Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तदशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां महामुने / तदाचक्ष्वाखिलं कर्म येन मुच्येत बन्धनात्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಉಪರಿವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ। ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಿನದಿನವೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ; ಅವುಗಳಿಂದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯಲಿ।

Verse 2

व्यास उवाच वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं गदतो मम / अहन्यहनि कर्तव्यं ब्राह्मणानां क्रमाद् विधिम्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತರಾಗಿ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಿನದಿನವೂ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 3

ब्राह्मे मुहूर्ते तूत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत् / कायक्लेशं तदुद्भूतं ध्यायीत मनसेश्वरम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೇಹಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಅರಿತು ಮನಸ್ಸಿನ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 4

उषः काले ऽथ संप्राप्ते कृत्वा चावश्यकं बुधः / स्नायान्नदीषु सुद्धासु शौचं कृत्वा यथाविधि

ಉಷಃಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಜ್ಞಾನಿಯು ಅಗತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಶೌಚಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 5

प्रातः स्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो जनाः / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रातः स्नानं समाचरेत्

ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಿದವರೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 6

प्रातः स्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं शुभम् / ऋषीणामृषिता नित्यं प्रातः स्नानान्न संशयः

ಅವರು ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನವನ್ನು ಶುಭವೆಂದು, ದೃಷ್ಟ-ಅದೃಷ್ಟ ಫಲ ನೀಡುವುದೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಇದು ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಚರಣೆ; ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 7

मुखे सुप्तस्य सततं लाला याः संस्त्रवन्ति हि / ततो नैवाचरेत् कर्म अकृत्वा स्नानमादितः

ನಿದ್ರಿಸಿದವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಲಾಲಾರಸ ಸದಾ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ) ಆಚರಿಸಬಾರದು।

Verse 8

अलक्ष्मीः कालकर्णो च दुः स्वप्नं दुर्विचिन्तितम् / प्रातः स्नानेन पापानि पूयन्ते नात्र संशयः

ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಕಾಲಕರ್ಣ, ದುಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಅಶುಭ/ಅಶುದ್ಧ ಚಿಂತನೆಗಳು—ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 9

न च स्नानं विना पुंसां पावनं कर्म सुस्मृतम् / होमे जप्ये विशेषेण तस्मात् स्नानं समाचरेत्

ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಪುರುಷರ ಯಾವುದೇ ಪಾವನಕರ್ಮವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಪಾವನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋಮ ಮತ್ತು ಜಪದಲ್ಲಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 10

अशक्तावशिरस्कं वा स्नानमस्य विधीयते / आर्द्रेण वाससा वाथ मार्जनं कापिलं स्मृतम्

ಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಾಗಿರುವವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಶವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲವೇ ತೇವವಾದ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು ‘ಕಾಪಿಲ’ ಶೌಚವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 11

असामर्थ्ये समुत्पन्ने स्नानमेवं समाचरेत् / ब्राह्मादीनि यथाशक्तौ स्नानान्याहुर्मनीषिणः

ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮ-ಸ್ನಾನ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

ब्राह्ममाग्नेयमुद्दिष्टं वायव्यं दिव्यमेव च / वारुणं यौगिकं तद्वत् षोढा स्नानं प्रकीर्तितम्

ಬ್ರಾಹ್ಮ-ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ-ಸ್ನಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯವ್ಯ, ದಿವ್ಯ, ವಾರುಣ, ಯೋಗಿಕ—ಇಂತೆ ಸ್ನಾನ ಆರು ವಿಧವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 13

ब्राह्मं तु मार्जनं मन्त्रैः कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आग्नेयं भस्मना पादमस्तकाद्देहधूलनम्

ಬ್ರಾಹ್ಮ ಶೌಚವೆಂದರೆ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಶ ಮತ್ತು ಜಲಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಜನ (ಛಿಟಕಿಸುವುದು); ಆಗ್ನೇಯ ಶೌಚವೆಂದರೆ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಪಾದದಿಂದ ಮಸ್ತಕದವರೆಗೆ ದೇಹಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದು।

Verse 14

गवां हि रजसा प्रोक्तं वायव्यं स्नानमुत्तमम् / यत्तु सातपवर्षेण स्नानं तद् दिव्यमुच्यते

ಹಸುಗಳ ಕಾಲಿನಿಂದ ಏಳುವ ಧೂಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಯವ್ಯ ಸ್ನಾನವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಸೂರ್ಯತಾಪ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಸ್ನಾನವನ್ನು ‘ದಿವ್ಯ’ ಸ್ನಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 15

वारुणं चावगाहस्तु मानसं त्वात्मवेदनम् / यौगिकं स्नानमाख्यातं योगो विष्णुविचिन्तनम्

ಜಲದಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನವು ‘ವಾರುಣ-ಸ್ನಾನ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವವೇ ‘ಮಾನಸ-ಸ್ನಾನ’. ‘ಯೋಗಿಕ ಸ್ನಾನ’ವೆಂದರೆ ಯೋಗವೇ—ನಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಚಿಂತನೆ.

Verse 16

आत्मतीर्थमिति ख्यातं सेवितं ब्रह्मवादिभिः / मनः शुचिकरं पुंसां नित्यं तत् स्नानमाचरेत्

ಇದು ‘ಆತ್ಮತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಂತರಸ್ನಾನವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 17

शक्तश्चेद् वारुणं विद्वान् प्राजापत्यं तथैव च / प्रक्षाल्य दन्तकाष्ठं वै भक्षयित्वा विधानतः

ವಿದ್ವಾನ್ ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾರುಣಕರ್ಮವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ತೊಳೆದು, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಚವಚವಿಸಿ/ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 18

आचम्य प्रयतो नित्यं स्नानं प्रातः समाचरेत् / मध्याङ्गुलिसमस्थौल्यं द्वादशाङ्गुलसंमितम्

ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಿಯಮಿತನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸಬೇಕು. (ಸ್ನಾನಸ್ಥಳ/ಜಲಮಾಪ) ಮಧ್ಯಮ ಬೆರಳಿನ ದಪ್ಪದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 19

सत्वचं दन्तकाष्ठं स्यात् तदग्रेण तु धावयेत् / क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मालतीसंभवं शुभम् / अपामार्गं च बिल्वं च करवीरं विशेषतः

ದಂತಕಾಷ್ಠವು ತೊಗಟೆಯೊಡನೆ ಇರಬೇಕು; ಅದರ ತುದಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಬಂದದ್ದು, ಮಾಲತೀದಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಶುಭ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಕರವೀರ.

Verse 20

वर्जयित्वा निन्दितानि गृहीत्वैकं यथोदितम् / परिहृत्य दिनं पापं भक्षयेद् वै विधानवित्

ನಿಂದಿತವಾದವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸಿದ ಆ ಒಂದನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಪಾಪದಿನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವಿಧಿವಿದನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 21

नोत्पाटयेद्दन्तकाष्टंनाङ्गुल्या धावयेत् क्वचित् / प्रक्षाल्य भङ्क्त्वा तज्जह्याच्छुचौदेशे समाहितः

ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಎಳೆದು ಕೀಳಬಾರದು; ಎಂದಿಗೂ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒರೆಸಬಾರದು. ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಮುರಿದು, ಮನಸ್ಸು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 22

स्नात्वा संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / आचम्य मन्त्रवन्नित्यं पुनराचम्य वाग्यतः

ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಣರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ನಿತ್ಯ ಮಂತ್ರಸಹಿತ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ವಾಕ್ಸಂಯಮ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 23

संमार्ज्य मन्त्रैरात्मानं कुशैः सोदकबिन्दुभिः / आपो हिष्ठा व्याहृतिभिः सावित्र्या वारुणैः शुभैः

ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ತೋಯಿಸಿದ ಕುಶಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಪರಿಮಾರ್ಜನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಆಪೋ ಹಿಷ್ಠಾ’ ಸೂಕ್ತ, ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು, ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರಿ) ಮತ್ತು ಶುಭ ವಾರుణ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

ओङ्कारव्याहृतियुतां गायत्रीं वेदमातरम् / जप्त्वा जलाञ्जलिं दद्याद् भास्करं प्रति तन्मनाः

ಓಂಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಮಾತೆ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ; ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಭಾಸ್ಕರನ (ಸೂರ್ಯ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಜಲಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 25

प्राक्कूलेषु समासीनो दर्भेषु सुसमाहितः / प्राणायामत्रयं कृत्वा ध्यायेत् संध्यामिति श्रुतिः

ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ದರ್ಭಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಸಂಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Verse 26

या संध्या सा जगत्सूतिर्मायातीता हि निष्कला / ऐश्वरी तु पराशक्तिस्तत्त्वत्रयसमुद्भवा

ಆ ‘ಸಂಧ್ಯಾ’ಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿ; ಮಾಯಾತೀತ, ನಿಷ್ಕಲ, ನಿರವಯವ. ಅವಳೇ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ಪರಾಶಕ್ತಿ; ಅವಳಿಂದಲೇ ತತ್ತ್ವತ್ರಯ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 27

ध्यात्वार्ऽकमण्डलगतां सावित्रीं वै जपन् बुधः / प्राङ्मुखः सततं विप्रः संध्योपासनमाचरेत्

ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜಪಮಾಡುತ್ತ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವಿಪ್ರನು ಸದಾ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 28

संध्याहीनो ऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु / यदन्यत् कुरुते किञ्चिन्न तस्य फलमाप्नुयात्

ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು ನಿತ್ಯ ಅಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೂ ಅನರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಬೇರೆ ಏನನ್ನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

अनन्यचेतसः शान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः / उपास्य विधिवत् संध्यां प्राप्ताः पूर्वं परां गतिम्

ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾದ, ಶಾಂತರಾದ, ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 30

यो ऽन्यत्र कुरुते यत्नं धर्मकार्ये द्विजोत्तमः / विहाय संध्याप्रणतिं स याति नरकायुतम्

ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾ-ಪ್ರಣತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ಯತ್ನಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಅನೇಕ ನರಕಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 31

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संध्योपासनमाचरेत् / उपासितो भवेत् तेन देवो योगतनुः परः

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಯೋಗತನುಸ್ವರೂಪ ಪರಮ ದೇವನು ನಿಜವಾಗಿ ಉಪಾಸಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 32

सहस्रपरमां नित्यं शतमध्यां दशावराम् / सावित्ररिं वै जपेद् विद्वान् प्राङ्मुखः प्रयतः स्थितः

ವಿದ್ವಾಂಸನು ನಿತ್ಯ ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರಿ) ಜಪಿಸಬೇಕು—ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಾವಿರ ಬಾರಿ, ಮಧ್ಯವಾಗಿ ನೂರು ಬಾರಿ, ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಹತ್ತು ಬಾರಿ—ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು।

Verse 33

अथोपतिष्ठेदादित्यमुदयन्तं समाहितः / मन्त्रैस्तु विविधैः सौरेरृग्यजुः सामसंभवैः

ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಉದಯಿಸುವ ಆದಿತ್ಯನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸೌರಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 34

उपस्थाय महायोगं देवदेवं दिवाकरम् / कुर्वोत प्रणतिं भूमौ मूर्ध्ना तेनैव मन्त्रतः

ಮಹಾಯೋಗಸ್ವರೂಪನಾದ ದೇವದೇವ ದಿವಾಕರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅದೇ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 35

ॐ खखोल्काय शान्ताय कारणत्रयहेतवे / निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे / नमस्ते घृणिने तुभ्यं सूर्याय ब्रह्मरूपिणे

ಓಂ। ಹೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ತ್ರಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳ ಹೇತು! ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಕರುಣಾಮಯ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 36

त्वमेव ब्रह्म परममापो ज्योती रसो ऽमृतम् / भूर्भुवः स्वस्त्वमोङ्कारः सर्वे रुद्राः सनातनाः / पुरुषः सन्महो ऽतस्त्वां प्रणमामि कपर्दिनम्

ನೀನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ಜಲ, ಜ್ಯೋತಿ, ರಸ ಮತ್ತು ಅಮೃತ. ನೀನೇ ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ; ನೀನೇ ಓಂಕಾರ. ಸನಾತನ ರುದ್ರರೆಲ್ಲರೂ ನೀನೇ. ನೀನು ಪುರುಷ, ಸತ್ಯ, ಮಹಾನ್; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಕಪರ್ಧಿನ್, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 37

त्वमेव विश्वं बहुधा सदसत् सूयते च यत् / नमो रुद्राय सूर्याय त्वामहं शरणं गतः

ನೀನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ—ಬಹು ವಿಧವಾಗಿ ಸತ್-ಅಸತ್ ರೂಪದಲ್ಲೂ, ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲದಲ್ಲೂ. ರುದ್ರರೂಪ ಸೂರ್ಯರೂಪ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 38

प्रचेतसे नमस्तुभ्यं नमो मीढुष्टमाय ते / नमो नमस्ते रुद्राय त्वामहं शरणं गतः

ಹೇ ಪ್ರಚೇತಸ್, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರ ದಾತ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ರುದ್ರನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 39

हिरण्यबाहवे तुभ्यं हिरण्यपतये नमः / अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः

ಹೇ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಹಿರಣ್ಯಪತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಅಂಬಿಕಾಪತಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಉಮಾಪತಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 40

नमो ऽस्तु नीलग्रीवाय नमस्तुभ्यं पिनाकिने / विलोहिताय भर्गाय सहस्राक्षाय ते नमः

ನೀಲಗ್ರೀವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪಿನಾಕಧಾರಿಯಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಲೋಹಿತ, ಭರ್ಗ (ಪಾಪಹರ ತೇಜಸ್ವಿ) ಹಾಗೂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಃ.

Verse 41

नमो हंसाय ते नित्यमादित्याय नमो ऽस्तु ते / नमस्ते वज्रहस्ताय त्र्यम्बकाय नमो ऽस्तु ते

ಹಂಸಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ; ಆದಿತ್ಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಜ್ರಹಸ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ತ್ರಿನೇತ್ರ) ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 42

प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं महान्तं परमेश्वरम् / हिरण्मयं गृहे गुप्तमात्मानं सर्वदेहिनाम्

ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ—ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಮಹಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರ—ಹಿರಣ್ಮಯ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ದೇಹಗೃಹದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೇ.

Verse 43

नमस्यामि परं ज्योतिर्ब्रह्माणं त्वां परां गतिम् / विश्वं पशुपतिं भीमं नरनारीशरीरिणम्

ನಾನು ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಗತಿ. ನೀವೇ ವಿಶ್ವ; ನೀವೇ ಪಶುಪತಿ, ಭೀಮ ಪ್ರಭು, ನರ-ನಾರಿ ದೇಹಧಾರಿಯು.

Verse 44

नमः सूर्याय रुद्राय भास्वते परमेष्ठिने / उग्राय सर्वभक्ताय त्वां प्रपद्ये सदैव हि

ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪ ರುದ್ರನಿಗೆ, ಭಾಸ್ವಂತ ಪರಮೇಷ್ಠಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಉಗ್ರನಾದ, ಸರ್ವಭಕ್ತ (ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಭಕ್ತಿಸಮಾನ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳ) ಪ್ರಭುವೇ—ನಾನು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 45

एतद् वै सूर्यहृदयं जप्त्वा स्तवमनुत्तमम् / प्रातः काले ऽथ मध्याह्ने नमस्कुर्याद् दिवाकरम्

ಈ ‘ಸೂರ್ಯಹೃದಯ’ ಎಂಬ ಅನುತ್ತಮ ಸ್ತವವನ್ನು ಜಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಿವಾಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 46

इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकाय द्विजातये / प्रदेयं सूर्यहृदयं ब्रह्मणा तु प्रदर्शितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಈ ಸೂರ್ಯಹೃದಯವನ್ನು ಪುತ್ರನಿಗಾಗಲಿ ಶಿಷ್ಯನಿಗಾಗಲಿ—ಧಾರ್ಮಿಕ ದ್ವಿಜನಿಗೇ—ಕೊಡಬೇಕು; ಇತರರಿಗೆ ಅಲ್ಲ।

Verse 47

सर्वपापप्रशमनं वेदसारसमुद्भवम् / ब्राह्मणानां हितं पुण्यमृषिसङ्घैर्निषेवितम्

ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ವೇದಸಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದುದು; ಪುಣ್ಯಮಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕರ, ಹಾಗೂ ಋಷಿಸಂಘಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು।

Verse 48

अथागम्य गृहं विप्रः समाचम्य यथाविधि / प्रज्वाल्य विह्निं विधिवज्जुहुयाज्जातवेदसम्

ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ವಿಪ್ರನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿ) ಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 49

ऋत्विक्पुत्रो ऽथ पत्नी वा शिष्यो वापि सहोदरः / प्राप्यानुज्ञां विशेषेण जुहुयुर्वा यताविधि

ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಋತ್ವಿಕ್‌ನ ಪುತ್ರನು—ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ, ಶಿಷ್ಯ, ಅಥವಾ ಸಹೋದರ—ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು।

Verse 50

पवित्रपाणिः पूतात्मा शुक्लाम्बरधरोत्तरः / अनन्यमानसो वह्निं जुहुयात् संयतेन्द्रियः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ನಿಯತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಂಯತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 51

विना दर्भेण यत्कर्म विना सूत्रेण वा पुनः / राक्षसं तद्भवेत् सर्वं नामुत्रेह फलप्रदम्

ದರ್ಭವಿಲ್ಲದೆ, ಅಥವಾ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ (ಪವಿತ್ರ ಸೂತ್ರ) ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸಸ್ವಭಾವವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲ ನೀಡದು।

Verse 52

दैवतानि नमस्कुर्याद् देयसारान्निवेदयेत् / दद्यात् पुष्पादिकं तेषां वृद्धांश्चैवाभिवादयेत्

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅರ್ಪಣಯೋಗ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಹಿರಿಯರಿಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ಅಭಿವಾದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು।

Verse 53

गुरुं चैवाप्युपासीत हितं चास्य समाचरेत् / वेदाभ्यासं ततः कुर्यात् प्रयत्नाच्छक्तितो द्विजः

ದ್ವಿಜನು ಗುರುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿಸಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಹಿತಕರವಾದುದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವೇದಾಭ್ಯಾಸ (ಅಧ್ಯಯನ-ಪಠಣ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 54

जपेदध्यापयेच्छिष्यान् धारयेच्च विचारयेत् / अवेक्षेत च शास्त्राणि धर्मादीनि द्विजोत्तमः / वैदिकांश्चैव निगमान् वेदाङ्गानि वेशिषतः

ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು, ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು, ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು. ಧರ್ಮಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈದಿಕ ನಿಗಮಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 55

उपेयादीश्वरं चाथ योगक्षेमप्रसिद्धये / साधयेद् विविधानर्थान् कुटुम्बार्थे ततो द्विजः

ನಂತರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಸಿದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥವಾಗಿ ದ್ವಿಜನು ಈಶ್ವರನ ಶರಣು ಹೊಂದಬೇಕು; ತದನಂತರ ಕುಟುಂಬಪೋಷಣೆಗೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ವಿವಿಧಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು।

Verse 56

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थं मृदमाहरेत् / पुष्पाक्षतान् कुशतिलान् गोमयं शुद्धमेव च

ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಕರ ಮಣ್ಣನ್ನು ತರಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ, ಕುಶ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗೋಮಯವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।

Verse 57

नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च / स्नानं समाचरेन्नित्यं गर्तप्रस्त्रवणेषु च

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಖಾತಗಳಾದ ಪವಿತ್ರ ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಜ ಉಗುರು/ಊಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 58

परकीयनिपानेषु न स्नायाद् वै कदाचन / पञ्चपिण्डान् समुद्धृत्य स्नायाद् वासंभवे पुनः

ಇತರರ ನೀರುಪಾನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ಅಶೌಚಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸ್ನಾನ ಅಗತ್ಯವಾದರೆ, ಮೊದಲು ಮಣ್ಣಿನ ಐದು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಂತರ ಪುನಃ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 59

मृदैकया शिरः क्षाल्यं द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि / अधश्च तिसृभिः कायं पादौ षड्भिस्तथैव च

ಒಮ್ಮೆ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು; ಎರಡು ಬಾರಿ ನಾಭಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು; ಮೂರು ಬಾರಿ ನಾಭಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ದೇಹವನ್ನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆರು ಬಾರಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು।

Verse 60

मृत्तिका च समुद्दिष्टा त्वार्द्रामलकमात्रिका / गोमयस्य प्रमाणं तत् तेनाङ्गं लेपयेत् ततः

ಮೃತ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ—ತೇವವಾದ ಆಮಲಕಿಯಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ. ಗೋಮಯಕ್ಕೂ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣ; ಅದರಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪ ಮಾಡಿ ನಂತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 61

लेपयित्वा तु तीरस्थस्तल्लिङ्गैरेव मन्त्रतः / प्रक्षाल्याचम्य विधिवत् ततः स्नायात् समाहितः

ತೀರ್ಥತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಆ ಲಿಂಗ-ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಲೇಪ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೊಳಗಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ; ಆಮೇಲೆ ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 62

अभिमन्त्र्य जलं मन्त्रैस्तल्लिङ्गैर्वारुणैः शुभैः / भावपूतस्तदव्यक्तं ध्यायन् वै विष्णुमव्ययम्

ಶುಭವಾದ ವಾರుణ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ—ಆ ಲಿಂಗ-ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ—ಜಲವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದವನು ಆ ಅವ್ಯಕ್ತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು, ಅಂದರೆ ಅವ್ಯಯ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 63

आपो नारायणोद्भूतास्ता एवास्यायनं पुनः / तस्मान्नारायणं देवं स्नानकाले स्मरेद् बुधः

ನೀರುಗಳು ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಅವೇ ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೇ ಆಯನ—ಆಶ್ರಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ನಾನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ದೇವ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 64

प्रोच्य सोंकारमादित्यं त्रिर्निमज्जेज्जलाशये / आचान्तः पुनराचामेन्मन्त्रेणानेन मन्त्रवित्

ಆದಿತ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ‘ಓಂ’ಕಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮುಳುಗಬೇಕು. ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರವಿತ್ತನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

अन्तश्चरसि भूतेषु गुहायां विश्वतो मुखः / त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कार आपो ज्योती रसो ऽमृतम्

ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳೊಳಗೆ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಸರ್ವತೋಮುಖನಾಗಿರುವೆ. ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ; ನೀನೇ ಜಲ, ನೀನೇ ಜ್ಯೋತಿ, ನೀನೇ ರಸ ಮತ್ತು ಅಮೃತ.

Verse 66

द्रुपदां वा त्रिरभ्यस्येद् व्याहृतिप्रणवान्विताम् / सावित्रीं वा जपेद् विद्वान् तथा चैवाघमर्षणम्

ಅಥವಾ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು (ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ) ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸಹಿತ ತ್ರಿಪದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರ) ಜಪಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಘಮರ್ಷಣವನ್ನೂ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 67

ततः संमार्जनं कुर्यादापो हि ष्ठा मयोभुवः / इदमापः प्रवहत व्याहृतिभिस्तथैव च

ನಂತರ ‘ಆಪೋ ಹಿಷ್ಠಾ ಮಯೋಭುವಃ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸಂಮಾರ್ಜನ (ಚಿಮುಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒರೆಸುವುದು) ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಜಲಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಜೀವದಾಯಕವೂ ಆನಂದಪ್ರದವೂ. ‘ಇದಮಾಪಃ ಪ್ರವಹತ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಡನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 68

ततो ऽभिमन्त्र्य तत् तीर्थमापो हिष्ठादिमन्त्रकैः / अन्तर्जलगतो मग्नो जपेत् त्रिरघमर्षणम्

ನಂತರ ‘ಆಪೋ ಹಿಷ್ಠಾ’ ಮೊದಲಾದ ಜಲಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ, ಮುಳುಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಶಕ ಅಘಮರ್ಷಣವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 69

त्रिपदां वाथ सावित्रीं तद्विष्णोः परमं पदम् / आवर्तयेद् वा प्रणवं देवं वा संस्मरेद्धरिम्

ಅಥವಾ ತ್ರಿಪದ ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)— ‘ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್’— ಅನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಅನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಜಪಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ದೇವ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 70

द्रुपदादिव यो मन्त्रो यजुर्वेदे प्रतिष्ठितः / अन्तर्जले त्रिरावर्त्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದ ‘ದ್ರುಪದಾ…’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 71

अपः पाणौ समादाय जप्त्वा वै मार्जने कृते / विन्यस्य मूर्ध्नि तत् तोयं मुच्यते सर्वपातकैः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಾರ್ಜನ ವಿಧಿಗೆ ನಿಯತವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಶಿರೋಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 72

यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदनः / तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदनम्

ಯಥಾ ಅಶ್ವಮೇಧ—ಕ್ರತುಗಳ ರಾಜ—ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ತಥಾ ಅಘಮರ್ಷಣ ಸೂಕ್ತವೂ ಸರ್ವ ಪಾಪಾಪನೋದಕವಾಗಿದೆ.

Verse 73

अथोपतिष्ठेदादित्यं मूर्ध्नि पुष्पान्विताञ्जलिम् / प्रक्षिप्यालोकयेद् देवमुद्वयं तमसस्परि

ನಂತರ ಆದಿತ್ಯನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಂತು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ತಮಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತವಾಗಿ ಉದಯಿಸುವ ದೇವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 74

उदुत्यं चित्रमित्येते तच्चक्षुरिति मन्त्रतः / हंसः शुचिषदेतेन सावित्र्या च विशेषतः

‘ಉದುತ್ಯಂ ಚಿತ್ರಮ್…’ ಹಾಗೆಯೇ ‘ತಚ್ಚಕ್ಷುಃ…’ ಇವು ಮಂತ್ರಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)ಯಿಂದ, ಶುಚಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹಂಸಸ್ವರೂಪ (ಸೋಽಹಂ) ಅಂತರಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 75

अन्यैश्च वैदिकैर्मन्त्रैः सौरैः पापप्रणाशनैः / सावित्रीं वै जपेत् पश्चाज्जपयज्ञः स वै स्मृतः

ಇತರೆ ವೈದಿಕ, ಸೌರ ಹಾಗೂ ಪಾಪನಾಶಕ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಪ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಸಾವಿತ್ರೀ (ಗಾಯತ್ರೀ)ಯನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನೇ ಜಪಯಜ್ಞವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 76

विविधानि पवित्राणि गुह्यविद्यास्तथैव च / शतरुद्रीयमथर्वशिरः सौरांश्च शक्तितः

ಅವನು ವಿಧವಿಧವಾದ ಪವಿತ್ರಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಗುಹ್ಯ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಶತರುದ್ರೀಯ, ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ ಮತ್ತು ಸೌರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 77

प्राक्कूलेषु समासीनः कुशेषु प्राङ्मुखः शुचिः / तिष्ठंश्चेदीक्षमाणोर्ऽकं जप्यं कुर्यात् समाहितः

ಪೂರ್ವ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಶಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ—ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಿಂತುಕೊಂಡೂ—ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿಯೇ, ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಧಿಸಿದ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 78

स्फाटिकेन्द्राक्षरुद्राक्षैः पुत्रजीवसमुद्भवः / कर्तव्या त्वक्षमाला स्यादुत्तरादुत्तमा स्मृता

ಸ್ಫಟಿಕ, ಇಂದ್ರಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳಿಂದ, ಪುತ್ರಜೀವ ಮಣಿಯನ್ನು ಮೂಲ/ಮುಖ್ಯ ಮಣಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಅಕ್ಷಮಾಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ‘ಉತ್ತಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉತ್ತಮ’ವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 79

जपकाले न भाषेत नान्यानि प्रेक्षयेद् बुधः / न कम्पयेच्छिरोग्रीवां दन्तान्नैव प्रकाशयेत्

ಜಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ಮಾತನಾಡಬಾರದು, ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇತ್ತಿಚೆಗೆ ನೋಡಬಾರದು. ತಲೆ-ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕದಲಿಸಬಾರದು, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಾರದು.

Verse 80

गुह्यका राक्षसा सिद्धा हरन्ति प्रसभं यतः / एकान्ते सुशुभे देशे तस्माज्जप्यं समाचरेत्

ಗುಹ್ಯಕರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸಿದ್ಧರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಾಧನೆಯ ಫಲವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಏಕಾಂತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 81

चण्डालाशौचपतितान् दृष्ट्वाचम्य पुनर्जपेत् / तैरेव भाषणं कृत्वा स्नात्वा चैव जपेत् पुनः

ಚಂಡಾಲ, ಅಶುಚಿ ಅಥವಾ ಪತಿತನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದರೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಂತರವೇ ಪುನಃ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 82

आचम्य प्रयतो नित्यं जपेदशुचिदर्शने / सौरान् मन्त्रान् शक्तितो वै पावमानीस्तु कामतः

ಅಶುಚಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಿತ್ಯ ನಿಯಮದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಸೌರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪಾವಮಾನೀ ಶುದ್ಧಿ ಋಚೆಗಳನ್ನೂ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 83

यदि स्यात् क्लिन्नवासा वै वारिमध्यगतो जपेत् / अन्यथा तु शुचौ भूम्यां दर्भेषु सुसमाहितः

ವಸ್ತ್ರಗಳು ತೊಯ್ದಿದ್ದರೆ ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶುಚಿಯಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ದರ್ಭಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 84

प्रदक्षिणं समावृत्य नमस्कृत्वा ततः क्षितौ / आचम्य च यथाशास्त्रं शक्त्या स्वाध्यायमाचरेत्

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಜಪವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 85

ततः संतर्पयेद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / अदावोङ्कारमुच्चार्य नमो ऽन्ते तर्पयामि वः

ನಂತರ ದೇವರುಗಳಿಗೆ, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಣಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಓಂ’ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ನಮೋ, ಅಂತೇ ವಃ ತರ್ಪಯಾಮಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 86

देवान् ब्रह्मःऋषींश्चैव तर्पयेदक्षतोदकैः / तिलोदकैः पितॄन् भक्त्या स्वसूत्रोक्तविधानतः

ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷತ (ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿ) ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಿಲಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು—ಸ್ವಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ.

Verse 87

अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु / देवर्षोस्तर्पयेद् धीमानुदकाञ्जलिभिः पितन्

ಎಡಗೈಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಬಲಗೈಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿ ಅಂಜಲಿಭರ ನೀರಿನಿಂದ ದೇವರ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 88

यज्ञोपवीती देवानां निवीती ऋषीतर्पणे / प्राचीनावीती पित्र्ये तु स्वेन तीर्थेन भावतः

ದೇವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಉಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಬೇಕು; ಋಷಿತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ನಿವೀತವಾಗಿ; ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತವಾಗಿ—ತತ್ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ನಿಗದಿತ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾಭಾವದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 89

निष्पीड्य स्नानवस्त्रं तु समाचम्य च वाग्यतः / स्वैर्मन्त्रैरर्चयेद् देवान् पुष्पैः पत्रैरथाम्बुभिः

ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿಚ್ಚಿ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು—ಪುಷ್ಪ, ಪತ್ರ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಸಹ.

Verse 90

ब्रह्माणं शङ्करं सूर्यं तथैव मधुसूदनम् / अन्यांश्चाभिमतान् देवान् भक्त्या चाक्रोधनो ऽत्वरः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ—ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ, ಆತುರವಿಲ್ಲದೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಂಕರ, ಸೂರ್ಯ, ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು)ರನ್ನು ಹಾಗೂ ತಾನು ಅಭಿಮತಿಸುವ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।

Verse 91

प्रदद्याद् वाथ पुष्पाणि सूक्तेन पौरुषेण तु / आपो वा देवताः सर्वास्तेन सम्यक् समर्चिताः

ಅಥವಾ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಿಜವಾಗಿ ‘ಆಪಃ’ (ಜಲತತ್ತ್ವ)ವೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು; ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 92

ध्यात्वा प्रणवपूर्वं वै दैवतानि समाहितः / नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेद् वै पृथक् पृथक्

ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ವನ್ನು ಮೊದಲು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ದೇವತೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 93

न विष्ण्वाराधनात् पुण्यं विद्यते कर्म वैदिकम् / तस्मादनादिमध्यान्तं नित्यमाराधयेद्धरिम्

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ ಹರಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।

Verse 94

तद्विष्णोरिति मन्त्रेण सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो सूक्तेन पुरुषेण तु / नैताभ्यां सदृशो मन्त्रो वेदेषूक्तश्चतुर्ष्वपि

“ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರುಷಸೂಕ್ತ—ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾದ ಮಂತ್ರ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ।

Verse 95

निवेदयेत स्वात्मानं विष्णावमलतेजसि / तदात्मा तन्मनाः शान्तस्तद्विष्णोरिति मन्त्रतः

ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು-ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಶಾಂತನಾಗಿ ‘ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನದೇ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 96

अथवा देवमीशानं भगवन्तं सनातनम् / आराधयेन्महादेवं भावपूतो महेश्वरम्

ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈಶಾನ—ಸನಾತನ ಭಗವಾನ್—ಮಹಾದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 97

मन्त्रेण रुद्रागायत्र्या प्रणवेनाथ वा पुनः / ईशानेनाथ वा रुद्रैस्त्र्यम्बकेन समाहितः

ಅಂತರಮುಖವಾಗಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ರುದ್ರಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಅಥವಾ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ದಿಂದ, ಅಥವಾ ಈಶಾನ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಅಥವಾ ರುದ್ರ ನಾಮ/ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರದಿಂದ—ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಬೇಕು.

Verse 98

पुष्पैः पत्रैरथाद्भिर्वा चन्दनाद्यैर्महेश्वरम् / उक्त्वा नमः शिवायेति मन्त्रेणानेन योजयेत्

ಹೂವು, ಎಲೆ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ—ಚಂದನಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ—ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ‘ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಇದೇ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 99

नमस्कुर्यान्महादेवं ऋतं सत्यमितिश्वरम् / निवेदयीत स्वात्मानं यो ब्रह्माणमितीश्वरम्

‘ಋತ’ ಮತ್ತು ‘ಸತ್ಯ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತನಾದ ಈಶ್ವರ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 100

प्रदक्षिणं द्विजः कुर्यात् पञ्च ब्रह्माणि वै जपन् / ध्यायीत देवमीशानं व्योममध्यगतं शिवम्

ದ್ವಿಜನು ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲಿ. ಆಕಾಶಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶಾನಸ್ವರೂಪ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ.

Verse 101

अथावलोकयेदर्कं हंसः सुचिषदित्यृचा / कुर्यात् पञ्च महायज्ञान् गृहं गत्वा समाहितः

ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ ‘ಹಂಸಃ ಸುಚಿಷದ್…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಆದಿತ್ಯ ಋಚೆಯನ್ನು ಜಪಿಸಲಿ. ಬಳಿಕ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 102

देवयज्ञं पितृयज्ञं भूतयज्ञं तथैव च / मानुष्यं ब्रह्मयज्ञं च पञ्च यज्ञान् प्रचक्षते

ದೇವಯಜ್ಞ, ಪಿತೃಯಜ್ಞ, ಭೂತಯಜ್ಞ, ಮಾನುಷ್ಯಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ—ಇವನ್ನೇ ಪಂಚ ಯಜ್ಞಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 103

यदि स्यात् तर्पणादर्वाक् ब्रह्मयज्ञः कृतो न हि / कृत्वा मनुष्ययज्ञं वै ततः स्वाध्यायमाचरेत्

ತರ್ಪಣಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ (ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ) ನೆರವೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಮಾನುಷ್ಯಯಜ್ಞ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 104

अग्नेः पश्चिमतो देशे भूतयज्ञान्त एव वा / कुशपुञ्जे समासीनः कुशपाणिः समाहितः

ಅಗ್ನಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಭೂತಯಜ್ಞದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಕುಶದ ಗುಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತವಾಗಿರಿಸಲಿ.

Verse 105

शालाग्नौ लौकिके वाग्नौ जले भूभ्यामथापिवा / वैश्वदेवं ततः कुर्याद् देवयज्ञः स वै स्मृतः

ನಂತರ ಶಾಲಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೌಕಿಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವೆ ಜಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಾದರೂ, ವೈಶ್ವದೇವ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದೇ ದೇವಯಜ್ಞವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 106

यदि स्याल्लौकिके पक्वं ततो ऽन्नं तत्र हूयते / शालाग्नौ तत्र देवान्नं विधिरेष सनातनः

ಲೌಕಿಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವು ಪಕ್ವವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಅನ್ನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಶಾಲಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ದೇವಾನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಸನಾತನ ವಿಧಿ.

Verse 107

देवेभ्यस्तु हुतादन्नाच्छेषाद् भूतबलिं हरेत् / भूतयज्ञः स वै ज्ञेयो भूतिदः सर्वदेहिनाम्

ದೇವರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಇದನ್ನೇ ಭೂತಯಜ್ಞವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಇದು ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 108

श्वभ्यश्च श्वपचेभ्यश्च पतितादिभ्य एव च / दद्याद् भूमौ बलिं त्वन्नं पक्षिभ्यो ऽथ द्विजोत्तमः

ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅನ್ನಬಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು—ನಾಯಿಗಳಿಗೆ, ಶ್ವಪಚರಿಗೆ, ಪತಿತರಾದವರಿಗೂ ಇತರರಿಗೂ ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 109

सायं चान्नस्य सिद्धस्य पत्न्यमन्त्रं बलिं हरेत् / भूतयज्ञस्त्वयं नित्यं सायं प्रातर्विधीयते

ಸಾಯಂಕಾಲ ಅನ್ನವು ಸಿದ್ಧವಾದ ನಂತರ, ಪತ್ನಿಯ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಈ ಭೂತಯಜ್ಞವು ನಿತ್ಯ, ಸಾಯಂ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಃ ಎರಡೂ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 110

एकं तु भोजयेद् विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमम् / नित्यश्राद्धं तदुद्दिष्टं पितृयज्ञो गतिप्रदः

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಒಬ್ಬನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನೇ ‘ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಪಿತೃಯಜ್ಞವಾಗಿ ಶುಭಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 111

उद्धृत्य वा यथाशक्ति किञ्चिदन्नं समाहितः / वेदतत्त्वार्थविदुषे द्विजायैवोपपादयेत्

ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ವೇದದ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 112

पूजयेदतिथिं नित्यं नमस्येदर्चयेद् द्विजम् / मनोवाक्कर्मभिः शान्तमागतं स्वगृह ततः

ಅತಿಥಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಶಾಂತನನ್ನು ಮನ-ವಾಣಿ-ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 113

हन्तकारमथाग्रं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः / दद्यादतिथये नित्यं बुध्येत परमेश्वरम्

ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಅತಿಥಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಅನ್ನವೋ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯೋ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆ ನೀಡುವಾಗ ಅತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 114

भिक्षामाहुर्ग्रासमात्रमग्रं तस्याश्चतुर्गुणम् / पुष्कलं हन्तकारं तु तच्चतुर्गुणमुच्यते

ಭಿಕ್ಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದು ಗ್ರಾಸ ಮಾತ್ರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ‘ಪೂರ್ಣ’ ಭಾಗ ಅದು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು. ಆದರೆ ‘ಪುಷ್ಕಲ’—ಅತಿಯಾಗಿ ಹಾನಿಕರವಾಗುವ ದಾನ—ಅದು ಅದರಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಉಚ್ಛರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 115

गोदोहमात्रं कालं वै प्रतीक्ष्यो ह्यतिथिः स्वयम् / अभ्यागतान् यथाशक्ति पूजयेदतिथिं यथा

ಅತಿಥಿಯು ಸ್ವಯಂ ಗೋದುಹಿಸುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಕಾಯಬೇಕು. ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಆಗಮಿಸಿದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 116

भिक्षां वै भिक्षवे दद्याद् विधिवद् ब्रह्मचारिणे / दद्यादन्नं यथाशक्ति त्वर्थिभ्यो लोभवर्जितः

ಭಿಕ್ಷುವಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯಾಚಕರಿಗೂ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 117

सर्वेषामप्यलाभे तु अन्नं गोभ्यो निवेदयेत् / भुञ्जीत बन्धुभिः सार्धं वाग्यतो ऽन्नमकुत्सयन्

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ, ಅನ್ನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸದೆ, ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 118

अकृत्वा तु द्विजः पञ्च महायज्ञान् द्विजोत्तमाः / भृञ्जीत चेत् स मूढात्मा तिर्यग्योनिं सगच्छति

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು ಮೂಢಾತ್ಮ; ಅವನು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿ, ಅಂದರೆ ಪಶುಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 119

वेदाभ्यासो ऽन्वहं शक्त्या महायज्ञक्रिया क्षमा / नाशयत्याशु पापानि देवानामर्चनं तथा

ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ವೇದಾಭ್ಯಾಸ, ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕ್ರಿಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತೆಗಳ ಅರ್ಚನೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

Verse 120

यो मोहादथवालस्यादकृत्वा देवतार्चनम् / भुङ्क्ते स याति नरकान् शूकरेष्वभिजायते

ಮೋಹದಿಂದಲೋ ಆಲಸ್ಯದಿಂದಲೋ ದೇವತಾರ್ಚನೆ ಮಾಡದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಹಂದಿಗಳ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 121

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कृत्वा कर्माणि वै द्विजाः / भुञ्जीत स्वजनैः सार्धं सयाति परमां गतिम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸ್ವಜನರೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಭೋಗಿಸಿರಿ; ಹೀಗೆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ।