದೇವತೆ; ವಿಶ್ವದೇವರುಗಳೇ ದೇವತೆ; ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೇ ದೇವತೆ; ಇಂದ್ರನೇ ದೇವತೆ; ವರುಣನೇ ದೇವತೆ.

Mantra 21

मू॒र्धाऽसि॒ राड् ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणा॑ ध॒र्त्र्य॒सि॒ धर॑णी । आयु॑षे त्वा॒ वर्च॑से त्वा कृ॒ष्यै त्वा॒ क्षेमा॑य त्वा

ನೀನು ಶಿರಸ್ಸು; ನೀನು ರಾಜ (ಸರ್ವಾಧಿಪತಿ); ನೀನು ಧ್ರುವ—ಸ್ಥಿರ; ನೀನು ಆಧಾರ; ನೀನು ಧಾರಕ; ನೀನು ಧರಣಿ—ಧಾರಣಾಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ನೆಲೆ. ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ವರ್ಚಸ್ಸಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೃಷಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕ್ಷೇಮ (ಕಲ್ಯಾಣ)ಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.

Mantra 22

यन्त्री॒ राड् य॒न्त्र्य॒सि॒ यम॑नी ध्रु॒वाऽसि॒ धरि॑त्री । इ॒षे त्वो॒र्जे त्वा॑ र॒य्यै त्वा॒ पोषा॑य त्वा लो॒कं ता इन्द्र॑म्

ನೀನು ನಿಯಂತ್ರಕ; ನೀನು ರಾಜ (ಸರ್ವಾಧಿಪತಿ); ನೀನು ಯಂತ್ರಿ—ನಿಯಾಮಕ; ನೀನು ಯಮನಿ—ಸಂಯಮಕಾರಿಣಿ; ನೀನು ಧ್ರುವ—ಸ್ಥಿರ; ನೀನು ಧರಿತ್ರೀ—ಆಧಾರರೂಪ. ಇಷೆ (ಪ್ರೇರಣೆ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಊರ್ಜೆ (ಶಕ್ತಿ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ರಯ್ಯೈ (ಧನ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೋಷಾಯ (ಪೋಷಣೆ/ವೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಲೋಕವನ್ನು—ಇಂದ್ರನನ್ನು (ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು) ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.

Mantra 23

आ॒शुस्त्रि॒वृद्भा॒न्तः प॑ञ्चद॒शो व्यो॑मा सप्तद॒शो ध॒रुण॑ एकवि॒ᳪशः प्रतू॑र्तिरष्टाद॒शस्तपो॑ नवद॒शो॒ ऽभीव॒र्त्त: स॑वि॒ᳪशो वर्चो॑ द्वावि॒ᳪशः स॒म्भर॑णस्त्रयोवि॒ᳪशो योनि॑श्चतुर्वि॒ᳪशो गर्भा॑: पञ्चवि॒ᳪश ओज॑स्त्रिण॒वः क्रतु॑रेकत्रि॒ᳪशः प्र॑ति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ᳪशो ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपं॑ चतुस्त्रि॒ᳪशो नाक॑: षट्त्रि॒ᳪशो वि॑व॒र्तो॒ऽष्टाचत्वारि॒ᳪशो ध॒र्त्रं च॑तुष्टो॒मः

ತ್ರಿವೃತ್ ಆಶು (ವೇಗವಂತ) ಆಗಿದೆ; ಪಂಚದಶ ಭಾಂತಃ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಆಗಿದೆ; ಸಪ್ತದಶ ವ್ಯೋಮ (ಆಕಾಶಮಂಡಲ) ಆಗಿದೆ; ಏಕವಿಂಶ ಧರುಣ (ಆಧಾರ) ಆಗಿದೆ; ಅಷ್ಟಾದಶ ಪ್ರತೂರ್ತಿ (ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಪ್ರೇರಣೆ) ಆಗಿದೆ; ನವದಶ ತಪಃ (ತಪಸ್ಸು, ದಹನತೇಜಸ್ಸು) ಆಗಿದೆ; ಸವಿಂಶ ಅಭೀವರ್ಥ್ತ (ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು) ಆಗಿದೆ; ದ್ವಾವಿಂಶ ವರ್ಚಃ (ಕಾಂತಿ) ಆಗಿದೆ; ತ್ರಯೋವಿಂಶ ಸಂಭರಣ (ಸಂಗ್ರಹ) ಆಗಿದೆ; ಚತುರ್ವಿಂಶ ಯೋನಿ (ಉದ್ಭವಸ್ಥಾನ/ಗರ್ಭಾಶಯ) ಆಗಿದೆ; ಪಂಚವಿಂಶ ಗರ್ಭಾಃ (ಭ್ರೂಣಗಳು) ಆಗಿವೆ; ತ್ರಿಣವ ಓಜಃ (ಬಲ) ಆಗಿದೆ; ಏಕತ್ರಿಂಶ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ/ಯಜ್ಞಬುದ್ಧಿ) ಆಗಿದೆ; ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ (ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆ) ಆಗಿದೆ; ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ವಿಷ್ಟಪಂ (ಬ್ರಧ್ನನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ) ಆಗಿದೆ; ಷಟ್ತ್ರಿಂಶ ನಾಕಃ (ಸ್ವರ್ಗ) ಆಗಿದೆ; ಅಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶ ವಿವರ್ತಃ (ಪರಿವರ್ತನ/ವಳಕು) ಆಗಿದೆ; ಚತುಷ್ಟೋಮ ಧರ್ತ್ರಂ (ಧಾರಕ ಆಧಾರ) ಆಗಿದೆ.

Mantra 24

अ॒ग्नेर्भा॒गो॒ऽसि दी॒क्षाया॒ आधि॑पत्यं॒ ब्रह्म॑ स्पृ॒तं त्रि॒वृत्स्तोम॒ इन्द्र॑स्य भा॒गो॒ऽसि॒ विष्णो॒राधि॑पत्यं क्ष॒त्रᳪ स्पृ॒तं प॑ञ्चद॒शः स्तोमो॑ नृ॒चक्ष॑सां भा॒गो॒ऽसि धा॒तुराधि॑पत्यं ज॒नित्र॑ᳪ स्पृ॒तᳪ स॑प्तद॒श स्तोमो मि॒त्रस्य॑ भा॒गो॒ऽसि॒ वरु॑ण॒स्याधि॑पत्यं दि॒वो वृष्टि॒र्वात॑ स्पृ॒त ए॑कवि॒ᳪश स्तोम॑:

ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಭಾಗ; ದೀಕ್ಷೆಯ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಬ್ರಹ್ಮ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ತ್ರಿವೃತ್ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಇಂದ್ರನ ಭಾಗ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಕ್ಷತ್ರ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಪಂಚದಶ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಮನುಷ್ಯರ ಋಷಿಗಳ ಭಾಗ; ಧಾತೃನ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಜನಿತೃ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಸಪ್ತದಶ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಮಿತ್ರನ ಭಾಗ; ವರುಣನ ಅಧಿಪತ್ಯ—ದಿವ್ಯದ ವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಾತ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಏಕವಿಂಶ ಸ್ತೋಮ.

Mantra 25

वसू॑नां भा॒गो॒ऽसि रु॒द्राणा॒माधि॑पत्यं॒ चतु॑ष्पात् स्पृ॒तं च॑तुर्वि॒ᳪश स्तोम॑ आदि॒त्यानां॑ भा॒गो॒ऽसि म॒रुता॒माधि॑पत्यं॒ गर्भा॑ स्पृ॒ताः प॑ञ्चवि॒ᳪश॒ स्तोमो ऽदि॑त्यै भा॒गो॒ऽसि पू॒ष्ण आधि॑पत्य॒मोज॑ स्पृ॒तं त्रि॑ण॒व स्तोमो॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॒ऽसि बृह॒स्पते॒राधि॑पत्यᳪ स॒मीची॒र्दिश॑ स्पृ॒ताश्च॑तुष्टो॒म स्तोम॑:

ನೀನು ವಸುಗಳ ಭಾಗ; ರುದ್ರರ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಚತುಷ್ಪಾತ್—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಚತುರ್ವಿಂಶ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಆದಿತ್ಯರ ಭಾಗ; ಮರುತರ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಗರ್ಭರೂಪ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಪಂಚವಿಂಶ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಅದಿತಿಯ ಭಾಗ; ಪೂಷಣನ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಓಜಸ್ಸು—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ತ್ರಿಣವ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ದೇವ ಸವಿತೃನ ಭಾಗ; ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಸಮೀಚೀ ದಿಕ್ಕುಗಳು—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಚತುಷ್ಟೋಮ ಸ್ತೋಮ.

Mantra 26

यवा॑नां भा॒गोऽस्यय॑वाना॒माधि॑पत्यं प्र॒जा स्पृ॒ताश्च॑तुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोम॑ ऋ॑भू॒णां भा॒गो॒ऽसि विश्वे॑षां दे॒वाना॒माधि॑पत्यं भू॒तᳪ स्पृ॒तं त्र॑यस्त्रि॒ᳪश स्तोम॑:

ನೀನು ಯವ (ಜೋಳ/ಬಾರ್ಲಿ) ಯ ಭಾಗ; ಅಯವಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಪ್ರಜೆ—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸ್ತೋಮ. ನೀನು ಋಭುಗಳ ಭಾಗ; ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಭೂತ (ಸತ್ತ್ವ)—ವಿಧಿವತ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು, ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶ ಸ್ತೋಮ.

Mantra 27

सह॑श्च सह॒स्य॒श्च हैम॑न्तिकावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| है॑मन्तिकावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

ಸಹ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ಯ—ಈ ಎರಡು ಹೈಮಂತಿಕ ಋತುಗಳು—ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತಃಶ್ಲೇಷ (ಆಂತರಿಕ ಬಂಧ) ಆಗಿರುವೆ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ಆಪಃ ಮತ್ತು ಓಷಧಯಃ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ಅಗ್ನಯಃ ಸಹ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ—ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮಃ—ಏಕವ್ರತದಿಂದ ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯ (ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ)ಕ್ಕಾಗಿ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ನಡುವೆ ಇರುವ, ಸಮನಸ (ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ) ಈ ಅಗ್ನಯಃ—ಹೈಮಂತಿಕ ಋತುಗಳಾಗಿ ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನ (ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗುತ್ತ) ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಸಂವಿಶಂತಿ ಹಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ. ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಧ್ರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿರಿ (ಸೀದತಮ್)।

Mantra 28

एक॑यास्तुवत प्र॒जा अ॑धीयन्त प्र॒जाप॑ति॒रधि॑पतिरासीत् ति॒सृभि॑रस्तुवत॒ ब्रह्मा॑सृज्यत॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒रधि॑पतिरासीत् प॒ञ्चभि॑रस्तुवत भू॒तान्य॑सृज्यन्त भू॒तानां॒ पति॒रधि॑पतिरासीत् स॒प्तभि॑रस्तुवत सप्त ऋ॒षयो॑ऽसृज्यन्त धा॒ताऽधि॑पतिरासीत्

ಒಂದರಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಪ್ರಜೆಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು; ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮೂರರಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು; ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಐದರಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಭೂತಾನಿ (ಸರ್ವ ಭಾವ/ಜೀವಗಳು) ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು; ಭೂತಾನಾಂ ಪತಿ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಏಳರಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಧಾತಾ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು.

Mantra 29

न॒वभि॑रस्तुवत पि॒तरो॑ऽसृज्य॒न्तादि॑ति॒रधि॑पत्न्यासीदेकाद॒शभि॑रस्तुवत ऋ॒तवो॑ऽसृज्यन्तार्त॒वा अधि॑पतय आसँस्त्रयोद॒शभि॑रस्तुवत॒ मासा॑ असृज्यन्त संवत्स॒रोऽधि॑पतिरासीत् पञ्चद॒शभि॑रस्तुवत क्ष॒त्रम॑सृज्य॒तेन्द्रो॑ऽधि॑पतिरासीत् सप्तद॒शभि॑रस्तुवत ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त॒ बृह॒स्पति॒रधि॑पतिरासीत्

ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಪಿತರರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಅದಿತಿ ಅವರ ಅಧಿಪತ್ನಿ (ಪ್ರಧಾನ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ) ಆಯಿತು. ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಋತವಃ (ಋತುಗಳು) ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು; ಋತವಾಃ ಅವರ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದರು. ಹದಿಮೂರರಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಮಾಸಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು; ಸಂವತ್ಸರನು ಅಧಿಪತಿಯಾದನು. ಹದಿನೈದರಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಕ್ಷತ್ರ (ರಾಜಶಕ್ತಿ) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು; ಇಂದ್ರನು ಅಧಿಪತಿಯಾದನು. ಹದಿನೇಳರಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದನು: ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪಶುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು; ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

Mantra 30

न॒वद॒शभि॑रस्तुवत शूद्रा॒र्याव॑सृज्येतामहोरा॒त्रे अधि॑पत्नी आस्ता॒मेक॑विᳪशत्यास्तुव॒तैक॑शपाः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त॒ वरु॒णोऽधि॑पतिरासी॒त् त्रयो॑विᳪशत्यास्तुवत क्षु॒द्रा: प॒शवो॑ऽसृज्यन्त पू॒षाऽधि॑पतिरासी॒त् पञ्च॑विᳪशत्यास्तुवतार॒ण्याः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त वा॒युरधि॑पतिरासीत् स॒प्तवि॑ᳪशत्याऽस्तुवत॒ द्यावा॑पृथि॒वी व्यै॑तां॒ वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या अ॑नु॒व्या॒यँ॒स्त ए॒वाधि॑पतय आसन्

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು (ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ) ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಯರು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಅವರ ಅಧಿಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ಆಸೀನರಾದವು. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಏಕಖುರ (ಒಂದು ಖುರವಿರುವ) ಪಶುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ವರುಣನು ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಕ್ಷುದ್ರ (ಸಣ್ಣ) ಪಶುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಪೂಷನು ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇಪ್ಪತ್ತೈದುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಅರಣ್ಯ (ವನ್ಯ) ಪಶುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ವಾಯುವು ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇಪ್ಪತ್ತೇಳುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು; ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು ಅನು-ವ್ಯಾಪ್ತರಾದರು—ಅವರೇ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

Mantra 31

नव॑विᳪशत्याऽस्तुवत॒ वन॒स्पत॑योऽसृज्यन्त॒ सोमोऽधि॑पतिरासी॒देक॑त्रिᳪशताऽस्तुवत प्र॒जा अ॑सृज्यन्त॒ यवा॒श्चाय॑वा॒श्चाधि॑पतय आसँ॒त्रय॑स्त्रिᳪशताऽस्तुवत भू॒तान्य॑शाम्यन् प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठ्यधि॑पतिरासील्लो॒कं ता इन्द्र॑म्

ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ವನಸ್ಪತಿಗಳು (ಅರಣ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಗಳು) ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಸೋಮನು ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮೂವತ್ತೊಂದುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಪ್ರಜೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಯವ ಮತ್ತು ಅಯವ (ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಾನ್ಯ) ಅವರ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಮೂವತ್ತಮೂರುಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಶಮಿಸಿದವು; ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು—(ಹೀಗೆ) ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಇಂದ್ರನನ್ನು (ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು)।

Frequently Asked Questions

It closes the Agnicayana by stabilizing the altar and explicitly interpreting metre (chandas) and praise-number (stoma) as the sacrificial-cosmic framework, and it includes the influential Śatarudrīya addressed to Rudra.

Dhruvā is the fixed, earth-like stabilizing base/seat of the rite, while yantra is the principle or “instrument” of restraint and control that holds the sacrifice steady; both are consecrated as supports that make the completed altar sustainable.

Chandas and stoma-number are treated as measures of ṛta: they are not merely poetic or musical forms but the very pattern by which worlds, faculties, and lordships are ordered—so aligning the rite with these measures secures harmony and completion.