Sukta 73
Rishi: Rigvedic provenance (Indra-stuti); in AV 20 the r̥ṣi attribution follows RV tradition for the borrowed hymn (consult AV 20 anukramaṇī for exact name).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV-style stotra meter; AV 20 largely preserves RV meters)
AV 20.73ವು ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಪಡೆದ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ಇದು ಇಂದ್ರನ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹಿಮೆ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ದಾನಶೀಲತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸೋಮಪೀಡನೆಗಳಿಗೂ ಬಲವರ್ಧಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಗೂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪ್ರತಿಹತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಶುಭ ನಿವಾಸದತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುವವನಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆಯಾಗಿಯೂ ಸಮೃದ್ಧಿ-ಆಹ್ವಾನವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ—ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಚದುರಿಸುವಂತೆ ಚದುರಿಸಿ, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
तुभ्येदि॒मा सव॑ना शूर॒ विश्वा॒ तुभ्यं॒ ब्रह्मा॑णि॒ वर्ध॑ना कृणोमि । त्वं नृभि॒र्हव्यो॑ वि॒श्वधा॑सि
ಓ ಶೂರ (ವೀರ) ದೇವನೇ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸವನಗಳು (ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಡಣೆಗಳು) ನಿಜವಾಗಿ ನಿನಗಾಗಿ; ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಬಲವರ್ಧಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳನ್ನು (ಸ್ತುತಿ-ಮಂತ್ರಗಳು/ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು) ರೂಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದಲ್ಲಿಯೂ ಹವ್ಯ (ಆಹ್ವಾನಾರ್ಹ)ನಾಗಿದ್ದೀಯ.
Mantra 2
नू चि॒न्नु ते॒ मन्य॑मानस्य द॒स्मोद॑श्नुवन्ति महि॒मान॑मुग्र । न वीर्यऽमिन्द्र ते॒ न राधः॑
ಹೇ ದಸ್ಮ, ಉಗ್ರನೇ! ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆಂದು ಮನ್ಯಮಾನನಾಗಿರುವೆಯೋ, ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಯಾರೂ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಇಂದ್ರ! ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯ (ಪರಾಕ್ರಮ)ವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು, ನಿನ್ನ ರಾಧಃ (ದಾನ-ಬಕ್ಷಿಸು)ವೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 3
प्र वो॑ म॒हे म॑हि॒वृधे॑ भरध्वं॒ प्रचे॑तसे॒ प्र सु॑म॒तिं कृ॑णुध्वम्। विशः॑ पू॒र्वीः प्र च॑रा चर्षणि॒प्राः
ನೀವು ಅವನಿಗಾಗಿ—ಮಹಾನ್, ಮಹಿವೃಧ (ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವ)ಗಾಗಿ—ಸ್ತುತಿ/ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರುವುದು; ಪ್ರಚೇತಸ (ಜ್ಞಾನಿ)ಗಾಗಿ ಸುಮತಿ (ಶುಭ ಅನುಗ್ರಹ)ವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರಿ. ಹೇ ಚರ್ಷಣಿಪ್ರಾಃ (ಮಾನವಕುಲದ ಆಧಾರರು) ಪೂರ್ವೀಯ ವಿಶಃ (ಪ್ರಾಚೀನ ಕುಲಗಳು/ಜನಗಳು)! ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿರಿ.
Mantra 4
य॒दा वज्रं॒ हिर॑ण्य॒मिदथा॒ रथं॒ हरी॒ यम॑स्य॒ वह॑तो॒ वि सू॒रिभिः॑ । आ ति॑ष्ठति म॒घवा॒ सन॑श्रुत॒ इन्द्रो॒ वाज॑स्य दी॒र्घश्र॑वस॒स्पतिः॑
ಯಾವಾಗ ಅವನು ಹಿರಣ್ಯ (ಸುವರ್ಣ) ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನ ಎರಡು ಹರಿ (ಬಯ್ ಅಶ್ವಗಳು) ಸೂರಿಭಿಃ (ದಾನಿಗಳ/ಪೋಷಕರ) ನಡುವೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರಥವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೋ—ಅಾಗ ಮಘವಾ (ದಾನಶೀಲ) ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಸನಶ್ರುತ (ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀರ್ತಿಯ) ಇಂದ್ರ, ವಾಜ (ವಿಜಯ-ಪ್ರಶಸ್ತಿ)ಯ ಪತಿ, ದೀರ್ಘಶ್ರವಸ (ದೀರ್ಘ ಯಶಸ್ಸಿನ) ಸ್ವಾಮಿ.
Mantra 5
सो चि॒न्नु वृ॒ष्टिर्यू॒थ्या॒३ स्वा सचां॒ इन्द्रः॒ श्मश्रू॑णि॒ हरि॑ता॒भि प्रु॑ष्णुते । अव॑ वेति सु॒क्षयं॑ सु॒ते मधूदिद् धू॑णोति॒ वातो॒ यथा॒ वन॑म्
ಅವನೇ—ವೃಷ್ಟಿಯು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಸುರಿಯುವಂತೆ—ತನ್ನದೇ ಯೂಥ (ಸೈನ್ಯ)ದೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನು ಹರಿತ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಶ್ಮಶ್ರುಗಳನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸುಕ್ಷಯ ಎಂಬ ಶುಭ ನಿವಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸುತ ಸೋಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಝಾಡುತ್ತಾನೆ—ಪವನವು ವನವನ್ನು ಕದಲಿಸುವಂತೆ.
Mantra 6
यो वा॒चा विवा॑चो मृ॒ध्रवा॑चः पु॒रू स॒हस्राशि॑वा ज॒घान॑ । तत्त॒दिद॑स्य॒ पौंस्यं॑ गृणीमसि पि॒तेव॒ यस्तवि॑षीं वावृ॒धे शवः॑
ಯಾವನು ವಾಣಿಯಿಂದಲೇ ವಾದಪ್ರಿಯರನ್ನೂ ಶತ್ರು-ವಾಣಿಯವರನ್ನೂ—ಅನೇಕರು, ಸಹಸ್ರ-ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದರೂ—ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಅದೇ, ಅದೇ ಅವನ ಪೌಂಸ್ಯ (ಪುರುಷಾರ್ಥ)ವನ್ನು ನಾವು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ. ತಂದೆಯಂತೆ ಅವನು—ತವಿಷೀ (ಉಗ್ರ ಪ್ರೇರಣೆ) ಮತ್ತು ಶವ (ಬಲ)ವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವನು.
Frequently Asked Questions
It is used as an Indra-praise hymn to secure protection and increase—invoking Indra’s unbeatable strength and his unfailing generosity for the patron’s welfare.
No. It works as a stuti (praise) by recitation alone; soma is referenced by context (pressings/pressed offering) but is not mandatory for standalone Atharvavedic use.
In Vedic idiom, soma exhilarates Indra and ‘releases’ abundance; the hymn uses this imagery to express prosperity flowing out while obstacles are shaken away like a forest in wind.
Ask anything about Sukta 73 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.