Sama Veda Dashati 5
Āraṇyaka KāṇḍaDashati 514 Mantras

Dashati 5

Pavamāna-style purification and auspicious vitalizing power expressed through Agni’s cleansing and Sūrya’s manifest radiance

Deity

Agni (as purifier protector of the rite)

Melodic Character

Bright expansive protective; moving from cleansing intensity to open radiance

Rishi Family

R̥ṣi not identifiable from the provided excerpt alone; a full RV–SV concordance is needed to assign the seer(s) and family (gotra) for each mantra in this dashati.

ಈ ದಶತಿಯಲ್ಲಿ ಪವಮಾನ ಶೈಲಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕರ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಶೋಧಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಂತೆ, ಯಜ್ಞಫಲವಾಗಿ ಊರ್ಜ್ (ವೀರ್ಯ) ಮತ್ತು ಇಷ್ (ಪೋಷಣ) ದಯಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಕಾರರು, ದುಷ್ಟಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ರಕ್ಷಕತ್ವವೂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ನಂತರ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ, ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಪ್ರಕಾಶವು ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಕಿರಣಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಋತದ ಮಂಗಳಕ್ರಮವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಏಳು ಹರಿತರು (ಸೂರ್ಯರಥದ ಅಶ್ವಗಳು/ಕಿರಣಗಳು) ಎಂಬ ವಿಜಯೋತ್ಸಾಹದ ಸೌರದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾನವು ವಿಶಾಲ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ–ಸೂರ್ಯ ಸಮಾನತೆಯ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ತೇಜಸ್ಸೇ ಸೌರಪ್ರಭೆಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

अग्न आयूंषि पवस आसुवोर्जमिषं च नः आरे बाधस्व दुच्छुनाम्

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮ ಆಯೂಂಷಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ನಮಗೆ ಊರ್ಜ ಮತ್ತು ಇಷ (ಆಹಾರ)ವನ್ನು ಕಳುಹಿಸು; ದುಚ್ಚುನಾಮ್—ದುಷ್ಟಮನಸ್ಕರ ದುರ್ಭಾವವನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸು.

Saman: Unknown/unspecified (requires śākhā-specific gāna index)

Mantra 2

विभ्राङ्बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतम् वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति

ವಿಭ್ರಾಙ್—ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಬೃಹತ್—ಮಹಾನ್ ದೇವನು, ಸೋಮ್ಯಂ ಮಧು ಪಿಬತು—ಮಧುರ ಸೋಮರಸವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲಿ; ಯಜ್ಞಪತಿಗೆ ಅವಿಹ್ರುತಂ—ಅಕ್ಷುಣ್ಣವಾಗಿ, ಆಯುರ್ಧದತ್—ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ವಾತಜೂತಃ—ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದವನು, ಯಃ ತ್ಮನಾ ಅಭಿರಕ್ಷತಿ—ಸ್ವತಃ ರಕ್ಷಿಸುವವನು; ಪ್ರಜಾಃ ಪಿಪರ್ತಿ—ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು; ಬಹುಧಾ ವಿ ರಾಜತಿ—ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವನು.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 3

चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च

ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಮಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಮುಖಮಂಡಲವು ಉದಯಿಸಿದೆ—ಮಿತ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಕಣ್ಣು. ಹೇ ಸೂರ್ಯ! ನೀನು ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ ಹಾಗೂ ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ತುಂಬಿರುವೆ; ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನಿಲ್ಲುವದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮ ನೀನೇ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 4

आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः पितरं च प्रयन्त्स्वः

ಈ ಚಿತ್ತರೆಯಾದ ಗೋವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಅವಳು ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಮಾತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪಿತೆಯ ಬಳಿಗೂ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 5

अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती व्यख्यन्महिषो दिवम्

ಅವನು ರೋಚನಾಸ್ಯ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಒಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಾಣ–ಅಪಾನ—ಉಸಿರು ಹೊರಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ—ಮಹಿಷ (ಮಹಾಬಲವಂತ) ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 6

त्रिंषद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते प्रति वस्तोरह द्युभिः

ಅವನು ಮೂವತ್ತು ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಾಕ್ ಪತಂಗ (ಸೂರ್ಯ)ನಿಗಾಗಿ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಷಃ-ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನದಲ್ಲಿ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ, ದ್ಯುಭಿಃ—ಆಕಾಶೀಯ ಬೆಳಕುಗಳಿಂದ—(ಅವನ) ಸ್ತುತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 7

अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः सूराय विश्वचक्षसे

ಕಳ್ಳರು ಹೇಗೆ ದೂರ ಸರಿದುಹೋಗುವರೋ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ರಾತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತವಾಗುವವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ—ವಿಶ್ವಚಕ್ಷು—ನ ಮುಂದೆ (ಅವುಗಳೆಲ್ಲ) ಅಡಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 8

अदृश्रन्नस्य केतवो वि रश्मयो जनां अनु भ्राजन्तो अग्नयो यथा

ಅವನ ಕೇತವಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಅವನ ರಶ್ಮಿಗಳು ಜನರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿವೆ—ಅಗ್ನಿಗಳಂತೆ ಜ್ವಲಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 9

तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य विश्वमाभासि रोचनम्

ಹೇ ಸೂರ್ಯಾ! ನೀನು ಜಯಶಾಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದರ್ಶನೀಯ; ನೀನು ಜ್ಯೋತಿಯ ಕರ್ತನು; ನೀನು ಈ ಸಮಸ್ತ ರೋಚನವನ್ನು—ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕವನ್ನು—ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತೀ.

Saman: Unknown/unspecified

Mantra 10

प्रत्यङ् देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् प्रत्यङ् विश्वं स्वर्दृशे

ದೇವರ ಗಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ನೀನು ಮನುಷ್ಯರ ಕಡೆಗೂ ಮುಖಮಾಡಿ ಉದಯಿಸುತ್ತೀ; ಎಲ್ಲರ ಕಡೆಗೂ ಮುಖಮಾಡಿ ನೀನು ಸ್ವರ್ದೃಶೇ—ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶದ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ—ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತೀ.

Saman: Aditya-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 11

येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनां अनु त्वं वरुण पश्यसि

ಯಾವ ಪಾವಕ ಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ನೀನು, ಓ ವರುಣ, ಚಲಿಸುವ ಮಾನವಜಾತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನೋಡುವೆಯೋ—ಅದೇ (ಚಕ್ಷು)ದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸು.

Saman: Varuṇa-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 12

उद्द्यामेषि रजः पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः पश्यञ्जन्मानि सूर्य

ಹೇ ಸೂರ್ಯ, ನೀನು ಉದಯಿಸಿ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀ; ರಾತ್ರಿದಿನಗಳ (ಅಕ್ತುಭಿಃ) ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾ, ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಜನ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸುತ್ತೀ.

Saman: Sūrya-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 13

अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्र्यः ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः

ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ರಥಕ್ಕಾಗಿ ಏಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ (ಅಶ್ವಗಳನ್ನು) ಜೂತಗಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ—ರಥದ ಸಂತಾನಗಳಂತೆ; ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸ್ವಯಂ-ಯುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.

Saman: Sūrya-ratha-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 14

सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य शोचिष्केशं विचक्षण

ಹೇ ದೇವ ಸೂರ್ಯ, ಜ್ವಲಂತ ಕೇಶವಂತ, ಸರ್ವದರ್ಶಿ—ಏಳು ಹರಿತರು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Saman: Harita-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Frequently Asked Questions

It asks for purification and protection through Agni, and for the wide, beneficent illumination of Sūrya—so life (āyus) is strengthened and harm is driven away.

Both represent cleansing, luminous power: Agni purifies in the sacrifice, while Sūrya’s rays visibly spread that same order and auspiciousness among people.

It is a prayer to remove hostile forces and practical obstructions to the yajña (yajña-vighna), ensuring the rite proceeds safely and yields nourishment and vigour.

Read Sama Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App