Adhyaya 22
Śrāddha-vidhi for Pitṛs: Invitations, Purity, Offerings, and Conduct
ಉತ್ತರಭಾಗದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪೂರ್ವ ಆಹ್ವಾನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅರ್ಹತೆ, ಸ್ಥಳನಿರ್ಣಯ, ಆಸನದ ದಿಕ್ಕು, ಮಂತ್ರಾವಾಹನ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಪಿಂಡಸ್ಥಾಪನೆ. ಪಿತೃಗಳು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಉನ್ನತ ಗತಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಆಚರಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿ—ಆಹ್ವಾನಿತ ಪುರೋಹಿತನು ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು, ಕಾಮದೋಷ, ಕಲಹ, ನಿಯಮಭಂಗ ಇವುಗಳಿಂದ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವೈಶ್ವದೇವಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವತೆ, ಪೂರ್ವ/ದಕ್ಷಿಣ ಆಸನಕ್ರಮ, ದರ್ಭೆ-ಕುಶ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅರ್ಘ್ಯ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳು-ಯವ ಸಂಸ್ಕಾರ, ದೇವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಉಪವೀತ ಮತ್ತು ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತ, ಮಡಿಲು/ಮೋಕಾಲಿನ ಭಂಗಿಮೆಯ ಭೇದ ಇತ್ಯಾದಿ ಲಿತುರಗಿ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಭೋಜನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಪಠಣ, ವಿಸರ್ಜನ ಮಂತ್ರ, ಪಿಂಡ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿರಹಿತ ಆಮ-ಶ್ರಾದ್ಧ, ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ವಿಧಾನಗಳು, ಬೀಜೀ/ಕ್ಷೇತ್ರಿನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಪಿಂಡ ನಿಯಮ, ಏಕೋದಿಷ್ಟ ಕಾಲಭೇದ, ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ್ಮಗಳು, ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಾತೃಯಾಗ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿ—ಮುಂದಿನ ಮಾತೃಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪೀಠಿಕೆ ಇಡುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकविशो ऽध्याय इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच गोमयेनोदकैर्भूमिं शोधयित्वा समाहितः / संनिपात्य द्विजान् सर्वान् साधुभिः संनिमन्त्रयेत्
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಉಪರಿವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಗೋಮಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಸಾಧುಜನರ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು।
Verse 2
श्वो भविष्यति मे श्राद्धं पूर्वेद्युरभिपूज्य च / असंभवे परेद्युर्वा यथोक्तैर्लक्षणैर्युतान्
“ನಾಳೆ ನನ್ನ ಶ್ರಾದ್ಧವು ನಡೆಯಲಿದೆ”—ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಗೌರವದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನವೂ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ (ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು)।
Verse 3
तस्य ते पितरः श्रुत्वा श्राद्धकालमुपस्थितम् / अन्योन्यं मनसा ध्यात्वा संपतन्ति मनोजवाः
ಅವನ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲವು ಬಂದಿತೆಂದು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ಚಿಂತನೆಯ ವೇಗದಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ।
Verse 4
ब्राह्मणैस्ते सहाश्नन्ति पितरो ह्यन्तरिक्षगाः / वायुभूतास्तु तिष्ठन्ति भुक्त्वा यान्ति परां गतिम्
ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ಪಿತೃಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಾಯುರೂಪವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ; ತೃಪ್ತರಾದ ಬಳಿಕ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 5
आमन्त्रिताश्च ते विप्राः श्राद्धकाल उपस्थिते / वसेयुर्नियताः सर्वे ब्रह्मचर्यपरायणाः
ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲವು ಬಂದಾಗ ಆಹ್ವಾನಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಯಮಪಾಲಕರಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು।
Verse 6
अक्रोधनो ऽत्वरो ऽमत्तः सत्यवादी समाहितः / भारं मैथुनमध्वानं श्राद्धकृद् वर्जयेज्जपम्
ಜಪ ಮಾಡುವವನು ಕ್ರೋಧರಹಿತ, ಆತುರವಿಲ್ಲದ, ಮದ್ಯಮತ್ತನಲ್ಲದ, ಸತ್ಯವಂತ ಮತ್ತು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿರಬೇಕು; ಜಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರ ಹೊರುವುದು, ಮೈಥುನ, ದೀರ್ಘಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ವಜ್ರಿಸಿ, ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜಪವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು।
Verse 7
आमन्त्रितो ब्राह्मणो वा यो ऽन्यस्मै कुरुते क्षणम् / स याति नरकं घोरं सूकरत्वां प्रायाति च
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಹ್ವಾನಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಸೇವೆಗೆ ತಿರುಗಿದರೆ, ಅವನು ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಹಂದಿ ಯೋನಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 8
आमन्त्रयित्वा यो मोहादन्यं चामन्त्रयेद् द्विजम् / स तस्मादधिकः पापी विष्ठाकीटो ऽभिजायते
ಮೋಹದಿಂದ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನಂತರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದ್ವಿಜನನ್ನೂ (ಅವನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ) ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪಾಪಿ; ಅವನು ಮಲದಲ್ಲಿನ ಹುಳುವಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 9
श्राद्धे निमन्त्रितो विप्रो मैथुनं यो ऽधिगच्छति / ब्रह्महत्यामवाप्नोति तिर्यग्योनौ च जायते
ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೈಥುನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 10
निमन्त्रितस्तु यो विप्रो ह्यध्वानं याति दुर्मतिः / भवन्ति पितरस्तस्य तं मासं पांशुभोजनाः
ವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟರೆ, ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಆ ತಿಂಗಳು ಧೂಳನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 11
निमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे प्रकुर्यात् कलहं द्विजः / भवन्ति तस्य तन्मासं पितरो मलभोजनाः
ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತನಾದ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿ ಕಲಹ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಆ ತಿಂಗಳು ಮಲಸಮಾನ ಅಶುದ್ಧ ಅರ್ಪಣವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 12
तस्मान्निमन्त्रितः श्राद्धे नियतात्मा भवेद् द्विजः / अक्रोधनः शौचपरः कर्ता चैव जितेन्द्रियः
ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತ ದ್ವಿಜನು ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿರಬೇಕು—ಕ್ರೋಧರಹಿತ, ಶೌಚಪರ, ವಿಧಿಕುಶಲ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿ।
Verse 13
श्वोभूते दक्षिणां गत्वा दिशं दर्भान् समाहितः / समूलानाहरेद् वारि दक्षिणाग्रान् सुनिर्मलान्
ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸಮಾಹಿತಮನದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೇರುಸಹಿತ, ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರವಾದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ತರಬೇಕು।
Verse 14
दक्षिणाप्रवणं स्निग्धं विभक्तं शुभलक्षणम् / शुचिं देशं विविक्तं च गोमयेनोपलेपयेत्
ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಜಾರಿರುವ, ಮೃದುವಾದ, ವಿಭಜಿತ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಆ ನೆಲವನ್ನು ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಬೇಕು।
Verse 15
नदीतीरेषु तीर्थेषु स्वभूमौ चैव सानुषु / विविक्तेषु च तुष्यन्ति दत्तेन पितरः सदा
ನದೀತೀರಗಳಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 16
पारक्ये भूमिभागे तु पितॄणां नैव निर्वपेत् / स्वामिभिस्तद् विहन्येत मोहाद् यत् क्रियते नरैः
ಪರರ ಭೂಮಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ-ನಿರ್ವಾಪಣವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ಮೋಹದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾಡಿದದ್ದು ಆ ಸ್ಥಳದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 17
अटव्यः पर्वताः पुण्यास्तीर्थान्यायतनानि च / सर्वाण्यस्वामिकान्याहुर्न हि तेषु परिग्रहः
ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಪುಣ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ‘ಸ್ವಾಮಿಯಿಲ್ಲದವು’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನದ ನ್ಯಾಯವಾದ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ।
Verse 18
तिलान् प्रविकिरेत् तत्र सर्वतो बन्धयेदजान् / असुरोपहतं सर्वं तिलैः शुद्ध्यत्यजेन वा
ಅಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿಸಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಅಸುರಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಂಡ ಎಲ್ಲವೂ ಎಳ್ಳಿನಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಆಡುಗಳಿಂದಲೋ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 19
ततो ऽन्नं बहुसंस्कारं नैकव्यञ्जनमच्युतम् / चोष्यपेयसमृद्धं च यथाशक्त्या प्रकल्पयेत्
ನಂತರ ಯಥಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ, ನಾನಾ ವ್ಯಂಜನಗಳೊಡನೆ, ಚೋಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೇಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅಚ್ಯುತ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಅರ್ಪಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।
Verse 20
ततो निवृत्ते मध्याह्ने लुप्तलोमनखान् द्विजान् / अभिगम्य यथामार्गं प्रयच्छेद् दन्तधावनम्
ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಕೂದಲು-ನಖ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೆ ದಂತಧಾವನ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।
Verse 21
तैलमभ्यञ्जनं स्नानं स्नानीयं च पृथग्विधम् / पात्रैरौदुम्बरैर्दद्याद् वैश्वदैवत्यपूर्वकम्
ತೈಲಾಭ್ಯಂಜನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು; ಉದುಂಬರ ಮರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ, ವೈಶ್ವದೇವ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 22
ततः स्नात्वा निवृत्तेभ्यः प्रत्युत्थायकृताञ्जलिः / पाद्यमाचमनीयं च संप्रयच्छेद् यथाक्रमम्
ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮರಳಿ ಬಂದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಎದ್ದು ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಾದ್ಯಜಲ ಮತ್ತು ಆಚಮನೀಯ ಜಲವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।
Verse 23
ये चात्र विश्वेदेवानां विप्राः पूर्वं निमन्त्रिताः / प्राङ्मुखान्यासनान्येषां त्रिदर्भोपहितानि च
ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇದೇವ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಪ್ರರಿಗಾಗಿ, ಪೂರ್ವಮುಖ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂರು ದರ್ಭಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು।
Verse 24
दक्षिणामुखयुक्तानि पितॄणामासनानि च / दक्षिणाग्रैकदर्भाणि प्रोक्षितानि तिलोदकैः
ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಮುಖ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹಾಸಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರವಾದ ಒಂದೊಂದು ದರ್ಭವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 25
तेषूपवेशयेदेतानासनं स्पृश्य स द्विजम् / आसध्वमिति संजल्पन् आसनास्ते पृथक् पृथक्
ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಯಜಮಾನನು ಆಸನವನ್ನು ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; “ಆಸಧ್ವಂ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸನಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು।
Verse 26
द्वौ दैवे प्राङ्मुखौ पित्र्ये त्रयश्चोदङ्मुखास्तथा / एकैकं वा भवेत् तत्र देवमातामहेष्वपि
ದೈವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು; ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ. ಅಥವಾ ದೇವ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾತಾಮಹರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು।
Verse 27
सत्क्रियां देशकालौ च शौचं ब्राह्मणसंपदम् / पञ्चैतान् विस्तरो हन्ति तस्मान्नेहेत विस्तरम्
ಸತ್ಕ್ರಿಯೆ, ದೇಶ-ಕಾಲ, ಶೌಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಪತ್ತು—ಈ ಐದನ್ನೂ ಅತಿವಿಸ್ತಾರ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅನಾವಶ್ಯಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು।
Verse 28
अपि वा भोजयेदेकं ब्राह्मणं वेदपारगम् / श्रुतशीलादिसंपन्नमलक्षणविवर्जितम्
ಅಥವಾ ವೇದಪಾರಂಗತ, ಶ್ರುತಿ-ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ದೋಷಲಕ್ಷಣರಹಿತನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗಾದರೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 29
उद्धृत्य पात्रे चान्नं तत् सर्वस्मात् प्रकृतात् पुनः / देवतायतने चास्मै निवेद्यान्यत्प्रवर्तयेत्
ನಂತರ ಆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನ್ನರಾಶಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದು ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು; ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।
Verse 30
प्रास्येदग्नौ तदन्नं तु दद्याद् वा ब्रह्मचारिणे / तस्मादेकमपि श्रेष्ठं विद्वांसं भोजयेद् द्विजम्
ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬನಿಗಷ್ಟೇ ಭೋಜನ ಕೊಡಬೇಕಾದರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾವಂತ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 31
भिक्षुको ब्रह्मचारी वा भोजनार्थमुपस्थितः / उपविष्टेषु यः श्राद्धे कामं तमपि भोजयेत्
ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಲಿ ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 32
अतिथिर्यस्य नाश्नाति न तच्छ्राद्धं प्रशस्यते / तस्मात् प्रयत्नाच्छ्राद्धेषु पूज्या ह्यतिथयो द्विजैः
ಅತಿಥಿ ಭೋಜನ ಮಾಡದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
Verse 33
आतिथ्यरहिते श्राद्धे भुञ्जते ये द्विजातयः / काकयोनिं व्रजन्त्येते दाता चैव न संशयः
ಆತಿಥ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು ಕಾಕಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ದಾತನೂ ಸಹ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 34
हीनाङ्गः पतितः कुष्ठी व्रणी पुक्कसनास्तिकौ / कुक्कुटाः शूकराः श्वानो वर्ज्याः श्राद्धेषु दूरतः
ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಹೀನ, ಪತಿತ, ಕುಷ್ಠರೋಗಿ, ಗಾಯಗೊಂಡವನು, ಪುಕ್ಕಸ ಮತ್ತು ನಾಸ್ತಿಕ—ಇವರನ್ನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೋಳಿಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 35
बीभत्सुमशुचिं नग्नं मत्तं धूर्तं रजस्वलाम् / नीलकाषायवसनं पाषण्डांश्च विवर्जयेत्
ಬೀಭತ್ಸ, ಅಪವಿತ್ರ, ನಗ್ನ, ಮದವೇರಿದ, ಧೂರ್ತ, ರಜಸ್ವಲೆ ಸ್ತ್ರೀ, ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಾವಿ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಷಂಡಿಗಳನ್ನು (ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು) ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 36
यत् तत्र क्रियते कर्म पैतृकं ब्राह्मणान् प्रति / तत्सर्वमेव कर्तव्यं वैश्वदैवत्यपूर्वकम्
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಕರ್ಮವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವೈಶ್ವದೇವ (ವಿಶ್ವೇದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ) ಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 37
यथोपविष्टान् सर्वांस्तानलङ्कुर्याद् विभूषणः / स्त्रग्दामभिः शिरोवेष्टैर्धूपवासो ऽनुलेपनैः
ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಆ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹೂಮಾಲೆಗಳು, ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಗಳು, ಧೂಪ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
Verse 38
ततस्त्वावाहयेद् देवान् ब्राह्मणानामनुज्ञया / उदङ्मुखो यथान्यायं विश्वे देवास इत्यृचा
ತದನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು 'ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸಃ' ಎಂಬ ಋಕ್ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು.
Verse 39
द्वे पवित्रे गृहीत्वाथ भाजने क्षालिते पुनः / शं नो देव्या जलं क्षिप्त्वा यवो ऽसीति यवांस्तथा
ಬಳಿಕ ಎರಡು ದರ್ಭೆಯ ಪವಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ತೊಳೆದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 'ಶಂ ನೋ ದೇವಿ' ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತು 'ಯವೋ ಸಿ' ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯವೆಯನ್ನೂ (ಬಾರ್ಲಿ) ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
Verse 40
या दिव्या इति मन्त्रण हस्ते त्वर्घं विनिक्षिपेत् / प्रदद्याद् गन्धमाल्यानि धूपादीनि च शक्तितः
“ಯಾ ದಿವ್ಯಾ…” ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತ ದೇವ/ಪೂಜ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಗಂಧ, ಮಾಲೆ, ಧೂಪ ಮೊದಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 41
अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणां दक्षिणामुखः / आवाहनं ततः कुर्यादुशन्तस्त्वेत्यृचा बुधः
ನಂತರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಅಪಸವ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಮುಖನಾಗಿ, “ಉಶಂತಸ್ತ್ವಾ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಋಗ್ವೇದ ಋಚೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 42
आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः / शं नो देव्योदकं पात्रे तिलो ऽसीति तिलांस्तथा
ಅವರನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ “ಆಯಂತು ನಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಜಲದ ಮೇಲೆ “ಶಂ ನೋ ದೇವ್ಯೋದಕಂ” ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ “ತಿಲೋऽಸಿ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 43
क्षिप्त्वा चार्घं यथापूर्वं दत्त्वा हस्तेषु वै पुनः / संस्त्रवांश्च ततः सर्वान् पात्रे कुर्यात् समाहितः / पितृभ्यः स्थानमेतेन न्युब्जं पात्रं निधापयेत्
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸುರಿದು, ಮತ್ತೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ನೀಡಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹನಿಗಳನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
Verse 44
अग्नौ करिष्येत्यादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम् / कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो जुहुयादुपवीतवान्
ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು “ಇದನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು. “ಮಾಡು” ಎಂದು ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ, ಉಪವೀತಧಾರಿ ಕರ್ತನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 45
यज्ञोपवीतिना होमः कर्तव्यः कुशपाणिना / प्राचीनावीतिना पित्र्यं वैश्वदेवं तु होमवत्
ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಉಪವೀತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ವೈಶ್ವದೇವವೂ ಹೋಮವಿಧಿಯಂತೆ ನೆರವೇರಬೇಕು.
Verse 46
दक्षिणं पातयेज्जानुं देवान् परिचरन् पुमान् / पितृणां परिचर्यासु पातयेदितरं तथा
ದೇವರ ಪರಿಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಬಲ ಮೊಣಕಾಲನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು; ಪಿತೃಪರಿಚರ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು, ಅಂದರೆ ಎಡ ಮೊಣಕಾಲನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು.
Verse 47
सोमाय वै पितृमते स्वधा नम इति ब्रुवन् / अग्नये कव्यवाहनाय स्वधेति जुहुयात् ततः
“ಪಿತೃಮತೇ ಸೋಮಾಯ—ಸ್ವಧಾ; ನಮಃ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ “ಸ್ವಧಾ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕವ್ಯವಾಹನನಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 48
अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणावेवोपपादयेत् / महादेवान्तिके वाथ गोष्ठे वा सुसमाहितः
ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಕುಪ್ಪಿದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹವನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಮಹಾದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸಬಹುದು.
Verse 49
ततस्तैरभ्यनुज्ञातो गत्वा वै दक्षिणां दिशम् / गोमयेनोपतिप्योर्वों स्थानं कृत्वा तु सैकतम्
ನಂತರ ಅವರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗೋಮಯದಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಳಿನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.
Verse 50
मण्डलं चतुरस्त्रं वा दक्षिणावनतं शुभम् / त्रिरुल्लिखेत् तस्य मध्यं दर्भेणैकेन चैव हि
ಶುಭವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲಿರುವ ವೃತ್ತಮಂಡಲವೋ ಚತುರಸ್ರಮೋ ಮಾಡಿ, ಒಂದೇ ದರ್ಭದಿಂದ ಅದರ ಮಧ್ಯವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
Verse 51
ततः संस्तीर्य तत्स्थाने दर्भान् वैदक्षिणाग्रकान् / त्रीन् पिण्डान् निर्वपेत् तत्र हविः शेषात्समाहितः
ನಂತರ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದರ್ಭಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರವಾಗಿ ಹಾಸಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಹವಿಷ್ಯದ ಶೇಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
Verse 52
न्युप्य पिण्डांस्तु तं हस्तं निमृज्याल्लेपभागिनाम् / तेषु दर्भेष्वथाचम्य त्रिरायम्य शनैरसून् / तदन्नं तु नमस्कुर्यात् पितॄनेव च मन्त्रवित्
ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಶೇಷಭಾಗವನ್ನು ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವವರಿಗಾಗಿ ಲೇಪವಾದ ಕೈಯನ್ನು ತೊಳೆದು, ನಂತರ ದರ್ಭಗಳ ಮೇಲೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಮಂತ್ರವಿದನು ಆ ಅನ್ನ-ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
Verse 53
उदकं निनयेच्छेषं शनैः पिण्डान्तिके पुनः / अवजिघ्रेच्च तान् पिण्डान् यथान्युप्तान् समाहितः
ನಂತರ ಉಳಿದ ನೀರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪಿಂಡಗಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದು, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಅವು ಇಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ವಾಸನೆ ನೋಡಬೇಕು.
Verse 54
अथ पिण्डावशिष्टान्नं विधिना भोजयेद् द्विजान् / मांसान्यपूपान् विविधान् दद्यात् कृसरपायसम्
ನಂತರ ಪಿಂಡ-ಶೇಷ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ಮಾಂಸ, ಅಪೂಪ, ಕೃಸರ ಮತ್ತು ಪಾಯಸವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 55
सूपशाकफलानीक्षून् पयो दधि घृतं मधु / अन्नं चैव यथाकामं विविधं भक्ष्यपेयकम्
ಅವನು ಸೂಪುಗಳು, ಬೇಯಿಸಿದ ಸೊಪ್ಪು‑ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಬ್ಬು; ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು—ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ನಾನಾವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯ‑ಪಾನೀಯಗಳೊಡನೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।
Verse 56
यद् यदिष्टं द्विजेन्द्राणां तत्सर्वं विनिवेदयेत् / धान्यांस्तिलांश्च विविधान् शर्करा विविधास्तथा
ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರಿಗೆ ಯಾವುದು ಯಾವುದು ಇಷ್ಟವೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು—ವಿವಿಧ ಧಾನ್ಯಗಳು, ನಾನಾವಿಧ ಎಳ್ಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ಸಕ್ಕರೆ/ಶರ್ಕರೆಗಳು।
Verse 57
उष्णमन्नं द्विजातिभ्यो दातव्यं श्रेय इच्छता / अन्यत्र फलमूलेभ्यः पानकेभ्यस्तथैव च
ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಹಣ್ಣು‑ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾನಕಗಳು (ಪಾನೀಯಗಳು) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಪವಾದ—ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನೀಡಬಹುದು।
Verse 58
नाश्रूणि पातयेज्जातु न कुप्येन्नानृतं वदेत् / न पादेन स्पृशेदन्नं न चैतदवधूनयेत्
ಎಂದಿಗೂ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಬಾರದು, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಾರದು, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಾರದು। ಅನ್ನವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಮುಟ್ಟಬಾರದು, ಹಾಗೆಯೇ ಅದನ್ನು ಜಾಡಿಸಿ ತಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದೂ ಬೇಡ।
Verse 59
क्रोधेन चैव यत् दत्तं यद् भुक्तं त्वरया पुनः / यातुधाना विलुम्पन्ति जल्पता चोपपादितम्
ಕೋಪದಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ, ಆತುರದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತಿಂದದ್ದು, ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನೆಪ ಹೇಳಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದದ್ದು—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾತುಧಾನರು ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಪುಣ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 60
स्विन्नगात्रो न तिष्ठेत सन्निधौ तु द्विजन्मनाम् / न चात्र श्येनकाकादीन् पक्षिणः प्रतिषेधयेत् / तद्रूपाः पितरस्तत्र समायान्ति बुभुक्षवः
ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಜರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಈ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ಯೇನ, ಕಾಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಬಾರದು; ಪಿತೃಗಳು ಅದೇ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಆಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ।
Verse 61
न दद्यात् तत्र हस्तेन प्रत्यक्षलवणं तथा / न चायसेन पात्रेण न चैवाश्रद्धया पुनः
ಆ ದಾನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕೊಡಬಾರದು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು।
Verse 62
काञ्चनेन तु पात्रेण राजतौदुम्बरेण वा / दत्तमक्षयतां याति खड्गेन च विशेषतः
ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಉದುಂಬರ ಮರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಖಡ್ಗದಾನ ಸಹಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 63
पात्रे तु मृण्मये यो वै श्राद्धे भोजयते पितन् / स याति नरकं घोरं भोक्ता चैव पुरोधसः
ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುವವನು ಭಯಂಕರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಭುಜಿಸುವ ಪುರೋಹಿತನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 64
न पङ्क्त्यां विषमं दद्यान्न याचेन्न च दापयेत् / याचिता दापिता दाता नरकान् यान्ति दारुणान्
ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತವರ ನಡುವೆ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ದಾನ ಹಂಚಬಾರದು. ತಾನೇ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ದಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು. ಬೇಡುವವನು, ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಕೊಡುವವನು, ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೊಡುವ ದಾತ—ಮೂವರೂ ಭಯಂಕರ ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 65
भुञ्जीरन् वाग्यताः शिष्टा न ब्रूयुः प्राकृतान् गुणान् / तावद्धि पितरो ऽश्नन्ति यावन्नोक्ता हविर्गुणाः
ಶಿಷ್ಟರು ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿ ಭುಂಜಿಸಲಿ; ಲೋಕಿಕ ಅಶೋಭನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾತಾಡಬಾರದು. ಹವಿಯ ಪುಣ್ಯಗುಣಗಳ ಪಠಣ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಿತೃಗಳು ಆ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 66
नाग्रासनोपविष्टस्तु भुञ्जोत प्रथमं द्विजः / बहूनां पश्यतां सो ऽज्ञः पङ्क्त्या हरति किल्बिषम्
ದ್ವಿಜನು ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಭುಂಜಿಸಬಾರದು; ವಿಧಿಯಂತೆ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಅನೇಕರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅನుచಿತವಾಗಿ ತಿಂದರೆ, ಆ ಭೋಜನಪಂಕ್ತಿಗೆ ಪಾಪವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ.
Verse 67
न किञ्चिद् वर्जयेच्छ्राद्धे नियुक्तस्तु द्विजोत्तमः / न मांसं प्रतिषेधेत न चान्यस्यान्नमीक्षयेत्
ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಯಾವುದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನೀಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಮಾಂಸವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಾರದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಅನ್ನದ ಕಡೆಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಕಬಾರದು.
Verse 68
यो नाश्नाति द्विजो मांसं नियुक्तः पितृकर्मणि / स प्रेत्य पशुतां याति संभवानेकविंशतिम्
ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಗದಿತ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭುಂಜಿಸದ ದ್ವಿಜನು, ಮರಣಾನಂತರ ಪಶುಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
Verse 69
स्वाध्यायं श्रावयेदेषां धर्मशास्त्राणि चैव हि / इतिहासपुराणानि श्राद्धकल्पांश्च शोभनान्
ಅವರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಭ ವಿಧಿಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸಬೇಕು.
Verse 70
ततो ऽन्नमुत्सृजेद् भुक्ते अग्रतो विकिरन् भुवि / पृष्ट्वा तृप्ताः स्थ इत्येवं तृप्तानाचामयेत् ततः
ನಂತರ ಭೋಜನವಾದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅನ್ನದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಚದುರಿಸಬೇಕು. ‘ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಾ? ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿರಿ’ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ತೃಪ್ತರಾದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ನಂತರ ಆಚಮನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 71
आचान्ताननुजानीयादभितो रम्यतामिति / स्वधास्त्विति च तं ब्रूयुर्ब्राह्मणास्तदनन्तरम्
ಆಚಮನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ‘ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀವು ಹರ್ಷವಾಗಿರಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ತಕ್ಷಣವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ಸ್ವಧಾ ಅಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿವಚನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 72
ततो भुक्तवतां तेषामन्नशेषं निवेदयेत् / यथा ब्रूयुस्तथा कुर्यादनुज्ञातस्तु वै द्विजैः
ನಂತರ ಅವರು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ದ್ವಿಜರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದವನು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ತದ್ವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 73
पित्र्ये स्वदित इत्येव वाक्यं गोष्ठेषु सूनृतम् / संपन्नमित्यभ्युदये दैवे रोचत इत्यपि
ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವದಿತಂ’—ಅಂದರೆ ‘ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಚಿಸಿದೆ’—ಎಂಬ ಮೃದು ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು; ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸೂನೃತ ವಾಣಿ ವಿಧಿ. ಅಭ್ಯುದಯದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಪನ್ನಂ’ ಎಂದು, ದೈವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ರೋಚತೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು।
Verse 74
विसृज्य ब्राह्मणांस्तान् वै दैवपूर्वं तु वाग्यतः / दक्षिणां दिशमाकाङ् क्षन्याचेतेमान् वरान् पितॄन्
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಮೊದಲು ದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಯಾಚಿಸಬೇಕು।
Verse 75
दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः संततिरेव च / श्रद्धा च नो मा व्यगमद् बहुदेयं च नोस्त्त्विति
ನಮ್ಮ ದಾತರು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಲಿ; ವೇದಗಳೂ ನಮ್ಮ ವಂಶಪರಂಪರೆಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ, ಮತ್ತು ಸದಾ ಬಹು ದಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಮಗೆ ದೊರಕಲಿ—ತಥಾಸ್ತು।
Verse 76
पिण्डांस्तु गो ऽजविप्रेभ्यो दद्यादग्नौ जले ऽपि वा / मध्यमं तु ततः पिण्डमद्यात् पत्नी सुतार्थिनी
ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಹಸು, ಆಡು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪುತ್ರಾರ್ಥಿನಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಮಧ್ಯ ಪಿಂಡವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
Verse 77
प्रक्षाल्य हस्तावाचम्य ज्ञातीन् शेषेण तोषयेत् / ज्ञातिष्वपि चतुष्टेषु स्वान् भृत्यान् भोजयोत् ततः / पश्चात् स्वयं च पत्नीभिः शेषमन्नं समाचरेत्
ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಉಳಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗದ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ತನ್ನ ಆಶ್ರಿತರನ್ನೂ ಸೇವಕರನ್ನೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
Verse 78
नोद्वासयेत् तदुच्छिष्टं यावन्नास्तङ्गतो रविः / ब्रह्मचारी भवेतां तु दम्पती रजनीं तु ताम्
ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಂಗತವಾಗುವವರೆಗೆ ಆ ಉಳಿದ (ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ)ವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು. ಮತ್ತು ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
Verse 79
दत्त्वा श्राद्धं तथा भुक्त्वा सेवते यस्तु मैथुनम् / महारौरवमासाद्य कीटयोनिं व्रजेत् पुनः
ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನಂತರ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಮೈಥುನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವವನು ‘ಮಹಾರೌರವ’ ನರಕವನ್ನು ಸೇರಿ, ಮತ್ತೆ ಕೀಟಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 80
शुचिरक्रोधनः शान्तः सत्यवादी समाहितः / स्वाध्यायं च तथाध्वानं कर्ता भोक्ता च वर्जयेत्
ಮಾನವನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಕ್ರೋಧರಹಿತನಾಗಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಸತ್ಯವಾದಿಯಾಗಿ, ಅಂತರಮುಖ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿರಲಿ. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ‘ನಾನು ಕರ್ತಾ’ ‘ನಾನು ಭೋಕ್ತಾ’ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.
Verse 81
श्राद्धं भुक्त्वा परश्राद्धं भुञ्जते ये द्विजातयः / महापातिकिभिस्तुल्या यान्ति ते नरकान् बहून्
ಒಂದು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲೂ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳ ಸಮಾನರು; ಅವರು ಅನೇಕ ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 82
एष वो विहितः सम्यक् श्राद्धकल्पः सनातनः / आमेन वर्तयेन्नित्यमुदासीनो ऽथ तत्त्ववित्
ಈ ರೀತಿ ನಿಮಗಾಗಿ ಸನಾತನವಾದ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಉದಾಸೀನನಾಗಿ, ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಿ.
Verse 83
अनग्निरध्वगो वापि तथैव व्यसनान्वितः / आमश्राद्धं द्विजः कुर्याद् विधिज्ञः श्रद्धयान्वितः / तेनाग्नौ करणं कुर्यात् पिण्डांस्तेनैव निर्वपेत्
ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ—ವಿಧಿಜ್ಞನಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ‘ಆಮ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.
Verse 84
यो ऽनेन विधिना श्राद्धं कुर्यात् संयतमानसः / व्यपेतकल्पषो नित्यं योगिनां वर्तते पदम्
ಸಂಯತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ನಿತ್ಯ ಕಲ್ಮಷರಹಿತನಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಪದದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
Verse 85
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं कुर्याद् द्विजोत्तमः / आराधितो भवेदीशस्तेन सम्यक् सनातनः
ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಸನಾತನ ಈಶ್ವರನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿತನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 86
अपि मूलैर्फलैर्वापि प्रकुर्यान्निर्धनो द्विजः / तिलोदकैस्तर्पयेद् वा पितॄन् स्नात्वा समाहितः
ನಿರ್ಧನನಾದ ದ್ವಿಜನೂ ಬೇರುಗಳು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಅಥವಾ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 87
न जीवत्पितृको दद्याद्धोमान्तं चाभिधीयते / येषां वापि पिता दद्यात् तेषां चैके प्रचक्षते
ತಂದೆ ಜೀವಂತನಿರುವವನು (ಇಂತಹ) ದಾನವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು—ಇದು ಹೋಮಾಂತದವರೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ತಂದೆಯೇ ದಾನಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿಸಿದರೆ, ಅವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಆಚಾರ್ಯರು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 88
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः / यो यस्य म्रियते तस्मै देयं नान्यस्य तेन तु
ತಂದೆ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ—ಯಾರಿಗಾಗಿ ಯಾರು ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ (ಶ್ರಾದ್ಧದಾನ/ಪಿಂಡ) ನೀಡಬೇಕು; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀಡಬಾರದು।
Verse 89
भोजयेद् वापि जीवन्तं यथाकामं तु भक्तितः / न जीवन्तमतिक्रम्य ददाति श्रूयते श्रुतिः
ಜೀವಂತನಿರುವವನಿಗೆ ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಜೀವಂತನನ್ನು ಮೀರಿ ಬೇರೆಡೆ ದಾನ/ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬಾರದು।
Verse 90
द्व्यामुष्यायणिको दद्याद् बीजिक्षेत्रिकयोः समम् / ऋक्यादर्धं समादद्यान्नियोगोत्पादितो यदि
ದ್ವ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಿಕ ಪುತ್ರನು ಬೀಜೀ (ಜನಕ) ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಿಕ (ಧರ್ಮಪತಿ) ಇವರ ನಡುವೆ ದಾಯವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಬೇಕು. ಆದರೆ ನಿಯೋಗದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನನಾದರೆ, ಮುಖ್ಯ ವಾರಸಿನ ಪಾಲಿನ ಅರ್ಧವನ್ನಷ್ಟೇ ಪಡೆಯಬೇಕು.
Verse 91
अनियुक्तः सुतो यश्च शुल्कतो जायते त्विह / प्रदद्याद् बीजिने पिण्डं क्षेत्रिणे तु ततो ऽन्यथा
ನಿಯೋಗದ ನಿಯುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕ (ವಧೂಮೂಲ್ಯ)ದಿಂದ ಜನಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಪುತ್ರನು—ಇವರು ಇಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಬೀಜೀ (ಜನಕ)ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಿಜ ಪುತ್ರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ—ಪಿಂಡವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಿನ್ (ಪತಿ)ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 92
द्वौ पिण्डौ निर्वपेत् ताभ्यां क्षेत्रिणे बीजिने तथा / कीर्तयेदथ चैकस्मिन् बीजिनं क्षेत्रिणं ततः
ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಿನ್ (ಧರ್ಮಪತಿ)ಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬೀಜಿನ್ (ಜನಕ)ಗೆ. ನಂತರ ಒಂದೇ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು—ಮೊದಲು ಬೀಜಿನ್, ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರಿನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಹೇಳಬೇಕು.
Verse 93
मृताहनि तु कर्तव्यमेकोदिष्टं विधानतः / अशौचे स्वे परिक्षीणे काम्यं वै कामतः पुनः
ಮರಣದ ದಿನವೇ ವಿಧಿಯಂತೆ ಏಕೋದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ತನ್ನ ಅಶೌಚಾವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಚರಿಸಬಹುದು.
Verse 94
पूर्वाह्ने चैव कर्तव्यं श्राद्धमभ्युदयार्थिना / देववत्सर्वमेव स्याद् यवैः कार्या तिलक्रिया
ಅಭ್ಯುದಯ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಬಯಸುವವನು ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ದೇವಕರ್ಮದಂತೆ ಇರಬೇಕು; ಆದರೆ ತಿಲಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯವ (ಜೋಳ/ಬಾರ್ಲಿ)ದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 95
दर्भाश्च ऋजवः कार्या युग्मान् वै भोजयेद् द्विजान् / नान्दीमुखास्तु पितरः प्रीयन्तामिति वाचयेत्
ನೇರವಾದ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಸಿ, ದ್ವಿಜರನ್ನು ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಆಗ—“ನಾಂದೀಮುಖ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 96
मातृश्राद्धं तु पूर्वं स्यात् पितॄणां स्यादनन्तरम् / ततो मातामहानां तु वृद्धौ श्राद्धत्रयं स्मृतम्
ಮೊದಲು ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಪಿತೃಗಳ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಮಾತಾಮಹರಿಗೂ—ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ—ಮೂರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳ ಕ್ರಮ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 97
दवपूर्वं प्रदद्याद् वै न कुर्यादप्रदक्षिणम् / प्राङ्मुखो निर्वपेत् पिण्डानुपवीती समाहितः
ಮೊದಲು ದರ್ಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು. ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ, ಉಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.
Verse 98
पूर्वं तु मातरः पूज्या भक्त्या वै सगणेश्वराः / स्थण्डिलेषु विचित्रेषु प्रतिमासु द्विजातिषु
ಮೊದಲು ಮಾತೃಗಣರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ—ಗಣೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ—ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅಲಂಕರಿತ ಸ್ಥಂಡಿಲಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
Verse 99
पुष्पेर्धूपैश्च नैवेद्यैर्गन्धाद्यैर्भूषणैरपि / पूजयित्वा मातृगणं कूर्याच्छ्राद्धत्रयं बुधः
ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ಗಂಧಾದಿ ಹಾಗೂ ಆಭರಣಗಳಿಂದಲೂ ಮಾತೃಗಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ಶ್ರಾದ್ಧತ್ರಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 100
अकृत्वा मातृयागं तु यः श्राद्धं परिवेषयेत् / तस्य क्रोधसमाविष्टा हिंसामिच्छन्ति मातरः
ಮಾತೃಯಾಗವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡದೆ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಪರಿವೇಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟರಾದ ಮಾತೃಗಣ ಹಾನಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।
Frequently Asked Questions
It states that when the śrāddha time arrives the Pitṛs descend swiftly, partake along with the brāhmaṇas while remaining in subtle form (likened to wind), and after satisfaction depart toward the highest state.
A śrāddha is criticized when hospitality fails—especially if the guest does not partake of food; it also warns that improper invitee conduct (turning away, quarrels, sexual activity, journeys) and impure participants can ruin the rite’s fruit for both donor and officiants.
The chapter repeatedly places Vaiśvadeva first: ancestral acts connected to brāhmaṇas should be done only after performing Vaiśvadeva, and the rite’s vessels, bathing gifts, and worship sequence are framed as preceded by Vaiśvadeva.
It authorizes āma-śrāddha: the performer, with faith and knowledge of procedure, may make offerings in cupped hands, or in the presence of Mahādeva or a cowshed, and still present piṇḍas through the adapted method.
It claims that one who performs śrāddha with disciplined mind becomes free from taint and abides in a yogin-like state, and that the rite properly pleases the Eternal Lord (Īśa), making ritual duty an Īśvara-centered soteriological act.