
Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ತೇಜಸ್ವಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನೂ ಅವನ ರಾಣಿ ಭಾನುಮತಿಯೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ವಸಿಷ್ಠನು ರಾಜನಿಗೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಲೀಲಾವತಿ ಎಂಬ ಗಣಿಕೆಯ ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲ ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಇರುವ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ, ವೈಭವ, ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ ಫಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ವಿಧಿರೂಪ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ: ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ವಿಷೋಕಾ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತ—ಉಪವಾಸ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ–ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ, ವೇದಿ/ಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಯ್ಯಾದಾನ ಮತ್ತು ಗುಡಧೇನು (ಬೆಲ್ಲದ ಹಸು) ದಾನ. ಅನಂತರ ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಹತ್ತು ‘ಧೇನು’ ದಾನಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಶೈಲದಾನ (ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ‘ಪರ್ವತ’ ದಾನ) ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ—ಧಾನ್ಯ, ಉಪ್ಪು, ಬೆಲ್ಲ, ಚಿನ್ನ, ಎಳ್ಳು, ಹತ್ತಿ, ತುಪ್ಪ, ರತ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಪರ್ವತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ರೂಪಕಲ್ಪನೆ, ಲೋಕಪಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮಂತ್ರಗಳು, ಫಲಶ್ರುತಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಪ್ತಮಿಯ ವ್ರತಗಳು—ಕಲ್ಯಾಣಾ, ವಿಷೋಕಾ, ಫಲಾ, ಶರ್ಕರಾ, ಕಮಲಾ, ಮಂದಾರಾ, ಶುಭಾ—ಶೋಕನಾಶ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಉಪಸಂಹಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्ममूर्तिर्जनाधिपः । सुहृच्छक्रस्य निहता येन दैत्यास्सहस्रशः
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಜನಾಧಿಪ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ಸ್ನೇಹಿತನು; ಅವನಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ದೈತ್ಯರು ಹತರಾದರು।
Verse 2
सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा विगतप्रभाः । भवंति शतशो येन दानवाश्च पराजिताः
ಯಾರದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮೊದಲಾದವರ ಕాంతಿಯೂ ಮಂಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಮತ್ತು ಅವನಿಂದ ನೂರಾರು ದಾನವರು ಪರಾಜಿತರಾದರು।
Verse 3
यथेच्छरूपधारी च मानुषोप्यपराजितः । तस्य भानुमती भार्या सती त्रैलोक्यसुंदरी
ಅವನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲವನು; ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಪರಾಜಿತನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಭಾನುಮತಿ—ಸತಿ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸುಂದರಿ.
Verse 4
लक्ष्मीसदृशरूपेण निर्जितामरसुंदरी । राज्ञस्तस्याग्रमहिषी प्राणेभ्योपि गरीयसी
ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆಯೇ ರೂಪವತಿಯಾದ ಆಕೆ ದೇವಲೋಕದ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೀರಿದಳು. ಆಕೆ ಆ ರಾಜನ ಅಗ್ರಮಹಿಷಿ; ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 5
दशनारीसहस्राणां मध्ये श्रीरिव राजते । नृपकोटिसहस्रेण न कदाचित्समुच्यते
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥವನು ಎಂದಿಗೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 6
कदाचिदास्थानगतः पप्रच्छ स्वपुरोहितम् । विस्मयेनावृतो नत्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम्
ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ರಾಜಸಭೆಗೆ ಬಂದನು. ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 7
भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा । कस्माच्च विपुलं तेजो मच्छरीरे सदोत्तमम्
ಭಗವನ್! ಯಾವ ಧರ್ಮದಿಂದ ನನಗೆ ಈ ಅನುತ್ತಮ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೊರಕಿತು? ಮತ್ತು ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶಾಲವಾದ, ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೇಜಸ್ಸು ಏಕೆ ನೆಲೆಸಿದೆ?
Verse 8
वसिष्ठ उवाच । पुरा लीलावती नाम वेश्या शिवपरायणा । तया दत्तश्चतुर्दश्यां पुष्करे लवणाचलः
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾವತಿ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆ ಇದ್ದಳು; ಆಕೆ ಶಿವಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಲವಣಾಚಲದಂತೆ ಮಹಾದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.
Verse 9
हेमवृक्षामरैः सार्द्धं यथावद्विधिपूर्वकं । शूद्रः सुवर्णकारश्च कर्मकृत्सोऽभवत्तदा
ಸುವರ್ಣವೃಕ್ಷಗಳ ದಿವ್ಯ ಅಮರರೊಂದಿಗೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಥಾಕ್ರಮ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರನೂ ಸುವರ್ಣಕಾರನೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಯತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು।
Verse 10
भृत्यो लीलावतीगेहे तेन हैमा विनिर्मिताः । तरवो हेमपुष्पाश्च श्रद्धायुक्तेन पार्थिव
ಹೇ ರಾಜನೇ, ಲೀಲಾವತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸೇವಕನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸುವರ್ಣಮಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು; ಸುವರ್ಣಪುಷ್ಪಗಳಿರುವ ಮರಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಕಟವಾದವು।
Verse 11
अतिरूपेण संपन्ना घटितास्ते सुशोभनाः । धर्मकार्यमिति ज्ञात्वा न गृहीतं च वेतनम्
ಅವು ಅತ್ಯಂತ ರೂಪಸಂಪನ್ನವಾಗಿ, ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿ ದೀಪ್ತಿಮಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಆಗ ಯಾವುದೇ ವೇತನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ।
Verse 12
उज्ज्वालिताश्च ते पत्न्या सुवर्णमयपादपाः । लीलावतीगृहे चापि परिचर्या च पार्थिव
ಮತ್ತು ಆ ಸುವರ್ಣಮಯ ಮರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಲೀಲಾವತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಸೇವಾ-ಪರಿಚರ್ಯೆ ನಡೆಯಿತು।
Verse 13
कृता ताभ्यामशाठ्येन द्विजशुश्रूषणादिका । सा च लीलावती वेश्या कालेन महतानघ
ಹೇ ಅನಘನೇ, ಅವಳು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕಪಟವಿಲ್ಲದೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದಳು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶೂಶ್ರೂಷೆ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದಳು; ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ವೇಶ್ಯೆ ಲೀಲಾವತಿ (ಆಚರಣದಿಂದ) ಪರಿವರ್ತಿತಳಾದಳು।
Verse 14
सर्वपापविनिर्मुक्ता जगाम शिवमंदिरम् । योऽसौ सुवर्णकारश्च दरिद्रोप्यतिसत्त्ववान्
ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಳಾಗಿ ಅವಳು ಶಿವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಆ ಸ್ವರ್ಣಕಾರನು ದರಿದ್ರನಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸದ್ಗುಣವಂತನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 15
न मूल्यमादाद्वेश्यातः स भवानिह सांप्रतम् । सप्तद्वीपपतिर्जातः सूर्यायुतसमप्रभः
ವೇಶ್ಯೆಯಿಂದ ನೀನು ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ದಶಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
Verse 16
यया सुवर्णकारस्य तरवो हेमनिर्मिताः । सम्यगुज्ज्वलिताः पत्न्या सेयं भानुमती तव
ಯಾರಿಂದ ಸ್ವರ್ಣಕಾರನ ಮರಗಳು ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೋ—ಅವಳೇ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ಭಾನುಮತಿ.
Verse 17
तस्मान्नृलोकेष्वपराजितस्त्वमारोग्यसौभाग्ययुता च लक्ष्मीः । तस्मात्त्वमप्यत्र विधानपूर्वं धान्याचलादीन्नृपते कुरुष्व
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಪರಾಜಿತನಾಗಿರುವೆ; ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಯುತ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸುವಳು. ಹೀಗಾಗಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧಾನ್ಯಾಚಲಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.
Verse 18
त एव पूजने मंत्रास्त एवोपस्कराः स्मृताः । ग्रहाणां लोकपालानां ब्रह्मादीनां च सर्वतः
ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವೇ ಮಂತ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವೇ ಅಗತ್ಯ ಉಪಸ್ಕರಗಳು (ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ—ಗ್ರಹಗಳು, ಲೋಕಪಾಲರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ.
Verse 19
पश्येद्यदीमानुपनीयमानान्स्पृशेन्मनुष्यैरिह दीयमानान् । शृणोति भक्त्याथ मतिं ददाति विकल्मषः सोपि दिवं प्रयाति
ಯಾರು ಈ ಪುಣ್ಯದಾನಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವನು, ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡುವಾಗ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ನಂತರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವನೋ—ಅವನು ಸಹ ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 20
दुःस्वप्नप्रशममुपैति पठ्यमानैः शैलेंद्रैर्भवभयभेदनैर्मनुष्यः । यः कुर्यात्किमु नृपपुंगवेह सम्यक्शांतात्मा सकलगिरींद्रसंप्रदानम्
ಭವಭಯವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಈ ‘ಶೈಲೆಂದ್ರ’ಗಳ ಪಠಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ದುಃಸ್ವಪ್ನಗಳ ಶಮನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಶಾಂತಾತ್ಮನಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಗಿರೀಂದ್ರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಅಧಿಕ ಫಲ!
Verse 21
भीष्म उवाच । किमभीष्टवियोगशोकसंधानलमुद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा । विभवध्रुवकारिभूतलेस्मिन्भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಉಪವಾಸವೋ ಯಾವುದೋ ವ್ರತವೋ, ಪುರುಷನನ್ನು ಇಷ್ಟವಿಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಘನ ಶೋಕಸಂಚಯದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲದೇ? ಮತ್ತು ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ, ಭವಭಯವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವುದು ಏನು?
Verse 22
पुलस्त्य उवाच । परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् । तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिंद्रासुरमानवेषु गुह्यम्
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಕೇಳಿದುದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ಅದರ ಮಹತ್ತ್ವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ. ಆದರೂ ನೀನು ಭಕ್ತಿಮಾನನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂದ್ರಗಣ, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ಗುಹ್ಯವಾಗಿರುವ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 23
पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् । दशम्यां लघुभुग्विद्वान्प्रारभेत यमेन तु
ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ‘ವಿಶೋಕಾ ದ್ವಾದಶೀ’ ವ್ರತವಿದೆ. ಜ್ಞಾನಿ ದಶಮಿಯಿಂದ ನಿಯಮಪಾಲನೆ ಮಾಡಿ ಲಘುಭೋಜನದಿಂದ ಇದರ ಆರಂಭ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 24
उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दंतधावनपूर्वकम् । एकादश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य केशवम्
ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಲಿ ಇದ್ದು, ಮೊದಲು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಿ, ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಕೇಶವ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।
Verse 25
श्रियं चाभ्यर्च्य विधिवद्भोक्ष्येऽहं चापरेहनि । एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः
ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ‘ನಾನು ಮುಂದಿನ ದಿನ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು (ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು)।
Verse 26
स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात्पंचगव्यजलेन तु । शुभ्रमाल्यांबरधरःपूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः
ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಪಂಚಗವ್ಯಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ. ಶುಭ್ರ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಶ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 27
विशोकाय नमः पादौ जंघे च वरदाय वै । श्रीशाय जानुनी तद्वदूरू च जलशायिने
ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೋಕ’ (ಶೋಕವಿಲ್ಲದವನು)ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ವರದ’ (ವರಪ್ರದಾತ)ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀಶ’ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ)ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಜಲಶಾಯಿ’ (ಜಲದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವವನು)ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 28
कंदर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिं । दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलायवै
ಗುಹ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಂದರ್ಪಾಯ ನಮಃ’; ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾಧವಾಯ ನಮಃ’. ಉದರದಲ್ಲಿ ‘ದಾಮೋದರಾಯ ನಮಃ’; ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಿಪುಲಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 29
नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै । श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुभिदे नमः
ನಾಭಿಗೆ ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮನ್ಮಥನಿಗೆ. ಪ್ರಭುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಧರನಿಗೆ, ಎರಡೂ ಕರಗಳಿಗೆ ಮಧುಭಿದನಿಗೆ ನಮಃ।
Verse 30
वैकुण्ठाय नमः कंठमास्यं पद्ममुखायवै । नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी
ಕಂಠವನ್ನು ವೈಕುಂಠನಿಗೆ ನಮಃ; ಮುಖವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪದ್ಮಮುಖನಿಗೆ. ಮೂಗನ್ನು ಅಶೋಕನಿಧಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 31
ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ । अलकं माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे
ನಲಾಟವನ್ನು ‘ವಾಮನ’ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಭ್ರೂಯುಗಲವನ್ನು ‘ಹರಿ’ಗೆ. ಕೂದಲಿನ ಅಲಕಗಳನ್ನು ‘ಮಾಧವ’ನಿಗೆ, ಶಿರೋಮಕುಟವನ್ನು ‘ವಿಶ್ವರൂപಿ’ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 32
नमः सर्वात्मने तद्वच्छिर इत्यभिपूजयेत् । एवं संपूज्य गोविंदं धूपमाल्यानुलेपनैः
‘ನಮಃ ಸರ್ವಾತ್ಮನೇ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಿರಃ’ (ನಮಃ) ಎಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಧೂಪ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 33
ततस्तु मंडलं कृत्वा स्थंडिलं कारयेन्मृदा । चतुरश्रं समंताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम्
ನಂತರ ಮಂಡಲವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ಥಂಡಿಲ (ಎತ್ತಿದ ವೇದಿಕೆ) ಮಾಡಿಸಬೇಕು—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಚತುರಸ್ರವಾಗಿ, ಒಂದು ರತ್ನಿ (ಕೈವಿಸ್ತಾರ) ಪ್ರಮಾಣ ಎತ್ತರವಾಗಿ।
Verse 34
श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम् । त्रिरंगुलोच्छ्रितावप्रास्तद्विस्तारो द्विरंगुलः
ಅದು ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಹೃದಯಹರ್ಷಕರವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಮಣ್ಣಿನ ವಪ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವಪ್ರಗಳು ಮೂರು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರ, ಎರಡು ಅಂಗುಲ ಅಗಲ ಹೊಂದಿದ್ದವು.
Verse 35
स्थंडिलस्योपरिष्टात्तु भित्तिरष्टांगुला भवेत् । नदी वालुकया सूर्ये लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत्
ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಂಡಿಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದ ಅಂಚು/ಭಿತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ನದಿಯ ಮರಳಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 36
स्थंडिले सूर्यमध्यस्थ लक्ष्मीमभ्यर्चयेद्बुधः । नमो देव्यै नमः शांत्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रिये
ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಧ್ಯಸ್ಥಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯು ಪೂಜಿಸಿ—“ದೇವ್ಯೈ ನಮಃ, ಶಾಂತ್ಯೈ ನಮಃ, ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ನಮಃ, ಶ್ರಿಯೈ ನಮಃ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 37
नमस्तुष्ट्यै नमः पुष्ट्यै सृष्ट्यै दृष्ट्यै नमो नमः । विशोका दुःखनाशा यविशोका वरदास्तु ते
ತುಷ್ಟ್ಯೈ ನಮಃ, ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ನಮಃ, ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ ನಮಃ, ದೃಷ್ಟ್ಯೈ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಃ. ಹೇ ವಿಶೋಕೇ, ದುಃಖನಾಶಿನಿ, ಶೋಕರಹಿತೇ! ನನಗೆ ವರದಾಯಿನಿಯಾಗಿರು.
Verse 38
विशोका मेस्तु संपत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये । ततः शुभ्रांबरैः सूर्यं वेष्ट्य संपूजयेत्फलैः
ನನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ವಿಧಿ ವಿಶೋಕವಾಗಿರಲಿ (ಶೋಕರಹಿತವಾಗಿರಲಿ); ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಹ ವಿಶೋಕವಾಗಿರಲಿ. ನಂತರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಫಲಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 39
भक्ष्यैर्नानाविधैस्तद्वत्सुवर्णकमलेन च । राजतीषु च पात्रीषु न्यसेद्दर्भोदकं बुधः
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನಾನಾವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯ-ನೈವೇದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಕಮಲವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯೊಡನೆ ಜಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 40
ततस्तु नृत्यगीतानि कारयेत्सकलां निशाम् । यामत्रये व्यतीते तु तत उत्थाय मानवः
ಆಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಸಬೇಕು. ರಾತ್ರಿಯ ಮೂರು ಯಾಮಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಆ ಮಾನವನು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಬೇಕು।
Verse 41
अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि च पूजयेत् । शक्तितस्त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः
ವಿಪ್ರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂರು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು—ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬಳನ್ನು—ವಸ್ತ್ರ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।
Verse 42
शयनस्थानि पूज्यानि नमोस्तु जलशायिने । ततस्तु गीतवाद्येन रात्र्यां जागरणे कृते
ಶಯನಸ್ಥಾನಗಳು ಪೂಜ್ಯ; ಜಲಶಾಯೀ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಂತರ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।
Verse 43
प्रभाते च ततः स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत् । भोजयेच्च यथाशक्ति वित्तशाठ्येन वर्जितः
ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಧನದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಹಾಗೂ ಕೃಪಣತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 44
भक्त्याश्रुत्वापुराणानितद्दिनंचातिवाहयेत् । अनेन विधिना सर्वं मासिमासि समाचरेत्
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಆ ದಿನವನ್ನು ಅದೇ ವಿಧಾನದಂತೆ ಕಳೆಯಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 45
व्रतांते शयनं दद्याद्गुडधेनुसमन्वितं । सोपधानं सविश्रामं स्वास्तरावरणं शुभं
ವ್ರತಾಂತದಲ್ಲಿ ಗುಡಧೇನು ಸಹಿತ ಶಯನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದು ತಲೆಯಾಸನ ಸಹಿತ, ಆಧಾರ/ಬೋಲ್ಸ್ಟರ್ ಸಹಿತ, ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಶುಭ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊದಿಕೆ-ಆವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು.
Verse 46
यथालक्ष्मीर्नरेश त्वां न परित्यज्य गच्छति । तथा सुरूपतारोग्यमशोकं चास्तु मे सदा
ಹೇ ನರೇಶ! ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗದಂತೆ, ನನಗೆ ಸದಾ ಸೌಂದರ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶೋಕವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಇರಲಿ.
Verse 47
यथा देवेन रहिता न लक्ष्मीर्जायते क्वचित् । तथा विशोकता मेऽस्तु भक्तिरग्य्रा च केशवे
ದೇವನಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲದಂತೆ, ನನಗೆ ಶೋಕವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ದೊರಕಲಿ; ಮತ್ತು ಕೇಶವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಗ್ರ್ಯ (ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಭಕ್ತಿ ಇರಲಿ.
Verse 48
मंत्रेणानेन शयनं गुडधेनुसमन्वितं । सूर्यश्च लक्ष्म्या सहितो दातव्यो भूतिमिच्छता
ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಭೂತಿ/ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗುಡಧೇನು ಸಹಿತ ಶಯನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನ (ಪ್ರತಿಮೆ)ಯನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 49
उत्पलं करवीरं वाप्यम्लानं चैव कुंकुमं । केतकं सिंधुवारं च मल्लिकागंधपाटला
ಉತ್ಪಲ (ಕಮಲ), ಕರವೀರ (ಕನೇರ), ವಾಡದ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಕುಂಕುಮ (ಕೇಸರಿ), ಕೇತಕೀ, ಸಿಂಧುವಾರ, ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಮಲ್ಲಿಗೆ), ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಟಲಾ ಪುಷ್ಪಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅರ್ಪಣೀಯವು।
Verse 50
कदंबं कुब्जकं जाती शस्तान्येतानि सर्वदा । भीष्म उवाच । गुडधेनुविधानं च समाचक्ष्व मुनीश्वर
ಕದಂಬ, ಕುಬ್ಜಕ, ಜಾತೀ—ಇವು ಸದಾ ಪ್ರಶಸ್ತ ಪುಷ್ಪಗಳು. ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಗುಡಧೇನು (ಬೆಲ್ಲದ ಹಸು) ದಾನದ ವಿಧಾನದನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು।
Verse 51
किं रूपा केन मंत्रेण दातव्या तदिहोच्यतां । पुलस्त्य उवाच । गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्
ಅದು ಯಾವ ರೂಪದದು, ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಿ. ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಗುಡಧೇನು ವಿಧಾನದ ರೂಪವೂ ಅದರ ಫಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 52
तदिदानीं प्रवक्ष्यामि सर्वपापविनाशनम् । कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि
ಈಗ ನಾನು ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶಕವಾದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಾಲ್ಕು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿ, ಅದರ ಗ್ರೀವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು।
Verse 53
गोमयेनानुलिप्तायां दर्भानास्तीर्य सर्वतः । लघ्वेणकाजिनं तद्वत्वत्सं च परिकल्पयेत्
ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಾಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಏಣಕಾಜಿನವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ವತ್ಸವನ್ನೂ (ಕರುವನ್ನು) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।
Verse 54
प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुं मृदा वा गां सवत्सकां । उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा भारचतुष्टयं
ಪೂರ್ವಮುಖಿಯಾಗಿ ಧೇನುವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಕರುಸಹಿತ ಗೋವಿನ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅತ್ಯುತ್ತಮವು ‘ಗುಡ-ಧೇನು’; ಅದರ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣ ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಗಳು.
Verse 55
वत्सं भारेण कुर्वीत भाराभ्यां मध्यमा स्मृता । अर्द्धभारेण वत्सस्स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु
ಒಂದು ಭಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ‘ವತ್ಸ’ವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಎರಡು ಭಾರಗಳಿಂದ ಅದು ‘ಮಧ್ಯಮಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ ಭಾರದಿಂದ ‘ವತ್ಸ’ ಆಗುತ್ತದೆ; ‘ಕನಿಷ್ಠಾ’ ಮಾತ್ರ ‘ಭಾರಕ’ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 56
चतुर्थांशे नवत्सः स्याद्गृहवित्तानुसारतः । धेनुवत्सौ कृतौ चोभौ सितसूक्ष्मांबरावृतौ
ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಸ ಕರುವನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಧೇನು ಮತ್ತು ಕರು—ಇರಡನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿ—ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಬೇಕು.
Verse 57
शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुचिमुक्ताफलेक्षणौ । सितसूत्रसिराजालौ सितकंबलकंबलौ
ಅವರ ಕಿವಿಗಳು ಶುಕ್ತಿಯಂತೆ, ಪಾದಗಳು ಕಬ್ಬಿನಂತೆ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಶುದ್ಧ ಮುತ್ತಿನಂತೆ. ಶಿರೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಲದಂತ ನಾಡಿಗಳು ಬಿಳಿ ನೂಲಿನಂತೆ, ಅವರು ಬಿಳಿ ಕಂಬಳಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದರು.
Verse 58
ताम्रगंडकपृष्ठौ द्वौ सितचामरलोमकौ । विद्रुमभ्रूयुगावेतौ नवनीतस्तनान्वितौ
ಆ ಇಬ್ಬರ ಗಂಡಸ್ಥಲ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ತಾಮ್ರವರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಳಿ ಚಾಮರದಂತ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಭ್ರೂಯುಗಲ ಪ್ರವಾಳದಂತೆ, ಸ್ತನಗಳು ನವನೀತದಂತೆ ಇದ್ದವು.
Verse 59
काञ्चनाक्षियुगोपेताविन्द्रनीलकनीनिकौ । क्षौमपुच्छौ कांस्यदोहौ शुभ्रातिकमनीयकौ
ಅವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ನೇತ್ರಯುಗವಿತ್ತು; ಕಣ್ಮಣಿಗಳು ಇಂದ್ರನೀಲಮಣಿಯಂತೆ; ಬಾಲವು ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರದಂತೆ, ದೋಹವು ಕಂಚಿನಂತೆ; ಅವರು ದೀಪ್ತ ಶ್ವೇತವರ್ಣದವರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರರಾಗಿದ್ದರು.
Verse 60
सुवर्णशृंगाभरणौ राजताढ्य खुरौ च तौ । नानाफलसमायुक्तौ घ्राणगंधकरंडकौ
ಅವರ ಕೊಂಬುಗಳು ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಖುರಗಳು ರಜತದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಘ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧಿಯ ಕರಂಡಕದಂತೆ ಇದ್ದರು.
Verse 61
इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैस्तथार्चयेत् । या लक्ष्मीस्सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿ, ಧೂಪ-ದೀಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು—ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ.
Verse 62
धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु । विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसौ
ಧೇನುರೂಪಿಣಿಯಾದ ಆ ದೇವಿ ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲಿ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿರುವಳು, ವಿಭಾವಸು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ರೂಪವಾಗಿ ಇರುವಳು.
Verse 63
चंद्रार्कशक्रशक्तिर्या सा धेनुर्वरदास्तु मे । स्वधा त्वं पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजां यतः
ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯರೂಪಿಣಿಯಾದ ಆ ವರದಾಯಿನಿ ಧೇನು ನನಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿ. ನೀನು ಪಿತೃಮುಖ್ಯರಿಗೆ ‘ಸ್ವಧಾ’, ಯಜ್ಞಭುಜ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ತಲುಪಿಸುವ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಕೂಡ ನೀನೇ.
Verse 64
सर्वपापहरा धेनुस्तस्माद्भूतिं प्रयच्छ मे । एवमामंत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
ಹೇ ಸರ್ವಪಾಪಹರಾ ಧೇನು! ಆದಕಾರಣ ನನಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಹೀಗೆ ಆ ಧೇನುವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 65
विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामपि पठ्यते । यास्तु पापविनाशिन्यः पठ्यंते दश धेनवः
ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಧೇನುಗಳಿಗೂ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಪಾಪವಿನಾಶಿನಿಯಾದ ಹತ್ತು ಧೇನುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
Verse 66
तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप । प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुरथापरा
ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಮೊದಲದು ‘ಗುಡಧೇನು’, ಮುಂದಿನದು ‘ಘೃತಧೇನು’.
Verse 67
तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलनामिका । क्षीरधेनुः पंचमी च मधुधेनुस्तथापरा
ಮೂರನೆಯದು ‘ತಿಲಧೇನು’, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಜಲಧೇನು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು. ಐದನೆಯದು ‘ಕ್ಷೀರಧೇನು’, ಆರನೆಯದು ‘ಮಧುಧೇನು’.
Verse 68
सप्तमी शर्कराधेनुरष्टमी दधिकल्पिता । रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः
ಏಳನೆಯದು ‘ಶರ್ಕರಾಧೇನು’, ಎಂಟನೆಯದು ದಧಿ-ರೂಪವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿತ. ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ‘ರಸಧೇನು’; ಹತ್ತನೆಯದು ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 69
कुंभास्स्यू रसधेनूनामितरासां स्वराशयः । सुवर्णधेनुं चाप्यत्र केचिदिच्छंति मानवाः
ರಸಧೇನುಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಕುಂಭಗಳು (ಘಟಗಳು) ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇತರರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣರಾಶಿಗಳು ನಿಯತ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮಾನವರು ಸ್ವರ್ಣಧೇನುವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 70
नवनीतेन तैलैश्च तथान्येपि महर्षयः । एतदेवविधानं स्यात्त एवोपस्करास्स्मृताः
ಹೇ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ! ನವನೀತ (ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆ) ಮತ್ತು ತೈಲಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ, ಇದೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಅವೇ ಅಗತ್ಯ ಉಪಸ್ಕರಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.
Verse 71
मंत्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि । यथा श्राद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः
ಪ್ರತಿ ಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿಥಿ-ಕರ್ಮದಿನದಲ್ಲಿಯೂ ಮಂತ್ರಾವಾಹನಸಹಿತ ದಾನವನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಂತೆ ಸದಾ ನೀಡಬೇಕು; ಅದು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 72
गुडधेनुप्रसंगेन सर्वास्तव मयोदिताः । अशेषयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः
ಗುಡಧೇನು ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇವು ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವು, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವವು, ಶುಭಕರವು.
Verse 73
व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम् । तदंगत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते
ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೋಕ-ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ‘ಗುಡಧೇನು’ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 74
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते तथा पुनः । गुडधेन्वादयो देया उपरागादिपर्वसु
ಅಯನ, ವಿಷುವ, ಪುಣ್ಯ ವ್ಯತೀಪಾತ ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಣಾದಿ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಧೇನು ಮೊದಲಾದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 75
विशोकद्वादशी चैषा सर्वपापहरा शुभा । यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
ಈ ವಿಶೋಕಾ ದ್ವಾದಶಿ ಶುಭವಾಗಿದ್ದು ಸರ್ವಪಾಪಹರಿಣಿ; ಇದನ್ನು ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆಚರಿಸಿದವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 76
इहलोके स सौभाग्यमायुरारोग्यमेव च । वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे स्मरणं हरेः
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಸ್ಮರಣದಿಂದ ವೈಷ್ಣವ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 77
नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप
ಹೇ ನೃಪ! ಧರ್ಮವಿತ್ತನಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಸಹಸ್ರ ಅರ್ಬುದಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು (ಕಾಲ)ವರೆಗೂ ಶೋಕ, ದುಃಖ, ದೌರ್ಗತ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 78
नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीमिमां । नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಈ ವಿಶೋಕಾ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೋ—ಅವಳು ನಿತ್ಯ ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾದರೂ—ಅವಳೂ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
Verse 79
यस्मादग्रे हरेर्नृत्यमनन्तं गीतवादनम् । इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यक् । मधुमुरनरकारेरर्चनं वाथ पश्येत्
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನಂತ ನೃತ್ಯ, ಗಾನ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಧ್ವನಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪಠಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವನು, ಅಥವಾ ಮಧು–ಮುರ–ನರಕವೈರಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅರ್ಚನೆಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವನು—ಇಷ್ಟ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 80
मतिमपि च जनानां यो ददातीन्द्रलोके । स वसति विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम् । भीष्म उवाच । भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्
ಜನರಿಗೆ ಸದ್ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವವನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಒಂದು ಕಲ್ಪಕಾಲ ಪೂಜಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ। ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವನ್, ದಾನದ ಉತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 81
यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् । पुलस्त्य उवाच । मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा नृपसत्तम
ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದ್ದು ದೇವರ್ಷಿಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾಗಿರುವ ಆ (ಪುಣ್ಯ). ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೇರುದಾನದ ದಶವಿಧ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 82
यत्प्रदातानंतलोकान्प्राप्नोति सुरपूजितान् । पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च
ದಾನಿಯು ಅನಂತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳ (ದೇವಾಲಯಗಳ) ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 83
न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते । तस्माद्दानं प्रवक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्
ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳಿಂದಲೋ, (ದಾನದಿಂದ) ದೊರಕುವ ಆ ಫಲ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ। ಆದ್ದರಿಂದ ಪರ್ವತಗಳ ಅನುಕ್ರಮದಂತೆ ದಾನವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 84
प्रथमो धान्यशैलः स्यादिद्वतीयो लवणाचलः । गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः
ಮೊದಲನೆಯದು ಧಾನ್ಯಶೈಲ, ಎರಡನೆಯದು ಲವಣಾಚಲ. ಮೂರನೆಯದು ಗುಡಾಚಲ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹೇಮಪರ್ವತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 85
पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः । सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः
ಐದನೆಯದು ತಿಲಶೈಲ, ಆರನೆಯದು ಕಾರ್ಪಾಸಪರ್ವತ. ಏಳನೆಯದು ಘೃತಶೈಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟನೆಯದು ರತ್ನಶೈಲ.
Verse 86
राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः । वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः
ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ರಾಜತಪರ್ವತ, ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತನೆಯದು ಶರ್ಕರಾಚಲ. ಇವುಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.
Verse 87
अयनो वेपुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागेश शिक्षये
ಅಯನಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ ವ್ಯತೀಪಾತದಲ್ಲಿ, ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ—ನಿಯಮದಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕಲಿತು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 88
विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथवा पुनः । शुक्लायां पंचदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः
ವಿವಾಹ, ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಅಥವಾ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ—ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 89
धान्यशैलादयो देयाः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनांगणे
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಯೇಷ್ಠ-ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿಯೂ ಧಾನ್ಯರಾಶಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ದಾನವನ್ನು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಗೃಹದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು.
Verse 90
मंडपं कारयेद्भक्त्या चतुरश्रमुदङ्मुखम् । प्रागुदक्प्रवणं पुण्यं प्राङ्मुखं वा विधानतः
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಚತುರಸ್ರ ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಅದು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿರಲಿ. ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಜಾರು ಇದ್ದರೆ ಪುಣ್ಯಕರ; ಅಥವಾ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು.
Verse 91
गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् । तन्मध्ये पर्वतं कुयाद्विष्कंभं पर्वतान्वितम्
ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಶವನ್ನು ಹಾಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ (ಪ್ರತಿರೂಪ) ಪರ್ವತವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 92
धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः । मध्यमः पंचशतकैः कनिष्ठश्च त्रिभिः शतैः
ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ದ್ರೋಣ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಿರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಐನೂರು ದ್ರೋಣದಿಂದ ಮಾಡಿದುದು ಮಧ್ಯಮ, ಮೂರು ನೂರು ದ್ರೋಣದಿಂದ ಮಾಡಿದುದು ಕನಿಷ್ಠ.
Verse 93
मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् । मूर्द्धन्यवस्थानमथांबरेण कार्यं त्वनेकं च पुनर्द्विजाग्र्यैः
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾವ್ರೀಹಿ (ಉತ್ತಮ ಅಕ್ಕಿ)ಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿದ ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅದು ಮೂರು ಸ್ವರ್ಣವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ. ಅದರ ಶಿಖರ ಆಕಾಶವ್ಯಾಪಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹೇ ದ್ವಿಜಾಗ್ರ್ಯ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧानोंನ್ನು ಪುನಃ ವರ್ಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
Verse 94
चत्वारि शृंगाणि च राजतानि नितंबभागा अपि राजतास्स्युः । पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याम्येन गोमेदकपद्मरागैः
ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಶೃಂಗಗಳು ರಜತಮಯವಾಗಿವೆ; ಅದರ ಇಳಿಜಾರು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳೂ ಸಹ ಬೆಳ್ಳಿ ಕాంతಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ಹಾಗೂ ವಜ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಮೇದಕ ಮತ್ತು ಪದ್ಮರಾಗ (ರೂಬಿ) ರತ್ನಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 95
पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैडूर्यकपुष्परागैः । श्रीखंडखंडैरभितः प्रवालैर्लतान्वितो मौक्तिकप्रस्तराढ्यः
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಗಾರುತ್ಮತ ಮಣಿ ಹಾಗೂ ನೀಲರತ್ನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಸೌಮ್ಯ (ಉತ್ತರ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವೈಡೂರ್ಯ (ಕ್ಯಾಟ್ಸ್-ಐ) ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪರಾಗ (ಟೋಪಾಜ್) ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸುತ್ತಲೂ ಶ್ರೀಖಂಡದ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಳಗಳು ಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದು, ಮುತ್ತಿನ ಶಿಲಾಪಟಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
Verse 96
ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोप्यत्र हिरण्मयः स्यात् । तथेक्षुवंशावृतकंदरस्तु घृतोदकप्रस्रवणो दिशासु
ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು, ಪುರಾರಿ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನೂ ಸಹ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳು ಕಬ್ಬಿನ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ತುಪ್ಪಿನಂತ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹರಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 97
शुभ्रांबराण्यंबुधरावलिस्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन । वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनानि
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ಸಾಲುಗಳು ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೀತ ವಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ ಕಂಡವು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅವು ಕರ್ಬುರ (ವಿವಿಧವರ್ಣ) ವಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಮೋಡಗಳು ರಕ್ತವರ್ಣವಾಗಿ ಇದ್ದವು.
Verse 98
रौप्यान्महेंद्रप्रमुखांस्तथाऽष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण । नानावनाली च समंततः स्यान्मनोरमम्माल्यविलेपनं च
ನಂತರ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮಹೇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಾನಾವಿಧ ವನಸಾಲುಗಳು, ಮನೋಹರ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳು (ಚಂದನಾದಿ) ಇದ್ದವು.
Verse 99
वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च । इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण
ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಂಚವರ್ಣದ ವಿತಾನವನ್ನು (ಛತ್ರವನ್ನು) ಇಟ್ಟು, ಎಂದಿಗೂ ವಾಡದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶ್ವೇತ ಆಭರಣವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿವ್ಯಶೈಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಮೇರುವಿನ ಆಧಾರಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.
Verse 100
तुरीयभागेन चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यम् । पूर्वेण मंदरमनेकफलैश्चयुक्तं कामेन कांचनमयेन विराजमानम्
ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಪುಷ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಂದರ (ಪರ್ವತ/ವೇದಿ)ಯನ್ನು ಅನೇಕ ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಕಾಞ್ಚನಮಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 101
याम्येन गंधमदनो विनिवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतवांश्च । हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रेणराजतवनैश्च स संयुतः स्यात्
ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ಗೋಧೂಮ ಸಂಚಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಖಂಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರಲಿ. ಅದು ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಯಜ್ಞೋಪಕರಣ (ಯಜ್ಞಪತಿ), ಘೃತಾರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನ ಮನಸ್ಸು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಜತ ವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ.
Verse 102
पश्चात्तिलाचलमनेकसुगंधपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम् । आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे
ನಂತರ ತಿಲಾಚಲವನ್ನು (ಎಳ್ಳಿನ ಪರ್ವತ) ಅನೇಕ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಪಿಪ್ಪಲ (ಅಶ್ವತ್ಥ) ವೃಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣ ಹಂಸಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ರಜತ ಪುಷ್ಪವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮುಂದೆ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ದಧಿ, ಶ್ವೇತ ಕ್ಷೀರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸರೋವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 103
संस्थाप्यतं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सवस्त्रम् । पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनककेतुविराजमानम्
ವಿಪುಲ ಶೈಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಶೈಲವನ್ನೂ ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ)ದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು—ಹೇಮವಟ ಅದರ ಪಾದ (ಆಧಾರ), ಪಾಶೇಖರ ಅದರ ಶಿಖರ; ಮತ್ತು ಕನಕಕೇತು (ಸ್ವರ್ಣ ಧ್ವಜ)ದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 104
माक्षीकभद्रसरसा च वनेन तद्वद्रौप्येण भासुरवितानयुतं विधाय । होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दांतैरनिंद्यचरिताकृतिभिर्द्विजेंद्रैः
ಮಾಕ್ಷೀಕಾ ಎಂಬ ಶುಭ ಸರೋವರದ ಸಮೀಪದ ವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ವಿತಾನಯುಕ್ತ ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ; ನಂತರ ವೇದಪುರಾಣವಿದರಾದ, ದಮಿತ, ನಿರ್ದೋಷ ಆಚಾರ‑ಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಲ್ವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।
Verse 105
पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुंडं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च । रात्रौ च जागरमनुद्धतगीतरूपैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्
ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಸ್ತಮಿತ ಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಎಳ್ಳು, ತುಪ್ಪಮಿಶ್ರಿತ ಯವ, ಸಮಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕುಶಗಳಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು। ರಾತ್ರಿ ಅಹಂಕಾರರಹಿತ ಮೃದು ಗೀತರೂಪಗಳಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಶಿಲೋಚ್ಚಯಗಳ (ಪವಿತ್ರ ಶಿಲಾಗುಂಪುಗಳ) ಆವಾಹನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 106
त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु । क्षेमं विधत्स्व कुरु शांतिमनुत्तमां च संपूजितः परमभक्तिमता मया हि
ಸರ್ವ ದೇವಗಣಗಳ ಧಾಮನಿಧಿಯಾದ ಓ ದಿವ್ಯ ಪರ್ವತವೇ! ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದುದನ್ನೆಲ್ಲ ಶೀಘ್ರ ನಾಶಮಾಡು। ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಅನುತ್ತಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ।
Verse 107
त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः । मूर्तामूर्तमयं बीजमतः पाहि सनातन
ನೀನೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಭಗವಾನೀಶ್ವರ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ದಿವಾಕರ. ನೀನು ಮೂರ್ತ‑ಅಮೂರ್ತ ಎರಡರ ಬೀಜಸ್ವರೂಪ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಸನಾತನ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।
Verse 108
यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मंदिरम् । रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे
ನೀನು ಲೋಕಪಾಲರಿಗೂ, ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಭುವಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳಿಗೂ ಮಂದಿರ (ಆಶ್ರಯ) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।
Verse 109
यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिरस्तव । तस्मान्मामुद्धरामुष्माद्दुःखसंसारसागरात्
ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸು ದೇವತೆಗಳೂ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಶೂನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದುಃಖಮಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು।
Verse 110
एवमभ्यर्च्य तं मेरुं मंदरं चाभिपूजयेत् । यस्माच्चैत्ररथेन त्वं भद्राश्वेन च पर्वत
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಮಂದರಪರ್ವತವನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಹೇ ಪರ್ವತ, ನೀನು ಚೈತ್ರರಥ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾಶ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೀ.
Verse 111
शोभसे मंदर क्षिप्रमतस्तुष्टिकरो भव । यस्माच्चूडामणिर्जंबूद्वीपे त्वं गंधमादन
ಹೇ ಮಂದರಾ! ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ತೃಪ್ತಿಕರನಾಗು. ಏಕೆಂದರೆ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೀನು, ಹೇ ಗಂಧಮಾದನ, ಶಿರೋಮಣಿಯಂತೆ ಇರುವೆ.
Verse 112
गंधर्वगणशोभावांस्ततः कीर्तिर्दृढास्तु मे । यस्मात्त्वं केतुमालेन वैभ्राजेन वनेन च
ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಧರ್ವಗಣಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ನನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಕೇತುಮಾಲ, ವೈಭ್ರಾಜ ಮತ್ತು ಆ ವನದೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೀ.
Verse 113
हिरण्मयाश्मशोभावांस्तस्मात्पुष्टिर्ध्रुवास्तु मे । उत्तरैः कुरुभिर्यस्मात्सावित्रेण वनेन च
ಸುವರ್ಣಮಯ ಶಿಲೆಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಪುಷ್ಟಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಧ್ರುವವಾಗಿರಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರ ವನದೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 114
सुपार्श्व राजसे नित्यमतः श्रीरक्षयास्तु मे । एवमामंत्र्य तान्सर्वान्प्रभाते विमले पुनः
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಇರಲಿ. ಹೀಗೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
Verse 115
स्नात्वा तु गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमं । विष्कंभपर्वतान्दद्यादृत्विग्भ्यः क्रमशो नृप
ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಗುರುವಿಗೆ ‘ಮಧ್ಯ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 116
गावो देयाश्चतुर्विंशदथवा दश पार्थिव । शक्तितः सप्तचाष्टौ वा पंच दद्यादशक्तिमान्
ಓ ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಅಥವಾ ಹತ್ತು. ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಏಳು ಅಥವಾ ಎಂಟು; ಅಸಮರ್ಥನಾದರೆ ಐದು ಕೊಡಲಿ.
Verse 117
एकापि गुरवे देया कपिलाथ पयस्विनी । पर्वतानामशेषाणामेष एव विधिः स्मृतः
ಗುರುವಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಾದರೂ ಕಪಿಲಾ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತದಾನಗಳಿಗೂ ಇದೇ ವಿಧಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 119
स्वमंत्रेणैव सर्वेषु होमः शैलेषु पठ्यते । उपवासी भवेन्नित्यमशक्तौ नक्तमिष्यते
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ಶೈಲಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸ ಇರಲಿ; ಅಸಮರ್ಥನಾದರೆ ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 120
विधानं सर्वशैलानां क्रमशः शृणु पार्थिव । दानेषु चैव ये मंत्राः पर्वतेषु यथा फलम्
ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ ರಾಜನೇ! ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳ ವಿಧಾನದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು; ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕಾದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಆ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಫಲವನ್ನೂ ತಿಳಿ.
Verse 121
अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्नं प्राणाः प्रकीर्तिताः । अन्नाद्भवंति भूतानि जगदन्नेन वर्धते
ಅನ್ನವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅನ್ನವನ್ನೇ ಪ್ರಾಣಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಪೋಷಿತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 122
अन्नमेव यतो लक्ष्मीरन्नमेव जनार्दनः । धान्यपर्वतरूपेण पाहि तस्मान्नगोत्तम
ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಕಟಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಅನ್ನವೇ ಜನಾರ್ದನನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ನಗರೋತ್ತಮಾ! ಧಾನ್ಯಪರ್ವತರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 123
अनेन विधिना यस्तु दद्याद्धान्यमयं गिरिम् । मन्वंतरशतं साग्रं देवलोके महीयते
ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಧಾನ್ಯಮಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಸಾಗ್ರ ನೂರು ಮನ್ವಂತರಗಳವರೆಗೆ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 124
अप्सरोगणगंधर्वैराकीर्णेन विराजितः । विमानेन दिवः पृष्ठमायाति नृपसत्तम
ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳೂ ಗಂಧರ್ವರೂ ಸುತ್ತುವರಿದು ಶೋಭಿಸುವಂತೆ, ಅವನು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ—ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ—ಸ್ವರ್ಗದ ಪೃಷ್ಠಭಾಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 125
कर्मक्षये राजराज्यमाप्नोतीह न संशयः । अथातः संप्रवक्ष्यामि लवणाचलमुत्तमम्
ಕರ್ಮಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ರಾಜರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲವಣಾಚಲ (ಉಪ್ಪಿನ ಪರ್ವತ)ವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 126
यत्प्रदानान्नरो लोकमाप्नोति शिवसंयुतम् । उत्तमः षोडशद्रोणैः कर्तव्यो लवणाचलः
ಆ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಶಿವಸಂಯುತ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ದ್ರೋಣ ಉಪ್ಪಿನಿಂದ ಲವಣಾಚಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
Verse 127
मध्यमश्च तदर्धेन चतुर्भिरधमस्स्मृतः । वित्तहीनो यथाशक्ति द्रोणादूर्द्ध्वं च कारयेत्
ಮಧ್ಯಮ ದಾನವು ಅದರ ಅರ್ಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಾಲ್ಕು (ದ್ರೋಣ) ಇದ್ದರೆ ಅಧಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧನವಿಲ್ಲದವನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ, ಒಂದು ದ್ರೋಣದಿಂದ ಮೇಲಾಗಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 128
चतुर्थांशेन विष्कंभपर्वतान्कारयेत्पृथक् । विधानं पूर्ववत्कुर्याद्ब्रह्मादीनां च सर्वदा
ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸದಾ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 129
तद्वद्धेममयं सर्वलोकपालनिवेशनम् । सरांसि वनवृक्षादि तद्वच्चान्यान्निनिवेशयेत्
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಪಾಲಕರ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸರೋವರಗಳು, ವನಗಳು, ವೃಕ್ಷಾದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ತದ್ವತ್ತಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 130
कुर्याज्जागरमत्रापि दानमंत्रान्निबोधत । सौभाग्यरससंयुक्तो यतोयं लवणे रसः
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಈಗ ದಾನದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಲವಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ರಸವು ಸೌಭಾಗ್ಯ-ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
Verse 131
तदात्मकत्वेन च मां पाह्यापन्नं नगोत्तम । यस्मादन्ये रसाः सर्वे नोत्कटा लवणं विना
ಓ ನಗೋತ್ತಮಾ! ಅದೇ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಶರಣಾಗತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ಲವಣವಿಲ್ಲದೆ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ರಸಗಳು ಉತ್ಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 132
प्रियश्च शिवयोर्नित्यं तस्माच्छांतिप्रदो भव । विष्णुदेहसमुद्भूतो यस्मादारोग्यवर्धनः
ನೀನು ಸದಾ ಶಿವ-ಶಿವೆಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗು. ನೀನು ವಿಷ್ಣುದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು, ಹೀಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕನು.
Verse 133
तस्मात्पर्वतरूपेण पाहि संसारसागरात् । अनेन विधिना यस्तु दद्याल्लवणपर्वतम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಪರ್ವತರೂಪದಲ್ಲಿ (ನಮ್ಮನ್ನು) ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾರು ‘ಲವಣಪರ್ವತ’ವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವರೋ…
Verse 134
उमालोके वसेत्कल्पं ततो याति परां गतिम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि गुडपर्वतमुत्तमम्
ಅವನು ಉಮಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ಗುಡಪರ್ವತ’ವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 135
यत्प्रदानान्नरः स्वर्गं प्राप्नोति सुरपूजितः । उत्तमो दशभिर्भारैर्मध्यमः पंचभिर्मतः
ಆ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉತ್ತಮ ದಾನವು ಹತ್ತು ಭಾರ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು, ಮಧ್ಯಮ ದಾನವು ಐದು ಭಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 136
त्रिभिर्भारैः कनिष्ठः स्यात्तदर्धेनाल्पवित्तवान् । तद्वदामंत्रणं पूजां हैमवृक्षान्सुरार्चनं
ಮೂರು ಭಾರ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಕನಿಷ್ಠ ದಾತನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ಅರ್ಧವನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಅಲ್ಪವಿತ್ತವನೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಹ್ವಾನ, ಪೂಜೆ, ಹೈಮವೃಕ್ಷಗಳ ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ದೇವಾರ್ಚನೆಯೂ (ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
Verse 137
विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्सरांसि वनदेवताः । होमं जागरणं तद्वल्लोकपालाधिवासनम्
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳು, (ದಿವ್ಯ) ಸಂವತ್ಸರಗಳು ಮತ್ತು ವನದೇವತೆಗಳು (ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ); ಹಾಗೆಯೇ ಹೋಮ, ಜಾಗರಣ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರ ಅಧಿವಾಸನ/ಆವಾಹನವೂ (ಹಾಗೆಯೇ) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 138
धान्यपर्वतवत्कुर्यादिमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवेषु विश्वात्मा प्रवरोयं जनार्दनः
ಧಾನ್ಯಪರ್ವತದಂತೆ ಮಾಡಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು—“ದೇವತೆಗಳೊಳಗೆ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಜನಾರ್ದನನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.”
Verse 139
सामवेदस्तु वेदानां महादेवस्तु योगिनां । प्रणवः सर्वमंत्राणां नारीणां पार्वती यथा
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮವೇದ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದಂತೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು.
Verse 140
तथा रसानां प्रवरः सदैवेक्षुरसो मतः । मम तस्मात्परां लक्ष्मीं ददातु गुडपर्वतः
ಅದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ರಸಗಳಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷುರಸವು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗುಡಪರ್ವತನು ನನಗೆ ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.
Verse 141
यस्मात्सौभाग्यदायिन्या धाम त्वं गुडपर्वत । निर्मितश्चासि पार्वत्या तस्मान्मां पाहि सर्वदा
ಹೇ ಗುಡಪರ್ವತ! ನೀನು ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಧಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 142
अनेन विधिना यस्तु दद्याद्गुडमयं गिरिम् । संपूज्यमानो गंधर्वैर्गौरीलोके महीयते
ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಗುಡಮಯವಾದ ಗಿರಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಸಂಪೂಜಿತನಾಗಿ ಗೌರೀಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 143
पुनः कल्पशतांते च सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । आयुरारोग्यसंपन्नः शत्रुभिश्चापराजितः
ಮತ್ತೆ ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ—ದೀರ್ಘಾಯು, ಆರೋಗ್ಯಸಂಪನ್ನ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಅಪರಾಜಿತ.
Verse 144
अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम् । यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः
ಈಗ ಪಾಪಹರವಾದ ಪರಮ ಸುವರ್ಣಾಚಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರ ದಾನದಿಂದ ಮಾನವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ವೈರಿಂಚ ಭವನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 145
उत्तमः पलसाहस्रो मध्यमः पंचभिः शतैः । तदर्धेनाधमस्तद्वदल्पवित्तोपि मानवः
ಉತ್ತಮ ದಾನಮಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾವಿರ ಪಲಗಳು, ಮಧ್ಯಮ ಐನೂರು; ಅಧಮ ಅದರ ಅರ್ಧ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಪವಿತ್ತನಾದ ಮಾನವನೂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನ ಮಾಡಲಿ.
Verse 146
दद्यादेकपलादूर्द्ध्वं यथाशक्ति विमत्सरः । धान्यपर्वतवत्सर्वं विदध्याद्राजसत्तम
ಓ ರಾಜಸತ್ತಮ! ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡಲಿ. ಹೀಗೆ ಧಾನ್ಯಪರ್ವತದಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಸಮಸ್ತ ದಾನವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿ.
Verse 147
विष्कंभशैलांस्तद्वच्च ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादयेत् । नमस्ते सर्वबीजाय ब्रह्मगर्भाय वै नमः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಕಂಭ ಶೈಲಗಳನ್ನು ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ. ಸರ್ವಬೀಜಗಳ ಮೂಲವಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಬ್ರಹ್ಮಗರ್ಭಧಾರಿಯಾದ ನಿನಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 148
यस्मादनंतफलदस्तस्मात्पाहि शिलोच्चय । यस्मादग्नेरपत्यं त्वं यस्मात्पुत्रो जगत्पतेः
ನೀನು ಅನಂತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶಿಲೋಚ್ಚಯ (ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ), ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಅಪತ್ಯವೂ, ಜಗತ್ಪತಿಯ ಪುತ್ರನೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ.
Verse 149
हेमपर्वतरूपेण तस्मात्पाहि नगोत्तम । अनेन विधिना यस्तु दद्यात्कनकपर्वतम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ನಗೋತ್ತಮ (ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ)! ಹೇಮಪರ್ವತರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾರು ಕನಕಪರ್ವತವನ್ನು (ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತವನ್ನು) ದಾನಮಾಡುವರೋ…
Verse 150
स याति परमं ब्रह्म लोकमानंदकारकम् । तत्र कल्पशतं तिष्ठेत्ततो याति परां गतिम्
ಅವನು ಆನಂದಪ್ರದ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ನೆಲೆಸಿ, ನಂತರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 151
अथातः संप्रवक्ष्यामि तिलशैलं विधानतः । यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्
ಈಗ ನಾನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ‘ತಿಲಶೈಲ’ ವಿಧಾನದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಅನುತ್ತಮ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 152
उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिः स्मृतः । त्रिभिः कनिष्ठो राजेंद्र तिलशैलः प्रकीर्तितः
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ತಿಲಶೈಲವು ಮೂರು ವಿಧವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ: ಉತ್ತಮವು ಹತ್ತು ದ್ರೋಣಗಳಿಂದ, ಮಧ್ಯಮವು ಐದು ದ್ರೋಣಗಳಿಂದ, ಕನಿಷ್ಠವು ಮೂರು ದ್ರೋಣಗಳಿಂದ.
Verse 153
पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम् । दानमंत्रं प्रवक्ष्यामि यथा च नृपपुंगव
ಓ ನೃಪಪುಂಗವ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ (ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ). ಈಗ ನಾನು ದಾನಮಂತ್ರವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 154
यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः । तिलाः कुशाश्च माषाश्च तस्माच्छांतिप्रदो भव
ಮಧುವಧದ ವೇಳೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹಸ್ವೇದದಿಂದ ತಿಲ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಮಾಷಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಶಾಂತಿಪ್ರದನಾಗು.
Verse 155
हव्यकव्येषु यस्माच्च तिला एव हि रक्षणम् । लक्ष्मीं च कुरु शैलेंद्र तिलाचल नमोस्तु ते
ದೇವಹವ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತೃಕವ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಲವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ; ಹೇ ಶೈಲೆಂದ್ರ ತಿಲಾಚಲ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 156
इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम् । स वैष्णवं पदं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
ಈ ರೀತಿ (ಗ್ರಹೀತನನ್ನು) ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಯಾರು ಅನುತ್ತಮ ‘ತಿಲಾಚಲ’ವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ದುರ್ಲಭ.
Verse 157
कार्पासपर्वतश्चैव विंशद्भारैरिहोत्तमः । दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः कनिष्ठः पंचभिर्मतः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ‘ಹತ್ತಿ ಪರ್ವತ’ ಇಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಭಾರಗಳಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ; ಹತ್ತು ಭಾರಗಳಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಮ; ಐದು ಭಾರಗಳಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 158
भारेणाल्पधनो दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । धान्यपर्वतवत्सर्वमासाद्यं राजसत्तम
ಅಲ್ಪಧನವಿದ್ದವನೂ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಹೇ ರಾಜಸತ್ತಮ, ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಧಾನ್ಯಪರ್ವತದಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 159
प्रभातायां च शर्वर्यां दद्यादिदमुदीरयेत् । त्वमेवावरणं यस्माल्लोकानामिह सर्वदा
ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿ ಹೀಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು: “ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವದಾ ಜೀವಿಗಳ ಆವರಣರೂಪ ರಕ್ಷಣೆ ನೀನೇ.”
Verse 160
कार्पासाद्रे नमस्तस्मादघौघ ध्वंसनो भव । इति कार्पासशैलेंद्रं यो दद्याच्छर्वसंनिधौ
ಓ ಕಾರ್ಪಾಸ ಪರ್ವತವೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಪಾಪಸಮೂಹವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವವರಾಗಿರಿ. ಹೀಗೆ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪಾಸಶೈಲೆಂದ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ದಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನು ಪಾಪನಾಶಕ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 161
रुद्रलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह । अथातः संप्रवक्ष्यामि घृताचलमनुत्तमम्
ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪಕಾಲ ವಾಸಿಸುವವನು ಇಲ್ಲಿ (ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ) ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ನಾನು ಅನುತ್ತಮ ಘೃತಾಚಲ (ತುಪ್ಪದ ಪರ್ವತ)ವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 162
तेजोमयं घृतं पुण्यंमहापातकनाशनम् । विंशत्या घृतकुंभानामुत्तमः स्याद्घृताचलः
ತೇಜೋಮಯವಾದ ತುಪ್ಪ ಪುಣ್ಯಕರ; ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ‘ಘೃತಾಚಲ’ (ತುಪ್ಪದ ಪರ್ವತ) ದಾನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 163
दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः पंचभिस्त्वधमः स्मृतः । अल्पवित्तोपि कुर्वीत द्वाभ्यामिह विधानतः
ಹತ್ತು (ಪರಿಮಾಣ)ದಿಂದ ಮಾಡುವವನು ಮಧ್ಯಮನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಐದುದಿಂದ ಮಾಡುವವನು ಅಧಮನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪಧನವಿದ್ದವನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಎರಡು (ಪರಿಮಾಣ)ದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 164
विष्कम्भपर्वतांस्तद्वच्चतुर्भागेन कल्पयेत् । शालितंडुलपात्राणि कुंभोपरि निवेशयेत्
ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರರೂಪವಾದ ‘ವಿಷ್ಕಂಭ’ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು; ಕುಂಭದ ಮೇಲೆಗೆ ಶಾಲಿ ಅಕ್ಕಿ (ಅನ್ನ)ಯ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 165
कारयेत्संहतानुच्चान्यथाशोभं विधानतः । वेष्टयेच्छुक्लवासोभिरिक्षुदंडफलादिकैः
ವಿಧಾನದಂತೆ ಶೋಭೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ, ಕಬ್ಬಿನ ದಂಡಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಬೇಕು.
Verse 166
धान्यपर्वतवत्संर्वं विधानमिह पठ्यते । अधिवासनपूर्वं हि तद्वद्धोमसुरार्चनम्
ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ವಿಧಾನವೂ ಧಾನ್ಯಪರ್ವತ ವಿಧಾನದಂತೆಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಧಿವಾಸನದ ನಂತರ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮತ್ತು ದೇವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 167
प्रभातायां च शर्वर्यां गुरवे विनिवेदयेत् । विष्कंभपर्वतांस्तद्वदृत्विग्भ्यः शांतमानसः
ರಾತ್ರಿ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 168
संयोगाद्घृतमुत्पन्नं यस्मादमृततेजसि । तस्माद्घृतार्चिर्विश्वात्मा प्रीयतामत्र शंकर
ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ತುಪ್ಪ ಅಮೃತಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತುಪ್ಪದ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ ಶಂಕರನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.
Verse 169
यस्मात्तेजोमयं ब्रह्म घृते चैव व्यवस्थितम् । घृतपर्वतरूपेण तस्मान्नः पाहि भूधर
ತೇಜೋಮಯ ಬ್ರಹ್ಮವು ತುಪ್ಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಭೂಧರಾ! ತುಪ್ಪಪರ್ವತರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 170
अनेन विधिना दद्याद्घृताचलमनुत्तमम् । महापातकयुक्तोपि लोकमायाति शांभवम्
ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅನುತ್ತಮ ‘ಘೃತಾಚಲ’ವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಮಹಾಪಾತಕಯುಕ್ತನಾದರೂ ಶಂಭು (ಶಿವ) ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 171
हंससारसयुक्तेन किंकिणीजालमालिना । विमानेनाप्सरोभिश्च सिद्धविद्याधरैर्वृतः
ಹಂಸ-ಸಾರಸಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಪ್ಸರೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು।
Verse 172
विचरेत्पितृभिः सार्धं यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि रत्नाचलमनुत्तमम्
ಅವನು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸರ್ವಭೂತಸಂಪ್ಲವದವರೆಗೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ನಾನು ಅನುತ್ತಮ ರತ್ನಾಚಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 173
मुक्ताफलसहस्रेण पर्वतस्स्यादनुत्तमः । मध्यमः पंचशतिकस्त्रिशतेनाधमः स्मृतः
ಸಾವಿರ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಪರ್ವತ ಅನುತ್ತಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ; ಐನೂರು ಇದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಮ; ಮುನ್ನೂರು ಇದ್ದರೆ ಅಧಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 174
चतुर्थांशेन विष्कंभ पर्वताः स्युः समन्ततः । पूर्वेण वज्रगोमेदैर्दक्षिणेनेंद्रनीलकैः
ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳು ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ-ಗೋಮೇದಮಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನೀಲಮಯವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 175
पुष्यरागैर्युतः कार्यो विद्वद्भिर्गंधमादनः । वैडूर्यविद्रुमैः पश्चात्संमिश्रो विपुलाचलः
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪುಷ್ಯರಾಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವೈಡೂರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ರುಮ (ಪ್ರವಾಳ) ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ವಿಪುಲಾಚಲವನ್ನು ಮಹಾಪರ್ವತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 176
पद्मरागैः स सौवर्णैरुत्तरेणापि विन्यसेत् । धान्यपर्वतवत्सर्वमत्रापि परिकल्पयेत्
ಅವನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪದ್ಮರಾಗಗಳನ್ನು (ರೂಬಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ‘ಧಾನ್ಯಪರ್ವತ’ದಂತೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 177
तद्वदावाहनं कृत्वा वृक्षान्देवांश्च कांचनान् । पूजयेत्पुष्पगन्धाद्यैः प्रभाते स्याद्विसर्जनम्
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಕಾಞ್ಚನಮಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪುಷ್ಪ, ಸುಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 178
पूर्ववद्गुरुऋत्विग्भ्य इमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवगणाः सर्वे सर्वरत्नेष्ववस्थिताः
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಗುರುಗೂ ಋತ್ವಿಜರಿಗೂ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಸರ್ವರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ (ಆವರಿತರಾಗಿ) ಸನ್ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 179
त्वं च रत्नमयो नित्यमतः पाहि महाचल । यस्माद्रत्नप्रदानेन तुष्टिमेति जनार्दनः
ನೀನು ಸದಾ ರತ್ನಮಯನಾಗಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹಾಚಲ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ ರತ್ನದಾನದಿಂದ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 180
पूजामंत्रप्रसादेन तस्मान्नः पाहि पर्वत । अनेन विधिना यस्तु दद्याद्रत्नमयं गिरिम्
ಪೂಜಾಮಂತ್ರದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಹೇ ಪರ್ವತನೇ, ಆದಕಾರಣ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಿಯಂತೆ ರತ್ನಮಯ ಗಿರಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು—
Verse 181
स याति वैष्णवं लोकममरेश्वरपूजितः । यावत्कल्पशतं साग्रं वसेत्तत्र नराधिप
ಹೇ ನರಾಧಿಪನೇ! ಅಮರೇಶ್ವರರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಅವನು ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 182
रूपारोग्यगुणोपेतः सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । ब्रह्महत्यादिकं किंचिदत्रामुत्राथवा कृतम्
ರೂಪ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ—ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೋ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೋ ಮಾಡಿದದ್ದು—ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 183
तत्सर्वं नाशमायाति गिरिर्वज्राहतो यथा । अथातः संप्रवक्ष्यामि रौप्याचलमनुत्तमम्
ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ವಜ್ರಾಘಾತಗೊಂಡ ಗಿರಿಯಂತೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಅನುತ್ತಮವಾದ ರೌಪ್ಯಾಚಲ (ರಜತಗಿರಿ)ಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 184
यत्प्रदानान्नरो याति सोमलोकं नरोत्तम । दशभिः पलसाहस्रैरुत्तमो रजताचलः
ಹೇ ನರೋತ್ತಮನೇ! ಆ ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸೋಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಜತಾಚಲ (ರಜತಗಿರಿ ದಾನ) ದಶಸಹಸ್ರ ಪಲ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 185
पंचभिर्मध्यमः प्रोक्तस्तदर्धेनाधमः स्मृतः । अशक्तो विंशतेरूर्द्ध्वं कारयेच्छक्तितः सदा
ಐದು (ಆಹುತಿ/ಮಾತ್ರೆ)ಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಧಿ ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದರ ಅರ್ಧದಿಂದ ಮಾಡಿದವನು ‘ಅಧಮ’ ಎಂದು ಗಣ್ಯನು. ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ಸದಾ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 186
विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्तुरीयांशेन कल्पयेत् । पूर्ववद्राजतान्कुर्यान्मंदरादीन्विधानतः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಕಂಭ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಂದರ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಧಾನದಂತೆ ರಜತ (ಬೆಳ್ಳಿ) ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 187
कलधौतमयांस्तद्वल्लोकेशान्कारयेद्बुधः । ब्रह्मविष्ण्वर्कवान्कार्यो नितंबोत्र हिरण्मयः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಲೋಕಪಾಲಕರನ್ನೂ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯದೇವ) ಆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿತಂಬಭಾಗ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿರಲಿ.
Verse 188
राजतं स्यात्तदन्येषां पर्वतांना च कांचनम् । शेषं च पूर्ववत्कुर्याद्धोमजागरणादिकम्
ಇತರವುಗಳಿಗೆ ರಜತ (ಬೆಳ್ಳಿ) ಇರಲಿ; ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಕಾಞ್ಚನ (ಚಿನ್ನ) ಇರಲಿ. ಉಳಿದವು—ಹೋಮ, ಜಾಗರಣ ಮೊದಲಾದವು—ಹಿಂದಿನಂತೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 189
दद्यात्तद्वत्प्रभाते तु गुरवे रौप्यपर्वतम् । विष्कंभशैलानृत्विग्भ्यः पूज्य वस्त्रविभूषणैः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿಗೆ ‘ರೌಪ್ಯ ಪರ್ವತ’ವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ‘ವಿಷ್ಕಂಭ ಶೈಲ’ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
Verse 190
इमं मंत्रं पठन्दद्याद्दर्भपाणिर्विमत्सरः । पितॄणां वल्लभं यस्मादिन्दोर्वा शंकरस्य च
ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ (ಕುಶ) ಹಿಡಿದು, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅರ್ಪಣೆ/ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು (ಚಂದ್ರ) ಮತ್ತು ಶಂಕರ (ಶಿವ)ರಿಗೂ ಅತಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ।
Verse 191
रजतं पाहि तस्मान्नः शोकसंसारसागरात् । इत्थं निवेश्य यो दद्याद्रजताचलमुत्तमम्
“ಓ ರಜತೇ! ಶೋಕಭರಿತ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.” ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯಾರು ಉತ್ತಮ ‘ರಜತಾಚಲ’ (ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪರ್ವತ-ದಾನ) ನೀಡುತ್ತಾನೋ…
Verse 192
गवामयुतसाहस्रफलमाप्नोति मानवः । सोमलोके सगंधर्वैः किन्नराप्सरसांगणैः
ಮಾನವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಗೋ-ದಾನದ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಸೋಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 193
पूज्यमानो वसेद्विद्वान्यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि शर्कराचलमुत्तमम्
ಈ ರೀತಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಈಗ ನಾನು ಉತ್ತಮ ಶರ್ಕರಾಚಲ (ಸಕ್ಕರೆ ಪರ್ವತ-ದಾನ)ವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 194
यस्य प्रदानाद्विष्ण्वर्करुद्रास्तुष्यंति सर्वदा । अष्टभिः शर्कराभारैरुत्तमः स्यान्महाचलः
ಯಾವ ದಾನದಿಂದ ವಿಷ್ಣು, ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಸದಾ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಎಂಟು ಭಾರ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಹಾಚಲ-ದಾನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 195
चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः । भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्
ನಾಲ್ಕು ಭಾರ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಮಧ್ಯಮನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು; ಎರಡು ಭಾರ ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಅಧಮನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪವಿತ್ತವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಒಂದು ಭಾರ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಭಾರ ದಾನ ಮಾಡಲಿ.
Verse 196
विष्कंभपर्वतान्कुर्यात्तुरीयांशेन मानवः । धान्यपर्वतवत्सर्वं हैमांबरसुसंयुतम्
ಮಾನವನು ಒಂದು ಚತುರ್ಥಾಂಶದಿಂದ ವಿಷ್ಕಂಭ (ಆಧಾರ) ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ. ಎಲ್ಲವೂ ಧಾನ್ಯಪರ್ವತದಂತೆ ಆಗಿ, ಸ್ವರ್ಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರಲಿ.
Verse 197
मेरोरुपरितः स्थाप्यं हैमं तत्र तरुत्रयम् । मंदारः पारिजातश्च तृतीयः कल्पपादपः
ಮೇರು ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು—ಮಂದಾರ, ಪಾರಿಜಾತ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ (ಕಲ್ಪಪಾದಪ).
Verse 198
एतद्वृक्षत्रयं मूर्ध्नि सर्वेष्वपि निवेशयेत् । हरिचंदनसंतानौ पूर्वपश्चिमभागयोः
ಈ ವೃಕ್ಷತ್ರಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹರಿವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚಂದನಸಂತತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
Verse 199
निवेश्यौ सर्वशैलेषु विशेषाच्छर्कराचले । मंदरे कामदेवस्तु प्रत्यग्वक्त्रः सदा भवेत्
ಇವುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶರ್ಕರಾಚಲದಲ್ಲಿ. ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನು ಸದಾ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ (ಪ್ರತ್ಯಗ್ವಕ್ತ್ರ) ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿರಲಿ.
Verse 200
गंधमादनशृंगे तु धनदः स्यादुदङ्मुखः । प्राङ्मुखो वेदमूर्त्तिस्तु हंसः स्याद्विपुलाचले
ಗಂಧಮಾದನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಧನದ ಕುಬೇರನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವೇದಮೂರ್ತಿಯಾದ ಹಂಸನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 201
हैमी भवेत्सुपार्श्वे तु सुरभी दक्षिणामुखी । धान्यपर्वतवत्सर्वमावाहनमखादिकम्
ಶುಭ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಇರಬೇಕು; ಸುರಭಿ (ದಿವ್ಯ ಗೋವು) ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು. ‘ಧಾನ್ಯ-ಪರ್ವತ’ ವಿಧಾನದಂತೆ ಆವಾಹನಾದಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।