Adhyaya 13
Second and third layers of the fire altar.
Mantras
Mantra 1
मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निᳪ रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मामु॑ दे॒वता॑: सचन्ताम्
ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನಾನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಂಪತ್ತಿನ ಪೋಷಣೆಗೆ, ಸುಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು. ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿರಲಿ.
Mantra 2
अ॒पां पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्नेः स॑मु॒द्रम॒भित॒: पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मानो म॒हाँ२ आ च॒ पुष्क॑रे दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थस्व
ನೀನು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ; ಅಗ್ನಿಯ ಯೋನಿ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಬ್ಬಿ ಹರಡುವ ಸಮುದ್ರ. ಮಹಾನ್ ಆಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಕಮಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸು; ದ್ಯೌದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ, ಆಕಾಶದ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ ನೀನು ವ್ಯಾಪಿಸು.
Mantra 3
ब्रह्म॑ जज्ञा॒नं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒तः सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒ध्न्या॒ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ वि व॑:
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು; ಸೀಮೆಯಿಂದ ಸುಪ್ರಕಾಶಿಯಾದ ವೇನನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಗಹನ ಆಧಾರಗಳಾಗಿವೆ; ಅವನು ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್—ಇರಡರ ಯೋನಿಯನ್ನು (ಉದ್ಭವಸ್ಥಾನವನ್ನು) ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
Mantra 4
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದನು; ಭೂತವಾದ (ಉದ್ಭವಿಸಿದ) ಜಗತ್ತಿನ ಜನಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಪತಿ (ಸ್ವಾಮಿ) ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಆ ಮೇಲಿನ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶವನ್ನೂ) ಧರಿಸಿದನು; ಯಾವ ದೇವರಿಗೆ ಹವಿಷಿನಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸೋಣ?
Mantra 5
द्र॒प्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्व॑: । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्रा॑:
ದ್ರಪ್ಸ (ಬಿಂದು) ಭೂಮಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ಜಿಗಿದನು, ಆ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ವನ್ನನುಸರಿಸಿ, ಈ ಯೋನಿಯನ್ನು (ಉದ್ಭವಸ್ಥಾನವನ್ನು) ಅನುಸರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಿಂದಿದ್ದುದನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಿದನು. ಒಂದೇ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ದ್ರಪ್ಸನ್ನು—ಏಳು ಹೋತ್ರ (ಹೋತೃ-ಕಾರ್ಯಗಳು) ಅನುಸರಿಸಿ—ನಾನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 6
नमो॑ऽस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:
ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಯಾವ ಸರ್ಪಗಳಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೂ, ದಿವಿಯಲ್ಲಿ (ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ) ಇರುವವರಿಗೂ—ಆ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Mantra 7
या इष॑वो यातु॒धाना॑नां॒ ये वा॒ वन॒स्पतीँ॒१ रनु॑ । ये वा॑व॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:
ಯಾತುಧಾನರ ಬಾಣಗಳಾದ ಅವುಗಳು, ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ (ಸರ್ಪಗಳು), ಮತ್ತು ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವವರು—ಆ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Mantra 8
ये वा॒मी रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒प्सु सद॑स्कृ॒तं तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:
ಯಾರು (ಸರ್ಪಗಳು) ದಿವ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೋ, ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೋ, ಅಥವಾ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದವರೋ—ಆ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Mantra 9
कृ॒णु॒ष्व पाज॒: प्रसि॑तिं॒ न पृ॒थ्वीं या॒हि राजे॒वाम॑वाँ॒२ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं द्रूणा॒नोऽस्ता॑सि॒ विध्य॑ र॒क्षस॒स्तपि॑ष्ठैः
ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು; ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗು; ರಾಜನಂತೆ, ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಆನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಗು. ನಿನ್ನ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಧಾವಿಸುತ್ತ ನೀನು ಧನುರ್ಧರನು; ಅತ್ಯಂತ ದಹನಕಾರಿ (ಬಾಣಗಳಿಂದ) ರಕ್ಷಸರನ್ನು ಭೇದಿಸು!
Mantra 10
तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑त॒न्त्यनु॑स्पृश धृष॒ता शोशु॑चानः । तपू॑ᳪष्यग्ने जु॒ह्वा॒ पत॒ङ्गानस॑न्दितो॒ वि सृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः
ನಿನ್ನ ವೇಗವಾದ ಭ್ರಮಣಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ; ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ದಹಿಸುತ್ತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತ ನೀನು ಮುಂದುವರೆಯು. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಜುಹ್ವಾ (ಹವಿಷ್-ಚಮಚ) ಯಿಂದ ಹಾರುವ ಪತಂಗಗಳನ್ನು ದಹಿಸು; ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ನಿನ್ನ ಅಗ್ನಿ-ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನೆ ಚದುರಿಸು.
Mantra 11
प्रति॒ स्पशो॒ वि सृ॑ज॒ तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः । यो नो॑ दू॒रे अ॒घश॑ᳪसो॒ यो अन्त्यग्ने॒ मा कि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत्
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಗುಪ್ತಚಾರರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸು; ಅವರನ್ನು ಚದುರಿಸು; ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಂತನಾಗು. ಈ ಜನಸಮೂಹದ ಅಡಬ್ಧ (ಮೋಸಗೊಳ್ಳದ) ಪಾಯು (ರಕ್ಷಕ) ನೀನೇ ಆಗು. ನಮ್ಮನ್ನು ದೂರದಿಂದ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ದೂಷಿಸುವವನು ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಅಥವಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವವನು ಯಾರೇ ಆಗಲಿ—ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡದಿರಲಿ.
Mantra 12
उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒ न्यमित्राँ॑२ ओषतात्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिᳪ समिधान च॒क्रे नी॒चा तं ध॑क्ष्यत॒सं न शुष्क॑म्
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಏಳು; ಅವರ ಎದುರು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸು; ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಸ್ತ್ರವಂತನೇ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸು. ನೀನು ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅರಾತಿ (ದ್ವೇಷ) ಮಾಡುವವನು ಯಾರೇ ಆಗಲಿ—ಅವನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ನೀನು ದಹಿಸು, ಒಣ ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ.
Mantra 13
ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्याध्य॒स्मदा॒विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या॑न्यग्ने । अव॑ स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒जूनां॑ जा॒मिमजा॑मिं॒ प्र मृ॑णीहि॒ शत्रू॑न् । अ॒ग्नेष्ट्वा॒ तेज॑सा सादयामि
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಊರ್ಧ್ವ (ಎತ್ತರವಾಗಿ) ನಿಲ್ಲು; ಪ್ರತಿಹತಿಸು; ನಮ್ಮ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೈವ್ಯ (ದಿವ್ಯ) ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು. ಯಾತುಜನ (ಮಾಯಾವಿ/ಮಂತ್ರಗಾರ)ರ ಸ್ಥಿರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು—ಜಾಮಿ (ಬಂಧು) ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಜಾಮಿ (ಅಪರಿಚಿತ) ಆಗಿರಲಿ—ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡು. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 14
अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति । इन्द्र॑स्य॒ त्वौज॑सा सादयामि
ಅಗ್ನಿಯು ದಿವ್ಯದ ಮಸ್ತಕನು, ಲೋಕದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರದ ಸ್ವಾಮಿಯು—ಇವನೇ ಭೂಮಿಯ ಅಗ್ನಿ; ಅವನು ಅಪಾಂ ರೇತಾಂಸಿ (ಜಲಗಳ ಬೀಜ/ವೀರ್ಯ)ಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 15
भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्
ನೀನು ಯಜ್ಞದ, ಭೂವಿನ ಮತ್ತು ರಜಸ (ಮಧ್ಯಲೋಕ)ದ ನೇತನು; ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಶುಭ ನಿಯುದ್ಭಿಃ (ಯುಕ್ತ ರಥದಳಗಳೊಂದಿಗೆ) ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀ. ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ; ಸ್ವರ್ ತನಕ ತಲುಪುವ ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ನೀನು ರೂಪಿಸಿದ್ದೀ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ—ಹವ್ಯವಾಹಕನಾಗಿ.
Mantra 16
ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणाऽऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णोऽव्य॑थमाना पृथि॒वीं दृ॑ᳪह
ನೀನು ಧ್ರುವಾ; ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಧಾರಣಾ (ಆಧಾರ) ಆಗಿರುವೆ. ಸಮುದ್ರವು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಕದಡದಿರಲಿ; ಸುಪರ್ಣನು (ಸುಂದರಪಕ್ಷಿ) ಅ-ವ್ಯಥಮಾನ (ಕ್ಲೇಶವಿಲ್ಲದೆ) ನಿನ್ನನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸದಿರಲಿ. ನೀನು ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸು.
Mantra 17
प्र॒जाप॑तिष्ट्वा सादयत्व॒पां पृ॒ष्ठे स॑मु॒द्रस्येम॑न् । व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्व पृथि॒व्य॒सि
ಪ್ರಜಾಪತಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿ—ಅಪಾಂ ಪೃಷ್ಟೇ, ಈ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ. ವ್ಯಚಸ್ವತೀ, ಪ್ರಥಸ್ವತೀ—ನೀನು ವಿಸ್ತರಿಸು; ನೀನು ಪೃಥಿವಿಯೇ ಆಗಿರುವೆ.
Mantra 18
भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री । पृ॒थि॒वीं य॑च्छ पृथि॒वीं दृ॑ᳪह पृथि॒वीं मा हि॑ᳪसीः
ನೀನು ಭೂಃ; ನೀನು ಭೂಮಿ; ನೀನು ಅದಿತಿ—ಸರ್ವಥಾ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವಳು, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದ ಸಮಸ್ತ ಭವನಗಳ ಧರಿತ್ರಿ. ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೋ; ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸು; ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಬೇಡ.
Mantra 19
विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । अ॒ग्निष्ट्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द
ಸರ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ—ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ, ಅಪಾನಕ್ಕೆ, ವ್ಯಾನಕ್ಕೆ, ಉದಾನಕ್ಕೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರಕ್ಕೆ (ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಗತಿಗೆ)—ಅಗ್ನಿಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಹಾ ಸ್ವಸ್ತಿಯಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಮ ಛರ್ದಿಸ್ (ಆಶ್ರಯ/ಆವರಣ)ದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸನಂತೆ, ನೀನು ಧ್ರುವವಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗು.
Mantra 20
काण्डा॑त्काण्डात्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षः परुष॒स्परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च
ಕಾಂಡದಿಂದ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಸಂಧಿಯಿಂದ ಸಂಧಿಗೆ ಹರಡುತ್ತಾ—ಹೀಗೆಯೇ, ಹೇ ದೂರ್ವಾ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸಾವಿರದಿಂದ, ಹೌದು ನೂರಿನಿಂದಲೂ, ನೀನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸು.
Mantra 21
या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या॑स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम्
ನೀನು ನೂರಿನಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸಾವಿರದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮೊಳೆಯುವವಳು—ಆಕೆಯ (ವೇದಿಯ) ದ್ರವ್ಯದಿಂದಾದ, ಹೇ ದೇವೀ ಇಷ್ಟಕೇ (ದಿವ್ಯ ಇಟ್ಟಿಗೆ), ನಿನಗೆ ನಾವು ಹವಿಷಾ (ಆಹುತಿ)ಯಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 22
यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुचो॒ दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभि॑: । ताभि॑र्नो अ॒द्य सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि
ಓ ಅಗ್ನೇ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿನ್ನ ಆ ರುಚಿಗಳು (ತೇಜಸ್ಸುಗಳು) ತಮ್ಮ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ದಿವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲದಿಂದ ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು; ನಮಗೆ ರುಚಿ (ತೇಜಸ್ಸು) ಜನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡು.
Mantra 23
या वो॑ दे॒वाः सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुच॑: । इन्द्रा॑ग्नी॒ ताभि॒: सर्वा॑भी॒ रुचं॑ नो धत्त बृहस्पते
ಓ ದೇವರೇ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಯಾವ ರುಚಿಗಳು (ತೇಜಸ್ಸುಗಳು) ಇವೆಯೋ, ಗೋವುಗಳಲ್ಲೂ ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲೂ ಯಾವ ರುಚಿಗಳು ಇವೆಯೋ—ಓ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಆ ಎಲ್ಲ ರುಚಿಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ರುಚಿ (ತೇಜಸ್ಸು) ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ; ಓ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ನಮಗೆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿರಿ.
Mantra 24
वि॒राड्ज्योति॑रधारयत्स्व॒राड्ज्योति॑रधारयत् । प्र॒जाप॑तिष्ट्वा सादयतु पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । अ॒ग्निष्टेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द
ವಿರಾಟ್ ಜ್ಯೋತಿಯು (ನಿನ್ನನ್ನು) ಧಾರಣೆಮಾಡಿತು; ಸ್ವರಾಟ್ ಜ್ಯೋತಿಯು (ನಿನ್ನನ್ನು) ಧಾರಣೆಮಾಡಿತು. ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೃಥಿವಿಯ ಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿಯಾಗಿ ಆಸೀನಗೊಳಿಸಲಿ. ವಿಶ್ವಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಕ್ಕೆ ನೀನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು. ಅಗ್ನಿಯೇ ನಿನ್ನ ಅಧಿಪತಿ; ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂಗಿರಸ್-ಸಮಾನವಾಗಿ, ಧ್ರುವವಾಗಿ ಆಸೀನವಾಗು.
Mantra 25
मधु॑श्च॒ माध॑वश्च॒ वास॑न्तिकावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः । ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | वास॑न्तिकावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्
ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಧವ—ವಸಂತಋತುವಿನ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು—ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತರಂಗ ಸಂಧಿ (ಶ್ಲೇಷ) ಆಗಿರುವೆ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ಯಥಾವಿಧಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ಆಪಃ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ಓಷಧಯಃ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಿ; ಅಗ್ನಯಃ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಿ. ಏಕವ್ರತಿಗಳಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠನಿಗೆ ಪೃಥಕ್ ನಮಃ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ನಡುವಲ್ಲಿ ಏಕಮನಸ್ಕರಾಗಿರುವ ಯಾವ ಅಗ್ನಯಃ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವವೋ, ಅವರು ವಾಸಂತಿಕಾವೃತೂ ಅಭಿಕಲ್ಪಮಾನರಾಗಿ, ದೇವರುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅಭಿಸಂವಿಶಂತಿ ಹಾಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಆ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಙ್ಗಿರಸ್ವತ್, ಧ್ರುವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿರಿ.
Mantra 26
अषा॑ढाऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒ः सह॑स्व पृतनाय॒तः । स॒हस्र॑वीर्याऽसि॒ सा मा॑ जिन्व
ನೀನು ಅಷಾಢಾ—ಅಜೇಯ, ಸಹನಶೀಲ; ವೈರಾಗ್ಯಗಳನ್ನು (ಶತ್ರುತೆಯನ್ನು) ಜಯಿಸು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಮಣಿಸು. ನೀನು ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯ; ನನ್ನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಬಲಪಡಿಸು.
Mantra 27
मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माध्वी॑र्नः स॒न्त्वोष॑धीः
ಋತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನಿಗೆ ಗಾಳಿಗಳು ಮಧುರವಾಗಿರಲಿ; ನದಿಗಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ; ನಮ್ಮ ಔಷಧಿಗಳು ಮಧುಮಯವಾಗಿರಲಿ.
Mantra 28
मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसो॒ मधु॑म॒त्पार्थि॑व॒ᳪ रज॑: । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता
ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸುಗಳೂ ಮಧುರವಾಗಿರಲಿ; ಪಾರ್ಥಿವ ರಜಃ (ಭೂಲೋಕದ ಪ್ರದೇಶ) ಮಧುಮಯವಾಗಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ಪಿತೃಸ್ವರೂಪವಾದ ದ್ಯೌಃ (ಸ್ವರ್ಗ) ಮಧುರವಾಗಿರಲಿ.
Mantra 29
मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒र्मधु॑माँ२ अस्तु॒ सूर्य॑: । माध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः
ನಮಗಾಗಿ ವನಸ್ಪತಿಯ ಅಧಿಪತಿ ಮಧುಮಯನಾಗಿರಲಿ; ಸೂರ್ಯನೂ ಮಧುಮಯನಾಗಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಗೋವುಗಳು ಮಧುರ-ರಸದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ.
Mantra 30
अ॒पां गम्भ॑न्त्सीद॒ मा त्वा॒ सूर्यो॒ऽभि ता॑प्सी॒न्माऽग्निर्वै॑श्वान॒रः । अच्छि॑न्नपत्राः प्र॒जा अ॑नु॒वीक्ष॒स्वानु॑ त्वा दि॒व्या वृष्टि॑: सचताम्
ನೀರಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀನು ನೆಲೆಸಿರು; ಸೂರ್ಯನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಡದಿರಲಿ, ಅಗ್ನಿ ವೈಶ್ವಾನರನೂ ಅಲ್ಲ. ಕತ್ತರಿಸದ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವವನೇ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಅನುನಿರೀಕ್ಷಿಸು; ದಿವ್ಯ ವೃಷ್ಟಿಯು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಲಿ.
Mantra 31
त्रीन्त्स॑मु॒द्रान्त्सम॑सृपत् स्व॒र्गान॒पां पति॑र्वृष॒भ इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षं॒ वसा॑नः सुकृ॒तस्य॑ लो॒के तत्र॑ गच्छ॒ यत्र॒ पूर्वे॒ परे॑ताः
ಅವನು ಮೂರು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಹರಿದು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರವಹಿಸಿದನು—ಅಪಾಂ ಪತಿ, ಇಷ್ಟಕಗಳ ವೃಷಭ. ಪೂರೀಷ (ಪೂರಣಮಣ್ಣು) ಧರಿಸಿ, ಸುಕೃತದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು, ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಲೋಕ ಪಡೆದವರು (ಪಿತೃಗಳು) ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 32
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः
ಮಹಾನ್ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ—ಎರಡೂ ಸೇರಿ—ನಮಗಾಗಿ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ. ಪೋಷಕ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿ.
Mantra 33
विष्णो॒: कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो॑ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒: सखा॑
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಅವನು ಎಲ್ಲಿ നിന്നೋ ವ್ರತಗಳನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು) ಅವಲೋಕಿಸಿದನು—ಇಂದ್ರನ ಯೋಗ್ಯ ಸಖ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತನಾದವನು.
Mantra 34
ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणे॒तो ज॑ज्ञे प्रथ॒ममे॒भ्यो योनि॑भ्यो॒ अधि॑ जा॒तवे॑दा: । स गा॑य॒त्र्या त्रि॒ष्टुभा॑ऽनु॒ष्टुभा॑ च दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन्
ನೀನು ಧ್ರುವ; ಆಧಾರರೂಪವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಜಾತವೇದನು ಜನಿಸಿದನು—ಈ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು. ಅವನು ಗಾಯತ್ರಿ, ತ್ರಿಷ್ಟುಭ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಟುಭ ಛಂದಗಳೊಂದಿಗೆ, ತಿಳಿದವನಾಗಿ, ದೇವರಿಗೆ ಹವ್ಯ (ಆಹುತಿ)ಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿ.
Mantra 35
इ॒षे रा॒ये र॑मस्व॒ सह॑से द्यु॒म्न ऊ॒र्जे अप॑त्याय । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि सारस्व॒तौ त्वोत्सौ॒ प्राव॑ताम्
ಇಷೆ (ಪೋಷಣೆಗೆ), ರಾಯೆ (ಧನಕ್ಕೆ) ನೀನು ರಮಿಸು; ಸಹಸಕ್ಕೆ (ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ), ದ್ಯುಮ್ನಕ್ಕೆ (ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ), ಊರ್ಜೆಗೆ, ಅಪತ್ಯಕ್ಕೆ (ಸಂತಾನಕ್ಕೆ). ನೀನು ಸಮ್ರಾಟ್, ನೀನು ಸ್ವರಾಟ್; ಸಾರಸ್ವತದ ಎರಡು ಉತ್ಸಗಳು (ಸ್ರೋತಗಳು) ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿ.
Mantra 36
अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धव॑: । अरं॒ वह॑न्ति म॒न्यवे॑
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಜೂತಗೊಳಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಆ ಅಶ್ವಗಳು, ಹೇ ದೇವ, ಸಜ್ಜನರೂ ಯೋಗ್ಯರೂ ಆಗಿ, ಮನ್ಯು (ಪ್ರೇರಕ ಉಗ್ರತೆ)ಗಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 37
यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ२ अश्वाँ॑२ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿತನೇ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ರಥಿಯಂತೆ ಜೂತಗೊಳಿಸು; ಮತ್ತು ನೀನು—ಪೂರ್ವ್ಯ ಹೋತೃ—ಸದಸ್ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ.
Mantra 38
स॒म्यक् स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेना॑ अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः । घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि हिर॒ण्ययो॑ वेत॒सो मध्ये॑ अ॒ग्नेः
ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅವು ಹರಿಯುತ್ತವೆ—ನದಿಗಳಂತೆ, ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳಂತೆ—ಅಂತರಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ. ಘೃತದ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೋಡುವೆನು—ಸುವರ್ಣಮಯ—ವೇತಸದ (ಕಬ್ಬಿನ) ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ.
Mantra 39
ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा । अभू॑दि॒दं विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्नेर्वै॑श्वान॒रस्य॑ च
ಋಚಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ರುಚಿ (ಕಾಂತಿ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭಾಸ (ಪ್ರಭೆ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಭವನದ ವಾಜಿನ (ಬಲಿಷ್ಠ ತೇಜಸ್ಸು/ಶಕ್ತಿ) ಆಗಿದೆ—ಅಗ್ನಿ ವೈಶ್ವಾನರನದೂ ಸಹ.
Mantra 40
अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मान् रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् । स॒ह॒स्र॒दा अ॑सि स॒हस्रा॑य त्वा
ಅಗ್ನಿ ಜ್ಯೋತಿಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್; ರುಕ್ಮ (ಸುವರ್ಣ) ವರ್ಚಸದಿಂದ ವರ್ಚಸ್ವಾನ್. ನೀನು ಸಹಸ್ರದಾತಾ; ಸಹಸ್ರ (ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ವೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ/ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 41
आ॒दि॒त्यं गर्भं॒ पय॑सा॒ सम॑ङ्धि स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां वि॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्धि॒ हर॑सा॒ माऽभि म॑ᳪस्थाः श॒तायु॑षं कृणुहि ची॒यमा॑नः
ಆದಿತ್ಯ-ಗರ್ಭವನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಅಭಿಷೇಕಿಸು; ಸಹಸ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆ, ವಿಶ್ವರೂಪ. ತೇಜಸ್ವಿ ಉರಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸರ್ವತಃ ಆವರಿಸು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಬೇಡ. ನೀನು ಚಯನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಅದನ್ನು ಶತಾಯುಷ್ಯ (ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯ)ಯುಕ್ತವಾಗಿಸು.
Mantra 42
वात॑स्य जू॒तिं वरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्वं॑ जज्ञा॒नᳪ स॑रि॒रस्य॒ मध्ये॑ । शिशुं॑ न॒दीना॒ᳪ ह॒रि॒मद्रि॑बुध्न॒मग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन्
ವಾತದ ಜೂತಿ (ವೇಗ), ವರುಣನ ನಾಭಿ—ದೇಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಶ್ವ; ನದಿಗಳ ಶಿಶುವಿನಂತೆ, ಹರಿತವರ್ಣ, ಅದ್ರಿಬುಧ್ನ (ಶಿಲಾ-ಆಧಾರವಿರುವ): ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬೇಡ.
Mantra 43
अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒षं भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तिं॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिरृतु॒शः कल्प॑मानो॒ गां मा हि॑ᳪसी॒रदि॑तिं वि॒राज॑म्
ಅಜಸ್ರ, ಇಂದುವಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಅರುಷ (ಕೆಂಪು ವರ್ಣ), ಭುರಣ್ಯು (ವೇಗಗಾಮಿ)—ಪೂರ್ವಚಿತ್ತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಪರ್ವ ಪರ್ವವಾಗಿ, ಋತು ಋತುವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತನಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ—ಗಾವನ್ನು, ಅದಿತಿಯನ್ನು, ವಿರಾಜವನ್ನು—ಹಿಂಸಿಸಬೇಡ.
Mantra 44
वरू॑त्रीं॒ त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मविं॑ जज्ञा॒नाᳪ रज॑स॒: पर॑स्मात् । म॒हीᳪ सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन्
ತ್ವಷ್ಟೃನ ವರೂತ್ರಿ (ರಕ್ಷಾಕವಚ), ವರುಣನ ನಾಭಿ—ರಜಸ್ಸಿನ ಪಾರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಅವಿ (ಮೇಯ್ದೆ); ಅಸುರನ ಮಹೀ, ಸಹಸ್ರಗುಣ ಮಾಯೆ (ಶಕ್ತಿ): ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬೇಡ.
Mantra 45
यो अ॒ग्निर॒ग्नेरध्यजा॑यत॒ शोका॑त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा ज॒जान॒ तम॑ग्ने॒ हेड॒: परि॑ ते वृणक्तु
ಅಗ್ನಿಯಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದ ಆ ಅಗ್ನಿ—ದಹನತಾಪದಿಂದ, ಭೂಮಿಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶದ ಸುತ್ತಲಿನಿಂದ—ಯಾವನಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೋ, ಆ (ಅಗ್ನಿ)ಯು, ಹೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಹಾನಿಕರವಾದ ‘ಹೇಡಃ’ (ಕ್ರೋಧ/ಆಘಾತ)ವನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಲಿ.
Mantra 46
चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ᳪ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च
ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಮಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮುಖವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉದಯಿಸಿದೆ—ಮಿತ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಕಣ್ಣು. ಅವನು ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ತುಂಬಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಸೂರ್ಯನೇ ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮನು.
Mantra 47
इ॒मं मा हि॑ᳪसीर्द्वि॒पादं॑ प॒शुᳪ स॑हस्रा॒क्षो मेधा॑य ची॒यमा॑नः । म॒युं प॒शुं मेध॑मग्ने जुषस्व॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । म॒युं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನೇ! ಮೇಧೆಗಾಗಿ ನೀನು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ದ್ವಿಪಾದ ಪಶುವಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಬೇಡ. ಅಗ್ನೇ, ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯ ‘ಮಯು’ ಪಶುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಅದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಚಯನ ಮಾಡುವ ನಾವು, ನಮ್ಮ ತನುವಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಷಣ್ಣನಾಗಿರು. ‘ಮಯು’ ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಷ್ಣತೆ ಬೀಳಲಿ.
Mantra 48
इ॒मं मा हि॑ᳪसी॒रेक॑शफं प॒शुं क॑निक्र॒दं वा॒जिनं॒ वाजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । गौ॒रं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ಈ ಏಕಶಫ (ಒಂದು ಖುರವಿರುವ) ಪಶುವಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡಬೇಡ—ಹಿಣಿಹಿಣಿಸುವ ವಾಜಿನ, ಬಲಿಷ್ಠರೊಳಗೆ ವಿಜಯಿ. ಅರಣ್ಯದ ‘ಗೌರ’ವನ್ನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಚಯನ ಮಾಡುವ ನಾವು, ನಮ್ಮ ತನುವಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಷಣ್ಣನಾಗಿರು. ‘ಗೌರ’ ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಷ್ಣತೆ ಬೀಳಲಿ.
Mantra 49
इ॒मᳪ सा॑ह॒स्रᳪ श॒तधा॑र॒मुत्सं॑ व्य॒च्यमा॑नᳪ सरि॒रस्य॒ मध्ये॑ । घृ॒तं दुहा॑ना॒मदि॑तिं॒ जना॒याग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । ग॒व॒यं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ದೇಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಹಸ್ರಗುಣ, ಶತಧಾರೆಯುಳ್ಳ ಉತ್ಸ (ಝರನೆ)—ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅದಿತಿ, ಘೃತವನ್ನು ದೋಹಿಸುವುದನ್ನು—ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ. ಅರಣ್ಯದ ಗವಯ (ಕಾಡು ಹಸು)ವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಯನ ಮಾಡುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತನುವಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಷಾದ ಮಾಡು. ಗವಯ ನಿನ್ನ ಶುಗ್ (ಹಾನಿ)ವನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನ ಕಡೆಗೆ ನಿನ್ನ ಶುಗ್ ಹೋಗಲಿ.
Mantra 50
इ॒ममू॑र्णा॒युं वरु॑णस्य॒ नाभिं॒ त्वचं॑ पशू॒नां द्वि॒पदां॒ चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टु॑: प्र॒जानां॑ प्रथ॒मं ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒वो नि षी॑द । उष्ट्रं॑ ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ಈ ಊನಯುಕ್ತವನ್ನೂ—ವರುಣನ ನಾಭಿ, ಪಶುಗಳ ಚರ್ಮ, ದ್ವಿಪದ-ಚತುಷ್ಪದಗಳ—ತ್ವಷ್ಟೃನ ಪ್ರಜಗಳ ಪ್ರಥಮ ಜನಿತ್ರವನ್ನು—ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ. ಅರಣ್ಯದ ಉಷ್ಟ್ರ (ಕಾಡು ಒಂಟೆ)ವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಯನ ಮಾಡುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತನುವಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಷಾದ ಮಾಡು. ಉಷ್ಟ್ರ ನಿನ್ನ ಶುಗ್ (ಹಾನಿ)ವನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನ ಕಡೆಗೆ ನಿನ್ನ ಶುಗ್ ಹೋಗಲಿ.
Mantra 51
अ॒जो ह्य॒ग्नेरज॑निष्ट॒ शोका॒त्सो अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे॑ । तेन॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑मायँ॒स्तेन॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेध्या॑सः । श॒र॒भमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । श॒र॒भं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ಅಜನ್ಮನಾದವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಶೋಕದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಜನಿತಾರನನ್ನು (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು) ಕಂಡನು. ಅದೇ ಸಾಧನದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ದೇವತ್ವದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅದೇ ಸಾಧನದಿಂದ ಮೇಧ್ಯರು (ದೀಕ್ಷಿತ/ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯರು) ಆರೋಹಣದ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದರು. ನಿನ್ನ ಅನುಸರಣದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಶರಭವನ್ನು ನಾನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದೇ ಮೂಲಕ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಹೇ ಶರಭ, ನಿನ್ನ ಶುಗ್ (ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರಹಾರ/ದಂಡ) ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನನ್ನು ತಲುಪಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಶುಗ್ ತಲುಪಲಿ.
Mantra 52
त्वं य॑विष्ठ दा॒शुषो॒ नॄँ: पा॑हि शृणु॒धी गिर॑: । रक्षा॑ तो॒कमु॒त त्मना॑
ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಅಗ್ನಿ), ದಾನಶೀಲ ಯಜಮಾನನ ಪುರುಷರನ್ನು ನೀನು ಕಾಪಾಡು; ನಮ್ಮ ಗೀರುಗಳನ್ನು/ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಸಂತಾನವನ್ನೂ—ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಿಂದಲೇ—ಕಾಪಾಡು.
Mantra 53
अ॒पां त्वेम॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वोद्म॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वा॒ भस्म॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वा॒ ज्योति॑षि सादयाम्य॒पां त्वाऽय॑ने सादयाम्यर्ण॒वे त्वा॒ सद॑ने सादयामि समु॒द्रे त्वा॒ सद॑ने सादयामि सरि॒रे त्वा॒ सद॑ने सादयाम्य॒पां त्वा॒ क्षये॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ सधि॑षि सादयाम्य॒पां त्वा॒ सद॑ने सादयाम्य॒पां त्वा॑ स॒धस्थे॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ योनौ॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ पुरी॑षे सादयाम्य॒पां त्वा॒ पाथ॑सि सादयामि गाय॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ त्रै॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा सादया॒म्यानु॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ पाङ्क्ते॑न त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि
ನಿನ್ನನ್ನು ಅಪಾಂ (ಜಲಗಳ) ಮಂತ್/ಮಥನ (ಉಬ್ಬರ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಉದ್ಮಂತ್ (ಊದಿಕೆ/ಉಬ್ಬರ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಜ್ಯೋತಿಷಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಅಯನ (ಪ್ರವಾಹ/ಮಾರ್ಗ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅರ್ಣವ (ಮಹಾಜಲರಾಶಿ)ದಲ್ಲಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸರಿರ (ಜಲಪ್ರವಾಹ/ಸರೋವರ)ದಲ್ಲಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಪಾಂ ಕ್ಷಯ (ನಿವಾಸ/ಆಶ್ರಯ)ದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಸಧಿಷದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಸದನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಸಧಸ್ಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಪುರೀಷ (ಜಲದ ಕೆಸರು/ಸಂಚಯ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಪಾಂ ಪಾಥಸ (ಜಲಪಥ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗಾಯತ್ರಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ತ್ರೈಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಜಾಗತ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅನುಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪಾಂಕ್ತ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 54
अ॒यं पु॒रो भुव॒स्तस्य॑ प्रा॒णो भौ॑वाय॒नो व॑स॒न्तः प्रा॑णाय॒नो गा॑य॒त्री वा॑स॒न्ती गा॑य॒त्र्यै गा॑य॒त्रं गा॑य॒त्रादु॑पा॒ᳪशुरु॑पा॒ᳪशोस्त्रि॒वृत् त्रि॒वृतो॑ रथन्त॒रं वसि॑ष्ठ॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॑ प्रा॒णं गृ॑ह्णामि प्र॒जाभ्य॑:
ಇದು ಮುಂಭಾಗ—‘ಭುವಸ್’; ಅದರ ಪ್ರಾಣವು ‘ಭೌವಾಯನ’. ವಸಂತವು ಪ್ರಾಣದ ಪಥ; ಗಾಯತ್ರೀ ನಿಜವಾಗಿ ವಸಂತ. ಗಾಯತ್ರೀಗಾಗಿ ಗಾಯತ್ರ (ಛಂದಸ್ಸು); ಗಾಯತ್ರದಿಂದ ಉಪಾಂಶು, ಉಪಾಂಶುವಿನಿಂದ ತ್ರಿವೃತ್, ತ್ರಿವೃತಿನಿಂದ ರಥಂತರ. ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ಗೃಹೀತವಾದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 55
अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॒ मनो॑ वैश्वकर्म॒णं ग्री॒ष्मो मा॑न॒सस्त्रिष्टुब्ग्रै॒ष्मी॑ त्रि॒ष्टुभ॑: स्वा॒रᳪ स्वा॒राद॑न्तर्या॒मो॒ऽन्तर्या॒मात्प॑ञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शाद् बृ॒हद् भ॒रद्वा॑ज॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ मनो॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:
ಇದು ಬಲಭಾಗ—‘ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ’; ಅದರ ಮನಸ್ಸು ‘ವೈಶ್ವಕರ್ಮಣ’. ಗ್ರೀಷ್ಮವು ಮನಸ್ಸಿನದು; ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಗ್ರೀಷ್ಮ. ತ್ರಿಷ್ಟುಭದಿಂದ ಸ್ವಾರ, ಸ್ವಾರದಿಂದ ಅಂತర్యಾಮ, ಅಂತర్యಾಮದಿಂದ ಪಂಚದಶ, ಪಂಚದಶದಿಂದ ಬೃಹತ್. ಭರದ್ವಾಜ ಋಷಿ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ಗೃಹೀತವಾದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 56
अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒तस्य॒ चक्षु॑र्वैश्वव्यच॒सं व॒र्षाश्चाक्षु॑ष्यो जग॑ती वा॒र्षी जग॑त्या॒ ऋक्स॑म॒मृक्स॑माच्छु॒क्रः शु॒क्रात्स॑प्तद॒शः स॑प्तद॒शाद्वै॑रू॒पं ज॒मद॑ग्नि॒रृषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ चक्षु॑र्गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:
ಇದು ಹಿಂಭಾಗ (ಪಶ್ಚಿಮ)—‘ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾ’; ಅದರ ಚಕ್ಷು ‘ವೈಶ್ವವ್ಯಚಸ’. ವರ್ಷಾಋತು ಚಕ್ಷುವಿನದು; ಜಗತೀ ವಾಷೀ (ವರ್ಷಾಕಾಲದ ಛಂದಸ್ಸು). ಜಗತೀಯಿಂದ ಋಕ್-ಸಾಮಗಳ ಸಮಮಿಲನ; ಆ ಸಮಮಿಲನದಿಂದ ಶುಕ್ರ; ಶುಕ್ರದಿಂದ ಸಪ್ತದಶ; ಸಪ್ತದಶದಿಂದ ವೈರೂಪ. ಜಮದಗ್ನಿ ಋಷಿ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ಗೃಹೀತವಾದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ಚಕ್ಷುವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 57
इ॒दमु॑त्त॒रात् स्व॒स्तस्य॒ श्रोत्र॑ᳪ सौ॒वᳪ श॒रच्छ्रौ॒त्र्य॒नु॒ष्टुप् शा॑र॒द्य॒नु॒ष्टुभ॑ ऐ॒डमै॒डान्म॒न्थी म॒न्थिन॑ एकवि॒ᳪश ए॑कविᳪशाद्वै॑रा॒जं वि॒श्वामि॑त्र॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ श्रोत्रं॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:
ಇದು ಉತ್ತರದಿಂದ ಬಂದ ‘ಸ್ವಸ್ತ’ (ಸ್ವರ್ಗ)ವಾಗಿದೆ; ಅದರ ‘ಶ್ರೋತ್ರ’ (ಕಿವಿ) ಸೌವಂ—ದಿವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶರದೃತು ಶ್ರೋತ್ರಸಂಬಂಧಿ; ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶಾರದೀಯ ಛಂದಸ್ಸು. ಅನುಷ್ಟುಪಿನಿಂದ ‘ಐಡ’ (Aiḍa); ಐಡದಿಂದ ‘ಮಂಥಿನ್’ (Manthin); ಮಂಥಿನ್ನಿಂದ ‘ಏಕವಿಂಶ’ (೨೧); ಏಕವಿಂಶದಿಂದ ‘ವೈರಾಜ’ (Vairāja). ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿ. ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತನಾದ ನಿನ್ನ ಮೂಲಕ ನಾನು ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರೋತ್ರವನ್ನು (ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿ) ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 58
इ॒यमु॒परि॑ म॒तिस्तस्यै॒ वाङ्मा॒त्या हे॑म॒न्तो वा॒च्यः प॒ङ्क्तिर्है॑म॒न्ती प॒ङ्क्त्यै नि॒धन॑वन्नि॒धन॑वत आग्रय॒ण आ॑ग्रय॒णात् त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशाभ्या॑ᳪ शाक्वररैव॒ते वि॒श्वक॑र्म॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ वाचं॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्यो॑ लो॒कं ता इन्द्र॑म्
ಇದು ಮೇಲಿರುವ ‘ಮತಿ’ (ಚಿಂತನೆ)ಯಾಗಿದೆ; ಅದರ ‘ವಾಕ್’ ಮಾಪಿತ ವಾಣಿ. ಹೇಮಂತೃತು ವಾಕ್ಸಂಬಂಧಿ; ಪಂಕ್ತಿ ಹೇಮಂತೀಯ ಛಂದಸ್ಸು. ಪಂಕ್ತಿಗೆ ನಿಧನವತ್ (ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ) ಗಾನವಿದೆ; ನಿಧನವತ್ನಿಂದ ಆಗ್ರಯಣ; ಆಗ್ರಯಣದಿಂದ ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೌ (೩೯ ಮತ್ತು ೩೩); ತ್ರಿಣವತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಾಭ್ಯಾಂದಿಂದ ಶಾಕ್ವರ-ರೈವತ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಋಷಿ. ಪ್ರಜಾಪತಿಗೃಹೀತನಾದ ನಿನ್ನ ಮೂಲಕ ನಾನು ಪ್ರಜಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಕ್ (ವಾಣಿ) ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ; ಲೋಕವನ್ನು—ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು…
Frequently Asked Questions
It primarily supports the Agnicayana by forming and stabilizing the middle layers of the fire-altar, establishing the ground as firm Earth and aligning the altar with cosmic order and protection.
They ritually “sweeten” time-joints and elemental supports (wind, waters, plants, earth/heaven), making the sacrificer’s world favorable and harmonious with ṛta, so the rite yields auspicious continuity.
Through rakṣā formulas—especially those invoking Agni as guardian of the breaths and those placing the sacred element in the depth of the Waters—along with general appeasement (e.g., serpents) and invocations of unconquered strength for rite-objects.