Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे जम्बूद्वीपवर्णनं नामाष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच प्लक्षद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह संग्रहात् / शृणुतेमं यथातत्त्वं ब्रुवतो मे द्विजोत्तमाः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಜಂಬೂದ್ವೀಪವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈಗ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 2

जंबूद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः

ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ ದ್ವಿಗುಣ; ಮತ್ತು ಆ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದರ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಪರಿಧಿ (ಪರಿಣಾಹ) ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ.

Verse 3

तेनावृतः समुद्रो वै द्वीपेन लवणोदकः / तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः

ಆ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಲವಣೋದಕ ಸಮುದ್ರವು ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಜನಪದಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮರಣವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 4

कृत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः / तत्रापि पर्वताः पुण्याः सप्तैव मणिभूषणाः

ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷವೆಂಬುದು ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ; ಜರಾ-ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಭಯ ಎಲ್ಲಿ? ಅಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ಪುಣ್ಯ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 5

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तासां नामानि च बुवे / ब्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु सप्त सप्त तु पञ्चसु

ಸಮುದ್ರಗಳೂ ನದಿಗಳೂ—ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಏಳು ಇವೆ.

Verse 6

ऋज्वायताः प्रतिदिशं निविष्टा वर्षपर्वताः / प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्तद्वीपान् महा बलान्

ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ನೇರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಈಗ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

गोमेदको ऽत्र प्रथमः पर्वतो मेघसन्निभः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्

ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪರ್ವತ ‘ಗೋಮೇದಕ’; ಅದು ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಈ ವರ್ಷ ‘ಗೋಮೇದ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 8

द्वितीयः पर्वतश्चन्द्रः सर्वौंष धिसमन्वितः / अश्विभ्याममृतस्यार्थमोषध्यो यत्र संभृताः

ಎರಡನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ಚಂದ್ರ’; ಅದು ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತ. ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು ಅಮೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.

Verse 9

तृतीयो नारदो नाम दुर्गशैलो महोच्चयः / तत्राचले समुत्पन्नौ पूर्वं नारदपर्वतौ

ಮೂರನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ನಾರದ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು; ಅದು ದುರ್ಗಮ ಶೈಲ ಮತ್ತು ಮಹೋನ್ನತ ಶಿಖರಗಳ ಸಮೂಹ. ಆ ಅಚಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ನಾರದ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 10

चतुर्थस्तत्र वै शैलो दुदुंभिर्न्नाम नामतः / छन्दमृत्युः पुरा तस्मिन्दुन्दुभिः सादितः सुरैः

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವತವು ‘ದುದುಂಭಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ‘ಛಂದಮೃತ್ಯು’ನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ದುಂದುಭಿಯ ಮೂಲಕ ದಮನಿಸಿದರು.

Verse 11

रज्जुदोलोरुकामं यः शाल्मलिश्चासुरान्तकृत् / पञ्चमः सोमको नाम देवैर्यत्रामृतं पुरा

ರಜ್ಜುದೋಲೆಯಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದು, ‘ಶಾಲ್ಮಲಿ’ ಎಂಬ ಅಸುರಾಂತಕ ವೃಕ್ಷವಿರುವುದು—ಅದು ಐದನೆಯದು ‘ಸೋಮಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಇಟ್ಟರು.

Verse 12

संभृतं चाहृतं चैव मातुरर्थे गरुत्मता / षष्टस्तु सुमना नाम सप्तमर्षभ उच्यते

ತಾಯಿಯ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಗರುಡನು (ಅಮೃತವನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ತಂದುಕೊಟ್ಟನು. ಆರನೆಯದು ‘ಸುಮನಾ’ ಎಂಬುದು, ಏಳನೆಯದು ‘ಋಷಭ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 13

हिरण्यक्षो वराहेण तस्मिञ्छैले निषूदितः / वैभ्राजः सप्तमस्तत्र भ्राजिष्णुः स्फाटिको महान्

ಆ ಶೈಲದಲ್ಲೇ ವರಾಹನು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು ‘ವೈಭ್ರಾಜ’—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮಹಾನ್, ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯುತ.

Verse 14

अर्चिर्भिर्भ्राजते यस्माद्वैभ्राजस्तेन संस्मृतः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि नामतस्तु यथाक्रमम्

ಅದು ಜ್ವಾಲೆಯಂತಿರುವ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ ‘ವೈಭ್ರಾಜ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳ ವರ್ಷಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

गोमेदं प्रथमं वर्षं नाम्नाशान्तभयं स्मृतम् / चन्द्रस्य शिशिरं नाम नारदस्य सुखोदयम्

ಗೋಮೇದ ಎಂಬ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಹೆಸರು ‘ಶಾಂತಭಯ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತ; ಚಂದ್ರನ ವರ್ಷ ‘ಶಿಶಿರ’ ಮತ್ತು ನಾರದನದು ‘ಸುಖೋದಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 16

आनन्दं दुन्दुभेर्वर्षं सोमकस्यशिवं स्मृतम् / क्षेमकं वृषभस्यापि वैभ्राजस्य ध्रुवं तथा

ದುಂದುಭಿಯ ವರ್ಷದ ಹೆಸರು ‘ಆನಂದ’ ಎಂದು, ಸೋಮಕನದು ‘ಶಿವ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತ; ವೃಷಭನದು ‘ಕ್ಷೇಮಕ’ ಹಾಗೂ ವೈಭ್ರಾಜನದು ‘ಧ್ರುವ’ ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 17

एतेषु देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः / विहरन्ति रमन्ते च दृश्यमानाश्च तैः सह

ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಚಾರಣರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಹರಿಸಿ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

तेषां नद्यस्तु सप्तैव प्रतिवर्षं समुद्रगाः / नामतस्ताः प्रवक्ष्यामि सप्तगङ्गास्तपोधनाः

ಅವರ ನದಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸಮುದ್ರಗಾಮಿಗಳಾದ ಏಳು ಮಾತ್ರ; ಹೇ ತಪೋಧನರೇ, ಆ ಏಳು ಗಂಗೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 19

अनुतप्तासुखी चैव विपाशा त्रिदिवा क्रमुः / अमृता सुकृता चैव सप्तैताः सरितां वराः

ಅನುತಪ್ತಾ, ಸುಖೀ, ವಿಪಾಶಾ, ತ್ರಿದಿವಾ, ಕ್ರಮು, ಅಮೃತಾ ಮತ್ತು ಸುಕೃತಾ—ಇವೇ ಏಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು।

Verse 20

अभिगच्छन्ति ता नद्यस्ताभ्यश्चान्याः सहस्रशः / बहूदका ह्योघवत्यो यतो वर्षति वासवः

ಆ ನದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ನದಿಗಳೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ವಾಸವನು (ಇಂದ್ರನು) ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ಬಹುಜಲಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಉಗ್ರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.

Verse 21

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीजनपदास्तु ते / शुभाः शान्तभयाश्चैव प्रमुदं शैशिराः शिवाः

ಆ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ನದಿ-ಜನಪದದವರು ಸದಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶುಭಕರ, ಭಯಶಾಂತ, ಆನಂದಪೂರ್ಣ, ಶೀತಲ ಮತ್ತು ಶಿವಕರವಾಗಿವೆ.

Verse 22

आनन्दाश्च सुखाश्चैव क्षेमकाश्च ध्रुवैः सह / वर्णाश्रमाचारयुता प्रजास्तेष्ववधिष्ठिताः

ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಆನಂದವೂ ಸುಖವೂ ಹೊಂದಿ, ಧ್ರುವನೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷೇಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

सर्वे त्वरोगाः सुबलाः प्रजाश्चामयव र्जिताः / अवसर्पिणी न तेष्वस्ति तथैवोत्सर्पिणी न च

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತ್ವರೋಗರಹಿತರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ರೋಗವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಸರ್ಪಿಣೀ (ಅವನತಿ) ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ಸರ್ಪಿಣೀ (ಉನ್ನತಿ) ಕೂಡ ಇಲ್ಲ.

Verse 24

न तत्रास्ति युगावस्था चतुर्युगकृता क्वचित् / त्रेतायुगसमः कालः सर्वदा तत्र वर्त्तते

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಚತುರ್ಯುಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಯುಗಾವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ತ್ರೇತಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಕಾಲವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 25

प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः पञ्चस्वेतेषु सर्वशः / देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿ ಆ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕಾಲಕ್ಕೂ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ—ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 26

पञ्चवर्षसहस्राणि तेषु जीवन्ति मानवाः / सुरूपाश्च सुवेषाश्च ह्यरोगा बलिनस्तथा

ಆ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಸುಂದರರೂಪ, ಸುಶೋಭಿತ ವೇಷ, ನಿರೋಗ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

सुखमायुर्बलं रुपमारोग्यं धर्म एव च / प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै

ಸುಖ, ಆಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ರೂಪ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಯಿಂದ ಶಾಕದ್ವೀಪಾಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 28

प्रक्षद्वीपः पृथुः श्रीमान्सर्वतो धनधान्यवान् / दिव्यौषधिफलोपेतः सर्वौंषधिवनस्पतिः

ಪ್ರಕ್ಷದ್ವೀಪವು ವಿಶಾಲವೂ ಶ್ರೀಮಂತವೂ ಆಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿ ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿ ವನಸ್ಪತಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 29

आवृतः पशुभिः सर्वैर्ग्राम्यारण्यैः सहस्रशः / जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः

ಆ ದ್ವೀಪವು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಪಶುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ಜಂಬೂವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! (ಇದೆ)।

Verse 30

प्लक्षो नाम महावृक्षस्तस्य नाम्ना स उच्यते / स तत्र पूज्यते स्थाने मध्ये जनपदस्य ह

ಪ್ಲಕ್ಷ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷ; ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಅದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಜನಪದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 31

स चापीक्षुरसोदेन प्रक्षद्वीपः समावृतः / प्लक्षद्वीपसमेनैव वैपुल्यद्विस्तरेण तु

ಆ ಪ್ರಕ್ಷದ್ವೀಪವೂ ಸುತ್ತಲೂ ಇಕ್ಷುರಸದ ಜಲದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

Verse 32

इत्येवं संनिवेशो वः प्लक्षद्वीपस्य कीर्तितः / आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 33

ततस्तृतीयं वक्ष्यामि शाल्मलं द्वीपसुत्तमम् / शाल्मलेन समुद्रस्तु द्वीपेनेक्षुरसोदकः

ಇದೀಗ ನಾನು ಮೂರನೆಯಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವೀಪವಾದ ಶಾಲ್ಮಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶಾಲ್ಮಲ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವುದು ಇಕ್ಷುರಸಜಲದ ಸಮುದ್ರ.

Verse 34

प्लक्षद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन समावृतः / तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः

ಅದು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಅವು ರತ್ನಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 35

रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां वर्षेषु सप्तसु / प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः

ಆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಾಕರಗಳೂ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ‘ಕುಮುದ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತ.

Verse 36

सर्वधातुमयैः शृङ्गैः शिलाजालसमाकुलैः / द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः

ಸರ್ವಧಾತುಮಯ ಶಿಖರಗಳೂ ಶಿಲಾಜಾಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪರ್ವತವು ‘ಉತ್ತಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 37

हरितालमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / तृतियः पर्वतस्तत्र बलाहक इति श्रुतः

ಹರಿತಾಲಮಯ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತಿರುವ ಅಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಪರ್ವತವು ‘ಬಲಾಹಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 38

जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः

ಜಾತ್ಯಂಜನಮಯ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತಿರುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ದ್ರೋಣ’; ಅಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯ ‘ಸಹೋಷಧಿ’ ಇದೆ.

Verse 39

विशल्यकरणी चैव मृतसञ्जीविनी तथा / कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः

ಅಲ್ಲಿ ‘ವಿಶಲ್ಯಕರಣೀ’ ಮತ್ತು ‘ಮೃತಸಂಜೀವಿನೀ’ ಕೂಡ ಇವೆ; ಐದನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ಕಂಕ’, ಅತ್ಯಂತ ಮಹೋನ್ನತ ಉದಯವುಳ್ಳದು.

Verse 40

नित्यपुष्पफलोपेतो वृक्षवीरुत्समावृतः / षष्ठस्तु पर्वतस्तत्र महिषो मेघसन्निभः

ಆ ಪರ್ವತವು ನಿತ್ಯ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ವೃಕ್ಷ-ಲತೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ಮಹಿಷ’ ಎಂದು, ಮೇಘಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 41

यस्मिन्सो ऽग्निर्निवसति महिषो नाम वारिजः / सप्तमः पर्वतस्तत्र ककुद्मान्नाम भाष्यते

ಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದು ‘ಮಹಿಷ’ ಎಂಬ ವಾರಿಜ (ಜಲಜ) ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ಕಕುುದ್ಮಾನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 42

तत्र रत्नान्यनेकानि स्वयं रक्षति वासवः / प्रजापतिमुपादाय प्रजाभ्यो विधिवत्स्वयम्

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳನ್ನು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಸ್ವತಃ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು, ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಾನೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

इत्येते पर्वताः सप्त शाल्मले मणिभूषणाः / तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि सर्पैव तु शुभानि वै

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಾಲ್ಮಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ಮಣಿಭೂಷಿತವಾಗಿವೆ. ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳ ವರ್ಷಗಳನ್ನು (ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು) ಹೇಳುವೆನು; ಅವು ಸರ್ಪದಂತೆ ಶುಭಕರವೇ.

Verse 44

कुमुदस्य स्मृतं श्वेतमुत्तमस्य च लोहितम् / बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्

ಕುಮುದದ ವರ್ಣ ಶ್ವೇತವೆಂದು, ಉತ್ತಮದ ವರ್ಣ ಲೋಹಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಲಾಹಕದ ವರ್ಣ ಜೀಮೂತ (ಮೇಘ) ಸಮಾನ, ದ್ರೋಣದ ವರ್ಣ ಹರಿತವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 45

कङ्कस्य वैद्युतं नाम महिषस्य च मानसम् / ककुदः सुप्रदं नाम सप्तैतानि तु सप्तधा

ಕಂಕನಿಗೆ ‘ವೈದ್ಯುತಂ’ ಎಂಬ ನಾಮ, ಮಹಿಷನಿಗೆ ‘ಮಾನಸಂ’ ಎಂಬ ನಾಮ. ಕಕುಡನಿಗೆ ‘ಸುಪ್ರದಂ’ ಎಂಬ ನಾಮ; ಇವು ಏಳು ನಾಮಗಳು ಏಳು ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಮೃತ.

Verse 46

वर्षाणि पर्वताश्चैव नदीस्तेषु निबोधत / ज्योतिः शान्तिस्तथा तुष्टा चन्द्रा शुक्रा विमोचनी

ಅಲ್ಲಿನ ವರ್ಷಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ: ಜ್ಯೋತಿ, ಶಾಂತಿ, ತುಷ್ಟಾ, ಚಂದ್ರಾ, ಶುಕ್ರಾ, ವಿಮೋಚನೀ.

Verse 47

निवृत्तिः सप्तमी तासां प्रतिवर्षं तु ताः स्मृताः / तासां समीपगाश्चान्याः शतशो ऽथ सहस्रशः

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯದು ‘ನಿವೃತ್ತಿ’; ಪ್ರತಿವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ಮೃತ. ಅವುಗಳ ಸಮೀಪ ಇನ್ನೂ ನದಿಗಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಇವೆ.

Verse 48

न संख्यां परिसंख्यातुं शक्नुयात्को ऽपि मानवः / इत्येष संनिवेशो वः शाल्मलस्य प्रकीर्त्तितः

ಯಾವ ಮಾನವನೂ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಣಿಸಲಾರನು. ಹೀಗೆ ಶಾಲ್ಮಲ ದ್ವೀಪದ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 49

प्लक्षवृक्षेण संख्यातस्तस्य मध्ये महा द्रुमः / शाल्मलिर्विपुलस्कन्धस्तस्य नाम्ना स उच्यते

ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದೆ. ವಿಶಾಲ ಕಾಂಡವಿರುವ ಆ ವೃಕ್ಷ ‘ಶಾಲ್ಮಲಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಅದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 50

शाल्मलस्तु समुद्रेण सुरोदेन समावृतः / विस्तराच्छाल्मलस्वैव समे न तु समन्ततः

ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪವು ಸೂರೋದ ಎಂಬ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಅದು ಶಾಲ್ಮಲದಷ್ಟೇ ಸಮಾನ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸಮವಾಗಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 51

उत्तरेषु तु धर्मज्ञाद्वीपेषु शृणुत प्रजाः / यथाश्रुतं यथान्यायं ब्रुवतो मे निबोधत

ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ! ಉತ್ತರದ ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಓ ಪ್ರಜಗಳೇ. ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಿ ಗ್ರಹಿಸಿರಿ.

Verse 52

कुशद्वीपं प्रवक्ष्यामि चतुर्थं तु समासतः / सुरोदकः परिवृतः कुशद्वीपेन सर्वतः

ಈಗ ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕುಶದ್ವೀಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕುಶದ್ವೀಪವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸೂರೋದಕ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

Verse 53

शाल्मलस्य तु विस्ताराद्द्विगुणेन समन्ततः / सप्तैव च गिरींस्तत्र वर्ण्यमानान्निबोधत

ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.

Verse 54

कुशद्वीपे तु विज्ञेयः पर्वतो विद्रुमश्च यः / द्वीपस्य प्रथमस्तस्य द्वितीयो हेमपर्वतः

ಕುಶದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ರುಮ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ಆ ದ್ವೀಪದ ಮೊದಲ ಪರ್ವತ. ಎರಡನೆಯದು ‘ಹೇಮಪರ್ವತ’.

Verse 55

तृतीयो द्युतिमान्नाम जीमूतसदृशो गिरिः / चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः

ಮೂರನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ದ್ಯುತಿಮಾನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಮೇಘಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಪುಷ್ಪವಾನ್’, ಐದನೆಯದು ‘ಕುಶೇಶಯ’.

Verse 56

षष्ठो हरिगिरिर्नाम सप्तमो मन्दरः स्मृतः / मन्दा इति ह्यपा नाम मन्दरो दारणादयम्

ಆರವನೆಯದು ‘ಹರಿಗಿರಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಏಳನೆಯದು ‘ಮಂದರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ‘ಮಂದಾ’ ಎಂಬ ನದಿ ಇದೆ, ಮತ್ತು ‘ಮಂದರ’ ಧಾರಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 57

तेषामन्तरविषकंभो द्विगुणः प्रविभागतः / उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅಂತರವಿಸ್ತಾರವು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿದೆ; ಮೊದಲ ವರ্ষ ‘ಉದ್ಭಿದ’, ಎರಡನೆಯದು ‘ವೇಣುಮಂಡಲ’.

Verse 58

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं समृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

ಮೂರನೆಯದು ‘ರಥಾಕಾರ’, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಲವಣ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಐದನೆಯದು ‘ಧೃತಿಮದ್ವರ್ಷ’, ಆರನೆಯದು ‘ಪ್ರಭಾಕರ’ ವರ್ಷ.

Verse 59

सप्तमं कपिलं नाम सर्वे ते वर्ष भावकाः / एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजास्तु जगदीश्वराः

ಏಳನೆಯದು ‘ಕಪಿಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ವರ್ಷ-ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಇದ್ದಾರೆ; ಪ್ರಜೆಗಳು ಜಗದೀಶ್ವರನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

Verse 60

विहरन्ति रमन्ते च हृष्यमाणास्तु सर्वशः / न तेषु दस्यवः संति म्लेच्छ जातय एव च

ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಹರಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಸ್ಯುಗಳಿಲ್ಲ, ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಜಾತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 61

गौरप्रायो जनः सर्वः क्रमाच्च म्रियते तथा / तत्रापि नद्यः सप्तैव धूतपापाशिवा तथा

ಅಲ್ಲಿನ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೌರವರ್ಣದವರು; ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಏಳು ನದಿಗಳೇ ಇವೆ, ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದು ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವವು.

Verse 62

पवित्रा संततिश्चैव विद्युद्दंभा मही तथा / अन्यास्ताभ्यो ऽपरिज्ञाताः शतशो ऽथ सहस्रशः

ಪವಿತ್ರಾ, ಸಂತತಿ, ವಿದ್ಯುದ್ದಂಭಾ ಮತ್ತು ಮಹೀ—ಇವುಗಳೂ (ನದಿಗಳು). ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ತಿಳಿಯದ ಇತರ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 63

अभिगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / घृतोदेन कुशद्वीपो बाह्यतः परिवारितः

ಆ ನದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕುಶದ್ವೀಪವು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಘೃತೋದ (ತುಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರ)ದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 64

विज्ञेयः स तु विस्तारात्कुशद्वीपसमेन तु / इत्येष सन्निवेशो वः कुशद्वीपस्य कीर्त्तितः

ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಕುಶದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಿಮಗೆ ಕುಶದ್ವೀಪದ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 65

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्तारं वक्ष्याम्यहमतः परम् / कुशद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणः स तु वै स्मृतः

ಈಗ ನಾನು ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಕುಶದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 66

घृतोदकसमुद्रो वै क्रैञ्च द्वीपेन संयुतः / तस्मिन्द्वीपे नगश्रेष्ठः क्रैञ्चस्तु प्रथमो गिरिः

ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪವು ಘೃತೋದಕ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ‘ಕ್ರೈಂಚ’ನೇ ಮೊದಲ ಗಿರಿ.

Verse 67

क्रैञ्चात्परो वामनको वामनादन्धकारकः / अन्धकारात्परश्चापि दिवावृन्नाम पर्वतः

ಕ್ರೈಂಚದ ನಂತರ ವಾಮನಕ, ವಾಮನಕದ ನಂತರ ಅಂಧಕಾರಕ, ಅಂಧಕಾರಕದ ನಂತರ ‘ದಿವಾವೃತ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ.

Verse 68

दिवावृतः परश्चापि द्विविदो गिरिसत्तमः / द्विविदात्परतश्चापि पुण्डरीको महागिरिः

ದಿವಾವೃತದ ನಂತರ ಗಿರಿಸತ್ತಮನಾದ ದ್ವಿವಿದ; ದ್ವಿವಿದನ ನಂತರ ಪುಂಡರೀಕ ಎಂಬ ಮಹಾಗಿರಿ ಇದೆ.

Verse 69

पुण्डरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः / एते रत्नमयाः सप्त क्रैञ्चद्वीपस्य पर्वताः

ಪುಂಡರೀಕದ ನಂತರ ‘ದುಂದುಭಿಸ್ವನ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪದ ರತ್ನಮಯ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು.

Verse 70

बहुपुष्पफलोपेतनानावृक्षलतावृताः / परस्परेण द्विगुणा विस्तृता हर्षवर्द्धनाः

ಅವು ಬಹುಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ನಾನಾವೃಕ್ಷ-ಲತಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿವೆ; ಪರಸ್ಪರಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹರ್ಷವರ್ಧಕವಾಗಿವೆ.

Verse 71

वर्षाणि तत्र वक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत / क्रैञ्चस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः

ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ವರ್ಷಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ—ಕ್ರೈಂಚನ ‘ಕುಶಲ’ ದೇಶ ಮತ್ತು ವಾಮನನ ‘ಮನೋನುಗ’।

Verse 72

मनोनुगात्परश्चोष्णस्तृतीयं वर्षमुच्यते / उष्णात्परः पीवरकः पीवरादन्धकारकः

ಮನೋನುಗದ ನಂತರ ‘ಉಷ್ಣ’ ಎಂಬ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಉಷ್ಣದ ನಂತರ ‘ಪೀವರಕ’, ಪೀವರಕದ ನಂತರ ‘ಅಂಧಕಾರಕ’।

Verse 73

अन्धकारात्परश्चापि मुनिदेशः स्मृतो बुधैः / मुनिदेशात्परश्चैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः

ಅಂಧಕಾರಕದ ನಂತರವೂ ಪಂಡಿತರು ‘ಮುನಿದೇಶ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮುನಿದೇಶದ ನಂತರ ‘ದುಂದುಭಿಸ್ವನ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 74

सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रयो जनः स्मतः / तत्रापि नद्यः सप्तैव प्रतिवर्ष स्मृताः शुभाः

ಆ ದೇಶವು ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಬಹುಪಾಲು ಗೌರವರ್ಣದವರಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಳು ಶುಭ ನದಿಗಳೇ ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ.

Verse 75

गौरी कुमुद्वती चैव संध्या रात्रिर्मनोजवा / ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गाः सप्तविधाः स्मृताः

ಗೌರೀ, ಕುಮುದ್ವತೀ, ಸಂಧ್ಯಾ, ರಾತ್ರಿ, ಮನೋಜವಾ, ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಪುಂಡರೀಕಾ—ಇವು ಗಂಗೆಯ ಏಳು ವಿಧಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 76

तासां सहस्रशश्चान्या नद्यो यास्तु समीपगाः / अभिगच्छन्ति ताः सर्वा विपुलाः सुबहूदकाः

ಅವುಗಳ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳಿವೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೂ ಬಹುಜಲಸಂಪನ್ನವಾಗಿಯೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.

Verse 77

क्रैञ्चद्वीपः समुद्रेण दधिमण्डौदकेन तु / आवृतः सर्वतः श्रीमान्क्रैञ्चद्वीपसमेन तु

ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪವು ದಧಿಮಂಡ-ಜಲಮಯ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ದ್ವೀಪವು ತನ್ನ ಸಮಾನ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವತಃ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

Verse 78

प्लक्षद्वीपादयो ह्येते समासेन प्रकीर्त्तिताः / तेषां निसर्गोद्वीपानामानुपूर्व्येण सर्वशः

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಗಳು ಇವೆಲ್ಲ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆ ಸ್ವಭಾವಸಿದ್ಧ ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಷಯವು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ (ಮುಂದೆ) ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 79

न शक्यो विस्तराद्वक्तुं दिव्यवर्षशतैरपि / निसर्गो यः प्रजानां तु संहारो यश्च तासु वै

ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ನೂರಾರು ಕಾಲವೂ ಇದ್ದರೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ들의 ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಸಂಹಾರವೂ ಹೇಗೋ.

Verse 80

शाकद्वीपं प्रवक्ष्यामि यथावदिह निश्चयात् / शृणुध्वं तु यथातथ्यं ब्रुवतो मे यथार्थवत्

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೇಳುವ ಸತ್ಯವಾದ ಯಥಾರ್ಥ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 81

क्रैञ्चद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / परिवार्य समुद्रं स दधिमण्डोदकं स्थितः

ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರವು ದ್ವಿಗುಣ. ಅದು ದಧಿಮಂಡ ಜಲಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

Verse 82

तत्र पुण्या जनपदाश्चिरात्तु म्रियते जनः / कुत एव च दुर्भिक्षं जराव्याधिभयं कुतः

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಜನಪದಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಎಲ್ಲಿ? ಜರಾ-ವ್ಯಾಧಿಯ ಭಯ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 83

तत्रापि पर्वताः शभ्राः सप्तैव मणिभूषणाः / रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि मे शृणु

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ರತ್ನಾಕರಗಳೂ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 84

देवर्षिगन्धर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते / प्रागायतः स सौवर्णो ह्युदयो नाम पर्वतः

ದೇವರ್ಷಿ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಮೊದಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ‘ಮೇರು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಆ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪರ್ವತ ‘ಉದಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು.

Verse 85

वृष्ट्यर्थं जलदास्तत्र प्रभंवति च यान्ति च / तस्यापरेण सुमहाञ्जलधारो महागिरिः

ವೃಷ್ಠಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮೇಘಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಜಲಧಾರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾಗಿರಿ ಇದೆ.

Verse 86

यतो नित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम् / ततो वर्षं प्रभवति वर्षाकाले प्रजास्विह

ವಾಸವನು (ಇಂದ್ರನು) ನಿತ್ಯವೂ ಪರಮ ಜಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 87

तस्योत्तरे रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठितम् / रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः

ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರೈವತಕವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ‘ರೇವತಿ’ ಎಂಬ ನಕ್ಷತ್ರವು ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ—ಇದು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮಾಡಿದ ವಿಧಿ.

Verse 88

तस्यापरेण सुमहान् श्यामो नाम महागिरिः / तस्माच्छ्यामत्वमापन्नाः प्रजाः पूर्वमिमाः किल

ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ಯಾಮ’ ಎಂಬ ಮಹಾಗಿರಿ ಇದೆ. ಅದರ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 89

तस्यापरेण सुमहान्नाजतो ऽस्तगिरिः स्मृतः / तस्यापरे चांबिकेयो दुर्गशैलो महागिरिः

ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ‘ನಾಜತ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಅಸ್ತಗಿರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲೇ ಅಂಬಿಕೆಯ—‘ದುರ್ಗಶೈಲ’ ಎಂಬ ಮಹಾಗಿರಿ ಇದೆ.

Verse 90

अंबिकेयात्परो रम्यः सर्वौंषधिसमन्वितः / केसरी केसरयुतो यतो वायुः प्रजापतिः

ಅಂಬಿಕೇಯದ ಆಚೆ ರಮ್ಯವಾದ ದೇಶವು, ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತ; ಕೇಸರಯುಕ್ತ ಕೇಸರಿ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಯತ್ರ ವಾಯು ಪ್ರಜಾಪತಿ ವಾಸಿಸುವನು.

Verse 91

उदयात्प्रथमं वर्षं महात्तज्जलदं स्मृतम् / द्वितीयं जलधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम्

ಉದಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ‘ಮಹತ್ತಜ್ಜಲದ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಜಲಧಾರೆಯ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಷ ‘ಸುಕುಮಾರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 92

रैवतस्य तु कौमारं श्यामस्य च मणीवकम् / अस्तस्यापि शुभं वर्षं विज्ञेयं कुसुमोत्तरम्

ರೈವತದ ವರ್ಷ ‘ಕೌಮಾರ’, ಶ್ಯಾಮದದು ‘ಮಣೀವಕ’; ಹಾಗೆಯೇ ಅಸ್ತನ ಶುಭ ವರ್ಷ ‘ಕುಸುಮೋತ್ತರ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 93

अम्बिकेयस्य मोदाकं केसरस्य महाद्रुमम् / द्वीपस्य परिमाणं तु ह्रस्वदीर्घत्वमेव च

ಅಂಬಿಕೇಯನ (ವರ್ಷ) ‘ಮೋದಾಕ’, ಕೇಸರನದು ‘ಮಹಾದ್ರುಮ’; ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವೀಪದ ಪರಿಮಾಣ—ಅದರ ಹ್ರಸ್ವತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘತೆ—ಇವುಗಳೂ (ವರ್ಣಿತ).

Verse 94

क्रैञ्चद्वीपेन विख्यातं तस्य केतुर्महाद्रुमः / शाको नाम महोत्सेधस्तस्य पूज्या महानुगाः

ಅದು ‘ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪ’ವೆಂದು ವಿಖ್ಯಾತ; ಅದರ ಕೇತು (ಧ್ವಜಚಿಹ್ನ) ‘ಮಹಾದ್ರುಮ’. ‘ಶಾಕ’ ಎಂಬ ಅದರ ಮಹೋತ್ಸೇಧ (ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶ); ಅದರ ಮಹಾನುಗರ (ಅನುಚರರು) ಪೂಜ್ಯರು.

Verse 95

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः / नद्यश्चापि महापुण्या गङ्गाः सप्तविधास्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಜನಪದಗಳು ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿವೆ; ಮಹಾಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ—ಗಂಗೆಗಳು ಏಳು ವಿಧಗಳೆಂದು.

Verse 96

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका च या / इक्षुश्च वेणुका चैव गभस्तिः सप्तमी तथा

ಸುಕುಮಾರೀ, ಕುಮಾರೀ, ನಲಿನೀ, ವೇಣುಕಾ; ಇಕ್ಷು, ವೇಣುಕಾ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಗಭಸ್ತಿ—ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 97

नद्यश्चान्याः पुण्यजलाः शीततोयवहाः शुभाः / सहस्रशः समाख्याता यतो वर्षति वासवः

ಇತರೆ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳ ಜಲವು ಪುಣ್ಯಕರ, ಶೀತಲ ಮತ್ತು ಶುಭ. ವಾಸವನು (ಇಂದ್ರನು) ಅಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವು ಸಾವಿರಾರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 98

न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च / शक्यं वै परिसंख्यातुं पुण्यास्ताः सरिदुत्तमाः

ಆ ಪುಣ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ—ನಿಖರವಾಗಿ ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 99

ताः पिबन्ति सदा हृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते / शांशपायनविस्तीर्णो द्वीपो ऽसौ चक्रसंस्थितः

ಆ ಜನಪದಗಳು ಸದಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ; ಆ ದ್ವೀಪವು ಶಾಂಶಪಾಯನನ ವಿಸ್ತಾರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಚಕ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 100

नदीजलैः प्रतिच्छन्नः पर्वतैश्चाभ्रसन्निभैः / सर्वधातुविचित्रैश्च मणिविद्रुमभूषितैः

ಆ ದೇಶವು ನದಿಜಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಘಸಮಾನ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು; ನಾನಾಧಾತುಗಳ ವೈಚಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ಮಣಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ರುಮ (ಪವಳ)ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 101

नगरैश्चैव विविधैः स्फीतैर्जनपदैरपि / वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः समन्ताद्धनधान्यवान्

ಆ ದೇಶವು ನಾನಾವಿಧ ನಗರಗಳೂ ಸಮೃದ್ಧ ಜನಪದಗಳೂ ಹೊಂದಿತ್ತು; ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೃಕ್ಷಗಳು ಇದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅದು ಧನ-ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 102

क्षीरोदेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / शाकद्वीपस्य विस्तारात्समेन तु समंन्ततः

ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೀರೋದ (ಹಾಲಿನ ಸಾಗರ)ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು; ಶಾಕದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 103

तस्मिञ्जनपदाः पुण्याः पर्वताः सरितः शुभाः / वर्णाश्रमसमाकीर्णा देशास्ते सप्त वै स्मृताः

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಜನಪದಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭ ನದಿಗಳು ಇದ್ದವು; ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ದೇಶಗಳು ಏಳು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 104

न संकरश्च तेष्वस्ति वर्णाश्रमकृतः क्वचित् / धर्मस्य चाव्यभीचारादेकान्तसुखिताः प्रजाः

ಅವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದ ಕಾರಣ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಖದಲ್ಲಿದ್ದರು।

Verse 105

न तेषु लोभो माया वा हीर्षासूयाकृतः कुतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति कालात्स्वाभाविकं परम्

ಅವರಲ್ಲಿ ಲೋಭವಿಲ್ಲ, ಮಾಯೆಯಿಲ್ಲ; ಈರ್ಷ್ಯಾ-ಅಸೂಯೆಗೆ ಕಾರಣವೇ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಪರ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ; ಕಾಲಾತೀತವಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

Verse 106

करावाप्तिर्न तेष्वस्ति न दण्डो न च दण्ड्यकाः / स्वधर्मेणैव धर्म ज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्

ಅವರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಇಲ್ಲ, ದಂಡವಿಲ್ಲ, ದಂಡ್ಯರೂ ಇಲ್ಲ. ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಅವರು ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 107

एतावदेव शक्यं वै तस्मिन्द्वीपे प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं शाकद्वीपनिवासिनाम्

ಆ ದ್ವೀಪದ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಶಾಕದ್ವೀಪ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟೇ ಕೇಳತಕ್ಕದ್ದು.

Verse 108

पुष्करं सप्तमं द्वीपं प्रवक्ष्यामि निबोधत / पुष्करेण तु द्वीपेन वृतः क्षीरोदको बहिः

ಈಗ ನಾನು ಏಳನೆಯ ದ್ವೀಪವಾದ ಪುಷ್ಕರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ. ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪದ ಹೊರಗೆ ಕ್ಷೀರೋದ ಸಮುದ್ರವು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

Verse 109

शाकद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणेन संमततः / पुष्करे पर्वतः श्रीमानेक एव महाशिलः

ಶಾಕದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಪುಷ್ಕರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾಶಿಲ’ ಎಂಬ ಒಬ್ಬನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರ್ವತವಿದೆ.

Verse 110

चित्रैर्मणिमयैः शृङ्गैः शिलाजालैः समुच्छ्रितः / द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्

ವಿಚಿತ್ರ ಮಣಿಮಯ ಶೃಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲಾಜಾಲಗಳಿಂದ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ, ಆ ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಚಿತ್ರಸಾನು’ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 111

स मण्डलसहस्राणि विस्तीर्णः पञ्चविंशतिः / उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्

ಅದು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಹಸ್ರ ಮಂಡಲಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭೂಮಿತಲದಿಂದ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಹಸ್ರಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.

Verse 112

द्वीपर्धस्य परिक्षिप्तः पर्वतो मानसोत्तरः / स्थितो वेलासमीपे तु नवचन्द्र इवोदितः

ದ್ವೀಪದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ‘ಮಾನಸೋತ್ತರ’ ಪರ್ವತವು ಕರಾವಳಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ನವಚಂದ್ರ ಉದಯಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 113

योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः

ಅದು ಐವತ್ತು ಸಹಸ್ರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರ; ಅಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದೆ.

Verse 114

स एव द्वीपपश्चार्द्धे मानसः पृथिवीधरः / एक एव महासारः सन्निवेशो द्विधा कृतः

ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ‘ಮಾನಸ’ ಎಂಬ ಪೃಥಿವೀಧರ ಇದೆ; ಒಂದೇ ಮಹಾಸಾರವಾದ ಪರ್ವತಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

Verse 115

स्वादूदकेनोदधिना सर्वतः परिवारितः / पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः

ಆ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪವು ಸರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ।

Verse 116

तस्मिन्द्वीपे स्मृतौ द्वौ तु पुण्यौ जनपदौ शुभौ / अभितो मानसस्याथ पर्वतस्य तु मण्डले

ಆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಣ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಶುಭಕರ ಜನಪದಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಮಾನಸ ಪರ್ವತದ ಮಂಡಲದ ಸುತ್ತಲೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ।

Verse 117

महावीतं तु यद्वर्ष बाह्यतो मानसस्य तत् / त्स्यैवाभ्यन्तरेणापि धातकीखण्डमुच्यते

ಮಾನಸ ಪರ್ವತದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಷವನ್ನು ‘ಮಹಾವೀತ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಧಾತಕೀಖಂಡ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 118

दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवति मानवाः / अरोगाः सुखबाहुल्या मानसीं सिद्धिमास्थिताः

ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ರೋಗರಹಿತರು, ಸುಖಸಮೃದ್ಧರು, ಮಾನಸೀ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು।

Verse 119

मससायुश्च रूपं च तस्मिन्वर्षद्वये स्मृतम् / अधमोत्तमा न तेष्वस्ति तुल्यास्ते रूपशीलतः

ಆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯವೂ ರೂಪವೂ ಸಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ಹೀನ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೇದವಿಲ್ಲ—ರೂಪಶೀಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು।

Verse 120

न तत्र दस्युर्दमको नेर्ष्यासूया भयं तथा / निग्रहो न च दण्डो ऽस्ति न लोभो न परिग्रहः

ಅಲ್ಲಿ ದಸ್ಯುಗಳಿಲ್ಲ, ದಮನಕಾರರೂ ಇಲ್ಲ; ಈರ್ಷ್ಯಾ‑ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲ, ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ದಂಡವೂ ಇಲ್ಲ; ಲೋಭವಿಲ್ಲ, ಪರಿಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 121

सत्यानृतं न तत्रास्ति धर्माधर्मौं तथैव च / वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः

ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ‑ಅಸತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಧರ್ಮ‑ಅಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ, ಕೃಷಿ‑ವಾರ್ತೆಯಿಲ್ಲ; ಪಶುಪಾಲನೆಯಿಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 122

त्रयी विद्या दण्डनीतिः शुश्रूषा शिल्पमेव च / वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते

ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಯೀ‑ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲ, ದಂಡನೀತಿಯಿಲ್ಲ; ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಲ್ಲ, ಶಿಲ್ಪವೂ ಇಲ್ಲ. ಪುಷ್ಕರನ ಆ ದ್ವಿವರ್ಷ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 123

न तत्र वर्षं नद्यो वा शीतोष्णं वापि विद्यते / उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च

ಅಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಿಲ್ಲ, ನದಿಗಳಿಲ್ಲ; ಶೀತ‑ಉಷ್ಣ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಜಲಧಾರೆಯುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಜಲಸ್ರೋತಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.

Verse 124

उत्तराणां कुरूणां च तुल्यकालो जनस्तथा / सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः

ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಉತ್ತರಕುರುಗಳಂತೆ ಸಮಾನ ಕಾಲ‑ಸ್ವಭಾವದವರು; ಅವರು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜರೆಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತರು.

Verse 125

इत्येष धातकीखण्डे महा वीते तथैव च / आनुपूर्व्याद्विधिः कृत्स्नः पुष्करस्य प्रकीर्त्तितः

ಹೀಗೆಯೇ ಧಾತಕೀಖಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾವೀತದಲ್ಲಿಯೂ ಪುಷ್ಕರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 126

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवारितः / विस्तारान्मण्डलाच्चैव पुष्करस्य समेन तु

ಸ್ವಾದುಜಲದ ಸಮುದ್ರವು ಪುಷ್ಕರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಮಂಡಲವೂ ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 127

एवं द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः / द्वीपस्यानन्तरो यस्तु सामुद्रस्तत्समस्तु सः

ಹೀಗೆ ದ್ವೀಪಗಳು ಏಳು ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ; ಪ್ರತಿದ್ವೀಪದ ನಂತರದ ಸಮುದ್ರವು ಆ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 128

एवं द्वीपसमुद्राणां वृद्धिर्ज्ञेया परस्परात् / अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः

ಹೀಗೆ ದ್ವೀಪ-ಸಮುದ್ರಗಳ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಸಾಮುದ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 129

विशन्तिर्निवसंत्यस्मिन्प्रजा यस्माच्चतुर्विधाः / तस्माद्वर्षमिति प्रोक्तं प्रजानां सुखदं यतः

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ವರ್ಷ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಪ್ರಜೆಗೆ ಸುಖದಾಯಕವಾಗಿದೆ.

Verse 130

ऋष इत्येष रमणे वृषशक्तिप्रबन्धने / रतिप्रबधनात्मिद्धं वर्षं तत्तेषु तेन वै

ರಮಣದಲ್ಲಿ ‘ಋಷ’ ಎಂಬುದು ಇದೆ; ಇದು ವೃಷಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷ ರತಿ-ಪ್ರಬಂಧನ-ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 131

शुक्लपक्षे चन्द्रवृद्ध्या समुद्रः पूर्यते सदा / प्रक्षीयमाणे बहुले क्षीयते ऽस्तमिते खगे

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಸದಾ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ಬಹುಲ (ಕೃಷ್ಣ) ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ, ಚಂದ್ರನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 132

आपूर्यमाणो ह्युदधिः स्वत एवाभिपूर्यते / तथोपक्षीयमाणे ऽपि स्वात्मन्येवावकृष्यते

ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರವು ಸ್ವತಃ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಒಳಗೆಳೆದು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.

Verse 133

उखास्थमग्निसंयोगादुद्रिक्तं दृश्यते यथा / महोदधिगतं तोयं स्वत उद्रिच्यते तथा

ಉಖೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ದ್ರವ ಉಬ್ಬಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಮಹೋದಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರೂ ಸ್ವತಃ ಉಬ್ಬಿ ಏರುತ್ತದೆ.

Verse 134

अन्यूनानतिरिक्तांश्च वर्न्द्वत्यापो ह्रसंति च / उदयास्तमये त्विन्दौ पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

ಚಂದ್ರನ ಉದಯಾಸ್ತಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲ-ಕೃಷ್ಣ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚೂ ಅಲ್ಲ; ಸಮವಾಗಿ ಹ್ರಾಸ-ವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

Verse 135

क्षयवृद्धत्वमुदधेः सोमवृद्धिक्षयात्पुनः / दशोत्तराणि पञ्चैव ह्यङ्गुलानि शतानि च

ಚಂದ್ರನ ವೃದ್ಧಿ‑ಕ್ಷಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷಯ‑ವೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಐನೂರು ಅಂಗುಲಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಅಂಗುಲಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 136

अपां वृद्धिः क्षयो दृष्टः सामुद्रीणां तु पर्वसु / द्विराप्कत्वात्स्मृता द्वीपाः सर्वतश्चोदकावृताः

ಸಮುದ್ರಗಳ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ದ್ವೀಪಗಳು ‘ದ್ವಿರಾಪ್ಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 137

उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते / अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः

ನೀರಿನ ಆಯನ (ಆಶ್ರಯ/ಗಮನ) ಇರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಉದಧಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪರ್ವಗಳಿಲ್ಲದವು ‘ಗಿರಿ’, ಪರ್ವಗಳಿರುವವು ‘ಪರ್ವತ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 138

प्लक्षद्वीपे तु गोमेदः पर्वतस्तेन चौच्यते / शाल्मलिः शाल्मले द्वीपे पूज्यते सुमहाव्रतैः

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಗೋಮೇದ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಲ್ಮಲಿ’ ಮಹಾವ್ರತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 139

कुशद्वीपे कुशस्तंबस्तस्यनाम्ना स उच्यते / क्रैञ्चद्वीपे गिरिः कैञ्चो मध्ये जनपदस्य ह

ಕುಶದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಕುಶಸ್ತಂಬ’ ಇದೆ; ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಅದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಂಚದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಕೈಂಚ’ ಎಂಬ ಗಿರಿ ಆ ಜನಪದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

Verse 140

शाकद्वीपे द्रुमः शाकस्तस्य नाम्ना स उच्यते / न्यग्रोधः पुष्करद्वीपे तत्रत्यैः स नमस्कृतः

ಶಾಕದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಕ’ ಎಂಬ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ‘ನ್ಯಗ್ರೋಧ’ (ಆಲ) ವೃಕ್ಷವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನವರು ಅದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 141

महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು ಪೂಜ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಪೂಜ್ಯ. ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಾಧ್ಯರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 142

उपासंते तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशन्महर्षिभिः / स तत्र पूज्यते चैव देवेर्देवोतमोतमः

ಅಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ದೇವನಾದ ಪರಮೋತ್ತಮನು ಪೂಜ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 143

जंबूद्वीपात्प्रवर्त्तन्ते रत्नानि विविधानि च / द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां क्रमतस्तु वै

ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ; ಆ ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 144

सर्वशो ब्रह्मवर्येण सत्येन च दमेन च / आरोग्ययुःप्रमाणाभ्यां प्रमाणं द्विगुणं ततः

ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಮನದಿಂದ; ಅಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ (ಜೀವನದ) ಪ್ರಮಾಣ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 145

एतस्मिन्पुष्करद्वीपे यदुक्तं वर्षकद्वयम् / गोपायति प्रजास्तत्र स्वयंभूर्जड पण्डिताः

ಈ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ವರ್ಷಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಜಡರೂ ಪಂಡಿತರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 146

ईश्वरो दण्डसुद्यम्य ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / स विष्णोः सचिवो देवः स पिता स पितामहः

ದಂಡವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಎತ್ತಿದ ಈಶ್ವರನು—ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇವಸ್ವರೂಪ ಸಚಿವನು; ಅವನೇ ತಂದೆ, ಅವನೇ ಪಿತಾಮಹನು।

Verse 147

भोजनं चाप्रयत्नेन तत्र स्वयमुपस्थितम् / षड्रसं सुमहावीर्यं भुञ्जते तु प्रजाः सदा

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಆಹಾರವು ತಾನೇ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆರು ರುಚಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಹಾಬಲದಾಯಕ ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಸದಾ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 148

परेण पुष्करस्यार्द्धे आवृत्यावस्थितो महान् / स्वादूदकः समुद्रस्तु समन्तात्परिवेष्ट्य तम्

ಪುಷ್ಕರದ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧಭಾಗದ ಪಾರಾಗಿ ಮಹಾನ್ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸಮುದ್ರವು ಆವರಣವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 149

परेण तस्य महती दृश्यते लोकसंस्थितिः / काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वाह्येकशिलोपमा

ಅದರ ಪಾರಾಗಿ ಮಹತ್ತಾದ ಲೋಕಸಂಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಶಿಲೆಯಂತೆ ಇದೆ।

Verse 150

तस्यापरेण शैलश्च पर्यासात्पस्मिण्डलः / प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते

ಅದರ ಆಚೆಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಕಾಶ ಎರಡರ ಗಡಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಲೋಕಾಲೋಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 151

आलोकस्तस्य चार्वक्तु निरालोकस्ततः परम् / योजनानां सहस्राणि दश तस्योच्छ्रयः समृतः

ಅದರ ಈ ಕಡೆ ‘ಆಲೋಕ’ ಭಾಗವಿದ್ದು, ಅದರಾಚೆಗೆ ‘ನಿರಾಲೋಕ’; ಅದರ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 152

तावांश्च विस्तरस्तस्य पृथिव्यां कामगश्च सः / आलोको लोकवृत्तिस्थो निरालोको ह्यलौकिकः

ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಅಷ್ಟೇ; ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ‘ಆಲೋಕ’ ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ‘ನಿರಾಲೋಕ’ ಅಲೌಕಿಕವಾಗಿದೆ.

Verse 153

लोकार्द्धे संमिता लोका निरालोकास्तु बाह्यतः / लोकविस्तारमात्रं तु ह्यलोकः सर्वतो बहिः

ಲೋಕಗಳು ಲೋಕವಿಸ್ತಾರದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ; ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ನಿರಾಲೋಕ’ ಇದೆ; ‘ಅಲೋಕ’ ಮಾತ್ರ ಲೋಕವಿಸ್ತಾರಷ್ಟೇ ಆಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹೊರಗಿದೆ.

Verse 154

परिच्छिन्नः समन्ताच्च उदकेनावृतस्तु सः / आलोकात्परतश्चापि ह्यण्डमा वृत्य तिष्ठति

ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಜಲದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ‘ಆಲೋಕ’ದ ಆಚೆಯೂ ಅದು ಅಂಡ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ)ವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿದೆ.

Verse 155

अण्डस्यान्तस्त्विमे लोकाः सप्तद्वीपा च मेदिनी / भूर्लोको ऽथ भुवर्ल्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्तथा

ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಳಗೆ ಈ ಲೋಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಯುಕ್ತ ಭೂಮಿ ಇವೆ—ಭೂರ್ಲೋಕ, ನಂತರ ಭುವರ್ಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮಹರ್ಲೋಕ।

Verse 156

जनस्तपस्तथा सत्यमेतावांल्लोकसंग्रहः / एतावानेव विज्ञेयो लोकान्तश्चैव यः परः

ಜನಲೋಕ, ತಪೋಲೋಕ, ಸತ್ಯಲೋಕ—ಇಷ್ಟೇ ಲೋಕಸಂಗ್ರಹ. ಇಷ್ಟೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು; ಮತ್ತು ಇದರ ಪಾರಿರುವ ಪರಲೋಕಾಂತವೂ ಇದೆ.

Verse 157

कुंभस्थायी भवेद्यादृवप्रतीच्यां दिशि चन्द्रमाः / आदितः शुक्लपक्षस्य वपुश्चाण्डस्य तद्विधम्

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಭರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಚಂದ್ರನು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಅಂಡದ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ) ವಪುಸ್ಸು ಅಂಥದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 158

अण्डानामीदृशानां तु कोट्यो ज्ञेयाः सहस्रशः / तिर्यगूर्ध्वमधो वापि कारणस्याव्ययात्मनः

ಇಂತಹ ಅಂಡಗಳ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ) ಕೋಟಿಗಳೂ ಸಾವಿರಗಳೂ ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅವ್ಯಯ ಕಾರಣಸ್ವರೂಪನ ಅಧೀನವಾಗಿ ಅವು ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ಮೇಲಾಗಿ, ಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 159

धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः / दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्

ಪ್ರತಿ ಅಂಡವು ಏಳು ಪ್ರಾಕೃತ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಆ ಆವರಣಗಳು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಂದಿನದು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 160

परस्परावृताः सर्वे उत्पन्नाश्च परस्परम् / अण्डस्यास्य समन्तात्तु सन्निविष्टो घनोदधिः

ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದು ಪರಸ್ಪರದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನರಾದರು; ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಘನ ಸಮುದ್ರವು ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 161

समन्तात्तु वनोदेन धार्यमाणः स तिष्टति / बाह्यतो घनतो यस्य तिर्यगूर्द्ध्वं तु मण्डलम्

ಅದು ಸುತ್ತಲೂ ಜಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಅದರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಘನತೆಯಿಂದ ಅಡ್ಡವಾಗಿಯೂ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಮಂಡಲವಿದೆ.

Verse 162

धार्यमाणं समन्तात्तु तिष्ठते यत्तु तेजसा / अयोगुडनिभो वाह्नः समन्ता न्मण्डलाकृतिः

ಯಾವುದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆಯೋ—ಆ ಅಗ್ನಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಂಡಿನಂತೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಂಡಲಾಕಾರವಾಗಿದೆ.

Verse 163

समन्ताद्धनवातेन धार्यमाणः स तिष्ठति / घनवातं तथाकाशो दधानः खलु तिष्ठति

ಅದು ಸುತ್ತಲೂ ಘನ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಆ ಘನ ವಾಯುವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಕಾಶವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

Verse 164

भूतादिश्च तथा काशं भूतादिश्चाप्यसौ महान् / महाश्च सो ऽप्यनन्तेन ह्यव्यक्तेन तु धार्यते

ಭೂತಾದಿ ತತ್ತ್ವವು ಆಕಾಶವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಮಹತ್ ತತ್ತ್ವವೂ ಭೂತಾದಿಯಿಂದ ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಆ ಮಹತ್ತೂ ಅನಂತ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಧಾರಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 165

अनन्तमपरिव्यक्तं दशधा सूक्ष्ममेव च / अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्

ಅವನು ಅನಂತನು, ಅವ್ಯಕ್ತನು; ದಶ ವಿಧವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ ಹೌದು; ಆ ಅನಂತನೇ ಕೃತಾತ್ಮ, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದವನು.

Verse 166

अनित्यं परतो ऽघोरमनालंबमनामयम् / नैकयोजनसाहस्रं विप्रकृष्टमनावृतम्

ಅವನು ಅನಿತ್ಯದ ಪಾರ, ಅಘೋರ, ಆಧಾರರಹಿತ, ನಿರಾಮಯ; ಸಹಸ್ರ ಯೋಜನ ದೂರ, ಅತ್ಯಂತ ದೂರಸ್ಥ, ಆವರಣರಹಿತನು.

Verse 167

तम एव निरालोकममर्य्यादमदैशिकम् / देवानामप्यविदितं व्यवहारविवर्जितम्

ಅದೇ ತಮಸ್ಸು—ಪ್ರಕಾಶರಹಿತ, ಮર્યಾದಾರಹಿತ, ದಿಕ್ಕುರಹಿತ; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಜ್ಞಾತ, ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ದೂರ.

Verse 168

तमसोंते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् / मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्

ತಮಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಆಕಾಶಾಂತದಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಾಶರಹಿತವಾದುದು ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಅನಂತ ದೇವನ ಮર્યಾದೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಹತ್ತಾದ ಆಯತನ.

Verse 169

त्रिदशानामगम्यं ततस्थानं दिव्यमिति श्रुतिः / महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः

ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಆ ಸ್ಥಾನವು ತ್ರಿದಶರಿಗೂ ಅಗಮ್ಯ, ದಿವ್ಯ; ಅವೇ ಮಹಾನ್ ದೇವದೇವನ ಸ್ಥಾಪಿತ ಮર્યಾದೆಗಳು.

Verse 170

चन्द्रादित्यावधस्तात्तु ये लोकाः प्रथिता बुधैः / ते लोका इत्यभिहिता जगतस्च न संशयः

ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರ ಕೆಳಗೆ ಬುದ್ಧರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಲೋಕಗಳು ಯಾವುವೋ, ಅವೇ ‘ಲೋಕಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಇದೇ ಜಗತ್ತು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 171

रसातलतलाः सप्तसप्तैवोर्द्ध्वतलाश्च ये / सप्तस्कन्धस्तथा वायोः सब्रह्मसदना द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ರಸಾತಲಾದಿ ಏಳು ಅಧಸ್ತಲಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ಊರ್ಧ್ವತಲಗಳೂ; ವಾಯುವಿಗೆ ಏಳು ಸ್ಕಂಧಗಳಿವೆ, ಬ್ರಹ್ಮಸದನ ಸಹಿತವಾಗಿ।

Verse 172

आपातालाद्दिवं यावदत्र पञ्चविधा गतिः / प्रमाणमेतज्जगत एष संसारसागरः

ಆಪಾತಾಳದಿಂದ ದಿವ್ಯಲೋಕದವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಧದ ಗತಿ ಇದೆ; ಇದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣ—ಇದೇ ಸಂಸಾರಸಾಗರ।

Verse 173

अनाद्यन्तां व्रजन्त्येव नैकजातिसमुद्भवाः / विचित्रा जगतः सा वै प्रकृतिर्ब्रह्मणः स्थिता

ನಾನಾ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳು ಅನಾದಿ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಜಗತ್ತಿನ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಕೃತಿ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 174

यच्चैह दैविकं वाथ निसर्गं बहुविस्तरः / अतीन्द्रियेर्महाभागैः सिद्धैरपि न लक्षितः

ಇಲ್ಲಿ ದೈವಿಕವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಹಜವಾಗಿರಲಿ, ಬಹುವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸೃಷ್ಟಿವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ; ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಸಿದ್ಧರೂ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 175

पृथिव्यंब्वग्निवायूनां नभसस्तमसस्तथा / मानसस्य तु देहस्य अनन्तस्य द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು—ಹಾಗೆಯೇ ಮನೋಮಯ ದೇಹ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅನಂತನ ಸ್ವರೂಪಗಳೇ.

Verse 176

क्षयो वा परिणामो वा अन्तो वापि न विद्यते / अनन्त एष सर्वत्र एवं ज्ञानेषु पठ्यते

ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಿವರ್ತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನಂತನು—ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 177

तस्य चोक्तं मया पूर्व तस्मिन्नामानुकीर्तने / यः पद्मनाभनाम्ना तु तत्कार्त्स्न्येन च कीर्त्तितः

ಅವನ ನಾಮಾನುಕೀರ್ತನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ—‘ಪದ್ಮನಾಭ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 178

स एव सर्वत्र गतः सर्वस्थानेषु पूज्यते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले

ಅವನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜ್ಯನು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ.

Verse 179

अर्णवेषु च सर्वेषु दिवि चैव न संशयः / तथा तमसि विज्ञेय एष एव महाद्युतिः

ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು ಅವನೇ—ಅವನೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿ.

Verse 180

अनेकधा विभक्ताङ्गो महायोगी जनार्दनः / सर्वलोकेषु लोकेश इज्यते बहुधा प्रभुः

ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತ ಅಂಗಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಮಹಾಯೋಗಿ ಜನಾರ್ದನನು, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್ವರ ಪ್ರಭುವಾಗಿ ಬಹು ವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 181

एवं परस्परोत्पन्न धार्यन्ते च परस्परम् / आधाराधेयभावेन विकारास्ते ऽविकारिणः

ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ವಿಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ; ಆಧಾರ-ಆಧೇಯ ಭಾವದಿಂದ ಅವು ವಿಕಾರರೂಪವಾದರೂ ಅವಿಕಾರಿ ತತ್ತ್ವದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿವೆ.

Verse 182

पृथ्व्यादयो विकारास्ते परिच्छिन्नाः परस्परम् / परस्परधिकाश्चैव प्रविष्टास्ते परस्परम्

ಪೃಥ್ವಿ ಮೊದಲಾದ ಆ ವಿಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಅವು ಒಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.

Verse 183

यस्मात्सृषटास्तु ते ऽन्योन्यं तस्मात्स्थैर्यमुपागताः / प्रागासन्नविशेषास्तु विशेषो ऽन्यविशेषणात्

ಅವು ಪರಸ್ಪರದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದುದರಿಂದ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದವು; ಮೊದಲು ಅವು ಅವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದರ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ವಿಶೇಷತೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 184

पृथिव्याद्यास्तु वाद्यन्तापरिच्छिन्नास्त्रयस्तु ते / गुणोपचयसारेण परिच्छेदो विशेषतः

ಪೃಥ್ವಿ ಮೊದಲಾದ ತತ್ತ್ವಗಳು ಆದಿ-ಅಂತಗಳಿಂದ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನ; ಅವು ಮೂರು ಗುಣಗಳೇ. ಗುಣೋಪಚಯದ ಸಾರದಿಂದಲೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಮಿತಿ ನಿರ್ಣಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 185

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते / भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

ಉಳಿದ ತತ್ತ್ವಗಳ ಪರಿಮಿತಿ ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದು. ಭೂತಗಳಿಗಿಂತ ಪರವಾಗಿ ಇರುವ ಆ ‘ವ್ಯಾಲೋಕಾ’ಯೇ ಧರೆಯೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 186

भूतान्यालोक आकाशे परिच्छिन्नानि सर्वशः / पात्रे महति पात्राणि यथैवान्तर्गतानि तु

ಭೂತಗಳು ‘ವ್ಯಾಲೋಕ-ಆಕಾಶ’ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ; ಮಹಾಪಾತ್ರದೊಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತೆ.

Verse 187

भवन्त्यन्योन्यहीनानि परस्परसमाश्रयात् / तथा ह्यालोक आकाशे भेदास्त्वन्तर्गता मताः

ಪರಸ್ಪರ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಅವು ಒಂದೊಂದರಿಂದ ಹೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ವ್ಯಾಲೋಕ-ಆಕಾಶ’ದಲ್ಲಿ ಭೇದಗಳೂ ಒಳಗೇ ಅಂತರ್ನಿಹಿತವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 188

कृत्त्नान्येतानि चत्वारि ह्यन्योन्यस्याधिकानि तु / यावदेतानि भूतानि तावदुत्पत्तिरुच्यते

ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸಮಗ್ರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಭೂತಗಳು ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇವೆಯೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 189

तन्तुनामिव संतारो भूतेष्वन्तर्गतो मतः / प्रत्या ख्याय तु भूतानि कार्योत्पर्त्तिन विद्यते

ತಂತುಗಳ ನೆಯ್ಗೆಯಂತೆ ಈ ಸಂಚಾರವು ಭೂತಗಳೊಳಗೆ ಅಂತರ್ನಿಹಿತವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ. ಭೂತಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 190

तस्मात्परिमिता भेदाः स्मृताः कार्य्यात्मकास्तु ते / कारणात्मकास्तथैक स्युर्भेदा ये महदादयः

ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಭೇದಗಳು ಪರಿಮಿತವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮಹತ್ ಮೊದಲಾದ ಭೇದಗಳು ಕಾರಣಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 191

इत्येष संनिवेशो वै मया प्रोक्तो विभागशः / सप्तद्वीपसमुद्राड्यो याथातथ्यन वै द्विजाः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ—ಸಪ್ತದ್ವೀಪ-ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದುದನ್ನು—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ.

Verse 192

विस्तरान्मण्डलाश्चैव प्रसंख्यानेन चैव हि / वैश्वरूप्रधानस्य परिणामैकदेशिकः

ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಮಂಡಲಗಳನ್ನೂ, ಗಣನೆಯ ಮೂಲಕವೂ—ಇದು ವೈಶ್ವರೂಪ ಪ್ರಧಾನನ ಪರಿನಾಮದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೇ.

Verse 193

अधिष्ठितं भगवता यस्य सर्वमिदं जगत् / एवंभूतगणाः सप्त सन्निविष्टाः परस्परम्

ಯಾವ ಭಗವಂತನ ಅಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಂಥ ಏಳು ಗಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದರೊಳೊಂದು ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ.

Verse 194

एतावान्संनिवेशस्तु मया शक्यः प्रभाषितुम् / एतावदेव श्रोतव्यं संनिवेशे तु पार्थेवे

ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ; ಪಾರ್ಥಿವ ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೇ ಕೇಳಬೇಕಾದದ್ದು.

Verse 195

सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् / तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे

ಈ ಏಳು ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ.

Verse 196

असंख्याताः प्रकृतयस्तिर्य्यगूर्द्ध्वमधस्तथा / तारकासंनिवेशश्च यावद्दिव्यानुमण्डलम्

ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ—ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ಮೇಲಾಗಿ, ಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ದಿವ್ಯ ಅನುಮಂಡಲದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

Verse 197

पर्य्या यसन्निवेशस्तु भूमेस्तदनु मण्डलः / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि कृथिव्या वै विचक्षणाः

ಭೂಮಿಯ ಪದರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಅದರ ಮಂಡಲವಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಹೇ ವಿವೇಕಿಗಳೇ, ನಾನು ಪೃಥಿವಿಯ ಊರ್ಧ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.