Sukta 15
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn)
Devata: Oṣadhi (personified Herb), with Ṛta as legitimating principle
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (refrain-driven Atharvanic style)
AV 5.15 ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯನಿವಾರಕ ಮಂತ್ರಗೀತ; ಇದರಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ (ಓಷಧಿ)ಯನ್ನು ಚೇತನ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿ, ರೋಗ, ವೈರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಲ್ಲವಿ-ಆಧಾರಿತ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ವೃದ್ಧಿ (2/20, 4/40, 8/80 ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು “ಮಧು” (ಜೇನುಸಿಹಿ)ಯನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಬೇಡುವ ಮೂಲಕ, ರೋಗಿಯನ್ನು ಸುಖಕರವಾದ, ಜೀವಧಾರಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿಸುವುದೇ ಗೀತೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಋತವೇ ಮಂತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣಭೂಮಿ: ಔಷಧಿಯನ್ನು “ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದದು” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದರಿಂದ ಅದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
रोगोपशमनम्। एका॑ च मे॒ दश॑ च मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ರೋಗೋಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ. ಒಂದು ಮತ್ತು ಹತ್ತು—ಓ ಓಷಧಿ, ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಅಪವಕ್ತಾರರು (ದೂರಹಾಕುವವರು) ಆಗಿರಿ. ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳೇ, ಋತದಿಂದ ರಕ್ಷಕಳೇ: ನನಗೆ ಮಧು ಮಾಡು, ಮಧುರತೆ ಮಾಡು.
Mantra 2
द्वे च॑ मे विंश॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ಎರಡು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು—ಓ ಓಷಧಿ, ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಅಪವಕ್ತಾರರು (ದೂರಹಾಕುವವರು) ಆಗಿರಿ. ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳೇ, ಋತದಿಂದ ರಕ್ಷಕಳೇ: ನನಗೆ ಮಧು ಮಾಡು, ಮಧುರತೆ ಮಾಡು.
Mantra 3
ति॒स्रश्च॑ मे त्रिं॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ಓ ಓಷಧೇ! ನನಗಾಗಿ ಮೂರು, ನನಗಾಗಿ ಮೂವತ್ತು—ಅಪವಕ್ತಾರರು (ದೂರ ತಳ್ಳುವವರು) ಆಗು. ಋತಜಾತೇ, ಓ ಋತಾವರೀ (ಋತದ ರಕ್ಷಕಿ)! ನನಗೆ ಮಧು ನೀಡು; ನನನ್ನು ಮಧುರ (ಮಧು-ಸಿಹಿ) ಮಾಡು.
Mantra 4
चत॑स्रश्च मे चत्वारिं॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ಓ ಓಷಧೇ! ನನಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕು, ನನಗಾಗಿ ನಲವತ್ತು—ಅಪವಕ್ತಾರರು (ದೂರ ತಳ್ಳುವವರು) ಆಗು. ಋತಜಾತೇ, ಓ ಋತಾವರೀ (ಋತದ ರಕ್ಷಕಿ)! ನನಗೆ ಮಧು ನೀಡು; ನನನ್ನು ಮಧುರ (ಮಧು-ಸಿಹಿ) ಮಾಡು.
Mantra 5
प॒ञ्च च॑ मे पञ्चा॒शच्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ಓ ಓಷಧೇ! ನನಗಾಗಿ ಐದು, ನನಗಾಗಿ ಐವತ್ತು—ಅಪವಕ್ತಾರರು (ದೂರ ತಳ್ಳುವವರು) ಆಗು. ಋತಜಾತೇ, ಓ ಋತಾವರೀ (ಋತದ ರಕ್ಷಕಿ)! ನನಗೆ ಮಧು ನೀಡು; ನನನ್ನು ಮಧುರ (ಮಧು-ಸಿಹಿ) ಮಾಡು.
Mantra 6
षट् च॑ मे ष॒ष्टिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ಆರು, ನನಗಾಗಿ ಅರವತ್ತು—ಓ ಔಷಧೇ—ಅಪವಕ್ತಾರರು (ಅಪಶಕುನ/ದೋಷಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವವರು) ಆಗು. ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳೇ, ಋತದ ರಕ್ಷಕಿಯೇ: ನನಗಾಗಿ ಮಧು ಮಾಡು, ನನ್ನನ್ನು ಮಧು-ಮಧುರಳಾಗಿ ಮಾಡು.
Mantra 7
स॒प्त च॑ मे सप्त॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ಏಳು, ನನಗಾಗಿ ಎಪ್ಪತ್ತು—ಓ ಔಷಧೇ—ಅಪವಕ್ತಾರರು (ಅಪಶಕುನ/ದೋಷಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವವರು) ಆಗು. ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳೇ, ಋತದ ರಕ್ಷಕಿಯೇ: ನನಗಾಗಿ ಮಧು ಮಾಡು, ನನ್ನನ್ನು ಮಧು-ಮಧುರಳಾಗಿ ಮಾಡು.
Mantra 8
अ॒ष्ट च॑ मेऽशी॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ಎಂಟು, ನನಗಾಗಿ ಎಂಭತ್ತು—ಓ ಔಷಧಿ—(ನೀನು) ಅಪವಕ್ತಾರ (ದೂರ ತಳ್ಳುವವಳು/ನಿವಾರಕ) ಆಗು. ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳೇ, ಓ ಋತಾವರಿ (ಋತವನ್ನು ಆವರಿಸುವವಳೇ), ನನಗಾಗಿ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಧುಮಯವಾಗಿಸು।
Mantra 9
नव॑ च मे नव॒तिश्च॑ मे ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ನನಗಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತು—ಓ ಓಷಧಿ—(ನೀನು) ಅಪವಕ್ತಾರ (ದೂರಹಾಕುವವಳು/ನಿವಾರಕಳು) ಆಗು. ಋತಜನಿತೆಯೇ, ಓ ಋತಾವರಿ (ಋತವನ್ನು ಆವರಿಸಿ/ರಕ್ಷಿಸುವವಳೆ), ನನಗೆ ಮಧು (ಮಾಧುರ್ಯ) ಮಾಡು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಧುಮಯವಾಗಿಸು.
Mantra 10
दश॑ च मे श॒तं च मे॑ ऽपव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ನನಗಾಗಿ ನೂರು—ಓ ಓಷಧಿ—(ನೀನು) ಅಪವಕ್ತಾರ (ದೂರಹಾಕುವವಳು/ನಿವಾರಕಳು) ಆಗು. ಋತಜನಿತೆಯೇ, ಓ ಋತಾವರಿ (ಋತವನ್ನು ಆವರಿಸಿ/ರಕ್ಷಿಸುವವಳೆ), ನನಗೆ ಮಧು (ಮಾಧುರ್ಯ) ಮಾಡು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಧುಮಯವಾಗಿಸು.
Mantra 11
श॒तं च॑ मे स॒हस्रं॑ चापव॒क्तार॑ ओषधे । ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः
ನನಗಾಗಿ ನೂರು ಮತ್ತು ನನಗಾಗಿ ಸಾವಿರ—ಓ ಓಷಧಿ—(ನೀನು) ಅಪವಕ್ತಾರ (ದೂರಹಾಕುವವಳು/ನಿವಾರಕಳು) ಆಗು. ಋತಜನಿತೆಯೇ, ಓ ಋತಾವರಿ (ಋತವನ್ನು ಆವರಿಸಿ/ರಕ್ಷಿಸುವವಳೆ), ನನಗೆ ಮಧು (ಮಾಧುರ್ಯ) ಮಾಡು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಧುಮಯವಾಗಿಸು.
Frequently Asked Questions
The hymn addresses Oṣadhi, the medicinal herb, as a personified power. Its authority is grounded in Ṛta, meaning the cure is framed as truth-aligned and therefore dependable.
The numbers function as ritual intensifiers: they multiply the herb’s ‘repelling’ capacities (apavaktāraḥ). The repeated pattern builds a sense of layered, overwhelming protection against illness and harm.
Both. Madhu can be literal honey used as an auspicious carrier, and it also signifies the desired result: a ‘sweetened’ condition—pleasantness, nourishment, and restored vitality replacing the bitterness of disease.
Ask anything about Sukta 15 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.